III SAB/Gl 93/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-05-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organusamorząd terytorialnykomisja rozwiązywania problemów alkoholowychradnyprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził bezczynność Burmistrza Miasta K. w części dotyczącej udostępnienia informacji publicznej na wniosek radnego, zobowiązując organ do jej przekazania w terminie 14 dni.

Radny A.T. złożył skargę na bezczynność Burmistrza K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej funkcjonowania Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Sąd administracyjny uznał, że organ dopuścił się bezczynności w części dotyczącej wniosku o udostępnienie informacji o sprawach umorzonych, wniosków do sądu oraz zestawień dotyczących czasu oczekiwania na czynności związane z leczeniem odwykowym. Sąd zobowiązał organ do podjęcia działań w tym zakresie w terminie 14 dni, zasądzając jednocześnie koszty postępowania na rzecz skarżącego.

Sprawa dotyczyła skargi radnego A.T. na bezczynność Burmistrza K. w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej organizacji i funkcjonowania Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Radny domagał się szczegółowych danych dotyczących szkoleń członków komisji, przetwarzania danych osobowych, ciągłości usług biegłych sądowych, umów z biegłymi, faktur, tabelarycznych zestawień ilości skierowanych osób, opinii biegłych, wniosków do sądu, orzeczeń sądowych, dobrowolnego leczenia, spraw umorzonych, wynagrodzeń biegłych oraz czasu oczekiwania na poszczególne czynności. Burmistrz udzielił częściowej odpowiedzi, jednak skarżący uznał ją za niekompletną i złożył skargę na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził bezczynność organu w części dotyczącej spraw umorzonych, wniosków do sądu oraz zestawień dotyczących czasu oczekiwania na czynności związane z leczeniem odwykowym. Sąd zobowiązał organ do podjęcia stosownych czynności w terminie 14 dni od zwrotu akt, jednocześnie oddalając skargę w pozostałym zakresie, w tym w kwestii udostępnienia skanów faktur (których organ nie posiadał) oraz danych o orzeczeniach sądowych (które powinny być uzyskane od sądu). Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie udostępnił wszystkich żądanych informacji publicznych, nawet jeśli udzielił odpowiedzi na część wniosku.

Uzasadnienie

Bezczynność organu w rozumieniu przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma miejsce, gdy organ nie podejmuje działań w ustawowym terminie lub gdy udzielona informacja jest niepełna lub niezgodna z wnioskiem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_bezczynność

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w części dotyczącej udostępnienia informacji publicznej w zakresie spraw umorzonych, wniosków do sądu i zestawień dotyczących czasu oczekiwania na czynności związane z leczeniem odwykowym.

Odrzucone argumenty

Organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na wniosek. Organ nie mógł udostępnić skanów faktur, których nie posiadał. Żądanie udostępnienia orzeczeń sądowych powinno być skierowane do sądu, a nie do organu. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie służą celom, dla których właściwe są inne tryby postępowań.

Godne uwagi sformułowania

Bezczynność organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma też mieć miejsce w sytuacji, gdy organ wprawdzie udziela informacji ale jest to informacja niepełna, czy też niezgodna z wnioskiem albo niejasna bądź gdy organ odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tego formie lub gdy nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Okoliczność, że udzielona skarżącemu odpowiedź na wniosek nie jest dla niego satysfakcjonująca, pozostaje bez wpływu na ocenę bezczynności. W sytuacji zatem, gdy strona domaga się informacji lub materiałów, których organ nie posiada nie można zobowiązać organu do ich udostępnienia, ponieważ takie zobowiązanie byłoby niewykonalne. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie służą realizacji celów, dla których właściwe są inne tryby postępowań.

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący-sprawozdawca

Marzanna Sałuda

członek

Magdalena Jankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie bezczynności organu w przypadku nieudostępnienia części żądanych informacji publicznych, a także ograniczenia w zobowiązywaniu organu do udostępnienia informacji, których nie posiada."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego wniosku o informację publiczną w kontekście funkcjonowania komisji alkoholowej i roli radnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak radny wykorzystuje prawo do informacji publicznej do kontroli organu samorządowego, co jest istotne z punktu widzenia transparentności i nadzoru obywatelskiego.

Radny kontra Burmistrz: Kto ma rację w walce o dostęp do informacji publicznej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Gl 93/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6, art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 maja 2023 r. sprawy ze skargi A.T. na bezczynność Burmistrza K. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w części dotyczącej pkt 4 wniosku w odniesieniu do spraw umorzonych przez Komisję, jak również pkt 5 i 6, bez rażącego naruszenia prawa; 2) zobowiązuje organ do dokonania czynności w zakresie w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 3) zasądza od Burmistrza K. na rzecz strony skarżącej 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4) w pozostałym zakresie oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 8 grudnia 2022 r. A.T. (dalej jako "strona skarżąca" lub "wnioskodawca") zwrócił się do Burmistrza K. (dalej jako "organ") o udostępnienie informacji publicznej prostej i przetworzonej w sprawie organizacji i funkcjonowania Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w K. za okres od 2016-2022 (I półrocze).
Informacja, której się domagał dotyczyła następujących kwestii:
1) Czy wszyscy członkowie Komisji posiadali i posiadają wymagane:
- przeszkolenie w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych (dodatkowo należało wskazać datę odbycia szkolenia każdego członka Komisji, podmiot szkolący, koszt szkolenia) ?
- upoważnienie do przetwarzania danych osobowych ?
2) Czy wszyscy członkowie Komisji byli i są ujęci w ewidencji osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych prowadzonych przez administratora tych danych ?
3) Czy Burmistrz ustalił zasady dotyczące podejmowanych przez Komisję czynności zmierzających do orzeczenia o zastosowaniu wobec osób uzależnionych od alkoholu obowiązku poddania się leczeniu w zakładzie lecznictwa odwykowego ?
4) Czy zachowano ciągłość usług biegłych sądowych ? W przypadku naruszenia ciągłości należało wskazać precyzyjnie okresy pozostawania bez świadczenia usług przez biegłych oraz wyjaśnić przyczyny takiego stanu rzeczy ?
5) Czy Komisja ustaliła z biegłymi, którym zlecała wydanie opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu i wskazania rodzaju zakładu leczniczego, zasady i terminy wykonania badań ?
6) Czy powierzono przyjmowanie zgłoszeń dotyczących osób nadużywających alkoholu oraz kierowanie do nich wezwań na spotkanie z gminną komisją, osobom niebędącym jej członkami ?
Jednocześnie wnioskodawca wystąpił o:
1) skany następujących dokumentów:
2) umów zawartych z biegłymi sądowymi;
3) faktur z kompletnym i czytelnym opisem za wydanie opinii przez biegłych w przedmiocie uzależnienia od alkoholu;
4) tabelaryczne zestawienie za poszczególne lata następujących danych zawierających ilość:
- osób skierowanych przez Komisję na badania przez biegłych sądowych,
- opinii stwierdzających uzależnienie od alkoholu u skierowanych osób,
- opinii biegłych niestwierdzających uzależnienia od alkoholu u skierowanych osób,
- wniosków do właściwego sądu o orzeczenie poddania się leczeniu odwykowemu,
- orzeczeń sądowych o obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu z rozróżnieniem trybów: stacjonarnego i ambulatoryjnego,
- spraw, kiedy osoba zgłoszona zadeklarowała dobrowolne podjęcie leczenia,
- spraw umorzonych przez Komisję bez skierowania do biegłych i sądu oraz wykazanie zasadność takiego działania.
5) tabelaryczne zestawienie za poszczególne lata:
- wynagrodzenia biegłych za sporządzone opinie,
6) tabelaryczne zestawienie dotyczące zgłoszeń do Komisji osób w przedmiocie uzależnienia od alkoholu za poszczególne lata wyszczególniając w dniach czas, jaki mijał:
- od dnia przyjęcia zgłoszenia do Komisji do dnia ich zaproszenia na Komisję. Dodatkowo domagał się opisania i uzasadnienia 3 przypadków o najdłuższym okresie oczekiwania na takie zaproszenie,
- od dnia przyjęcia zgłoszenia przez Komisję do dnia wysłania akt do biegłych w celu wydania opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu i wskazania rodzaju zakładu leczniczego. Dodatkowo domagał się opisania i uzasadnienia 3 przypadków o najdłuższym okresie oczekiwania na wysyłkę,
- od dnia przyjęcia sprawy przez biegłych do dnia otrzymania wydanej przez nich opinii. Dodatkowo domagał się opisania 3 przypadków o najdłuższym okresie oczekiwania,
- od dnia otrzymania opinii biegłych do dnia skierowania do sądu wniosku o orzeczenie o obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu. Dodatkowo domagał się opisania i uzasadnienia 3 przypadków o najdłuższym okresie oczekiwania,
- od dnia przyjęcia zgłoszenia przez Komisję do dnia wydania postanowienia przez właściwy sąd. Dodatkowo domagał się opisania 3 przypadków o najdłuższym okresie oczekiwania.
Ponadto na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2021 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 – dalej w skrócie jako "u.d.i.p.") wniósł o udostępnienie powyższych informacji w następujący sposób:
- pliki komputerowe,
- przesłanie informacji pocztą elektroniczną, poprzez ePUAP.
W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że jest radnym Rady Miejskiej w K. oraz członkiem Komisji Rewizyjnej ma zatem możliwość oddziaływania na politykę organów gminy w zakresie określonym w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Korzyści z upublicznienia informacji, której się domagał uznał za większe niż koszty jej wytworzenia. Jest bowiem reprezentantem wspólnoty samorządowej, a ustawa o samorządzie gminnym przewiduje obowiązek utrzymania więzi z wyborcami oraz przedstawiania ich postulatów organom jednostek samorządu terytorialnego. Jako radny bierze udział w głosowaniu w trakcie którego wyraża wolę swoją i mieszkańców. W interesie publicznym leży więc aby posiadał wszelkie wiadomości potrzebne do podjęcia decyzji. To oznacza, że informacja, której się domagał służyć będzie stworzeniu odpowiednich warunków wykonywania mandatu, a tym samym podwyższeniu jakości działania rady.
Z uwagi na znaczny zakres żądanych informacji termin udzielenia odpowiedzi organ przedłużył do 7 lutego 2023 r., o czym poinformował wnioskodawcę pismem z 16 grudnia 2022 r.
Na podstawie całokształtu dokumentacji będącej w posiadaniu Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na wszystkie zadane pytania organ udzielił odpowiedzi 7 lutego 2023 r.
Pismem z 12 marca 2023 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Burmistrza K. Organowi zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowym, częściowym w tym pozorowanym zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W oparciu o powyższe domagał się:
- zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia 8 grudnia 2022 r. w zakresie nieudostępnionych lub udostępnionych pozornie informacji publicznych w zakresie pytania nr 4 (wg. numeracji przyjętej we wniosku) w następującym brzmieniu "czy zachowano ciągłość usług biegłych sądowych ? W przypadku naruszenia ciągłości należało wskazać precyzyjnie okresy pozostawania bez świadczenia usług przez biegłych oraz wyjaśnić przyczyny takiego stanu rzeczy ?". Powyższa informacja w jego ocenie nie została udostępniona, ponieważ analiza umów zawartych z biegłymi sądowymi wykazała nawet kilkumiesięczne naruszenia ciągłości świadczenia przez nich usług;
- żądanych materiałów odnoszących się do:
- pkt 3 (wg. numeracji przyjętej we wniosku) to jest skanów faktur z kompletnym i czytelnym opisem za wydanie opinii przez biegłych w przedmiocie uzależnienia od alkoholu,
- pkt 4 tiret czwarte oraz tiret piąte (wg. numeracji przyjętej we wniosku), to jest orzeczeń sądowych o obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu z rozróżnieniem trybów: stacjonarnego i ambulatoryjnego (...), spraw umorzonych przez Komisję bez skierowania do biegłych i sądu oraz wykazania zasadności takiego działania (...),
- pkt 5 (wg. numeracji przyjętej we wniosku), to jest tabelarycznego zestawienia za poszczególne lata wskazującego wynagrodzenia biegłych za sporządzone opinie(...),
- pkt 6 w całości (wg. numeracji przyjętej we wniosku) to jest tabelarycznego zestawienia dotyczącego zgłoszeń do Komisji osób w przedmiocie uzależnienia od alkoholu za poszczególne lata wyszczególniając w dniach czas, jaki mijał:
- od dnia przyjęcia zgłoszenia do Komisji do dnia ich zaproszenia na Komisję. Dodatkowo należało opisać i uzasadnić 3 przypadki o najdłuższym okresie oczekiwania na takie zaproszenie,
- od dnia przyjęcia zgłoszenia przez Komisję do dnia wysłania akt do biegłych w celu wydania opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu i wskazania rodzaju zakładu leczniczego. Dodatkowo należało opisać i uzasadnić 3 przypadki o najdłuższym okresie oczekiwania na wysyłkę,
- od dnia przyjęcia sprawy przez biegłych do dnia otrzymania wydanej przez nich opinii. Dodatkowo należało opisać 3 przypadki o najdłuższym okresie oczekiwania,
- od dnia otrzymania opinii biegłych do dnia skierowania do sądu wniosku o orzeczenie o obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu. Dodatkowo należało opisać i uzasadnić 3 przypadki o najdłuższym okresie oczekiwania,
- od dnia przyjęcia zgłoszenia przez Komisję do dnia wydania postanowienia przez właściwy sąd. Dodatkowo należało opisać 3 przypadki o najdłuższym okresie oczekiwania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że 14 października 2022 r. w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej zwrócił się do Sądu Rejonowego w C. o przedstawienie ilości spraw jakie wpłynęły do [...] Wydziału Rodzinnego i Nieletnich o zastosowanie leczenia odwykowego z GKRPA w K. za okres 2016-2021. Porównanie danych z dokumentu sądowego z analogicznymi danymi z tabeli przekazanej Komisji Rewizyjnej wskazują na istotne i niedopuszczalne różnice. Dodatkowo sprawa danych z 2020 r., w którym zostało zgłoszonych aż 51 wniosków o podjęcie czynności zmierzających do obowiązkowego poddania się leczeniu odwykowemu, a mimo tego nie przekazano do sądu żadnego wniosku o przymusowe leczenie, nie skierowano nikogo do biegłych na badania w sprawie stwierdzenia uzależnienia od alkoholu rodzi uzasadnione podejrzenie niedopełnienia obowiązków służbowych oraz narażenia zdrowia i życia nie tylko osób uzależnionych od alkoholu, ale i ich rodzin.
W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że nie pozostawał w bezczynności. Na wniosek skarżącego odpowiedział, choć ten w jego ocenie stanowił próbę wyciągnięcia sankcji karnych przy pomocy innych organów państwowych. Tymczasem przepisy u.d.i.p. nie służą realizacji celów, dla których właściwe są inne tryby postępowań.
Ponadto zwrócił uwagę, że wnioskodawca jest członkiem Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej w K. i zna wyniki kontroli przeprowadzonej przez ten organ w Komisji Alkoholowej. Część żądań zawartych we wniosku o udostępnienie informacji publicznej znajdowało odzwierciedlenie w ustaleniach protokołu kontrolnego z dnia 3 listopada 2022 r., w szczególności kwestie związane z kompetencjami członków Komisji Alkoholowej, w tym odbytych szkoleń. Również dane dotyczące ilości wniosków złożonych do Wydziałów Rodzinnych i Nieletnich Sądów Rejonowych znajdowały odzwierciedlenie w ustaleniach przedmiotowego protokołu. Pomimo tego wnioskodawca - członek komisji rewizyjnej kolejny raz żądał informacji, których ustalenie było już przedmiotem obrad Komisji Rewizyjnej. Zatem, w tym zakresie mając wiedzę o części danych zawartych we wniosku o udostępnienie informacji publicznej - żądając po raz kolejny tych samych danych, zaprzeczył jakoby chodziło mu o usprawnienie działania organów, bowiem już na podstawie danych ustalonych przez Komisję Rewizyjną można było osiągnąć ten cel.
Co więcej wnioskodawca jako radny w ramach kontroli, której jak sam przyznaje był inicjatorem, miał możliwość skontrolowania jako członek komisji rewizyjnej Komisji Alkoholowej, w tym zażądania wszelkich znajdujących się w jego obszarze zainteresowania dokumentów czy też informacji. Tego nie uczynił, co oznacza, że jego pytania zawarte we wniosku o informację publiczną nie są podyktowane troską o dobro publiczne, lecz stanowią nadużycie prawa do informacji. Treść wniosku obejmuje bowiem bardzo szeroki zakres informacji bo za 6 lat wstecz, co świadczy o tym, że wniosek miał również na celu wywołanie dolegliwości i utrudnień w funkcjonowaniu organu. Różnica pomiędzy trybem ustawy o dostępie do informacji publicznej, a możliwością przeprowadzenia kontroli w trybie § 42.2 Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. jest taka, że w pierwszym przypadku cały ciężar przygotowania informacji spada na organ, natomiast w drugim przypadku ciężar ten przechodzi na członka komisji rewizyjnej. W omawianym przypadku radny nie skorzystał z możliwości uzyskania danych tylko przeniósł ciężar ich udostępnienia na organ. Przesądzenie, czy pytający skierował wniosek w prawidłowym celu, w zgodzie z zasadami i wartościami, zależy od oceny sądu. Niemniej jednak w działalności skarżącego trudno doszukać się korelacji między żądanymi informacjami, rzeczywistą możliwością ich wykorzystania oraz niezbędnością wnioskowanych danych do realizacji deklarowanego celu chronionego prawem. Dlatego też organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Tym bardziej, że na wniosek skarżącego udzielił odpowiedzi także w zakresie pkt 4 wniosku, skoro w treści skargi powołano się na analizę umów zawartych z biegłymi sądowymi, która pozwalała na sformułowanie własnej odpowiedzi na podstawie udostępnionych danych. Tożsama sytuacja dotyczyła również wynagrodzenia biegłych sądowych za sporządzone opinie sądowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem kontroli sądowej nie jest objęty określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie, w określonym przez prawo terminie.
Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność lub przewlekłość organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu czy też spowodowana była jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany.
Generalnie z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności.
Bezczynność organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma też mieć miejsce w sytuacji, gdy organ wprawdzie udziela informacji ale jest to informacja niepełna, czy też niezgodna z wnioskiem albo niejasna bądź gdy organ odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tego formie lub gdy nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 grudnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Łd 259/16, LEX nr 2187962).
Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 ustawy p.p.s.a.). Ma ona zatem na celu doprowadzenie do wydania żądanego rozstrzygnięcia.
Należy wskazać, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bezczynność ma miejsce, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, nie podejmuje takiej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej bądź decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie w przypadku, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek, co do zasady, następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).
W niniejszej sprawie poza sporem jest, że Burmistrz jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja ta została przez ustawodawcę określona w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. bardzo szeroko, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego. Do informacji tej zalicza się zatem wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone.
Informacje, o które wystąpił skarżący w swym wniosku z 8 grudnia 2022 r. organ zakwalifikował jako informację publiczną, na którą udzielił odpowiedzi pismem z 7 lutego 2023 r. Odpowiedź ta jak wskazano w skardze była odpowiedzią niekompletną, albowiem skarżący nie otrzymał żądanych materiałów odnoszących się do:
- pkt 4 skarżący błędnie wskazał tiret piąty (wg. numeracji przyjętej we wniosku tiret siódmy), to jest spraw umorzonych przez Komisję bez skierowania do biegłych i sądu oraz wykazania zasadności takiego działania (...),
- pkt 5 (wg. numeracji przyjętej we wniosku), to jest tabelarycznego zestawienia za poszczególne lata wskazującego wynagrodzenia biegłych za sporządzone opinie(...),
- pkt 6 w całości (wg. numeracji przyjętej we wniosku) to jest tabelarycznego zestawienia dotyczącego zgłoszeń do Komisji osób w przedmiocie uzależnienia od alkoholu za poszczególne lata wyszczególniając w dniach czas, jaki mijał:
- od dnia przyjęcia zgłoszenia do Komisji do dnia ich zaproszenia na Komisję. Dodatkowo należało opisać i uzasadnić 3 przypadki o najdłuższym okresie oczekiwania na takie zaproszenie,
- od dnia przyjęcia zgłoszenia przez Komisję do dnia wysłania akt do biegłych w celu wydania opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu i wskazania rodzaju zakładu leczniczego. Dodatkowo należało opisać i uzasadnić 3 przypadki o najdłuższym okresie oczekiwania na wysyłkę,
- od dnia przyjęcia sprawy przez biegłych do dnia otrzymania wydanej przez nich opinii. Dodatkowo należało opisać 3 przypadki o najdłuższym okresie oczekiwania,
- od dnia otrzymania opinii biegłych do dnia skierowania do sądu wniosku o orzeczenie o obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu. Dodatkowo należało opisać i uzasadnić 3 przypadki o najdłuższym okresie oczekiwania,
- od dnia przyjęcia zgłoszenia przez Komisję do dnia wydania postanowienia przez właściwy sąd. Dodatkowo należało opisać 3 przypadki o najdłuższym okresie oczekiwania.
Stanowisko to Sąd w składzie tu orzekającym również podziela. Dlatego też na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w w/w zakresie. Wskazana bezczynność organu nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a.). Nie wynikała ona bowiem z lekceważącego stosunku do złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, albowiem organ zareagował na wniosek skarżącego. Jednak nie odniósł się do niego w całości. To skutkowało koniecznością zobowiązania organu do dokonania czynności w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. W terminie tym organ, przyjmując, że żądane materiały są informacją publiczną, powinien je udostępnić albo uznając, że nie mogą być one udostępnione powinien wydać stosowną decyzję w tym przedmiocie.
W odniesieniu natomiast do zarzutu skargi jakoby organ nie udzielił odpowiedzi na pytanie "czy zachowano ciągłość usług biegłych sądowych? W przypadku naruszenia ciągłości należało wskazać precyzyjnie okresy pozostawania bez świadczenia usług przez biegłych oraz wyjaśnić przyczyny takiego stanu rzeczy ?". Sąd nie dopatrzył się bezczynności organu, albowiem na powyższe pytanie organ udzielił odpowiedzi w piśmie z dnia 7 lutego 2023 r. Dlatego w tym zakresie skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku. Nie można zarzucić podmiotowi zobowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej bezczynności w rozpoznaniu wniosku, skoro w terminie ustawowym odpowiedział na wniosek. Okoliczność, że udzielona skarżącemu odpowiedź na wniosek nie jest dla niego satysfakcjonująca, pozostaje bez wpływu na ocenę bezczynności. Sam fakt niezadowolenia wnioskodawcy ze sposobu załatwienia przez ten organ jego żądania nie daje podstaw do uznania, że organ nie wykonał czegoś do czego był zobowiązany, albo wykonał to pozostając w zwłoce czy bezczynności (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Gl 265/19, LEX nr 2774285 oraz z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt III SAB/Gl 101/20, LEX nr 3040725). Wobec powyższego zarzuty naruszenia art. 61 Konstytucji w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., w tym zakresie, Sąd uznał za bezzasadne.
Podobnie za bezpodstawne Sąd uznał zarzuty skargi jakoby organ pozostawał w bezczynności, gdyż nie udostępnił skanów faktur z kompletnym i czytelnym opisem za wydanie opinii przez biegłych w przedmiocie uzależnienia od alkoholu.
Z dołączonych do skargi dokumentów źródłowych w postaci umów o świadczenie usług zawartych z biegłymi wynika bowiem, że ich wynagrodzenie ustalane było ryczałtowo bądź na podstawie wystawionego rachunku. W tej sytuacji czynienie organowi zarzutu, że nie udostępnił skanów faktur, którymi nie dysponował jest nieuzasadnione. Organ związany jest treścią wniosku i nie jest upoważniony do żądania od wnioskodawcy doprecyzowania lub uzupełnienia zgłoszonego żądania. W sytuacji zatem, gdy strona domaga się informacji lub materiałów, których organ nie posiada nie można zobowiązać organu do ich udostępnienia, ponieważ takie zobowiązanie byłoby niewykonalne. Nie można też przyjmować, że organ ma obowiązek udostępnienia materiałów, których nie posiada. Dlatego przypisywanie organowi zarzutu bezczynności w takim przypadku nie jest możliwe.
W odniesieniu natomiast do zarzutu nieudostępnienia tabelarycznego zestawienia ilości orzeczeń sądowych o obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu z rozróżnieniem trybów: stacjonarnego i ambulatoryjnego Sąd uznał, że ten również nie zasługuje na uwzględnienie. Orzeczenia sądowe wydawane przez sąd, w ramach działalności orzeczniczej opartej na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, są danymi publicznymi i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p. Żądanie ich udostępnienia powinno być skierowane do sądu, a nie burmistrza, który z oczywistych względów danymi takimi nie dysponuje. Jak wynika z akt niniejszej sprawy skarżący 14 października 2022 r. wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego w C. o udzielenie informacji o ilości spraw jakie wpłynęły w przedmiocie zastosowania leczenia odwykowego z Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w K. Odpowiedź w tym zakresie uzyskał 25 października 2022 r. Co więcej do skargi przedłożył żądane dane zawarte w tabeli przekazanej Komisji Rewizyjnej przez Przewodniczącego Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz ustalenia protokołu kontrolnego z dnia 3 listopada 2022 r. zawierające dane dotyczące ilości wniosków złożonych do Wydziałów Rodzinnych i Nieletnich Sądu Rejonowego. To że dane te różnią się od siebie nie może stanowić przesłanki do czynienia organowi zarzutu bezczynności w ich udostępnianiu. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie służą realizacji celów, dla których właściwe są inne tryby postępowań. Jeśli zatem skarżący miał możliwość uzyskania żądanych materiałów w innym trybie, nie powinien był korzystać z przepisów ustawy. Jest to bowiem sprzeczne z jej celem. Dlatego w tym zakresie złożoną skargę Sąd w składzie tu orzekającym również oddalił na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a. Do zasądzonych od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego zaliczono uiszczony wpis od skargi w kwocie 100,00 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI