III SAB/Kr 112/25

III SAB/Kr 112/25 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2026-02-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Janusz Kasprzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Marasek-Zybura
Magdalena Gawlikowska
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 58 par. 1  pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. J. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Nowosądeckiego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 11 sierpnia 2025 r. o wydanie wypisów z rejestru gruntów postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W dniu 11 sierpnia 2025 r. M. J., zwany dalej skarżącym, zwrócił się Starosty Nowosądeckiego o wydanie i udostępnienie droga elektroniczną wypisu z rejestru gruntów dla działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w obrębie S., jednostka ewidencyjna: S. - miasto oraz o wydanie wyrysu z mapy ewidencyjnej dla działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w obrębie S., jednostka ewidencyjna S. miasto. Powyższy wniosek związany był z wezwaniem z Sądu Rejonowego dot. wniosku o zasiedzenie nieruchomości.
Pismo zarejestrowano pod nr. GEO. 6621.12120.2025.
Pismem z dnia 13 sierpnia 2025 r. skarżący przesłał do organu ww. wezwanie Sądu Rejonowego w Nowym Sączu I Wydział Cywilny Sygn akt [...] oraz zwrócił się o wstrzymanie się z wydawaniem wyrysów, jeśli nie można zrobić zbiorowego wyrysu dla wszystkich działek.
Podczas rozmowy telefonicznej w dniu 18 sierpnia 2018 r. wezwano skarżącego do przesłania wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości.
W dniu 19 sierpnia 2025 r. skarżący nadesłał drogą e-mail wniosek o zasiedzenie.
W dniu 1 września 2025 r. została naliczona opłata (Dokument Obliczenia Opłaty nr [...]) w wysokości 450,00 zł za wydanie wypisu z rejestru gruntów w postaci dokumentu drukowanego.
W dniu 1 września 2025 r. skarżący wysłał na skrzynkę e-mail potwierdzenie wykonania opłaty. Wniósł również o zwrot nadpłaconej opłaty za wypisy z rejestru gruntów w wysokości 90 zł, wynikających z błędnego naliczenia należności.
Wypisy z rejestru gruntów w formie papierowej zostały wysłane skarżącemu w dniu 3 września 2025 r. (data stempla pocztowego) i doręczone w dniu 8 września 2025 r.
W dniu 9 września 2025 r. skarżący złożył drogą elektroniczna pismo, którym cofnął wniosek z dnia 11 sierpnia 2025 r. i zażądał zwrotu opłaty.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że pomimo jednoznacznego wskazania formy dokumentu organ zobowiązał go do zapłaty za wypisy drukowane, których nie żądał oraz nie potrzebuje. Ponadto naliczono i pobrano błędną opłatę w wysokości wyższej niż należnа. Wydając wypis w formie innej niż wskazana we wniosku organ naruszył przepisy prawa, a pobrana opłata jest nienależna i winna ulec zwrotowi.
Pismem z dnia 16 września 2025 r. organ zwrócił się do skarżącego z prośbą o zwrot oryginalnych wypisów z rejestru gruntów przesłanych w formie papierowej z zaznaczeniem, że po otrzymaniu w/w dokumentów Urząd dokona zwrotu uiszczonej opłaty oraz anuluje złożony wniosek. Dokumenty nie zostały zwrócone.
Pismem z dnia 17 września 2025 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczącego wydania wypisów z rejestru gruntów przez Starostę Nowosądeckiego.
Skarżący wskazał, że w dniu 11 sierpnia 2025 r. złożył do organu wniosek o wydanie wypisów z rejestru gruntów w formie elektronicznej. Organ, pomimo jednoznacznego wskazania, przesłał dokumenty w formie papierowej oraz naliczył nienależną opłatę. W dniu 8 września 2025 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia oraz zwrot opłaty, jednak sprawa nadal nie została załatwiona.
Zdaniem skarżącego, pismem z dnia 16 września 2025 r. organ błędnie wezwał go do odesłania wypisów papierowych oraz bezpodstawnie obciążył go obowiązkiem zwrotu i kosztami. Takie postępowanie narusza m.in. art. 7, art. 8, art. 12 oraz art. 35 k.p.a., a także świadczy o niekompetentnym i przewlekłym prowadzeniu sprawy. Działanie organu naruszyło prawa skarżącego, uniemożliwiając mu wykorzystanie dokumentów w prowadzonych sprawach i narażając na wymierne szkody. Niezrealizowanie rozpatrzenie zgodnie z treścią wniosku uniemożliwiło mu również wywiązanie się z innych zobowiązań cywilnoprawnych. Co więcej, błędne wypisy przesłane wbrew wskazaniom okazały się zbędne i niepełne, gdyż nie obejmują wszystkich działek w żądanych jednostkach rejestrowych
W związku z powyższym skarżący wniósł o:
- stwierdzenie bezczynności oraz przewlekłości postępowania prowadzonego przez Starostę Nowosądeckiego oraz nałożenie na organ w związku z tym grzywny,
- zobowiązanie organu do dokonania zwrotu nienależnie naliczonej opłaty,
- zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i umorzenie postępowania wobec realizacji żądania skarżącego.
Uzasadniając powyższe organ podał, że przedmiotowa sprawa została załatwiona zgodnie z obowiązującymi przepisami przy uwzględnieniu poszanowania naczelnych zasad postępowania administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem terminowej realizacji sprawy. Wypisy sporządzono bez zbędnej zwłoki.
Wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2025 r. skarżący złożył wniosek o wydanie wypisu z rejestru gruntów, uzasadniając swój interes prawny wezwaniem Sądu Rejonowego w Nowym Sączu I Wydział Cywilny. Skarżący wprawdzie wskazał postać elektroniczną, jako żądaną postać dokumentów, jednakże w dołączonym do wniosku wezwaniu Sądu Rejonowego w Nowym Sączu Sygn. Akt [...] о uzupełnienie braków formalnych wniosku o zasiedzenie Sąd wyraźnie zaznaczył, że do wniosku należy dołączyć oryginały wypisu z rejestru gruntów, wyrys z mapy ewidencyjnej wraz z wykazem zmian gruntowych dla wszystkich nieruchomości. Organ rozpoznając wniosek nie mógł więc pominąć tak istotnej kwestii, jaką było dołączone do wniosku wezwanie sądu. Stanowiło ono w istocie uzasadnienie wykazania istnienia interesu prawnego w niniejszej sprawie, stanowiącego podstawę do wydania skarżącemu żądanych dokumentów. Co istotne, dnia 1 września 2025 r. została naliczona opłata za zamówione dokumenty, którą to informację przesłano na wskazany adres e-mail z wyraźnym zaznaczeniem, że opłata dotyczy wypisu z rejestru gruntów w postaci dokumentu drukowanego. Tego samego dnia skarżący dokonał płatności, nie negując jej wysokości. W rezultacie listem poleconym nadanym 3 września 2025 r. zostały przesłane skarżącemu opłacone dokumenty, które zostały odebrane 8 września 2025 r. W dniu 9 września 2025 r. skarżący wycofał wniosek o wypis i żądanie zwrotu opłaty. Pismem z dnia 16 września 2025 r. organ zwrócił się do skarżącego o zwrot oryginalnych - a niepotrzebnych skarżącemu - wypisów z rejestru gruntów oraz poinformował, że po otrzymaniu dokumentów dokona zwrotu uiszczonej opłaty oraz "anuluje" wniosek. Pismem z dnia 17 września 2025 r. skarżący wniósł przedmiotową skargę.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ podał, że w ustawowym terminie podjął czynności mające na celu załatwienie sprawy i wydał wypisy z rejestru gruntów. Wniosek skarżącego został zrealizowany bezzwłocznie i w dobrej wierze na korzyść skarżącego, mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim załączone do wniosku wezwanie z Sądu. Równocześnie Dokument Obliczenia Opłaty przesłany skarżącemu zawierał wyraźne określenie usługi, która miała być wykonana i wskazywał wprost formę drukowaną, a nie formę elektroniczną dokumentów jakie zostały przygotowane. Co więcej, skarżący po zapoznaniu się z powyższym nie zanegował takiej formy udostępnienia dokumentacji i uiścił żądaną należność.
Zdaniem organu bezpodstawny jest również zarzut skargi dotyczący niepełnych dokumentów, gdyż wypisy sporządzone zostały zgodnie z wnioskiem i wskazanymi w nim działkami oraz załączonym do pisma wnioskiem o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie i co najważniejsze zgodnie z wezwaniem Sądu Rejonowego o uzupełnienie braków formalnych wniosku. W tej sytuacji bezpodstawne było żądanie udostępnienia całych jednostek rejestrowych zawierających działki nieobjęte wnioskiem kierowanym do Sądu Rejonowego, skoro działki te nie stanowiły przedmiotu postępowania cywilnosądowego, na które to postępowanie skarżący powoływał się dla wykazania interesu prawnego. Nadto udostępnione wypisy z rejestru gruntów, czy to w formie papierowej, czy to elektronicznej, posiadają identyczną treść. Nie sposób zatem uznać, aby doręczenie dokumentów w formie papierowej naruszyło prawa skarżącego lub uniemożliwiło mu realizację jakichkolwiek obowiązków, dla których realizacji niezbędne było ich uzyskanie.
Z uwagi na powyższe , według organu brak jest również podstaw prawnych do żądania zwrotu uiszczonej przez skarżącego opłaty za udostępnione dokumenty. Opłata została bowiem naliczona za czynność, która została wykonana - wnioskowane dane zostały udostępnione, zaś skarżący nie dokonała zwrotu dokumentacji. Sama okoliczność wydania dokumentu w postaci papierowej nie oznacza nienależności opłaty, skoro dokument ten odpowiadał treściowo żądaniu wniosku i nadawał się do wykorzystania w postępowaniu cywilnym. Nadto działanie organu nie nosiło znamion złej woli, a jedynie wynikało z interpretacji wniosku dokonanej w kontekście załączonych dokumentów. Celem organu było możliwie jak najszybsze i najskuteczniejsze zaspokojenie potrzeb skarżącego, co miało zostać osiągnięte przez niezwłoczne wydanie wypisów.
Niemniej jednak czyniąc zadość zgłoszonym zastrzeżeniom skarżącego oraz stosownie do jego pisma o anulowanie wniosku, organ wyraził chęć zwrotu uiszczonej opłaty za dokumenty - niezwłocznie po otrzymaniu zwrotu przekazanej dokumentacji.
Przechodząc natomiast do formalnoprawnych kwestii organ nadmienił, że przy rozpatrywaniu analizowanej skargi doszło do uchybień proceduralnych po stronie skarżącego poprzez nie złożenie ponaglenia, przewidzianego w art. 37 k.p.a.
Nadto skarżący wniósł skargę na bezczynność do sądu administracyjnego, w sytuacji uprzedniego cofnięcia wniosku, co w ocenie organu powoduje formalną niedopuszczalność skargi na bezczynność. Wycofanie wniosku prowadzi bowiem do sytuacji, w której organ nie jest już zobowiązany do podejmowania działań merytorycznych, ponieważ pozbawiono go zasadniczego elementu sprawy, jakim jest wniosek strony. Organ nadmienił również, że w dniu 10 października 2025 r. pozyskał informacje z Sądu Rejonowego w Nowym Sączu Wydział I Cywilny, że do akt sprawy [...] zostały dołączone wypisy z rejestru gruntów w postaci dokumentów drukowanych wydanych przez Starostę Nowosądeckiego o znaku sprawy GEO.6621.12120.2025. Oznacza to, że wydane przez organ dokumenty zostały wykorzystane przez skarżącego i brak jest jakichkolwiek podstaw do kontynuowania administracyjnego postępowania sądowego w przedmiocie bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: P.p.s.a.) z skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei w myśl art. 53 § 2b ustawy P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Z treści cytowanych przepisów wynika, że prawidłowe wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną.
W aktach przedmiotowej sprawy brak jest ponaglenia. Skarżący co prawda twierdzi w skardze, że wezwał organ w dniu 8 września 2025 r. do usunięcia naruszenia prawa, ale w żaden sposób nie można pisma tego zakwalifikować jako ponaglenie, gdyż takowe kieruje się do organu wyższego stopnia, w tym więc wypadku winno być ono skierowane do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Niemniej jednak Sąd doszedł do przekonania, że wyjaśnienie tej kwestii jest zbędne z uwagi na okoliczność, że skarga i tak podlegałaby odrzuceniu.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ww. ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
W rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. przedmiotem kontroli sądowoadministarcyjnej są zaś:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego.
Z treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. wynika, że przedmiotem skargi można uczynić bezczynność organu odnoszącą się sprawy, która powinna zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.), postanowienia (pkt 2 i 3) czy też innego aktu lub czynności (pkt 4).
Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Odrzucenie skargi jest następstwem jej niedopuszczalności, które to pojęcie oznacza niemożliwość przyjęcia skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Jest ona następstwem niespełnienia określonych przez ustawodawcę wymagań, zwanych mianem przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności (bezczynności, przewlekłego prowadzenia postępowania) organu administracyjnego do sądu administracyjnego, jeżeli brak tych wymagań nie może być usunięty w postępowaniu lub nie został uzupełniony w wyznaczonym przez sąd terminie. Najogólniej rzecz ujmując, wymagania te dotyczą: 1) przedmiotu zaskarżenia; 2) podmiotu legitymowanego do wniesienia skargi oraz 3) szeroko rozumianej formy skargi (zachowanie terminu, treści skargi jako pisma strony, wyczerpania środków zaskarżenia, uiszczenia należnego wpisu).
Odnosząc treść przywołanych przepisów do przedmiotowej skargi wskazać należy, że Starosta Nowosądecki nie miał obowiązku podjęcia czynności o których mowa w art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151, zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym), a to na skutek cofnięcia przez skarżącego wniosku z dnia 11 sierpnia 2025 r. Tym samym nie było postawy prawnej do wniesienia przedmiotowej skargi. Zdaniem Sądu wniesienie skargi na bezczynność organu po wycofaniu wniosku jest bezprzedmiotowe i niedopuszczalne, ponieważ cofnięcie wniosku skutkuje umorzeniem postępowania jurysdykcyjnego (w którym organ ma obowiązek wydania decyzji, czy też brakiem związania organu do podjęcia czynności materialno – technicznej z art. 24 ust. 5 Prawa geodezyjnego i kartograficznego – wydania wypisów i wyrysów z operatu ewidencji gruntów i budynków (udostępnienie informacji, dokumentów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowi czynność materialno-techniczną, natomiast odmowa dokonania tej czynności powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej poprzedzonej przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 654/11; a także wyroki WSA: w Kielcach z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 675/18 oraz w Lublinie z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt III SAB/Lu 4/22; zob. także pkt 27 komentarza do art. 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (w:) M. Durzyńska, A. Gryszczyńska, I. Kamińska, K. Mączewski, W. Radzio, G. Szpor, Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, LexisNexis 2013.).
Wobec zatem procesowego działania samego skarżącego organ nie ma już żądania, w przedmiocie którego miałby orzekać, co oznacza że stan bezczynności ustał.
Jednocześnie zauważyć należy, że o odrzuceniu skargi może sąd orzec na każdym etapie postępowania, zarówno na posiedzeniu niejawnym, jak i na rozprawie, w zależności od tego, kiedy zostanie ustalona przyczyna niedopuszczalności skargi – por. wyr. NSA z 5 października 2006 r., II OSK 747/06, LexPolonica nr 2279173 (CBOSA).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę, jako niedopuszczalną.