III SAB/Kr 161/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga została wniesiona przez G. B. na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w przedmiocie naniesienia wzmianki dodatkowej o rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód na polskim akcie małżeństwa. Skarżąca domagała się zobowiązania organu do naniesienia wzmianki, stwierdzenia bezczynności i rażącego naruszenia prawa, a także grzywny i kosztów. Podniosła, że sprawa trwa od 2018 r. i zarzuciła organowi niekompetencję oraz wprowadzanie w błąd. Wskazała na przepisy Prawa o aktach stanu cywilnego oraz umowy międzynarodowe. Organ w odpowiedzi wnioskował o odrzucenie lub oddalenie skargi, argumentując, że nie ma mocy prawnej do nanoszenia wzmianek i że wszystkie dokumenty były kierowane do Kierownika USC. Podkreślił, że czynność ta wymaga zbadania, czy orzeczenie zagraniczne podlega uznaniu. Wskazał na złożoność sprawy, konieczność wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, w tym przepisów umów międzynarodowych i Kodeksu postępowania cywilnego. Podkreślił, że wyrok rozwodowy z 1985 r. wymagał postępowania przed sądem powszechnym w celu jego uznania, gdyż umowy międzynarodowe obowiązujące w dacie jego wydania nie mogły być stosowane retroaktywnie, a nowsze umowy i przepisy KPC wymagały odrębnego postępowania. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że Kierownik USC prawidłowo oczekiwał na rozstrzygnięcie sądu powszechnego z uwagi na przepisy przejściowe i specyfikę uznania zagranicznego wyroku rozwodowego. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie konieczności postępowania sądowego w celu uznania zagranicznych orzeczeń rozwodowych wydanych przed wejściem w życie odpowiednich umów międzynarodowych i nowelizacji KPC, a także kompetencji organów administracji w takich sprawach.
Dotyczy specyficznej sytuacji uznania wyroku rozwodowego z 1985 r. i przepisów przejściowych. Interpretacja przepisów KPC i umów międzynarodowych może ewoluować.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego dopuścił się bezczynności w przedmiocie naniesienia wzmianki dodatkowej o rozwodzie na akcie małżeństwa, gdy zagraniczny wyrok rozwodowy został wydany przed wejściem w życie odpowiednich umów międzynarodowych i przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego nie dopuścił się bezczynności, ponieważ prawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne i oczekiwał na rozstrzygnięcie sądu powszechnego w celu uznania zagranicznego wyroku rozwodowego, co było konieczne ze względu na przepisy przejściowe i brak możliwości zastosowania umów międzynarodowych retroaktywnie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ze względu na datę wydania wyroku rozwodowego (1985 r.) oraz brak retroaktywności umów międzynarodowych i przepisów KPC, konieczne było postępowanie przed sądem powszechnym w celu jego uznania. Organ administracyjny nie mógł samodzielnie ocenić, czy wyrok podlega uznaniu z mocy prawa, a zatem prawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne.
Czy organ administracyjny może samodzielnie ocenić, czy zagraniczne orzeczenie rozwodowe podlega uznaniu z mocy prawa, czy wymaga odrębnego postępowania sądowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego nie posiadał uprawnień do samodzielnego zbadania, czy orzeczenie sądu ukraińskiego podlega uznaniu z mocy prawa, czy też wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania delibacyjnego przez sąd.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że procedura dołączania wzmianki do aktu stanu cywilnego na podstawie orzeczenia sądu państwa obcego wymaga, aby orzeczenie to podlegało uznaniu na podstawie przepisów KPC, wiążących umów międzynarodowych lub prawa UE. W przypadku orzeczeń wydanych przed 1 lipca 2009 r., konieczne było postępowanie przed sądem polskim.
Przepisy (15)
Główne
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.a.s.c. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
k.p.c. art. 1145
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
PPSA art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 35 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.a.s.c. art. 24 § 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
u.p.a.s.c. art. 6 § 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
u.p.a.s.c. art. 8
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
u.p.a.s.c. art. 104
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
k.p.c. art. 1148
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1145 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1145 § 2
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 35 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy -- Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 8 § 5
Konwencja Wiedeńska o prawie traktatowym art. 28
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracyjny prawidłowo zawiesił postępowanie, oczekując na rozstrzygnięcie sądu powszechnego w celu uznania zagranicznego wyroku rozwodowego, ze względu na przepisy przejściowe i brak możliwości retroaktywnego zastosowania umów międzynarodowych. • Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego nie posiadał uprawnień do samodzielnego zbadania, czy zagraniczne orzeczenie rozwodowe podlega uznaniu z mocy prawa.
Odrzucone argumenty
Organ dopuścił się bezczynności i rażącego naruszenia prawa poprzez przedłużanie postępowania w sprawie naniesienia wzmianki o rozwodzie. • Wyrok rozwodowy powinien być uznany z mocy prawa na podstawie umów międzynarodowych, bez konieczności odrębnego postępowania sądowego.
Godne uwagi sformułowania
organ prawidłowo oczekiwał na rozstrzygnięcie sądu powszechnego • przepisy przejściowe • nie mogą mieć zastosowania przepisy wskazanej umowy dwustronnej między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą z 24 maja 1993 r. • nie zawierają normy retroaktywności • nie posiadają uprawnień do zbadania we własnym zakresie, czy orzeczenie sądu ukraińskiego podlega uznaniu z mocy prawa czy też wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania delibacyjnego.
Skład orzekający
Janusz Kasprzycki
przewodniczący
Ewa Michna
sprawozdawca
Hanna Knysiak-Sudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności postępowania sądowego w celu uznania zagranicznych orzeczeń rozwodowych wydanych przed wejściem w życie odpowiednich umów międzynarodowych i nowelizacji KPC, a także kompetencji organów administracji w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uznania wyroku rozwodowego z 1985 r. i przepisów przejściowych. Interpretacja przepisów KPC i umów międzynarodowych może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonego problemu prawnego związanego z uznawaniem zagranicznych orzeczeń i bezczynnością organów administracji, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem cywilnym i administracyjnym.
“Czy urząd może ignorować zagraniczny rozwód sprzed lat? Sąd wyjaśnia, kiedy potrzebna jest zgoda sądu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.