III SAB/Kr 178/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2021-02-04
NSAnieruchomościWysokawsa
ewidencja gruntówaktualizacja danychbezczynność organuprzewlekłość postępowaniaprawo administracyjnenieruchomościStarostaWSAKraków

Podsumowanie

WSA w Krakowie stwierdził bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę w sprawie aktualizacji danych ewidencji gruntów, nakładając grzywnę i zobowiązując do wydania aktu.

Skarżąca zarzuciła Staroście bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencji gruntów. Sąd pierwszej instancji pierwotnie oddalił skargę, jednak NSA uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA w Krakowie, rozpoznając sprawę ponownie, stwierdził bezczynność Starosty od 1 października 2018 r. z powodu niewydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, a także przewlekłe prowadzenie postępowania. Sąd zobowiązał Starostę do wydania aktu administracyjnego, wymierzył grzywnę i zasądził koszty.

Skarżąca D. G. wniosła skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr [...]. Po wcześniejszym oddaleniu skargi przez WSA w Krakowie i uchyleniu tego wyroku przez NSA, Sąd ponownie rozpoznał sprawę. WSA w Krakowie stwierdził, że Starosta dopuścił się bezczynności i przewlekle prowadził postępowanie, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał, że bezczynność procesowa Starosty rozpoczęła się od 1 października 2018 r. z powodu niewydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, mimo ustania przyczyn jego zawieszenia. Sąd uznał również, że postępowanie było prowadzone przewlekle, wskazując na długie okresy braku aktywności organu i nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W konsekwencji, Sąd zobowiązał Starostę do wydania aktu administracyjnego w przedmiocie aktualizacji danych w terminie 2 miesięcy, wymierzył grzywnę w wysokości 5000 zł oraz zasądził od Starosty na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, Starosta dopuścił się bezczynności procesowej od dnia 1 października 2018 r. z powodu niewydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania po ustaniu przyczyn jego zawieszenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przyczyny zawieszenia postępowania (konieczność ustalenia następców prawnych) ustaly już 2 lipca 2018 r., a mimo to Starosta wydał postanowienie o zawieszeniu 1 października 2018 r. i nie podjął zawieszonego postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono

Przepisy (16)

Główne

P.p.s.a. art. 149 § 1, 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia bezczynności organu, wymierzenia grzywny i zasądzenia sumy pieniężnej.

P.g.k. art. 24a § 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Podstawa do zarządzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przedmiot skargi na bezczynność organu.

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu.

k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do zawieszenia postępowania.

k.p.a. art. 12 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkiego i wnikliwego działania organów.

k.p.a. art. 35

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw.

k.p.a. art. 36

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązki informacyjne organu w przypadku przekroczenia terminu.

P.g.k. art. 24a § 6

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Możliwość zgłaszania uwag do projektu operatu.

P.g.k. art. 24a § 9

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Termin do zgłaszania zarzutów do operatu.

P.g.k. art. 24a § 10

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Rozstrzyganie zarzutów w drodze decyzji.

P.g.k. art. 24a § 12

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Traktowanie zarzutów wniesionych po terminie jako wniosków o zmianę danych.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 36

Przepisy dotyczące aktualizacji danych ewidencyjnych.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 37

Przepisy dotyczące aktualizacji danych ewidencyjnych.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 38

Przepisy dotyczące aktualizacji danych ewidencyjnych.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 39

Przepisy dotyczące aktualizacji danych ewidencyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezczynność organu od 1 października 2018 r. z powodu niewydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę. Rażące naruszenie prawa przez Starostę.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Starosty o braku bezczynności i przewlekłości postępowania, oparta na licznych czynnościach wyjaśniających i konieczności ustalenia spadkobierców.

Godne uwagi sformułowania

nie można przyjąć, iż Starosta pozostawał w stanie bezczynności i przewlekle prowadził postępowanie aktualizacyjne zachodziła dopuszczalność zaskarżalnej bezczynności Starosty pomimo wydania postanowienia o zawieszeniu prowadzonego przez niego postępowania aktualizacyjnego wynik postępowania aktualizacyjnego nie zależy w żaden sposób od kwestii związanej z wydaniem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wydanie w takim stanie rzeczy postanowienia o zawieszeniu postępowania, gdy z oczywistych względów nie mogło do tego dojść powoduje, że postanowienie Starosty o zawieszeniu postępowania aktualizacyjnego musiało być ocenione, jako wydane dla pozoru

Skład orzekający

Janusz Kasprzycki

przewodniczący sprawozdawca

Bogusław Wolas

członek

Maria Zawadzka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności procesowej organu w kontekście zawieszonego postępowania, ocena rażącego naruszenia prawa w przypadku przewlekłości postępowania administracyjnego, obowiązki organu w zakresie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania następców prawnych w postępowaniu administracyjnym oraz procedury modernizacji ewidencji gruntów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak długotrwałe i skomplikowane mogą być postępowania administracyjne dotyczące ewidencji gruntów, a także jak sąd administracyjny może interweniować w przypadku bezczynności i przewlekłości organów.

Sąd ukarał Starostę za bezczynność w aktualizacji ewidencji gruntów: ponad 4 lata zwłoki i rażące naruszenie prawa!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SAB/Kr 178/20 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-02-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas
Janusz Kasprzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Zawadzka
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
659
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 184/22 - Wyrok NSA z 2022-04-27
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
stwierdzono że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
Art. 149 par. 1, par. 2, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie: WSA Bogusław Wolas WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2021 r. sprawy ze skargi D. G. na bezczynność Starosty oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków I. stwierdza, że Starosta dopuścił się bezczynności i przewlekle prowadził postępowanie w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków, II. stwierdza, że bezczynność Starosty i przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa’ III. zobowiązuje Starostę do wydania aktu administracyjnego w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków w terminie 2 miesięcy od zwrotu akt do organu; IV. wymierza Staroście grzywnę w wysokości 5000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych) V. zasądzić na rzecz skarżącej D. G. od Starosty kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
D. G. (zwana dalej skarżącą) wniosła pismem z dnia 17 grudnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę w przedmiocie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki nr [...], obręb Z, jednostka ewidencyjna Z.
Skarżąca poprzedziła skargę ponagleniem z dnia 16 grudnia 2018 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, następnie przekazanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który postanowieniem z dnia 12 lutego 2019 r., znak: [...], uznał zażalenie skarżącej za niezasadne.
Skarżąca wniosła o:
1. dokonanie kontroli terminowości i sprawności postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga;
2. stwierdzenie przewlekłości prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez Starostę - Starostwo Powiatowe - które z uchybieniem terminów wskazanych w Kodeksie postępowania administracyjnego nie podejmowało czynności zmierzających do skutecznego wyjaśnienia i merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie sprawdzenia zgodności z prawem wprowadzanych kilkakrotnie do ewidencji gruntów i budynków w latach: 2008, 2014, 2015, zmian dotyczących przebiegu granic, powierzchni, oraz użytków działki ewid. nr [...] w Z;
3. stwierdzenie bezczynności Starostwa Powiatowego, które od czasu modernizacji zasobów ewidencji gruntów i budynków w 2015 r. nie wydało decyzji administracyjnej dotyczącej działki ewid. nr [...] w Z, czym (już trzeci rok) uniemożliwia właścicielce działki otwarcie drogi odwoławczej i swobodne władanie działką w jej prawnych granicach;
4. orzeczenie, czy bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że po ewentualnym wydaniu i przez organ uprawomocnionego postanowienia, prawomocnej decyzji już po wniesieniu skargi do sądu, mogą zaistnieć podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu;
5. wymierzenie organowi grzywny, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej odszkodowania - sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości ustalonej w art. 154 § 6 i art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), odszkodowania na rzecz skarżącej na postawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. za naruszanie przez Starostwo Powiatowe prawa własności i dóbr osobistych skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie jako nieuzasadnionej.
Wniosek o odrzucenie skargi Starosta uzasadnił niezachowaniem przez skarżącą trybu zaskarżenia bezczynności. Skarżąca poprzedziła skargę ponagleniem z dnia 18 grudnia 2018 r., złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a zdaniem organu winna złożyć je do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który jest organem wyższego stopnia wobec Starosty w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.
Wniosek o oddalenie skargi natomiast Starosta uzasadnił z kolei podejmowaniem przez organ licznych działań mających na celu ustalenie kręgu osób będących uczestnikami postępowania administracyjnego. W przypadku bowiem ustalenia, że osoby ujawnione w ewidencji nie żyją, należy wezwać do udziału w postępowaniu ich spadkobierców. Starosta podniósł, że wydał w dniu 1 października 2018 r. postanowienie o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki ewid. nr [...] obręb Z, jednostka ewidencyjna Z, do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłej G. B. oraz po zmarłym A. S. oraz wezwał strony niniejszego postępowania: D. G. (skarżącą), J. P., K. P., P. P., M. K., K. J., Skarb Państwa - Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej, B. P., M. C., D. S., P. S., P. S., E. R., M. G., E. B., E. J., A. R., D. R., D. K., P. B., O. B. do wystąpienia do właściwego sądu w celu przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po nieżyjących G. B. i A. S., ewentualnie o wystąpienie do notariusza celem sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia po w/w osobach w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie stało się prawomocne w związku z jego niezaskarżeniem w ustawowym terminie.
Organ wyjaśnił przesłanki zawieszenia wskazując, że w dniu 14 października 2016 r. geodeta uprawniony M. K. dokonał ustalenia przebiegu granicy przedmiotowej działki ewidencyjnej na gruncie. Na tą okoliczność został spisany odpowiedni protokół, w którym umieszczono informację, że właściciele (współwłaściciele) działek: nr [...] A. S., nr [...] W. P. oraz nr [...] G. B. nie żyją. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego l Wydział Cywilny z dnia 16 czerwca 2012 r. o stwierdzenie nabycia spadku po W. P., w dniu 24 października 2016 r. zmianą nr [...] (na wniosek J. P. z dnia 18 października 2016 r.) w miejsce nieżyjącej osoby wprowadzono w operacie ewidencji gruntów i budynków spadkobierców: J. P., P. P. i K. P.
Organ zwrócił się w dniu 30 listopada 2017 r. do Urzędu Stanu Cywilnego o udzielenie odpowiedzi, czy G. B. i A. S. nie żyją, a w przypadku ich śmierci o przesłanie aktu zgonu. W odpowiedzi Urząd Stanu Cywilnego przesłał w dniu 8 grudnia 2017 r. odpisy skróconych aktów zgonu.
W związku z powyższym w dniu 20 grudnia 2017 r. organ zwrócił się do Sądu Rejonowego o udzielenie informacji, czy został przeprowadzony spadek po G. B. i A. S. Zapytanie ponowiono w dniu 6 marca 2018 r.
W odpowiedzi Sąd Rejonowy w piśmie z dnia 7 marca 2018 r. wskazał, że przed tamtejszym Sądem nie toczyły się postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po A. S. i G. B. Organ dokonał sprawdzenia internetowego rejestru spadkowego notarialnych aktów poświadczenia dziedziczenia i sadowych stwierdzeniach nabycia spadku. Wpisy ww. osób nie zostały odnalezione.
Następnie Starosta pismem z dnia 16 marca 2018 r. wezwał strony postępowania (D. G., J. P., K. P., M. K., K. J., Skarb Państwa - RZGW) o udzielenie informacji, czy na dzień zapytania został przeprowadzony spadek po A. S. i G. B. oraz o dostarczenie stosownego dokumentu, tj. postanowienia właściwego sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po ww. zmarłych. W dniu 19 marca 2018 r. na okoliczność wezwania z dnia 16 marca 2018 r., w związku z prowadzonym postępowaniem w urzędzie stawili się M. K., który oświadczył, że G. B. zmarła w dniu 13 maja 2008 r. w Wielkiej Brytanii, spadek po niej do dnia dzisiejszego nie został przeprowadzony. Spadkobiercami są: P. B. (mąż) i O. B. (syn), oboje zamieszkali w Wielkiej Brytanii. On sam jest siostrzeńcem G. B., a jednocześnie współwłaścicielem działki nr [...].
Organ ustalił następnie w Gminie Z, że płatnikiem podatku po zmarłym A. S. jest J. F. zamieszkała w O. Na podstawie korespondencji z tą sobą organ ustalił, że nie została przeprowadzona sprawa spadkowa po zmarłym A. S. J. F. wskazała że krewnymi tej osoby są: B. P. - siostra zmarłego, M. A. C. - kuzynka zmarłego, D. M. S. - córka kuzyna zmarłego, P. G. S. - syn kuzyna zmarłego, P. T. S. - syn kuzyna zmarłego, E. R.- kuzyn zmarłego, M. G. - kuzynka zmarłego, E. B. - kuzynka zmarłego, E. J. - córka kuzyna zmarłego, A. M. R.- córka kuzyna zmarłego, M. R. - syn kuzyna zmarłego, D. K. – S. córka kuzyna zmarłego.
Wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2018 r. organ zwrócił się do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji .
Pismami z dnia 11 lipca 2018 r. i 3 sierpnia 2018 r. organ zwrócił się do wskazanych przez J. F. domniemanych spadkobierców z zapytaniem o udzielenie informacji, czy został przeprowadzony spadek po A. S. i kto jest jego następcą prawnym.
Analizując wpisy w księdze wieczystej nr [...] organ ustalił, że toczyło się postępowanie przed Sądem Rejonowym Wydział I Cywilny pod sygn. akt [...] o stwierdzenie nabycia spadku po J. B. (ojcu G. B.), w którym mogą znajdować się dane niezbędne do prawidłowego ustaleniu stron postępowania. W związku z tym organ zwrócił się do ww. Sądu o udzielenie informacji, czy w aktach sprawy toczącego się postępowania pod sygn. akt [...] znajduje się informacja o spadkobiercach G. B., o ich adresach, obywatelstwie lub pełnomocniku do reprezentowania spadkobierców na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
Sąd Rejonowy pismem z dnia 25 czerwca 2018 r. (data wpływu dnia 2 lipca 2018 r.) udzielił informacji: "z akt [...] wynika, że spadkobiercy G. B. to mąż P. B. (obywatelstwo czeskie) oraz syn O. B. urodzony [...] 2008 r. w W." Wskazał również znany adres spadkobierców w 2009 r., a także poinformował, że pełnomocnikiem ww. osób w postępowaniu sądowym i osobą, która miała bezpośredni kontakt ze spadkobiercami była H. B. (matka G. B.) zamieszkała w Z.
Z uwagi na powyższe pismem z dnia 6 lipca 2018 r. organ wezwał H. B. o udzielenie informacji, czy został przeprowadzony spadek po G. B., czy posiada ona pełnomocnictwo do występowania w ich imieniu przed organami administracji publicznej. W związku z wezwaniem w dniu 17 lipca 2018 r. stawiła się H. B. oświadczając, że G. B. zmarła w 2008 r. w Wielkiej Brytanii, a spadek po niej nie został przeprowadzony. Spadkobiercami (następcami prawnymi) są: P. B. (mąż) i O. B. (syn), obydwoje zamieszkali w Wielkiej Brytanii. H. B. oświadczyła, że nie zna adresu ich zamieszkania, a adres wskazany przez sąd jest prawdopodobnie adresem nieaktualnym. Z uwagi na fakt, że spadkobiercą jest między innymi osoba niepełnoletnia postępowanie spadkowe rodzina planuje przeprowadzić po uzyskaniu pełnoletności przez wnuka. H. B. oświadczyła również, że nie posiada pełnomocnictwa do występowania w imieniu ww. osób przed organami administracji publicznej.
Organ podjął próbę dostarczenia wezwania o udzielenie informacji, czy został przeprowadzony spadek po zmarłej G. B. oraz dostarczenia stosownego dokumentu (postanowienia właściwego sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia) pod adres wskazany przez Sąd Rejonowy Wydział Cywilny do P. B. i O. B., jednocześnie informując ich o toczącym się postępowaniu i konieczności ustanowienia pełnomocnika do doręczeń na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. P. B. i O. B., jak wynika z informacji umieszczonej na zwróconych przesyłkach pocztowych, nie odebrali ich.
Organ wskazał, że dostarczenie postanowienia o nabyciu spadku bądź aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłych G. B. i A. S. leży w gestii wnioskodawcy.
Organ wskazał, że A. S. zmarł 21 sierpnia 2016 r. w S w trakcie toczącego się już postępowania. Dowodem na tą okoliczność jest odpis skróconego aktu zgonu nr [...], włączony do akt przedmiotowego postępowania. Organ pomimo podjętych prób ustalenia kręgu spadkobierców po A. S. poprzez wystosowane wezwania w dniu 11 lipca 2018 r. i w dniu 3 sierpnia 2018 r. nie uzyskał jednoznacznych odpowiedzi, czy wymienione osoby są jedynymi spadkobiercami zmarłej strony, czy wszystkie strony posiadają interes prawny do występowania w sprawie jako strony niniejszego postępowania, czy wszystkie osoby mają prawo do dziedziczenia po zmarłym z uwagi na dalekie pokrewieństwo, czy chcą uczestniczyć w toczącym się postępowaniu, czy też nie są zainteresowani rozstrzygnięciem tego postępowania administracyjnego. Dlatego też stwierdził, że wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe. W związku z powyższym zawiesił w tym przypadku postepowanie na podstawie art. 97 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, zwanej dalej w skrócie k.p.a.).
G. B. zmarła 13 maja 2008 r. w W, a więc przed wszczęciem niniejszego postępowania (26 lutego 2016 r.). Dowodem na tą okoliczność jest odpis skróconego aktu zgonu nr [...], włączony do akt przedmiotowego postępowania. W związku z powyższym zawiesił postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a.
Organ uznał, że w niniejszej sprawie zaistniała podstawa zawieszenia z urzędu postępowania, na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż organ ma obowiązek umożliwienia czynnego udziału w sprawie wszystkim stronom postępowania, a ich ustalenie może nastąpić tylko na podstawie stosownych sądowych postanowień o stwierdzenie nabycia spadku lub aktów poświadczenia dziedziczenia.
Starosta, jako organ administracji publicznej, sam nie miał legitymacji do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o wydanie postanowienia spadkowego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1444/06). Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku jest bowiem postępowaniem wszczynanym przez sąd powszechny, na wniosek spadkobiercy lub innej osoby zainteresowanej, tj. takiej, której praw dotyczy wynik postępowania spadkowego.
Wobec powyższego organ wskazał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie podjęte zostanie po doręczeniu stosownych dokumentów potwierdzających prawa do spadku po G. B. i A. S.
Odnosząc się do zarzutu podnoszonego w skardze o bezprawną zmianę granicy i przywrócenie do stanu pierwotnego oraz przywrócenie powierzchni do stanu zgodnego z prawem (w latach 2007-2011) organ podniósł, że w wyniku prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego na wniosek właściciela działki złożony do Urzędu Gminy Z został wykonany i włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operat techniczny nr [...]. Na podstawie tej zaktualizowanej dokumentacji na mapie ewidencyjnej została przedwcześnie ujawniona zmiana przebiegu granicy działki nr [...], zanim nastąpiło rozstrzygnięcie Wójta Gminy Z o rozgraniczeniu. Postępowanie rozgraniczeniowe nie zostało zakończone wydaniem merytorycznej decyzji, w związku z wycofaniem przez właściciela wniosku z Urzędu Gminy Z. Przebieg tej granicy w roku 2011 anulowano i przywrócono do stanu pierwotnego. Natomiast zmiany powierzchni i oznaczenia rozgraniczanych działek na podstawie w/w operatu nie zostały ujawnione w rejestrze gruntów operatu ewidencyjnego. Do czasu przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów powierzchnia działki [...] nie uległa zmianie.
Organ podkreślił, że analogowa mapa ewidencyjna posiadała skalę 1:2880 (skala katastralna), dotknięta była znacznymi błędami, nie spełniała standardów technicznych, jakie obowiązują w przepisach prawnych. Mapa ta obarczona była skręceniami graficznymi, co skutkowało niezgodnościami pomiędzy stanem na mapie ewidencyjnej, a wieloletnim użytkowaniem na gruncie. Aby dokonać modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w przepisach prawnych, a także utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych Starosta ogłosił o przeprowadzeniu na terenie obrębu Z modernizacji ewidencji gruntów i budynków.
Organ wskazał, że na podstawie art. 24a ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 2052, zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym) Starosta zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków i zawiadomieniem z dnia 27 kwietnia 2014 r. wszczął postępowanie. Zawiadomienie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w dniach od 21 lipca 2014 r. do 21 sierpnia 2014 r. Ponadto ww. zawiadomienie przesłano Wójtowi Gminy Z oraz sołtysom, celem wywieszenia go na okres 14 dni. Ogłoszenie ukazało się również w prasie o zasięgu lokalnym, tj. "Kronice [...]" w dniu 31 lipca 2014 r. Zawiadomienia o czynnościach ustalenia granic działek ewidencyjnych zostały wysłane do właścicieli działek, na adres figurujący w operacie ewidencji gruntów i budynków. Ponadto przedmiotowe zawiadomienie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń oraz umieszczone na stronie BIP Starostwa Powiatowego. Modernizacja ewidencji gruntów i budynków wykonywana była w ramach projektu unijnego pn. "ZSIN - faza I" przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii pod jego nadzorem. Firma wyłoniona do realizacji zadania, tj. B Sp. z o.o. w K, wykonywała czynności przy pomocy firmy podwykonawczej A Sp. z o.o. w K, natomiast weryfikacja całości wykonanych czynności dokonana została przez firmę zewnętrzną, wyłonioną w przetargu ogłoszonym przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii. Po tak dokonanej pozytywnej weryfikacji operatu opisowo - kartograficznego ewidencji gruntów i budynków wpisano ten operat do zasobu.
Zawiadomieniem z dnia 23 września 2015 r. Starosta poinformował o terminie i miejscu wyłożenia operatu opisowo-kartograficznego zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków dla obrębu Z. Zawiadomienie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w dniach 25 września 2015 r. do 3 grudnia 2015 r. Ponadto ww. zawiadomienie przesłano Wójtowi Gminy Z oraz sołtysom, celem wywieszenia go na okres 14 dni. Ogłoszenie ukazało się również w prasie o zasięgu krajowym, tj. "Nasz Dziennik" w dniu 25 września 2015 r. Informacja Starosty z dnia 1 grudnia 2015 r. w sprawie modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu Z została ogłoszona w dniu 7 grudnia 2015 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa, pod poz. 7443.
Operat opisowo-kartograficzny zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków dla obrębu Z został wyłożony do publicznego wglądu w dniach roboczych od 12 do 30 października 2015 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego przy ul. K. Organ wskazał, że w okresie wyłożenia projektu każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, mógł zgłaszać uwagi do danych. Skarżąca w dniu 14 października 2015 r. wniosła uwagę nr PL 8. Wskazała, że nie zgadza się z okazanymi granicami działki ewid. nr [...] w Z oraz pomniejszeniem jej powierzchni z 0,2132 ha do 0,1441 ha. Organ uznał uwagę za bezzasadną z uwagi na prawidłowe zawiadomienie stron o czynnościach ustalenia przebiegu granic, jak też pozytywną weryfikację przez firmę A Sp. z o.o. w K danych geodezyjnych co do przebiegu granic przedmiotowej działki ewidencyjnej, ustalonych na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, tj. operatu nr [...] (przyjętego do zasobu w dniu 23 października 1991 r.), sporządzonego w celu podziału działki nr [...] oraz operatu nr [...] (przyjętego do zasobu w dniu 24 kwietnia 1985 r.), sporządzonego w celu podziału działek nr [...], [...], [...], o czym poinformował właścicielkę działki pismem z dnia 17 listopada 2015 r., znak: [...]. Organ wskazał, że z przeprowadzonej analizy dokumentacji geodezyjnej z modernizacji ewidencji gruntów i budynków wynika, że granice działki ewidencyjnej nr [...] pozostały zgodne z operatami prawnymi. Powierzchnie działek zostały obliczone na podstawie współrzędnych geodezyjnych, stąd też wynika różnica powierzchni. Powierzchnia działki uległa zmianie z 0,2132 ha na 0,1441 ha i taka też została ujawniona w części opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków podczas modernizacji. Zmianie uległy również powierzchnie użytków, a oznaczenia dostosowane do zapisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, z dotychczasowych sprzed modernizacji Ps V i B, na RVI, PsV i Br-PsV. Zmiana powyższych oznaczeń wynikła z uwzględnienia przez firmę podczas modernizacji przebiegu granic użytków na obowiązującej mapie klasyfikacji gruntów.
Po okresie wyłożenia, tj. w dniu 24 listopada 2015 r., projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Wobec powyższego każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, mógł w terminie 30 dni od ogłoszenia informacji w dzienniku urzędowym województwa, zgłaszać zarzuty do tych danych. Organ podniósł, że skarżąca nie wniosła zarzutów w ustawowym terminie 30 dni. Po tym terminie pismem z dnia 29 lutego 2016 r. (data wpływu do urzędu 29 lutego 2016 r.) wniosła sprzeciw do uwagi PL 8.
W związku z powyższym z dniem 24 listopada 2015 r. wszystkie dane objęte modernizacją stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i zostały ujawnione w bazie danych ewidencji gruntów i budynków i stały się obowiązujące, zarówno mapa ewidencyjna w skali odpowiadającej przepisom prawa, jak też dane części opisowej operatu. Od tej daty tylko takie dane są udostępniane jako obowiązujące, natomiast dokumenty sprzed modernizacji traktowane są jako archiwalne.
Starostwo w ramach udzielonej rękojmi na wykonane prace geodezyjne przez Firmę A Sp. z o.o. w K zwróciło się w dniu 18 marca 2016 r. do firmy o dokonanie ponownej, szczegółowej analizy dokumentacji z modernizacji odnośnie działki ewid. nr [...]. Spowodowane to było wniesionymi dwoma pismami skarżącej z dnia 29 lutego 2016 r. Skarżąca otrzymała do wiadomości treść powyższego pisma w dniu 30 marca 2016 r. Wszczęte zostało postępowanie administracyjne dotyczące zmian danych ewidencyjnych, a mające na celu analizę zmian wynikłych podczas modernizacji, a podnoszonych w pismach odnośnie działki ewid. nr [...].
Jednocześnie organ zwrócił się do firmy o ustosunkowanie się do wniosków złożonych przez skarżącą i zawartych w nich zastrzeżeń, a następnie pismem z dnia 24 czerwca 2016 r. o pomiar w terenie w ramach gwarancji. Firma wykonująca modernizację przychyliła się do powyższego wniosku i zobowiązała się do dokonania pomiaru na gruncie, o czym powiadomiła organ pismem z dnia 19 lipca 2016 r. Dodatkowe pomiary granic działki ewidencyjnej nr [...] odbyły się w terenie w dniu 14 października 2016 r. 16 stycznia 2017 r. Organ wystosował pisemne wezwanie do firmy A Sp. z o.o. w K o złożenie całości dokumentacji z przebiegu przeprowadzonych czynności wraz z opinią geodezyjną, w związku z potrzebą jak najszybszego zakończenia postępowania administracyjnego i wydania stosownej decyzji.
W dniu 22 lutego 2017 r. firma wykonująca modernizację przekazała dokumentację z powyższych czynności wraz z opinią geodezyjną sporządzoną przez geodetę uprawnionego M. K. oraz pismo z dnia 28 listopada 2016 r. informujące skarżącą o wynikach z czynności pomiarowych. Zarówno opinia, jak też ww. pismo potwierdzają zdaniem organu wykorzystanie operatów technicznych podczas modernizacji jako wiarygodnych, określających granice nieruchomości. Ponadto wykonawca opisał, że granice z operatów zostały zaakceptowane przez strony biorące udział w czynnościach geodezyjnych i potwierdzone złożonymi podpisami.
Przytoczona przez skarżącą opinia geodezyjna biegłego sądowego w zakresie geodezji mgr inż. A. S. została sporządzona na okoliczność sporządzenia mapy identyfikującej przedmiot zasiedzenia z zastrzeżeniem, że ma ona dotyczyć wyłącznie nieruchomości uczestniczki oraz opracowania wstępnego projektu podziału. Opracowanie to nie znajduje się w zasobie organu i jest tylko opinią przedłożoną sądowi do określonego postępowania. Niemniej jednak biegły sądowy podkreślił w swojej opinii, że dane ewidencyjne w postaci mapy ewidencyjnej prowadzonej w systemie elektronicznym uwidaczniają sporny stan granic przedmiotowej działki ewid. nr [...], a analiza zgromadzonej przez Starostwo Powiatowe dokumentacji archiwalnej potwierdza i przybliża problem graniczny, który powinien ulec rzetelnemu rozgraniczeniu nieruchomości. Biegły podkreślił fakt, że w analizowanych opracowaniach geodezyjnych (protokołach prac geodezyjnych) osoby reprezentujące przedmiotową działkę zawsze składały podpis na znak swojej akceptacji.
Organ podkreślił, że w przypadku wystąpienia rozbieżności w dokumentacji technicznej dotyczącej określonego obszaru wykonawca prac geodezyjnych zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, dokona ich analizy pod względem dokładności, aktualności i kompletności wskazując na ich przydatność do wykonywania pomiarów. W związku z powyższym ocena przydatności operatów technicznych do czynności związanych z ustaleniem przebiegu granic należała do wykonawcy. Taką ocenę firma A Sp. z o.o. w K przedstawiła w przesłanej opinii. Wykonawca uznał, że operaty techniczne nr [...], dotyczący podziału działek [...], [...], [...], według którego ustalona była wschodnia granica oraz nr [...], dotyczący podziału działki [...], według którego ustalona została zachodnia granica działki, są wiarygodne i przyjął współrzędne z tych operatów do modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Jedynie w ocenie organu wątpliwości co do prawidłowości budził przebieg granicy z działką ewid. nr [...], stanowiącą potok M, co również podkreślił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w piśmie z dnia 10 marca 2017 r. Wykonawca prac modernizacyjnych zobowiązany był do zastosowania § 82a ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków odnośnie przebiegu granic działek ewidencyjnych między granicami tworzącymi dna i brzegi ścieków, a gruntami do nich przyległymi. Jak wynika z analizy dokumentacji zgromadzonej w PODGiK, granica ta znacznie odbiega od wyżej wskazanej. Dlatego też organ wystąpił do firmy A Sp. z o.o. w K o jak najszybsze wykonanie stosownej dokumentacji (operatu technicznego) dotyczącej przebiegu granicy działki nr [...], głównie jej południowej granicy, tj. z działką ewid. nr [...], stanowiącą potok M oraz ustosunkowanie się do zarzutów wniesionych przez skarżącą przed organem w nawiązaniu do opinii przedłożonej do organu przedstawiającej ocenę przydatności operatów technicznych do czynności związanych z ustaleniem przebiegu granic przedmiotowej działki. Pismem z dnia 25 czerwca 2018 r. wykonawca modernizacji zwrócił dokumentację z przeprowadzonego przez firmę ustalenia przebiegu granic, celem przedłożenia do organu skompletowanego operatu technicznego zgodnie z obowiązującymi przepisami i standardami technicznymi. W dniu 19 listopada 2018 r. został złożony operat techniczny przez firmę A Sp. z o.o. w K, który został poddany weryfikacji. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami wynikającymi z naruszenia przepisów prawnych, do niniejszego operatu technicznego wydany został protokół z weryfikacji zbiorów danych oraz innych materiałów przekazywanych do PZGiK z uwagami do poprawy przez wykonawcę prac, a dokumentacja zwrócona została do poprawy.
Analiza i weryfikacja zgromadzonego materiału dowodowego oraz bardzo duża ilość spraw, nie tylko z zakresu uwag i zastrzeżeń z przeprowadzonych modernizacji ewidencji gruntów i budynków na terenie powiatu [...] (zwłaszcza na obrębie Z), wymuszały kolejne przesunięcia terminu załatwienia sprawy. Ponadto do organu wpływało i wpływa szereg kolejnych pism kierowanych od skarżącej z zarzutami i skargami, nic nie wnoszącymi nowego do postępowania, a jedynie znacznie absorbującymi czas pracowników organu na udzielanie odpowiedzi, przygotowywanie żądanych dokumentów, a także szereg pism kierowanych z innych organów, tj. WINGiK, GGK, RPO czy też Komisariatu Policji, do których również występuje z licznymi skargami, a te z kolei do organu o wyjaśnienia. Wszystkie te działania, które znacznie absorbują pracowników organu, wpływają na czas rozpatrywania wiodącego postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do zacytowania przez skarżącą fragmentu odpowiedzi wystosowanego przez Rzecznika Praw Obywatelskich, że "materiały (...) istotnie wskazują na nieprawidłowości we wprowadzaniu zmian w ewidencji i zasobie geodezyjnym" organ podniósł, że RPO wykroczył ponad swój zakres właściwości, gdyż takie stwierdzenia mogą leżeć w gestii organów przeprowadzających zmiany w ewidencji i zasobie geodezyjnym, a także kontrolnych organów wyższego rzędu, po ich stwierdzeniu w trakcie postępowania administracyjnego. W tym momencie prowadzone jest postępowanie, które jest dwuinstancyjne i takie stwierdzenie jest przedwczesne. Ponadto zarzuty skarżącej o sprzedaży jej gruntu geodetom z wydziału geodezji, bezprawnego wprowadzania zmian w dokumentacji geodezyjnej, naruszeniu jej dóbr osobistych są bezpodstawnymi insynuacjami oraz pomówieniami, godzącymi w dobre imię Wydziału Geodezji, a tym samym Starostwa Powiatowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 maja 2019 r., sygn. akt III SAB/Kr 8/19, oddalił skargi skarżącej na bezczynność Starosty oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki nr [...], obręb Z, jednostka ewidencyjna Z.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga była dopuszczalna, gdyż skarżąca wystąpiła w dniu 16 grudnia 2018 r. z ponagleniem na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania.
Wyjaśnił, że w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony.
Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., sygn. akt IV SAB/Wa 109/07).
Sąd wskazał, że pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania nie zostało zdefiniowane ustawowo. W judykaturze przyjmuje się, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy będzie można organowi skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać bowiem należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ jest bezczynny (zob. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 549/13).
Dalej Sąd podniósł, że postępowanie prowadzone było w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki [...] obrębu Z, jednostka ewidencyjna Z.
Starosta zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków i zawiadomieniem z dnia 27 kwietnia 2014 r. wszczął postępowanie.
Zawiadomieniem z dnia 23 września 2015 r. Starosta poinformował o terminie i miejscu wyłożenia operatu opisowo-kartograficznego zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków dla obrębu Z.
Operat opisowo-kartograficzny zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków dla obrębu Z został wyłożony do publicznego wglądu w dniach roboczych od 12 do 30 października 2015 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego przy ul. K.
Skarżąca w dniu 14 października 2015 r. wniosła uwagę nr [...] i wskazała, że nie zgadza się z okazanymi granicami działki ewidencyjnej nr [...] w Z oraz pomniejszeniem jej powierzchni z 0,2132 ha do 0,1441 ha. Organ uznał uwagę za bezzasadną.
Po okresie wyłożenia, tj. w dniu 24 listopada 2015 r., projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków.
Starostwo w ramach udzielonej rękojmi na wykonane prace geodezyjne przez Firmę A Sp. z o. o. w K, zwróciło się w dniu 18 marca 2016 r. do firmy o dokonanie ponownej, szczegółowej analizy dokumentacji z modernizacji odnośnie działki ewid. nr [...]. Spowodowane to było wniesionymi dwoma pismami skarżącej z dnia 29 lutego 2016 r. Skarżąca otrzymała do wiadomości treść powyższego pisma w dniu 30 marca 2016 r. Wszczęte zostało postępowanie administracyjne dotyczące zmian danych ewidencyjnych, a mające na celu analizę zmian wynikłych podczas modernizacji, a podnoszonych w pismach odnośnie działki ewid. nr [...].
W dniu 22 lutego 2017 r. firma wykonująca modernizację przekazała dokumentację z powyższych czynności wraz z opinią geodezyjną sporządzoną przez geodetę uprawnionego M. K. oraz pismo z 28 listopada 2016 r.
Pismem z dnia 25 czerwca 2018 r. organ zwrócił dokumentację z przeprowadzonego przez firmę ustalenia przebiegu granic, celem przedłożenia do organu skompletowanego operatu technicznego zgodnie z obowiązującymi przepisami i standardami technicznymi. W dniu 19 listopada 2018 r. został złożony operat techniczny przez firmę A Sp. z o.o. w K, który został poddany weryfikacji. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami wynikającymi z naruszenia przepisów prawnych, do niniejszego operatu technicznego wydany został protokół z weryfikacji zbiorów danych oraz innych materiałów przekazywanych do PZGiK z uwagami do poprawy przez wykonawcę prac, a dokumentacja została zwrócona do poprawy.
Starosta wydał w dniu 1 października 2018 r. postanowienie o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki [...] z obrębu Z, jednostka ewidencyjna Z, do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłej G. B. oraz po zmarłym A. S.
Organ zwrócił się w dniu 30 listopada 2017 r. do Urzędu Stanu Cywilnego o udzielenie odpowiedzi, czy G. B. i A. S. nie żyją, a w przypadku ich śmierci o przesłanie aktu zgonu. W odpowiedzi Urząd Stanu Cywilnego przesłał w dniu 8 grudnia 2017 r. odpisy skróconych aktów zgonu.
W dniu 20 grudnia 2017 r. zwrócono się do Sądu Rejonowego o udzielenie informacji, czy został przeprowadzony spadek po G. B. i A. S. Zapytanie ponowiono w dniu 6 marca 2018 r.
Pismem z dnia 16 marca 2018 r. wezwano strony postępowania o udzielenie informacji, czy został przeprowadzony spadek po A. S. i G. B. oraz o dostarczenie stosownego dokumentu, tj. postanowienia właściwego sądu o stwierdzenie nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po ww. zmarłych.
Wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2018 r. organ zwrócił się do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Pismami z dnia 11 lipca 2018 r. i 3 sierpnia 2018 r. zwrócono się do wskazanych przez J. F. domniemanych spadkobierców z zapytaniem o udzielenie informacji, czy został przeprowadzony spadek po A. S. i kto jest następcą prawnym po tej osobie.
Pismem z dnia 6 lipca 2018 r., organ wezwał H. B. o udzielenie informacji, czy został przeprowadzony spadek po G. B., czy posiada ona pełnomocnictwo do występowania w imieniu spadkobierców przed organami administracji publicznej.
Sąd przytoczył szczegółowo przebieg całego postępowania, aby uwidocznić, że nie można zarzucić organowi ani bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd, oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania doszedł do przekonania, iż czas prowadzenia postępowania jest w pełni uzasadniony i usprawiedliwiony. Organ podejmował czynności bez nieuzasadnionej zwłoki.
Sąd uwzględnił okoliczności, na które powoływał się organ w odpowiedzi na skargę, w tym podnoszone kwestie związane z ustaleniem następców prawnych i koniecznością zawieszenia postepowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił uznając, że nie można przyjąć, iż Starosta pozostawał w stanie bezczynności i przewlekle prowadził postępowanie aktualizacyjne.
Na skutek skargi kasacyjnej powyższy wyrok został wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3283/19, uchylony a sprawa została WSA w Krakowie przekazana do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu tego wyroku NSA wskazał że obowiązkiem sądu rozstrzygającego skargę na bezczynność organu i o jej charakterze, oraz orzekając w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny i przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, było przede wszystkim ustalenie okresu w jakim organ pozostawał w bezczynności i czy bezczynność ustała, a jeżeli tak, to kiedy. Nie mniej istotne dla rozstrzygnięcia żądań skarżącej w odniesieniu do przewlekłego prowadzenia postępowania było ustalenie jakie czynności w tym okresie wykonał organ i czy były konieczne do rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem z ustaleń i rozważań Sądu pierwszej instancji nie sposób doszukać się, zdaniem NSA, stanowczego ustalenia początku rozważanego okresu bezczynności organu. Także co do końca bezczynności w zakresie żądania wnioskodawczyni, Sąd nie wypowiedział się. Rozstrzygnięcie w granicach zakreślonej sprawy powinno przy tym uwzględniać między innymi, czy organ wykonał czynności wymienione w art. 36 k.p.a. oraz czy ewentualne wyznaczenie kolejnych terminów załatwienia sprawy było usprawiedliwione konkretnymi, obiektywnymi przeszkodami uniemożliwiającymi terminowe zakończenie postępowania. Trzeba mieć w szczególności na uwadze, że przewlekłe prowadzenie postępowania może mieć miejsce również wtedy, gdy organ formalnie dochowuje terminów, o których mowa w art. 35 czy art. 36 § 1 k.p.a., jednakże podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się niezbędną koncentracją w świetle art. 12 k.p.a., nawet jeżeli nie mają charakteru czynności pozornych lub nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a zasada ta została skonkretyzowana w art. 35 i art. 36 k.p.a. Terminy załatwienia sprawy wskazane w tych ostatnich przepisach nie są terminami instrukcyjnymi i nie stanowią jedynie sugestii dla organu co do tego, w jakim terminie – w ocenie ustawodawcy – pożądane byłoby zakończenie postępowania administracyjnego. Treść powyższych przepisów jest dla organów administracji prowadzących postępowanie wiążąca, a ich przekroczenie bez usprawiedliwionej podstawy stanowi naruszenie prawa. Wprowadzenie terminów załatwienia sprawy i obowiązków informacyjnych związanych z ich przekroczeniem nie służy usprawiedliwianiu organu, lecz jego dyscyplinowaniu w załatwianiu spraw, co też znajduje swoje umocowanie wprost w zasadzie wskazanej w art. 12 k.p.a.
NSA stwierdził zatem, że uzasadnienie wyroku rozstrzygającego sprawę ze skargi na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania, a zatem na płaszczyźnie przepisów art. 149 § 1 i 1a w związku z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., w którym Sąd nie przedstawił odpowiednio toku rozumowania prowadzącego do uznania, że tego rodzaju zwłoka w załatwieniu sprawy nie stanowiła bezczynności lub przewlekłego postępowania, nie spełniało warunków określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a. Przytoczenie czynności, jakie od 2014 r. kolejno podejmował organ zakończone konkluzją o braku słuszności zarzutu o bezczynności organu i przewlekłym prowadzeniu postępowania, przy uwzględnieniu jedynie okoliczności na jakie powoływał się organ, nie czyni zadość powyższemu obowiązkowi. Sąd nie wskazał przy tym jakie żądania skarżącej zawarte w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie i z jakich przyczyn.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
Przedmiotem ponownej oceny Sądu w niniejszej sprawie była zasadność skargi zarzucającej bezczynność Starosty oraz prowadzenie przez niego w sposób przewlekły postępowania administracyjnego w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki nr [...], obręb Z, jednostka ewidencyjna Z.
Wskazać ponownie należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie kompetentny organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Dla uznania bezczynności nie ma przy tym znaczenia to, z jakiego powodu bezczynność zaistniała i czy była przez organ zawiniona. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznania sprawy (czy też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają jedynie znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca.
Pierwszym zatem elementem konstrukcyjnym bezczynności organu administracji jest niezrealizowanie kompetencji przez organ w sytuacji, w której norma kompetencyjna przyznająca daną kompetencję znajduje zastosowanie. Podkreślić należy, że powstanie stanu bezczynności w postępowaniu administracyjnym musi się zawsze wiązać z niewykonaniem kompetencji realizowanej w tymże postępowaniu. Niewątpliwie podstawową kompetencją realizowaną w postępowaniu administracyjnym jest przysługująca organowi kompetencja do załatwienia sprawy stanowiącej przedmiot tego postępowania.
W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Sądu, nie budzi żadnych wątpliwości, że Starosta miał kompetencje do załatwienia sprawy aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki nr [...], obręb Z, jednostka ewidencyjna Z.
Stanowisko Sądu wynika z następujących względów.
Z akt sprawy i ustaleń Sądu wynika, że Starosta zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków i zawiadomieniem z dnia 27 kwietnia 2014 r. wszczął postępowanie w tym przedmiocie.
Przypomnieć należy, że modernizacja ewidencji gruntów i budynków została uregulowana w poszczególnych ustępach art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 2052, zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym).
Wskazać zatem należy, że stosownie do postanowień art. 24a ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych.
W myśl ust. 2 art. 24a Prawa geodezyjnego i kartograficznego starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, o czym informuje przez wywieszenie informacji na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego, jak to stanowi ust. 3 art. 24a. Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Po etapie informacji o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz o trybie związanego z tym postępowania, starosta, zgodnie z przepisem art. 24a ust. 4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wykłada na okres 15-tu dni roboczych do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego, projekt operatu opisowo-kartograficznego. Wyłożenie do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji, stosownie do przepisu art. 24a ust. 5 Prawa geodezyjnego i kartograficznego winno być poprzedzone wywieszeniem na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa i właściwego urzędu gminy na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, informacji o terminie i miejscu wyłożenia projektu, a także ogłoszeniem tej informacji w prasie o zasięgu krajowym.
Zgodnie z przepisem art. 24a ust. 6 Prawa geodezyjnego i kartograficznego każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych.
Stosownie do art. 24a ust. 7 Prawa geodezyjnego i kartograficznego sposobem załatwienia uwag złożonych do projektu w czasie jego wyłożenia, nie jest decyzja administracyjna, lecz informacja o sposobie rozpatrzenia uwag zgłoszonych do projektu, udzielona przez upoważnionego pracownika starostwa powiatowego, posiadającego uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2 ustawy. Rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odrzuceniu uwag następuje przy udziale wykonawcy prac geodezyjnych, kartograficznych lub taksacyjnych związanych z projektem operatu ewidencyjnego modernizacji. Upoważniony pracownik w protokole sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia.
Ustawa nie określa żadnego terminu do rozpatrzenia uwag zgłoszonych w trybie art. 24a ust. 6 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
W przepisie art. 24a ust. 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ustawa stanowi, że po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4 (tj. wyłożenia projektu na okres 15 dni roboczych), projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem gruntów i budynków, a informację o tym Starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa. Wzajemna relacja przepisów art. 24a ust. 6 i ust. 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wskazuje zatem, że projekt operatu opisowo -kartograficznego z mocy prawa staje się operatem opisowo-kartograficznym, z chwilą upływu terminu na jaki projekt był wyłożony. Ewentualne uwagi do projektu złożone w trybie art. 24a ust. 6 oraz sposób i termin ich załatwienia nie mają wpływu na bieg terminu, po upływie którego projekt staje się z mocy prawa obowiązującym operatem ewidencji gruntów.
Zgodnie natomiast z przepisami art. 24a ust. 9 i 10 Prawa geodezyjnego i kartograficznego środkiem prawnym służącym do kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo kartograficznym, przez osoby, których interesu prawnego dotyczą te dane, są zarzuty. O uwzględnieniu lub odrzuceniu tych zarzutów, jak już wskazano na wstępie, starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10 art. 24a Prawa geodezyjnego i kartograficznego).
W myśl art. 24a ust. 12 Prawa geodezyjnego i kartograficznego zarzuty zgłoszone po upływie terminu określonego w ust. 9, tj. po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o tym, że projekt operatu stał się operatem ewidencji gruntów i budynków, traktowane są jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją.
Analiza powyższych regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego prowadzi do wniosku, że w zależności od etapu prac modernizacji ewidencji gruntów ustawa przewiduje różne środki prawne; uwagi do projektu, zarzuty do operatu, oraz wnioski o zmianę danych ewidencji.
Sąd w pełni więc podziela stanowisko, wypowiedziane już w wyroku tut. Sądu z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt III SAB/Kr 30/07, które nadal pozostaje aktualne, "(...) że za nieuzasadnione należy uznać stanowisko (...), że początkową datą powstania uprawnienia do złożenia zarzutów od projektu operatu, jest dzień ogłoszenia przez starostę informacji o tym, że stał się operatem w dzienniku urzędowym województwa. Użyte w przepisie art. 24a ust. 9 ustawy sformułowanie, że każdy .... może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8 (tj. o tym, iż projekt stał się operatem), zgłaszać zarzuty do tych danych nie wyłącza skutecznego wniesienia zarzutów do operatu, o których uwzględnieniu lub odrzuceniu starosta rozstrzyga decyzją, przed obwieszczeniem powyższej informacji. Przewidziany art. 24a ust. 9 termin 30 dni do wniesienia zarzutów od operatu, ma charakter terminu końcowego, po upływie którego złożone zarzuty traktowane są już jako wnioski o zmianę danych."
Wobec powyższego skoro w dniu 24 listopada 2015 r., projekt operatu opisowo -kartograficznego modernizacji stał się operatem ewidencji gruntów i budynków wszelkie pisma stron wniesione po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia tej informacji w dzienniku urzędowym województwa organ powinien traktować jako wnioski o aktualizację operatu ewidencyjnego.
Wniesienie zatem przez skarżącą pism z dnia 29 lutego 2016 r., w których zawarte zostały argumenty dotyczące nieprawidłowego przebiegu granic, przedmiotowej działki niewątpliwie należało traktować jako wniosek o dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie przebiegu granic działki nr [...], obręb Z, jednostka ewidencyjna Z i jej powierzchni. Zresztą tak uznał też Starosta, gdyż do skarżącej skierował pismo z dnia 29 marca 2016 r.(k. 457 akt administracyjnych, "część II od 227 do 472 strony"), z którego treści wynika, że sprawa z wniosku skarżącej dotycząca zmiany konfiguracji, przebiegu granic oraz pomniejszenie powierzchni działki nr [...] w wyniku prac modernizacyjnych nie może zostać załatwiona w ustawowym terminie i wyznacza się nowy termin jej załatwienia do 29 kwietnia 2016 r.
Analiza akt postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie pozwoliła Sądowi na stwierdzenie, że Starosta w kolejno po sobie następujących datach wydawał zawiadomienia o niemożności załatwienia przedmiotowej sprawy aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków i wyznaczał kolejne terminy jej załatwienia w dniach: 29 maja 2016 r., 24 czerwca 2016 r., 31 sierpnia 2016 r., 31 października 2016 r., 5 stycznia 2017 r., 27 stycznia 2017 r. , 1 marca 2017 r., 28 kwietnia 2017 r., 24 maja 2017 r., 30 czerwca 2017 r., 2 października 2017 r. 2 listopada 2017 r., 1 grudnia 2017 r. 1 lutego 2018 r., 21 czerwca 2018 r., 9 lipca 2018 r., 13 sierpnia 2018 r.
Wreszcie, w dniu [...] 2018 r. Starosta wydał postanowienie, znak: [...] (k. 675 akt administracyjnych, "część III od 437 do 705 strony") o zawieszeniu postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłej G. B. i zmarłym A. S. Wezwał równocześnie strony do wystąpienia do właściwego sądu w celu przeprowadzenia postepowania o stwierdzenie nabycia spadku po wskazanych powyżej zmarłych, ewentualnie do wystąpienie do notariusza celem sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia.
W takim stanie rzeczy Sąd zobowiązany był ocenić, czy w sytuacji wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania zachodzi w ogóle zaskarżalna bezczynność organu – Starosty.
Sąd zdaje sobie sprawę, że w orzecznictwie sytuacje związane z zawieszeniem postępowania bywały oceniane niejednolicie pod kątem zachodzenia zaskarżalnej bezczynności organu.
W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał jednak, że zachodziła dopuszczalność zaskarżalnej bezczynności Starosty pomimo wydania postanowienia o zawieszeniu prowadzonego przez niego postępowania aktualizacyjnego.
Oczywiście zasadne są argumenty, że w trakcie zawieszenia postępowania sprawa nie ma nadanego dalszego biegu (art. 102 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), a w konsekwencji, nie można w takim stanie rzeczy zarzucić organowi stanu bezczynności. Zwrócić jednakże należy uwagę, że w rozpatrywanej sprawie rzecz przedstawia się nieco odmiennie. Mianowicie już z lektury uzasadnienia wskazanego postanowienia Starosty z dnia 1 października 2018 r., znak: [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania aktualizacyjnego wynika, że w sposób oczywisty ustały przyczyny zawieszenia. Głównym bowiem powodem zawieszenia tego postępowania była konieczność ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania, w tym wszystkich następców prawnych zmarłych osób (następców prawnych po zmarłej G. B. oraz po zmarłym A. S.). Z uzasadnienia wskazanego postanowienia Starosty wprost wynika, że zna on imiona i nazwiska wszystkich następców prawnych zmarłych stron, mało tego, zna również ich adresy i wysyłał do nich uprzednio korespondencję urzędową. Następcy prawni po zmarłej G. B. znani zatem byli organowi w dniu 19 marca 2018 r., gdyż zostali podani przez M. K., który to, jak wynika z notatki służbowej, w tym dniu zgłosił się do urzędu (k. 525 akt administracyjnych, "część III od 437 do 705 strony"). Nieznane były tylko ich adresy zamieszkania. Adresy zaś wskazanych następców prawnych znane były organowi z pisma Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny z daty wpływu do organu 2 lipca 2018 r. (k. 576 akt administracyjnych, "część III od 437 do 705 strony"). Natomiast następcy prawni i ich adresy po zmarłym A. S. znane były Staroście z pisma J. F. z daty wpływu do organu - 17 kwietnia 2018 r. (k. 529 akt administracyjnych, "część III od 437 do 705 strony"), potwierdzonych następnie przez H. B. (notatka służbowa z dnia 17 lipca 2018 r., k. 604 akt administracyjnych, "część III od 437 do 705 strony"). Kwestia natomiast prawidłowych adresów następców prawnych po zmarłej G. B. zamieszkałych poza granicami kraju, powinna zostać ustalona w drodze skrupulatnych czynności wyjaśniających organu. Art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie przewiduje dopuszczalności zawieszenia postępowania z uwagi na brak adresu. W sytuacji, gdy nie było innej możliwości ich ustalenia organ powinien rozważyć zastosowanie art. 40 § 4 i 5 bądź 34 k.p.a.(zob. także W. Chróścielewski, Przepisy porządkowe w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym - racjonalne odmienności czy nieuzasadnione zróżnicowanie rozwiązań prawnych, artykuł ZNSA 2016/2/9-23).
Powyższe stanowi o ustaniu już z dniem 2 lipca 2018 r. przyczyn z powodu których Starosta zawiesił następnie prowadzone przez siebie postępowanie aktualizacyjne w dniu 1 października 2018 r. postanowieniem, znak: [...]. Skoro odpadły przyczyny zawieszenia postępowania aktualizacyjnego, to wydanie w dniu 1 października 2018 r. postanowienia, znak: [...], o zawieszeniu tego postępowania, gdy z oczywistych względów nie mogło do tego dojść powoduje, że w takim stanie rzeczy Starosta pozostaje w ocenie Sądu od dnia 1 października 2018 r. w stanie bezczynności procesowej, a to wobec niewydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania po ustaniu przyczyn zawieszenia. Podkreślić bowiem należy, że wynik postępowania aktualizacyjnego nie zależy w żaden sposób od kwestii związanej z wydaniem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, czy też aktu poświadczenia dziedziczenia. W przedmiotowym postępowaniu aktualizacyjnym organ nie wykazywał przecież w ewidencji gruntów i budynków danych tych osób jako właścicieli nieruchomości, czy gruntów, zgodnie z art. 20 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Wystarczająca jest zatem kwestia ustalenia personalnego następców prawnych zmarłych stron, by zagwarantować im czynny udział w tym postępowaniu. Nadto, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub poświadczony akt dziedziczenia są konieczne tylko wówczas, gdy spadkobierca powołuje się na tą okoliczność wobec osoby trzeciej, a zarazem osoba ta nie uznaje za spadkobiercę osoby nie legitymującej się tymi dokumentami, a więc w sytuacji sporu w tym zakresie (por. m. in. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 24 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 486/19).
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że Starosta dopuścił się bezczynności procesowej od dnia 1 października 2018 r. w niepodjęciu zawieszonego postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków. Trafnie bowiem argumentuje M. Miłosz w: "Bezczynność organu administracji publicznej w postepowaniu administracyjnym" Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. w Warszawie Warszawa 2011, s.153, że: "Natomiast gdy organ administracji nie podejmuje zawieszonego postępowania, dochodzi nie do bezczynności w realizacji kompetencji do załatwienia sprawy (ta nie może powstać dopóki nie zostanie podjęte zawieszone postępowanie), lecz do bezczynności procesowej związanej z niewydaniem przez organ postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania."
Sąd ocenił także prowadzenie postępowania przez Starostę wobec zarzutu skarżącej, że toczyło się ono w sposób przewlekły.
W judykaturze przyjmuje się, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy będzie można organowi skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać bowiem należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ jest bezczynny (zob. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r.,sygn. akt II OSK 549/13).
Zdaniem Sądu również i w tym aspekcie należało uznać, że Starosta w sposób przewlekły prowadził postępowanie w sprawie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków.
Jak Sąd już wskazywał od 29 kwietnia 2016 r. aż do 13 sierpnia 2018 r. Starosta nie podejmował w zasadzie żadnych czynności procesowych poza pismem z dnia 18 marca 2016 r. wystosowanym do wykonawcy prac modernizacyjnych o dokonanie powtórnej, szczegółowej, analizy dokumentacji modernizacji pod kątem zarzutów skarżącej, zawartych w pismach z dnia 29 lutego 2016 r. inicjujących postępowanie aktualizacyjne, oraz pismem z dnia 24 czerwca 2016 r. o ponowne dokonanie analizy dokumentacji, by wreszcie w piśmie z dnia 16 stycznia 2017 r, wezwać wykonawcę do przekazania dokumentacji do zasobu. Analizując działania organu, stwierdzić należy, że dopiero w dniu 17 lipca 2018 r. Starosta podjął czynności w celu ustalenia następców prawnych, mimo, że znał ich imiona i adresy już w dniu 2 lipca 2018 r. Zauważyć także należy, że informację o śmierci stron postępowania aktualizacyjnego otrzymał już 14 października 2016 r. Na pewno organ wiedział o tym w dniu 30 listopada 2017 r., a ponad wszelką wątpliwość potwierdzenie o śmierci tych osób nastąpiło w dniu 8 grudnia 2017 r. skoro otrzymał akty zgonu tych osób z Urzędu Stanu Cywilnego w Z. Wobec powyższego zwłoka zatem w "ustaleniu" kręgu następców prawnych aż do dnia 1 października 2018 r. była niczym nieuzasadniona wobec wiedzy organu o ich imionach i nazwiskach oraz adresach w dniu 2 lipca 2018 r. zaś przebieg i podejmowane czynności przez Starostę świadczą, zdaniem Sądu, o braku skoordynowania działań organu i skoncentrowaniu się jedynie na wydawaniu nieuzasadnionych okolicznościami zawiadomień o przedłużeniu załatwienia sprawy i wyznaczeniu nowych terminów jej załatwienia.
W ocenie Sądu zwłoka Starosty w załatwieniu sprawy z wniosku skarżącej o aktualizację danych ewidencji gruntów i budynków nosi cechy rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę indywidualny rodzaj i stan niniejszej sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie terminów nie tylko, że musi być znaczne i niezaprzeczalne, ale być pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Orzeczenie rażącego naruszenia prawa zarezerwowane jest więc dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów w załatwieniu sprawy.
Nie są wobec powyższego w ocenie Sądu przekonywujące w tym względzie wyjaśnienia organu zawarte w uzasadnieniu postanowienia o zawieszeniu postępowania z dnia 1 października 2018 r. ocenianego jedynie w kontekście zarzutu bezczynności i przewlekłości organu. Z całą pewnością, jak Sąd już podkreślił, imiona, adresy wszystkich następców prawnych znane były Staroście z pism stron w dniu 2 lipca 2018 r. Stąd wydanie w takim stanie rzeczy postanowienia o zawieszeniu postępowania, gdy z oczywistych względów nie mogło do tego dojść powoduje, że postanowienie Starosty o zawieszeniu postępowania aktualizacyjnego musiało być ocenione, jako wydane dla pozoru, a działanie Starosty ocenione jako nie zmierzające do załatwienia niniejszej sprawy co do meritum.
Nie wydając z kolei postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania przy braku podstawy do jego zawieszenia, Starosta pozostaje nie tylko w bezczynności procesowej, ale i przewlekle prowadził postępowanie aktualizacyjne.
Podkreślić bowiem należy, że to właściwy organ prowadzący postępowanie aktualizacyjne ocenia zasadność argumentów strony inicjującej postępowanie w tym przedmiocie. Organ ocenia zatem w kontekście tych zarzutów wytworzoną dodatkową dokumentację geodezyjną z pomiarów na gruncie przez wykonawcę, czy może ona stanowić ewentualną podstawę do dokonania aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków w kontekście postanowień art. 24 ust. 2a i 2b Prawa geodezyjnego i kartograficznego i przepisów § 36 do § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r., poz. 393). Pomijając nawet te kwestie, niczym nieuzasadnione było więc niepodejmowanie zdecydowanych działań dyscyplinujących wykonawcę prac geodezyjnych do przekazania wskazanej dokumentacji geodezyjnej. Podjęcie przez Starostę weryfikacji dokumentacji geodezyjnej dopiero rok po jej przekazaniu (przekazanie w dniu 22 lutego 2017 r.) także świadczy o nieskoncentrowaniu działań Starosty zmierzających do finalnego zakończenia przedmiotowego postępowania przed tym organem. Zdecydowane działanie dyscyplinujące wykonawcę prac geodezyjnych Starosta powinien podjąć w dniu 9 listopada 2016 r., kiedy pomimo zwrócenia się pismem z dnia 24 czerwca 2016 r. (k. 134 akt administracyjnych, "część I od 1 do 226 strony") do wykonawcy nie przyniosło to pożądanego rezultatu. W dniu 9 listopada 2016 r. (k. 173 akt administracyjnych, "część I od 1 do 226 strony") Starosta winien wyznaczyć wykonawcy stosowny termin oraz wskazać o możliwości ukarania grzywną w przypadku niedopełnienia obowiązków, a to w związku z postanowieniami art. 12a i 48 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Analiza całej aktywności organu uzasadniała więc wniosek, że wydawane w toku postępowania zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia niniejszej sprawy nie były usprawiedliwione poza zawiadomieniami z dnia 20 maja 2016 r., 24 czerwca 2016 r.
Stąd też orzeczenie Sądu w punktach I, II i III sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 i 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).
Uznając, że grzywna ma charakter dyscyplinujący Sąd orzekł o jej wymierzeniu, na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), jak w punkcie IV sentencji wyroku. W przepisach nie została określona ani wysokość minimalna, ani też nie wskazano wprost jakichkolwiek kryteriów, jakimi powinien w takich przypadkach kierować się sąd administracyjny. Pozostawiono to uznaniu sądu. Dla miarkowania wysokości znaczenie mogą mieć stopień naruszenia prawa przez organ, okoliczności towarzyszące naruszeniu i zwłoce w załatwieniu sprawy. W tym przypadku Sąd uznał, że wymierzenie grzywny w wysokości 5 000 zł przy nadal trwającej bezczynności, przewlekłym, długotrwałym prowadzeniu postępowania, jest adekwatne i wystarczające do osiągnięcia celu w postaci zdyscyplinowania organu do wydania stosownego aktu administracyjnego w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków w celu podjęcia postępowania i załatwienia sprawy.
O kosztach Sąd orzekł, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), jak w punkcie V sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę