III SAB/KR 113/22

III SAB/Kr 113/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący/
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Renata Czeluśniak
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
Art. 149, art. 161  par. 1  pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
Art. 35  par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 marca 2023 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Starosty S. w przedmiocie wydania decyzji w zakresie sprostowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej; III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala wniosek o przyznaniu od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, V. zasądza od Powiatu S. na rzecz skarżącej J. B. kwotę 100 (sto złotych) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarżąca – J. B. w piśmie z dnia 27 października 2022 r. złożyła skargę na bezczynność Starosty S. w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej dotyczącej sprostowania danych objętych ewidencją gruntów i budynków przy granicy z nieruchomością o nr ewidencyjnym 1 na podstawie art. 24 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm.) zwanej dalej P.g.k.
Skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie Starosty Powiatu S. do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 24 ust. 2b P.g.k. w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) zwanej dalej w skrócie K.p.a. w terminie 7 dni od wydania wyroku; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu - nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie od Starosty Powiatu S. - na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 25.000,00 zł (dwudziestu pięciu tysięcy złotych); 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej wszelkich kosztów postępowania wg norm przypisanych.
Na poparcie skargi skarżąca wskazała, że w dniu 4 września 2022 r. ponownie złożyła wniosek o aktualizację w przedmiocie sprostowania danych objętych ewidencją gruntów i budynków przy granicy z nieruchomością o numerze ewidencyjnym 1. Jednocześnie dołączając do niego uzasadnienie wraz z wyciągiem z ksiąg wieczystych, a także kopią aktu notarialnego tj. aktu własności.
W odpowiedzi na wniosek otrzymała wezwanie o uzupełnienie braków formalnych- wezwanie z 21 września 2022 r. doręczone 27 września 2022 r.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w tym samym dniu, tj. 27 września 2022 r. złożyła na dziennik podawczy Starostwa wniosek o wydanie aktualnej dokumentacji geodezyjnej, a następnie w tym samy dniu wysłała pismo przewodnie w związku ze złożonym wnioskiem przez operatora pocztowego.
W tym samym liście złożyła wniosek o uzupełnienie wezwania z dnia 21 września 2022 r. W odpowiedzi na wniosek Starostwo przesłało materiały wg zamówienia, o którym mowa w wezwaniu z dnia 21 września 2022 r.
W dniu 2 października 2022 r. skarżąca przesłała organowi dokumenty, które ten jej wcześniej przesłał za pomocą operatora pocztowego. Pismem z dnia 5 października skarżąca otrzymała odpowiedź, w której organ stwierdził, iż odpowiedział na złożony wniosek.
Następnie organ w piśmie z dnia 5 października 2022 r. poinformował, iż nie ma możliwości wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie.
W dniu 6 października 2022 r. w wyniku otrzymania pisma od geodety powiatowego skarżąca wniosła ponaglenie do Wojewody Małopolskiego.
W piśmie z dnia 12 października 2022 r. od Starosty Powiatowego otrzymała
informację o przesłaniu ponaglenia do Wojewody Małopolskiego w sprawie wydania
decyzji administracyjnej.
W dniu 12 października Starosta Powiatu S. wysłał zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. W kolejnym piśmie z 12 października 2022 r. Starosta Powiatu S. wysłał kolejne wezwanie do uzupełnienia braków formalnych o wniesieniu opłaty od wydania decyzji administracyjnej w wysokości 10 zł.
Następnie w dniu 25 października 2022 r. skarżąca otrzymała postanowienie Wojewody Małopolskiego, które stwierdza zarówno bezczynność i przewlekłość administracyjną w tej sprawie.
W dalszej części skargi skarżąca powołała treść art. 35 § 1 K.p.a., art. 77 § 4 K.p.a. oraz art. 104 K.p.a. Zdaniem skarżącej, organ przed którym się obecnie toczy postępowanie nie ma podstaw do prowadzenia wyjaśnień na temat przepisów, co czyni zasadnym wniesienie powyższej skargi. Skarżąca jest jedyną właścicielką w/w nieruchomości - wskazuje na to zarówno wpis, a także akt darowizny nie ma czegoś takiego jak domniemanie odmowy sprawie złożonego wniosku, co potwierdza zarówno linia orzecznicza sądów administracyjnych jak i doktryna. W ocenie skarżącej nie ma podstaw prawnych by uważać, że jest domniemanie odmowy wszczęcia postępowania. Takie twierdzenia są bowiem naruszeniem zasad godności człowieka ugruntowanej w art. 30 Konstytucji RP, naruszają własność uregulowaną w art. 64 Konstytucji RP czy też postanowienia art. 21 Konstytucji RP jest to naruszenie art. 7 Konstytucji RP. Na koniec skarżąca wskazała, iż organ sztucznie przedłużył sobie moment wszczęcia postępowania, a Wojewoda Małopolski z kolei nie potrafił się określić w ww. opisanej sprawie doszło.
Ponieważ sprawy nie załatwiono bez zbędnej zwłoki, a sprawa jest prosta, skarżąca wniosła jak na początku skargi.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wyjaśnił, że w dniu 3 listopada 2022 r. przedmiotowa sprawa została załatwiona poprzez wydanie decyzji znak: [...] orzekającej o odmowie aktualizacji w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu B., jednostka ewidencyjna Gmina B. w zakresie danych ewidencyjnych obejmujących zmianę przebiegu granicy działki ewidencyjnej 1 z działką ewidencyjną nr 2/1.
Ponadto wskazano, że przedmiotowa skarga została wniesiona przedwcześnie tj. w dniu 31 października 2022 r. natomiast w postanowieniu Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego znak: IG-II.7221.158.2022.PS z dnia 21 października 2022 r. termin załatwienia sprawy został wyznaczona na dzień 6 listopada 2022 r.
Pismem z dnia 9 lutego 2023 r. Starosta S. poinformował Sąd, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 12 grudnia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty S. znak. [...] z dnia 3 listopada 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 149 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Wskazać należy, że z bezczynnością organu mamy do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie ustalonym terminie właściwy organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a.
Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z art. 35 § 3 k.p.a. wynika zaś, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu, o czym stanowi art. 35 § 5 k.p.a.
Celem skargi na bezczynność jest zatem spowodowanie usunięcia stanu bezczynności, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Podkreślić należy, że rozpoznając skargę na bezczynność Sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, a zatem czy organ podjął stosowne czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania. Nie mają natomiast znaczenia przyczyny, z powodu których nie podjęto właściwego aktu lub czynność nie została dokonana. Bez znaczenia pozostaje również to, czy bezczynność organu jest zawiniona lub nie, czy też wynika z przeświadczenia, że akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać podjęte. Wydanie przez organ decyzji, bądź innego aktu tamującego, czy wstrzymującego bieg postępowania, wyklucza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność.
Jeżeli zatem przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego lub w jego toku, a przed datą orzekania, organ administracji publicznej wyda akt, w tym także akt wstrzymujący bieg postępowania lub podejmie czynność, której domagała się strona, przestaje pozostawać w bezczynności.
Uwzględnienie skargi na bezczynność wyłączone jest więc nawet wówczas, gdy taka decyzja lub inne rozstrzygnięcie procesowe podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. W takim przypadku Sąd powinien umorzyć postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., jeśli wydanie przez organ administracji decyzji bądź innego rozstrzygnięcia w sprawie, w której złożono skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, nastąpiło przed dniem wyznaczonym na posiedzenie. Tym samym w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty S. do wydania decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w punkcie drugim uznał, że w sprawie miała miejsce bezczynność, ponieważ organ mógł sprawę załatwić szybciej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w punkcie trzecim wyroku uznał, że bezczynność organu w prowadzonym postępowaniu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Przykładami rażącego naruszenia prawa w zakresie bezczynności są: milczenie organu po otrzymaniu wniosku, zainteresowanie się sprawą przez organ dopiero po wniesieniu przez stronę skargi na bezczynność organu, całkowicie dowolne traktowanie przez organ terminów ustawowych do załatwienia sprawy, brak jakiejkolwiek aktywności organu w zakresie "analizy" wniosku strony celem załatwienia sprawy lub bardzo długie i niczym nieuzasadnione oczekiwanie na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej. Takie przykłady braku działania organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa, jednoznacznie wskazującego, że ich naruszenie nie tylko, że nie zasługuje na aprobatę, ale także podważa w sposób oczywisty zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.
Oceniając w tej sprawie postępowanie Starosty S. należy stwierdzić, że nie dopuścił się ten organ bezczynności stanowiącej rażące naruszenie prawa.
Powoływany w skardze wniosek o wszczęcie postępowania z dnia 4 września 2022 r. (w przedmiocie "wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie sprostowania danych objętych ewidencją gruntów i budynków") wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu 6 września 2022 r.
Następnie Starosta S. pismem z 21 września 2022 r., znak: [...], na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych podania poprzez "wskazanie lub przedłożenie aktualnej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego dot. przedmiotowej działki w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania". Pismem z 27 września 2022 r. skarżąca zwróciła się do Starosty S. z wnioskiem o "uzupełnienie wezwania z dnia 21 września 2022 r. w sprawie [...]". W uzasadnieniu wskazała, iż stosownie do wezwania o uzupełnienie braków formalnych zwraca się z wnioskiem o doprecyzowanie treści wezwania, o które dokumenty chodzi, gdyż z treści Państwa wezwania nie wynika to wprost, co sugeruje, że nie spełnia ono wymagań formalnych wezwania z art. 9 K.p.a. bez wskazania, w jaki sposób strona jest zobowiązana owe braki uzupełnić.
W piśmie z 2 października 2022 r. skarżąca przekazała Staroście S. dokumentację geodezyjną, będącą częścią operatu geodezyjnego [...].
Jak przy tym wynika z akt sprawy, pismem z dnia 5 października 2022 r. Starosta S. ponownie udzielił skarżącej informacji co do przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, regulujących tryb przeprowadzania modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Organ wskazał również, iż przepisy prawa materialnego wskazują, iż w przypadku żądania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków konieczność dostarczenia dokumentów geodezyjnych, kartograficznych i innych niezbędnych do wprowadzenia zmian należy do obowiązków strony, a jeżeli strona nie złoży odpowiednich dokumentów lub przedstawione przez nią dane nie uzasadniają wprowadzenia zmian - organ wydaje decyzję odmawiającą wprowadzenia żądanych zmian.
Starosta S. zawiadomieniem z 6 października 2022 r. znak: [...], na podstawie art. 36 w związku z art. 35 § 3 K.p.a. poinformował wnioskodawczynię o nowym terminie zakończenia postępowania na dzień 6 listopada 2022 r. Wprawdzie tak wyznaczony termin wynosił 2 miesiące od daty złożenia przez skarżącą wniosku, ale zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a. termin dwumiesięczny jest w pełni dopuszczalny dla sprawy szczególnie skomplikowanej. Sprawa objęta wnioskiem skarżącej nie stanowiła sprawy szczególnie skomplikowanej. Nie można również pominąć i tego, że w trakcie rozpoznawania wniosku skarżącej, strona ta złożyła pismem z dnia 6 października 2022 r. ponaglenie i Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 21 października 2022 r. stwierdził, że organ administracyjny dopuścił się bezczynności oraz przewlekłości postępowania w sprawie i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy na dzień 6 listopada 2022 r.
Organ pierwszej instancji wydał decyzję w dniu 3 listopada 2022 r., a skarga na bezczynność wpłynęła do organu pierwszej instancji w dniu 31 października 2022 r.
Mając powyższe należy stwierdzić, że Staroście S. nie można przypisać rażącego naruszenia prawa w zakresie prowadzenia w tej sprawie postępowania i braku podejmowania czynności zmierzających do rozpoznania wniosku skarżącej.
W tej sprawie koncentracja czynności dowodowych i oceny zebranego materiału dowodowego nie nosiła cech rażącego naruszenia prawa.
Stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej stanowi rozstrzygniecie fakultatywne. Tym niemniej dopuszczalność (fakultatywność) rozstrzygania w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej istnieje tylko wówczas, gdy Sąd uwzględni skargę na bezczynność. W tej zaś sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi skarżącej na bezczynność, a tym samym jej wniosek o przyznanie sumy pieniężnej od organu został oddalony (punkt IV wyroku).
Na podstawie art. 200 P.p.s.a. w punkcie V wyroku Sąd zasądził od Powiatu S. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 100 złotych obejmujący zwrot kwoty wpisu sądowego.
Należy przy tym wyjaśnić, że skarżąca wniosła o zasadzenie kosztów według norm przepisanych. Zgodnie z art. 205 § 1 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Tym samym zwrot kosztów nie może obejmować wydatków ponoszonych przez stronę w toku postępowania przez organem administracyjnym. Zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego obejmuje jedynie koszt poniesione przed sądem administracyjnym, a nie inne jeszcze koszty.
Dodatkowo należy podnieść, że podnoszone w skardze zarzuty zmierzające do podważenia przepisów materialnoprawnych, na podstawie których organ procedował, a następnie w oparciu o które orzekał w tej sprawie, nie mogły odnieść zamierzonego dla skarżącej rezultatu, podobnie jak wskazane w skardze zarzuty odnośnie naruszenia przepisów Konstytucji RP. W przypadku bowiem skargi na bezczynność Sąd nie dokonuje oceny w zakresie legalności merytorycznego rozstrzygnięcia samej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do załatwienia wniosku strony (art. 163 § 1 pkt 3 P.p.s.a.) oraz na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. nie stwierdził zaistnienia stanu bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Stosując art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd oddalił wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej.