III SAB/Kr 153/24

III SAB/Kr 153/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-05-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna
Ewelina Dziuban
Jakub Makuch /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1918/25 - Wyrok NSA z 2025-12-11
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, ale nie miały one miejsca z rażacym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 149 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędzia WSA Ewa Michna Asesor WSA Ewelina Dziuban po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa Małopolskiego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. zobowiązuje Marszałka Województwa Małopolskiego do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie jednego miesiąca od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Marszałek Województwa Małopolskiego dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, 3. stwierdza, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie skargę oddala. 5. zasądza od Marszałka Województwa Małopolskiego na rzecz skarżącego M. K. 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
M. K. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa Małopolskiego w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie krajowego drogowego przewozu osób z naruszeniem obowiązków i warunków dotyczących tego przewozu.
Stan sprawy przedstawiał się następująco:
1. Marszałek Województwa Małopolskiego decyzją z 25.08.2023 r. (nr TK-III.8072.21.2023), na podstawie art. 18b ust. 1 pkt 4 oraz 18b ust. pkt 6a) ustawy z 6.08.2001 r. o transporcie drogowym (aktualny publikator Dz. U. z 2024 r. poz. 728, dalej u.t.d.) w zw. z I.p. 2.7. oraz I.p. 2.8. załącznika nr 3 do u.t.d. - nałożył na skarżącego karę pieniężna 12 000 zł za wykonywanie krajowego drogowego przewozu osób z naruszeniem obowiązków i warunków dotyczących tego przewozu. Podstawę nałożenia tej kary stanowiły ustalenia poczynione przez inspektorów organu podczas kontroli pojazdu skarżącego przeprowadzonej 5.04.2023 r. Stwierdzono wówczas, że - realizujący przewóz osób kierowca, nie wydał 9-ciu pasażerom biletu (potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd), zaś dwóm pasażerom nie wydał biletu uwzględniającego ustawową zniżkę.
Decyzja ta, po rozpoznaniu wniesionego od niej odwołania – została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 30.11.2023 r. (nr SKO.TS/4123/20/2023).
2. W rozpoznaniu skargi wywiedzionej przez skarżącego od w.w. decyzji – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 29.05.2024 r. (sygn. akt III SA/Kr 182/24 ) uchylił tę decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego z 25.08.2023 r. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że nałożenie na skarżącego kary pieniężnej nie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym. Sąd zwrócił uwagę na m.in. to, że w protokole kontroli nie zawarto informacji o okazaniu kierowcy zaświadczeń Honorowego Dawcy Krwi przez kontrolerów, co z kolei - nie wiadomo na jakiej podstawie - zostało stwierdzone w uzasadnieniu decyzji I instancji. Okazane kierowcy przez kontrolerów zaświadczenie nie znajduje się w aktach sprawy, co oznacza, że organy nie wyjaśniły, czy kontrolerzy podczas kontroli w ogóle mieli przy sobie i przedstawili kierowcy ważne uprawnienie do zniżki z tytułu Honorowego Dawcy Krwi. Dalej Sąd podał, że art. 18b ust. 1 pkt 6 u.t.d. w zw. z I.p. 2.8 załącznika nr 3 do tej ustawy nie nakłada sankcji na przewoźnika za brak wiedzy o zniżce ale za brak wykonania obowiązku, jeżeli istnieją podstawy prawne do jego wykonania, tj. wykazanie dokumentami prawa do zniżki.
Nadto Sąd podkreślił, że z ustaleń organu nie wiadomo na czym miało polegać niewydanie pasażerom biletów przez kierowcę: czy nie zostały one wydrukowane, czy też jedynie podane przez kierowcę pasażerom – a ustalenie w tym względzie ma istotne dla sprawy znaczenie wobec prezentowanych w toku kontroli twierdzeń kierowcy. Kontrolujący nie opisali też zachowań kierowcy i innych pasażerów. Nie ustalono, czy miała miejsce sytuacja, że pasażer po wyciągnięciu ręki po bilet spotkał się z odmową jego uzyskania. Nie stwierdzono, czy wydrukowany bilet nie był dostępny dla pasażera. Sąd, w oparciu o materiał dowodowy doszedł do wniosku, że wydrukowane bilety były odłączane od taśmy biletowej. Protokół kontroli nie opisuje ani jednego przypadku, że bilet nie został oderwany od taśmy, a przez to że był niedostępny dla pasażera. Sąd wskazał, że kontrolerzy nie wyjaśnili co stało się z pozostałymi biletami (z wyjątkiem widocznego na zdjęciu znajdującym się w aktach), skoro nie było ich w kasie. Zwrócił Sąd też uwagę, że organ nie ustosunkował się do podnoszonych przez kierowcę twierdzeń. Organ nie wyjaśnił też zachowania samych kontrolerów, tj. tego, na czym polegało niewydanie im biletu przez kierowcę.
W kwestii modyfikacji protokołu kontroli – Sąd dostrzegł zaniechanie przesłuchania kierowcy na tę okoliczność oraz brak omówienia poprawek w protokole.
Sąd wskazał również, iż nie wiadomo z jakich względów - w niniejszym postępowaniu - organy omawiają brak kasy specjalnej, nie ustosunkowując się do innych postanowień umowy zawartej ze skarżącym przedsiębiorcą (np. braku wymienienia ulgi dla Honorowych Dawców Krwi w wykazie ulg przekazanych skarżącemu). Niezrozumiałe było też, w ocenie Sądu, zarzucanie skarżącemu, że sam nie zgłosił zastrzeżeń do protokołu pomimo że uzyskał jego kopię, skoro przy sporządzeniu protokołu był kierowca, a nie skarżący i to on szczegółowo opisał przebieg kontroli i zastrzeżenia do protokołu. Sąd ponadto zwrócił uwagę na czytelność oryginału protokołu i jego kopii wskazując, że dokumenty te znacząco się różnią, jeżeli chodzi o widoczność dopisanych słów "nie".
W efekcie Sąd stwierdził naruszenie art. 7, 77 par. 1 w zw. z art. 107 par. 1 i par. 3 k.p.a. – poprzez brak podjęcia przez organ niezbędnych czynności do wyjaśnienia stanu sprawy i pominięcie dowodów wnioskowanych przez skarżącego z przesłuchania jego kierowcy. W ramach zaleceń Sąd wskazał, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy ustaliły - wszelkimi możliwymi na obecnym etapie postępowania środkami dowodowymi - przebieg kontroli i czy doszło do zarzucanych naruszeń prawa, przy uwzględnieniu zaprezentowanego w wyroku stanowiska Sądu.
Opisany wyrok stał się prawomocny z dniem 30.07.2024 r.
3. Akta sprawy zostały zwrócone do SKO w Krakowie 27.09.2024 r., a następnie zostały przekazane do Marszałka Województwa Małopolskiego - 9.10.2024 r.
4. Pismem z 5.10.2024 r. skarżący wniósł ponaglenie na bezczynność i/lub przewlekłe prowadzenie postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
5. Zawiadomieniem z 14.11.2024 r. organ I instancji wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na 28.02.2025 r.
6. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z 18.11.2024 r. stwierdziło, że Marszałek Województwa Małopolskiego nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie krajowego drogowego przewozu osób z naruszeniem obowiązków i warunków dotyczących tego przewozu.
7. Pismem z 2.12.2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność domagając się:
- stwierdzenia bezczynności Marszałka Województwa Małopolskiego "z naruszeniem prawa" i zobowiązanie organu do niezwłocznego podjęcia czynności w sprawie oraz wydania decyzji administracyjnej w terminie 30 dni;
- przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;
- zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazał na brak podjęcia przez Marszałka Województwa Małopolskiego jakichkolwiek czynności przez ponad miesiąc od zwrotu akt. Dopiero na skutek ponaglenia organ I instancji wystawił zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia, jednocześnie przekazując ponaglenie do SKO w Krakowie, które uznało je za bezzasadne przyjmując szczególnie skomplikowany charakter tej sprawy. Zdaniem skarżącego, organ I instancji podjął działania wyłącznie w wyniku interwencji skarżącego, które nie mają charakteru merytorycznego, a jedynie polegają na zawiadomieniu o nierozpoznaniu sprawy w terminie – wystawionym po terminie do załatwienia sprawy. W ocenie skarżącego, nieuprawnionym jest stwierdzenie, że sprawa ma szczególnie skomplikowany charakter. Akcentował on bowiem, że postępowanie dowodowe w sprawie zostało już w większości przeprowadzone, a organ ma się skupić na ustaleniu przebiegu kontroli, w kontekście zarzucanych naruszeń prawa. W związku z tym zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie decyzji nie powinno zająć więcej niż miesiąc.
Skarżący wskazał, że wyznaczony w zawiadomieniu z 14.11.2024 r. termin załatwienia sprawy - 28.02.2025 r. jest rażąco odległy i nieproporcjonalny do zakresu wymaganych do podjęcia czynności.
8. Organ domagał się oddalenia skargi oraz zasądzenia kosztów postępowania. Podał, że pismami z 9.12.2024 r. wezwał na świadków: L. P. – kierującego kontrolowanym autobusem oraz P. K., natomiast skarżący został wezwany do złożenia dodatkowych dokumentów oraz wyjaśnień.
9. Skarżący w piśmie z 30.12.2024 r. (k. 44) uzupełnił skargę na bezczynność wskazując również na przewlekłość postępowania organu. Przywołał pismo Marszałka Województwa Małopolskiego wydane już po wniesieniu skargi, tj. pismo z 9.12.2024 r. stanowiące "Wezwanie do złożenia wyjaśnień" (k. 46). Podał, że pismo to świadczy o podejmowaniu przez organ czynności zmierzających do dalszego pogłębienia przewlekłego prowadzenia postępowania poprzez:
- czynności niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i zobowiązanie skarżącego (bez wskazania podstawy prawnej) do przedstawienia olbrzymiej dokumentacji, która dotyczy kwestii fiskalno-skarbowych leżącej poza zakresem zainteresowania oraz właściwości Marszałka Województwa Małopolskiego i niezwiązanych z przedmiotem postępowania, jak też dotyczących zagadnień niebędących przedmiotem kontroli w dniu 5.04.2023 r. i niemających znaczenia dla wyjaśnienia okoliczności, od których zależy ukaranie strony;
- przerzucanie na stronę postępowania obowiązku zgromadzenia dowodów i przygotowania ich w odpowiedniej dla organu formie zakreślając siedmiodniowy tj. nieadekwatny i rażąco krótki termin na wykonanie czynności, aby w przyszłości odpowiedzialnością za przewlekłość obarczyć stronę postępowania;
- usiłowanie gromadzenia dużych ilości niepotrzebnych dokumentów i usprawiedliwienie tym rzekomej zawiłości i skomplikowanego charakteru postępowania.
Skarżący akcentował, że żaden oczekiwany w wezwaniu z 9.12.2024 r. dokument czy informacja nie mają znaczenia dla rozpoznania sprawy, a żądanie ich przedłożenia zmierza do dalszego przewlekania postępowania. Skarżący podał, że szczególnie rażącym jest wezwanie do złożenia dokumentów za 3 miesiące sprzed dnia kontroli, skoro przedmiotem postępowania jest zachowanie przewoźnika w dniu kontroli. Również dokumenty za dzień przeprowadzenia kontroli są niepotrzebne w postępowaniu, gdyż nie mają żadnego przełożenia na obowiązek ustalenia przez organ sposobu zachowania kierowcy w dniu kontroli, co do obowiązku wydania biletów pasażerom. Dodatkowo wskazał, że za absurdalne uznaje oczekiwanie przedłożenia dokumentu potwierdzającego przeszkolenie pracownika z zasad prowadzenia kas fiskalnych lub przedłożenia wykazu kas fiskalnych lub raportu z kasy fiskalnej z dnia kontroli (postępowanie nie dotyczy kwestii prawidłowości wystawiania paragonów czy obsługi kas fiskalnych, co potwierdził WSA w wyroku z dnia 29 maja 2024 r.), jak też żądanie pełnej ewidencji sprzedaży biletów, czy też listy pasażerów, którzy byli uprawnieni do ulg.
W ocenie skarżącego, działania organu mają z jednej strony charakter pozorny, a z drugiej stanowią formę szykany przedsiębiorcy, na którego organ nałożył bezpodstawnie szereg niewykonalnych w zakreślonym terminie obowiązków, których wykonanie i tak nie mogą przyczynić się do wyjaśnienia okoliczności sprawy.
10. Organ w piśmie z 22.01.2025 r. (k. 43) przekazującym ww. pismo uzupełniające skarżącego, podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga była zasadna.
1. Ocena zasadności skargi na bezczynność (przewlekłość) organu administracji poprzedzona jest – dokonywaną przez Sąd – oceną dopuszczalności tego środka prawnego. Stosownie bowiem z art. 53 § 2b ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935; dalej p.p.s.a.) skargę o wskazanym wyżej przedmiocie można wnieść w każdym czasie po uprzednim wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W tej sprawie należy stwierdzić, że analizowany warunek dopuszczalności skargi został spełniony, albowiem nie ulegało wątpliwości to, że pismo skarżącego z 5.11.2024 r. miało taki właśnie charakter. Dostrzec przy tym trzeba, że ponaglenie to wpłynęło do Marszałka Województwa Małopolskiego 7.11.2024 r., zaś akta sprawy zostały przekazane temu organowi przez SKO w Krakowie w dniu 9.10.2024 r. Przyjmując miesięczny termin na załatwienie tej sprawy przez organ (art. 35 par. 3 k.p.a.) po wyroku uchylającym wydane w sprawie decyzje, liczony od wskazanej wyżej daty otrzymania akt – można byłoby uznawać, że ponaglenie było przedwczesne. Art. 37 par. 3a k.p.a. stanowi bowiem, że jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35, organ prowadzący postępowanie pozostawia ponaglenie bez rozpoznania. Wskazać jednak trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zasadnie przyjmuje się, że wniesienie ponaglenia przed upływem terminu na załatwienie sprawy (art. 37 § 3a k.p.a.) nie skutkuje niedopuszczalnością skargi na bezczynność lub przewlekłość (por. wyrok NSA z 20.02.2025 r., II OSK 2141/24). W związku z powyższym uznać należało, że ponaglenie skarżącego z 5.11.2024 r. świadczyło o skutecznym wyczerpaniu stosownego środka zaskarżenia warunkującego wniesienie skargi na bezczynność (przewlekłość) w tej sprawie.
2.1. Definicja "bezczynności" organu administracji publicznej zawarta jest w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Stosownie do tego przepisu, bezczynność występuje wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności, gdy mimo istnienia ustawowego obowiązku, w prawnie ustalonym terminie nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności. Bezczynność to zatem brak aktywności organu w danej sprawie. W konsekwencji przedmiotem skargi na bezczynność jest brak wydania określonego aktu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Rozpoznając skargę na bezczynność Sąd kontroluje, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego załatwił sprawę, czy też nie. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznania sprawy (czy też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają jedynie znaczenie dla oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca (por. niżej).
2.2. Z kolei "przewlekłość" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) definiowana jest jako stan, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W przeciwieństwie do bezczynności, która jest stwierdzana na podstawie kryterium obiektywnego i sprawdzalnego, jakim jest termin załatwienia sprawy, przewlekłość postępowania stwierdza się według kryterium ocennego, które obejmuje to, czy organ administracji publicznej prowadził postępowanie w czasie niezbędnym do załatwienia sprawy. Przewlekłość to sytuacja, w której organ mnoży czynności w celu wyjaśnienia sprawy ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. wyrok NSA z dn. 16 lipca 2020 r. sygn. I GSK 631/20). Przewlekłość obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, a także nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
2.3. Zgodnie z art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia. Rozwinięcie zasady szybkości postępowania wyrażonej cytowanym wyżej przepisem zawarte jest w art. 35 § 1-3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić stronę, podając przyczyny zwłoki oraz wskazać nowy termin załatwienia sprawy.
3. Stosownie do art. 149 par. 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do – pkt 1) wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; pkt 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie do par. 1a przywoływanego wyżej przepisu, jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
4. W kwestii użytego w cytowanym wyżej art. 149 par. 1a p.p.s.a. pojęcia "rażącego naruszenia prawa" wskazać należy, iż przesłankę tę realizować będzie takie bezsporne i wyraźne działanie organu, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób jednoznaczny. Naruszenie kwalifikowane jako "rażące" musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. W judykaturze trafnie wskazuje się, że dla uznania "rażącego naruszenia prawa" nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków strony skarżącej i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (zob. wyrok WSA w Krakowie z 26.01.2024 r., III SAB/Kr 69/23; wyrok WSA w Krakowie z 28.11.2022 r., III SAB/Kr 53/22).
5.1. Analiza uwarunkowań kontrolowanej sprawy prowadziła do wniosku, że Marszałek Województwa Małopolskiego pozostawał w bezczynności, jak też przewlekle prowadził postępowanie.
5.2. Jak wyżej wskazano, bezczynność organu administracji publicznej oceniana jest poprzez obiektywne kryterium, czy organ załatwił sprawę w terminie. W tej sprawie, organ otrzymał z SKO w Krakowie akta – w dniu 9.10.2024 r., a zatem określony art. 35 par. 3 k.p.a. miesięczny termin załatwienia tej sprawy upływał z dniem 9.11.2024 r. Do tej natomiast daty, jak też do dnia orzekania przez Sąd w tej sprawie, niewątpliwie nie doszło do wydania orzeczenia kończącego postępowanie w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. W związku z powyższym, nie ulegało więc wątpliwości, że organ sprawy tej w terminie nie załatwił.
Rozważyć przy tym należało, czy bezczynność organu "przerwana" została poprzez wydanie, w oparciu o art. 36 par. 1 k.p.a., zawiadomienia z 14.11.2024 r. informującego skarżącego o niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym art. 35 k.p.a. i odroczeniu wydania rozstrzygnięcia do 28.02.2025 r. Oceniając to zagadnienie wskazać należy, że:
a) opisane wyżej zawiadomienie wydane zostało już po wynikającym z przepisów terminie załatwienia sprawy, a więc choćby z tego względu nie mogło rzutować na przyjęcie braku dopuszczenia się przez organ bezczynności, a nadto
b) samo formalne wydanie przez organ zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie – w ocenie Sądu – nie może automatycznie i każdorazowo skutkować wykluczeniem (ustaniem) stanu bezczynności organu. W sytuacji bowiem, gdy przedmiotowemu zawiadomieniu nie towarzyszą - uzasadnione w realiach sprawy okoliczności - usprawiedliwiające jego wydanie (tj. wskazujące na obiektywne przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie) – to nie może być mowy o eliminacji stanu bezczynności przez samo jedynie skierowanie do strony zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie. Odmienna ocena tego zagadnienia prowadzić by mogła do akceptowania możliwych nadużyć polegających na wydawaniu kolejnych zawiadomień o niezałatwieniu sprawy w terminie w sytuacji braku przeszkód do podjęcia przez organ działań i do wydania orzeczenia kończącego postępowanie. W tej sprawie dostrzec zaś należy, iż oceniane zawiadomienie było jedyną czynnością organu podjętą po ponad miesiącu od otrzymania akt administracyjnych. Czynności tej nie poprzedzały więc żadne działania nakierowane na załatwienie sprawy. Ani z powyższego zawiadomienia, ani też z akt sprawy nie wynikają żadne okoliczności mogące stać na przeszkodzie podjęciu przez organ skutecznych czynności w prowadzonym postępowaniu i załatwieniu tej sprawy w terminie. Samo więc wydanie tegoż zawiadomienia nie mogło zmienić ocen co do wystąpienia stanu bezczynności organu administracji.
Z uwagi na powyższe Sąd przyjął, że organ dopuścił się bezczynności o czym orzeczono w pkt 2 sentencji na podstawie art. 149 par. 1 pkt 3 p.p.s.a.
5.3. Oceniając kwestię przewlekłego prowadzenia postępowania Sąd miał zasadniczo na uwadze treść wydanego przez organ w dniu 9.12.2024 r., a kierowanego do skarżącego "wezwania do złożenia wyjaśnień", w którego podstawie prawnej wskazano art. 50 par. 1 k.p.a. Była to pierwsza realna czynność organu w tym postępowaniu, w ramach której zobowiązano skarżącego do przedłożenia – w terminie 7 dni – szeregu dokumentów, tj.: potwierdzenia przeszkolenia kierowcy z obsługi kasy fiskalnej i wystawiania paragonów zgodnie ze stosownym rozporządzeniem Ministra Finansów; wykazu kas fiskalnych na dzień kontroli i pozytywnej opinii Ministra Finansów; oświadczenia o przestrzeganiu zasad wynikających z art. 18b u.t.d.; ewidencji pełnej sprzedaży wszystkich biletów normalnych, ulgowych, jednorazowych i miesięcznych z dnia kontroli, jak też za okres 3 pełnych miesięcy poprzedzających kontrolę, wykazu biletów jednorazowych ulgowych sprzedanych w dniu kontroli, jak również z trzech miesięcy poprzedzających kontrolę, w tym liczbę biletów ulgowych, kwotach i szczegółów dotyczących pasażerów uprawnionych do ulg, jak też sposobów ich weryfikacji; raportów z kas rejestrujących ze szczegółowymi informacjami o sprzedanym bilecie – w formie określonego pliku lub arkusza kalkulacyjnego; raportów z kasy zarejestrowanej w kontrolowanym pojeździe; danych adresowych kierowcy oraz P. K.; innych jeszcze dokumentów związanych z organizacją sprzedaży biletów i realizacją zezwolenia na linii Olkusz-Katowice, mających znaczenie dla sprawy, a nadto - przedłożenie procedury udzielania ulg: zasad, formularzy, listy pasażerów lub rejestru pasażerów uprawnionych do ulgi.
Abstrahując w tym miejscu od oceny dopuszczalności nakładania na stronę postępowania w trybie art. 50 par. 1 k.p.a. obowiązku przedkładania dowodów stwierdzić należy, że wykaz oczekiwanych przez organ dokumentów zawarty w przedmiotowym "wezwaniu do złożenia wyjaśnień", w istotnym zakresie nie pozostaje w dostrzegalnym związku z zaleceniami poczynionym przez Sąd w wyroku z 29.05.2024 r. Wszak zauważyć należy, że Sąd w powyższym wyroku, zasadniczo sformułował wobec organu zalecenie ustalenia przebiegu kontroli w dniu 5.04.2023 r. celem wypowiedzi, czy doszło do zarzucanych skarżącemu naruszeń prawa (chodziło o brak wydania 9 biletów oraz brak wydania 2 biletów uwzględniających ustawową zniżkę). Choć Sąd podał, że organ winien poczynić ustaleń "wszelkimi możliwymi na obecnym etapie dowodami", to jednak analiza uzasadniania wyroku oraz wskazań względem organu naprowadza na to, że zakres postępowania dowodowego winien koncentrować się zasadniczo na samym przebiegu kontroli w dniu 5.04.2023 r. W tym kontekście, wątpliwość budzi więc celowość pozyskania przez organ znacznej części dokumentów oczekiwanych od skarżącego w wezwaniu z 9.12.2024 r., w tym np. pełnej ewidencji sprzedaży wszystkich biletów normalnych, ulgowych, jednorazowych, miesięcznych - z okresu 3 miesięcy poprzedzających kontrolę, dokumentu o przeszkoleniu kierowcy z kas fiskalnych, wykazu kas fiskalnych, raportów z kas (jak się wydaje wszystkich jakimi dysponuje skarżący), procedur udzielania ulg, tudzież innych jeszcze, a niesprecyzowanych nawet dokumentów związanych z organizacją sprzedaży biletów i realizacją zezwolenia na linii regularnej. Formułując oceniane "wezwanie" organ nie zdecydował się oznaczyć faktów podlegających stwierdzeniu tymi dowodami, przez co jedynie w sferze domysłów pozostaje cel dla którego organ pragnie dysponować powyższymi dokumentami. Ocena zaś większości tych dokumentów wskazuje na brak ich znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy stosownie do zaleceń sformułowanych przez Sąd w wydanym wcześniej wyroku. Taki zaś charakter działań organu wpisuje się w zaprezentowaną w punkcie 2.2. części motywacyjnej uzasadnienia – przewlekłość postępowania organu. Przykładem przewlekłości jest bowiem mnożenie czynności w celu wyjaśnienia sprawy ponad potrzebę wynikającą z jej istoty.
Z uwagi na powyższe Sąd przyjął, że organ dopuścił się także przewlekłego prowadzenia postępowania, o czym orzeczono w punkcie 2. sentencji na podstawie art. 149 par. 1 pkt 3 p.p.s.a.
6. Fakt stwierdzenia pasywności organu w załatwieniu sprawy skarżącego nakazywał zobowiązać Marszałka Województwa Małopolskiego do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie jednego miesiąca od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym Sąd orzekł w punkcie 1. sentencji na podstawie art. 149 par. 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. 286 par. 2 p.p.s.a.
7. Mimo stwierdzonej bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, brak było, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, uzasadnionych podstaw by przyjąć, że stany te wystąpiły z rażącym naruszeniem prawa. Takie orzeczenie, jak już wyżej zaznaczono (pkt 4 części motywacyjnej uzasadnienia), jest zastrzeżone jedynie dla najbardziej jaskrawych i niczym nieusprawiedliwionych przypadków długotrwałej bierności organów, będąc przejawem oczywistego lekceważenia prawa. W ocenianym przypadku natomiast organ, choć z opóźnieniem i nie w pełni trafnie, to jednak podjął czynności w postępowaniu. Czas opóźnienia nie był przy tym znaczny, a wywiedzione przez skarżącego ponaglenie wniesione zostało jeszcze przed terminem załatwienia sprawy. Z kolei przyjęty przez organ zakres działań (ukierunkowanie postępowania dowodowego) był wynikiem przeświadczenia o potrzebie szerokiego gromadzenia dowodów celem wnikliwej oceny tej sprawy, nie zaś manifestacją nasilenia złej woli w załatwieniu sprawy. Te uwarunkowania przemawiały przeciwko uznaniu, że prawo w ocenianym przypadku zostało rażąco naruszone.
W związku z powyższym, Sąd w punkcie 3. wyroku stwierdził, że bezczynności i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
8. Sąd oddalił skargę w części obejmującej żądanie przyznania skarżącemu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 par. 2 w zw. z art. 154 par. 6 p.p.s.a. Przyznanie sumy pieniężnej może nastąpić tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność, tj.: zwalczenia bezczynności (przewlekłości) organu oraz jego zdyscyplinowania (por. wyrok NSA z 11.04.2017 r., I OSK 1506/16). W ocenie Sądu, wobec braku stwierdzenia rażącego charakteru naruszenia prawa w tej sprawie, nie aktualizowała się wskazana wyżej motywacja uprawniająca do zasądzania skarżącemu sumy pieniężnej od organu. Nadto, w orzecznictwie słusznie podnosi się, że suma pieniężna z art. 149 par. 2 p.p.s.a. ma niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności organu. A skoro tak, to strona powinna taką stratę konkretnie wykazać (tak wyrok NSA z 18.10.2017 r., II OSK 1769/17). W tej sprawie, nie sposób doszukać się jakiejkolwiek straty skarżącego wynikłej ze sposobu procedowania organu po uchyleniu przez Sąd decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej. Na istnienie takiej okoliczności skarżący nawet nie wskazywał. Brak więc było podstaw do pozytywnego orzeczenia w tym przedmiocie, przez co na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 par. 2 p.p.s.a. – skargę w tym zakresie Sąd oddalił.
9. O kosztach postępowania należnych od Marszałka Województwa Małopolskiego na rzecz skarżącego Sąd orzekł w pkt. 5 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Stosownie do tych przepisów, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, co obejmuje również wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika skarżącego. To wynagrodzenie zostało ustalone w oparciu o par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023 r., poz. 1935) – i wynosiło 480 zł, a wraz z wpisem od skargi (100) zł – suma celowych kosztów skarżącego to 580 zł, o zwrocie której Sąd orzekł w punkcie 5 sentencji.