III SAB/KR 111/25

III SAB/Kr 111/25 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Michał Niedźwiedź /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Niedźwiedź po rozpoznaniu 30 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi I. V. na bezczynność Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w Krakowie w przedmiocie prowadzenia procedury "Niebieska Karta" postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić Skarżącemu kwotę 100 (stu) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi na bezczynność.
Uzasadnienie
I. V. – nazywany dalej "Skarżącym", wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność oraz naruszenie prawa przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie oraz Zespół Interdyscyplinarny ds. Przeciwdziałania Przemocy Domowej w K.
W motywach skargi wyjaśniono, że sprawa dotyczy braku odpowiedzi organu na wnioski Skarżącego złożone w postępowaniu w przedmiocie założenia Niebieskiej Karty. Ponadto Skarżący wytknął organom stosowanie niewłaściwych przepisów, niezapewnienie mu tłumacza, odmowę przyjęcia dowodów, stronniczość, nieprzekazanie do sądu rodzinnego pełnej dokumentacji sprawy.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezydent Miasta Krakowa wniósł o jej odrzucenie, ponieważ przedmiot zaskarżenia nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi z punktu widzenia zakresu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego – tj. jego właściwości rzeczowej. Zakres ten wyznaczony został w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."). Zawarte w tym przepisie wyliczenie stanowi katalog zamknięty, a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 P.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. W takiej sytuacji również bezczynność w takim zakresie nie może być poddana kontroli sądowoadministracyjnej.
Z treści skargi wynika, że jest ona skierowana przeciwko bezczynności Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy Domowej w K. oraz błędom proceduralnym popełnionym przez ten organ w toku postępowania prowadzonego w przedmiocie Niebieskiej Karty.
Należy zatem wyjaśnić, że Zespół Interdyscyplinarny stanowi kolegialny organ administracyjny w znaczeniu funkcjonalnym, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej jako "k.p.a.").Został on powołany na podstawie ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1673 ze zm.; dalej jako "u.p.p.d."). Zgodnie z art. 9a ust. 2 tej ustawy obowiązek jego powołania spoczywa na każdej gminie, która w drodze uchwały, określa tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania (art. 9a ust. 10), określono skład zespołu interdyscyplinarnego – zarówno obligatoryjny (art. 9a ust. 3 i 4), jak i fakultatywny (art. 9a ust. 5). Zespół interdyscyplinarny podejmuje działania przewidziane w ustawie i w rozporządzeniu Rady Ministrów z 13 września 2011 r. w sprawie procedury "Niebieskie Karty" oraz wzorów formularzy "Niebieska Karta" (Dz. U. z 2011 r., Nr 209 poz. 1245), czyli w zakresie administracji publicznej.
Powyższe nie oznacza jednak, że czynności tego organu podlegają kontroli sądów administracyjnych, tj. mieszczą się w katalogu określonym w art. 3 § 2 P.p.s.a. Analiza kompetencji, powierzonych zespołowi interdyscyplinarnemu, wynikających z ustawy i ww. rozporządzenia wskazuje bowiem, że ograniczają się one wyłącznie do funkcji integrujących, koordynacyjnych i organizujących współdziałanie podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 5 u.p.p.d. oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie (art. 9b ust. 2). Ustawodawca nie powierzył zespołowi interdyscyplinarnemu żadnych kompetencji władczych – w szczególności prawa do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 P.p.s.a. Wszystkie działania podejmowane przez zespół interdyscyplinarny należą do sfery działań prawnych niewładczych i nie zmierzają wprost do wywołania skutków prawnych. Zespół interdyscyplinarny nie stanowi wyodrębnionego organu, któremu przyznano szczególne kompetencje do wydawania rozstrzygnięć o charakterze władczym i wiążącym. Stanowi on płaszczyznę współpracy przedstawicieli różnych organów i organizacji, mającą umożliwić sprawne i kompleksowe podejmowanie działań przez członków wchodzących w jego skład, a działających w zakresie właściwych im obowiązków zawodowych lub służbowych. Gdyby natomiast ustawodawca zamierzał przyznać temu podmiotowi prawo do wydawania rozstrzygnięć o charakterze władczym i wiążącym, to wprost uregulowałby to w stosownym akcie prawnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lutego 2024 r., III OSK 45/24, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślenia wymaga, że czynności podejmowane przez zespół interdyscyplinarny nie kształtują bezpośrednio uprawnień lub obowiązków członków rodzin dotkniętych przemocą ani osób podejrzewanych o stosownie takiej przemocy. Mówiąc wprost, wszczęcie procedury "Niebieskiej Karty" oraz jej wydanie nie kreują żadnego stosunku administracyjnego, a co za tym idzie nie powodują powstania bezpośrednich uprawnień lub obowiązków osób objętych tą procedurą. Nawet bowiem zebranie w trakcie prowadzenia procedury "Niebieskiej Karty" dokumentacji, która może stać się materiałem dowodowym w innych postępowaniach, nie zwalnia organów lub sądów od ich oceny jako środka dowodowego w ramach prowadzonych przez nie postępowań.
Tym samym czynności w ramach tej procedury nie mogą być kwalifikowane jako akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Przewidziane w tym przepisie kryteria, chociaż obejmują dość zróżnicowane i trudne do scharakteryzowania kategorie działań administracji, stanowią akty lub czynności, które:
1. mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 – 3 P.p.s.a.;
2. są podejmowane w sprawach indywidualnych;
3. mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana kontroli sądów administracyjnych;
4. dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność.
Ponadto należy odnotować, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., są podejmowane poza postępowaniem jurysdykcyjnym z właściwą mu formą decyzji lub postanowienia, co oznacza, iż odpowiadają formule nie tyle stosowania prawa, ile jego wykonywania, która wyraża się w urzeczywistnianiu (realizacji) dyspozycji normy prawnej kreującej konkretny (a więc już istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek.
W konsekwencji stwierdzić należy, że ogół czynności podejmowanych przez Zespół Interdyscyplinarny, związany z założeniem, prowadzeniem oraz zakończeniem procedury "Niebieskie Karty" nie kształtuje bezpośrednio uprawnień lub obowiązków członków rodzin dotkniętych przemocą ani osób podejrzanych o stosowanie takiej przemocy. Wszczęcie procedury "Niebieskiej Karty" nie kreuje żadnego stosunku administracyjnego, a więc nie powodują powstania bezpośrednich uprawnień lub obowiązków osób objętych tą procedurą. Tym samym czynności te nie mogą być kwalifikowane jako akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Jednocześnie powyższe nie oznacza, że Skarżący zostaje pozbawiony prawa do sądu, ponieważ jego prawa i obowiązki mogą być kształtowane w ramach postępowań regulowanych odrębnymi ustawami – przed sądem powszechnym, w tym rodzinnym, a także prokuratorem. W każdym z tych postępowań Skarżący będzie mógł korzystać z przysługujących mu praw.
W konsekwencji nie można było przypisać Zespołowi Interdyscyplinarnemu ds. Przeciwdziałania Przemocy Domowej w K. nie można było przypisać bezczynności w rozumieniu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tych samym względów poza kognicją Sądu leżą zasygnalizowane w skardze nieprawidłowości dotyczące:
- niezapewnienia Skarżącemu tłumacza;
- pominięcia przez organ materiałów złożonych przez Skarżącego, a dotyczących zachowani jego byłej żony – co miało skutkować naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.;
- stronniczego działania pracowników MOPS;
- przeprowadzenia czynności przez Zespół bez udziału dzielnicowego, który miał wiedzę na temat sytuacji domowej Skarżącego;
- nieprzekazania pełnej dokumentacji do
- wprowadzenia w błąd przez pracowników MOPS co do możliwości poniesienia odpowiedzialności karnej;
- odmowy przyjęcia nagrań, złożonych na okoliczność stosowania przemocy przez byłą żonę Skarżącego;
- zignorowania zgłoszenia oraz odmowa przeprowadzenia interwencji.
Sąd odnotowuje również, że skarga została skierowana nie tylko przeciwko Zespołowi Interdyscyplinarnemu ds. Przeciwdziałania Przemocy domowej w K., ale również Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej. W związku z tym należy wskazać, że zgodnie z art. 9a ust. 9 u.p.p.d. MOPS zapewnia jedynie obsługę organizacyjno-techniczną i finansową dla Zespołu. W tym znaczeniu MOPS nie jest organem biorącym udział w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie Niebieskiej Karty, a działania jego pracowników przypisuje się Zespołowi.
Biorąc pod uwagę, że rozpoznawana skarga dotyczyła sprawy nie należącej do właściwości sądu administracyjnego, zgodnie z 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. podlega ona odrzuceniu.