III SAB/Gl 87/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na bezczynność Rektora uczelni w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej postępowań dyscyplinarnych, uznając je za informacje ad personam.
Skarga dotyczyła bezczynności Rektora uczelni w udostępnieniu informacji publicznej, w tym danych dotyczących postępowań dyscyplinarnych wobec konkretnych osób oraz liczby zwolnień nauczycieli akademickich. Sąd uznał, że pytania dotyczące postępowań dyscyplinarnych wobec konkretnych osób (ad personam) nie stanowią informacji publicznej, powołując się na orzecznictwo NSA. Informacje o zwolnieniach nauczycieli zostały udzielone, a sąd uznał, że organ nie pozostawał w bezczynności. Skarga została oddalona.
Skarga została wniesiona przez A. C. na bezczynność Rektora "A" w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca domagała się informacji o działaniach wyjaśniających lub dyscyplinarnych wobec J. J., statusie tych postępowań, złożeniu zawiadomienia do prokuratury, liczbie świadków oraz o informacje dotyczące zwolnień nauczycieli akademickich po ujawnieniu nadużyć na uczelni. Rektor odmówił udostępnienia danych dotyczących postępowań dyscyplinarnych, uznając je za informacje ad personam, powołując się na orzecznictwo NSA. W kwestii zwolnień nauczycieli, po sprecyzowaniu wniosku, organ podał liczbę rozwiązanych stosunków pracy. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę merytorycznie, odrzucając wniosek organu o odrzucenie skargi ze względu na brak legitymacji skarżącej. Sąd uznał, że informacje dotyczące postępowań dyscyplinarnych wobec konkretnych osób nie stanowią informacji publicznej, ponieważ są to informacje ad personam, a nie dotyczące mechanizmów działania władzy publicznej. Sąd podzielił stanowisko NSA, że dane te naruszają prywatność osób fizycznych, nawet jeśli dotyczą nauczycieli akademickich. Sąd uznał również, że żądanie kopii dokumentacji powstałej w związku z postępowaniem dyscyplinarnym lub karnym nie jest zasadne, zwłaszcza jeśli postępowanie jest w toku lub dokumenty mają charakter roboczy. Sąd stwierdził, że organ nie pozostawał w bezczynności, udzielając odpowiedzi na wniosek, a odmowa udostępnienia informacji niebędącej informacją publiczną powinna nastąpić w formie zwykłego pisma. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, informacje dotyczące postępowań dyscyplinarnych wobec konkretnych osób (ad personam) nie stanowią informacji publicznej, ponieważ naruszają prywatność osoby fizycznej i nie dotyczą mechanizmów działania władzy publicznej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym wnioski o udostępnienie informacji o skonkretyzowanym i zindywidualizowanym rezultacie wykonywania władzy, dotyczącym konkretnych osób, nie są tożsame z wnioskami o udostępnienie informacji o sposobie wykonywania władzy dyscyplinarnej. Takie pytania są ad personam i naruszają sferę prywatności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
udip art. 1 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Pomocnicze
ppsa art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
udip art. 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
udip art. 14 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
udip art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
udip art. 5 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 305
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 306
k.p.k. art. 156 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia art. 21 § 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Informacje dotyczące postępowań dyscyplinarnych wobec konkretnych osób są informacjami ad personam i nie podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. Żądanie udostępnienia dokumentacji z postępowań dyscyplinarnych lub karnych jest zasadne tylko w określonych przypadkach, a dostęp do akt jest ograniczony. Organ nie pozostawał w bezczynności, udzielając odpowiedzi na wniosek i odmawiając udostępnienia informacji niebędącej informacją publiczną w formie pisma.
Odrzucone argumenty
Dane dotyczące postępowania dyscyplinarnego stanowią informację publiczną, ponieważ ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zna kategorii informacji ad personam. Uczelnia wyższa posiada autonomię w działaniu, a sposób jej działania jest sprawą publiczną, uzasadnioną brzmieniem art. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Skoro uczelnia posiada władzę ścigania, sądzenia i karania w razie sprzeniewierzenia się zasadom etycznym, to efekty tej władzy stanowią informację publiczną.
Godne uwagi sformułowania
informacja ad personam nie są skierowane na uzyskanie wiedzy o mechanizmach charakteryzujących działalność adresata wniosku w zakresie wykonywania przezeń zadań władzy publicznej nie stanowi informacji publicznej informacja, czy wobec konkretnej osoby toczyło się postępowanie dyscyplinarne nie każdy dokument znajdujący się w posiadaniu organu zawiera informację publiczną
Skład orzekający
Małgorzata Herman
przewodniczący
Piotr Pyszny
sprawozdawca
Marzanna Sałuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że informacje dotyczące postępowań dyscyplinarnych wobec konkretnych osób nie są informacją publiczną, a także zasady dostępu do dokumentacji postępowań dyscyplinarnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej w kontekście postępowań dyscyplinarnych na uczelni wyższej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście postępowań dyscyplinarnych na uczelniach, co jest istotne dla transparentności instytucji publicznych.
“Czy informacje o postępowaniach dyscyplinarnych na uczelni są jawne? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SAB/Gl 87/21 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2021-08-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-05-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Małgorzata Herman /przewodniczący/ Marzanna Sałuda Piotr Pyszny /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 605/22 - Wyrok NSA z 2024-04-10 Skarżony organ Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151, art. 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 2176 art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 5 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędziowie Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.) Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Rektora "A" w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Uzasadnienie A. C. (dalej jako strona, skarżąca) [...] r. zwróciła się do Rektora "A" w K. (dalej jako organ, Rektor "A") o udostepnienie informacji publicznej i odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy zostały podjęte działania wyjaśniające lub dyscyplinarne wobec J. J.? 2. Jaki jest obecnie status tych postępowań? 3. Jakie działania zostały podjęte? 4. Czy złożono zawiadomienie do prokuratury w tej sprawie? 5. Ile osób wezwano na świadków? Dodatkowo wniosła o kopię dokumentacji powstałej w tej sprawie na dzień realizacji wniosku 6. Czy po ujawnieniu w czerwcu 2020 r. nadużyć na "A" poprzez fanpage [...], zwolniono/rozwiązano umowy jakichkolwiek nauczycieli akademickich z Uczelnią? Ilu? Jakich z imienia i nazwiska?, Ilu zwolniono dyscyplinarnie, w związku z wydarzeniami zgłaszanymi dotyczącymi nadużyć (prosiła o podanie nazwisk) jakie były powody zwolnienia/rozwiązania umów innych, jeśli nie były to powody dyscyplinarne. Wniosła o przesłanie informacji na wskazany adres email. W stopce wiadomości wskazano "B". Pismem z [...] r. (zatem w 14 dniu od daty wpływu wniosku) Rektor odpowiedział, że pytania od 1-5 wniosku dotyczą wiedzy o sposobie i rezultacie kształtowania w drodze orzeczeń dyscyplinarnych sytuacji prawnej konkretnych osób, a zatem stanowią pytania ad personam, nie są skierowane na uzyskanie wiedzy o mechanizmach charakteryzujących działalność adresata wniosku w zakresie wykonywania przezeń zadań władzy publicznej. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że informacją publiczną nie jest informacja, czy wobec konkretnej osoby toczyło się postępowanie dyscyplinarne. W konsekwencji Rektor "A" odmówił udostępnienia żądanych danych. Odnosząc się do pytania 6 organ wniósł o sprecyzowanie wniosku poprzez podanie, czy wnioskodawczyni domaga się udostępnienia informacji o wszystkich zwolnieniach/rozwiązaniach umowy z nauczycielami akademickimi od czerwca 2020 r. Wyjaśnił również odnosząc się do punktu czwartego pytania 6, że w związku z wydarzeniami zgłaszanymi dotyczącymi nadużyć na "A" poprzez fanpage [...] nie zwolniono na dzień udzielania odpowiedzi żadnego nauczyciela akademickiego dyscyplinarnie. Odpowiadając na pismo organu strona [...] r. sprecyzowała, że chodzi o wszystkie zwolnienia/rozwiązania umów, a także nieprzedłużenia umów. W odpowiedzi z [...] r. (udzielonej w 12 dniu od wpływu pisma precyzującego zapytanie) organ odpowiedział, że w okresie od [...] r. do dnia udzielenia odpowiedzi w "A" w K. rozwiązano stosunek pracy z 72 nauczycielami akademickimi, w tym: - 11 na podstawie wypowiedzenia pracownika, - 46 na podstawie porozumienia stron, - 15 z upływem czasu, na który zostały zawarte. Rektor poinformował również, że odpowiedź udzielona została przy uwzględnieniu sprecyzowania wnioskodawczyni, która wskazała, że "chodzi o wszystkie zwolnienia/rozwiązania umów, a także nieprzedłużenia umów", a zatem bez związku z brzmieniem pierwszego pytania w punkcie 6. W skardze do tutejszego Sądu skarżąca domagała się stwierdzenie bezczynności organu w udostępnianiu informacji publicznej i zobowiązania organu do załatwienia jej wniosku. Nadto wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że dane dotyczące postępowania dyscyplinarnego stanowią informację publiczną, ponieważ ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zna kategorii informacji ad personam. Nadto ustawodawca przyznaje uczelni wyższej autonomię w działaniu, co powoduje, że nie tylko przedmiot, ale i sposób działania tej uczelni jest sprawą publiczną. Jest to uzasadnione również brzmieniem art. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, w myśl którego rola uczelni jest kształtowanie postaw obywatelskich oraz działanie z poszanowaniem standardów międzynarodowych i etycznych. Skoro zatem uczelnia posiada władzę ścigania, sądzenia i karania w razie sprzeniewierzenia się zasadom etycznym, to efekty tej władzy stanowią informację publiczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ze względu na brak legitymacji skarżącej, ewentualnie o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożyła A. C. działająca w imieniu "B". Stroną zatem winna być "B" i to jej przysługuje legitymacja skargowa, a nie A. C. Odnosząc się merytorycznie do skargi organ powołał się na wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 19 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 1855/19, ponownie przytaczając wnioski zeń płynące co do tego, że nie stanowią informacji publicznej dane dotyczące postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec konkretnej osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek organu o odrzucenie skargi. Zarówno wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jak i skargę złożyła A. C.. To, że w stopce wiadomości email skierowanej do organu pojawiły się dane "B" Polska nie oznacza, że wniosek został złożony w imieniu tej organizacji. Z treści wniosku bowiem nie wynika, że A. C. działała jako przedstawiciel organizacji. Z tego względu Sąd uznał, że skargę należy rozpoznać merytorycznie. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1- 4 ppsa. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności wynikającej z przepisów prawa, przez zobowiązany do tego organ. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 ppsa, zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a ppsa, sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W literaturze i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął czynności, do której był prawnie zobowiązany (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 1998 r. sygn. akt IV SAB 124/98 Lex nr 43729). W przypadku skargi na bezczynność organu administracyjnego kontrola sądu sprowadza się zatem do sprawdzenia, czy rzeczywiście organ pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie lub czy z innych powodów organowi administracji nie można zarzucić bezczynności, polegającej na niedochowaniu terminów załatwienia sprawy wyznaczonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych ustaw, w tym przypadku ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 – dalej jako udip). Istotą żądania dochodzonego w skardze na bezczynność jest zobowiązanie organu przez sąd administracyjny do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie (art. 149 ppsa). Uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 sąd zobowiązuje bowiem organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności albo stwierdzenia bądź uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu lub podjęcie czynności wyłącza możliwość uwzględnienia skargi przez sąd. Dla oceny prawidłowości działania organu niezbędne jest ustalenie, czy żądane dane stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu na gruncie przepisów udip, a nadto, czy organ był zobligowany do udostępnienia informacji publicznej na gruncie art. 4 udip. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia dip obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. 2. Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232 oraz z 2020 r. poz. 568), oraz partie polityczne. 3. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Nie ulegało wątpliwości Sądu, że Rektor Uczelni wyższej jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Ta kwestia nie była między stronami sporna. W wyroku z 10 września 2013 r., sygn. akt I OSK 1377/13, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż rektor uczelni wyższej jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 7 Konstytucji RP. Jest bowiem jednoosobowym organem uczelni, a w przypadkach wskazanych w Prawi o szkolnictwie wyższym i nauce załatwia sprawy indywidualne w drodze decyzji administracyjnej. Do rozstrzygnięcia pozostaje druga kwestia, a mianowicie, czy dane, o które zwracała się skarżąca stanowią informację publiczną. Odpowiedź na tak postawione pytanie ma znaczenie dla ustalenia formy, w jakiej organ był zobowiązany udzielić odpowiedzi, a w konsekwencji dla oceny, czy organ pozostawał w bezczynności, czy też nie. Bezczynność bowiem zachodzi również wtedy, gdy organ podjął działania w wyniku złożonego wniosku, jednakże działania te nie przybrały formy wynikającej z ustawy. Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 udip, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Przepis art. 16 udip reguluje sytuacje, w których nie jest możliwe udostępnienie informacji publicznej. W myśl tego przepisu odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Przechodząc zatem do ustalenia, które z żądanych informacji mają charakter informacji publicznej wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 udiop każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w udip. Dokonując wykładni tego przepisu, z uwagi na jego nieprecyzyjne brzmienie, nie sposób nie odwołać się do art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 6 udip. Nie bez znaczenia pozostaną również wypracowane poglądy doktryny, a przede wszystkim orzecznictwa sądów administracyjnych. Pewnym wskaźnikiem kierunku interpretacji okażą się również przepisy prawa unijnego. Nie ulegało wątpliwości Sądu, że prawo do informacji jest jednym z podstawowych praw człowieka. W art. 15 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2012.326.47) wskazano, że Każdy obywatel Unii i każda osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę statutową w Państwie Członkowskim ma prawo dostępu do dokumentów instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii, niezależnie od ich formy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych zgodnie z niniejszym ustępem. Zgodnie z przepisem art. 61 ust. 1 i 2 ustawy z dnia obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 1855/19 wskazał, że Nie można bowiem podzielić poglądu, że informacją publiczną jest także informacja, czy wobec konkretnej osoby toczyło się (czy też nie toczyło się) postępowanie dyscyplinarne, czy było prowadzone postępowanie dowodowe, czy zostały przedstawione zarzuty i sprawa została skierowana do sądu dyscyplinarnego, czy umorzono postępowanie, czy odmówiono wszczęcia postępowania, czy została zawiadomiona prokuratura, czy sprawa została przekazana do innej okręgowej izby lekarskiej. O ile ponad wszelką wątpliwość niespersonalizowana informacja o rozstrzygnięciach zapadłych w postępowaniu dyscyplinarnym, jak i informacja o sposobie wykonywania władzy dyscyplinarnej jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 udip, ponieważ jest informacją o działalności podmiotów w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP), to należy mieć na uwadze, że wniosek o udostępnienie informacji o skonkretyzowanym i zindywidualizowanym rezultacie wykonywania tej władzy, tj. rezultacie dotyczącym konkretnych osób wskazanych z imienia i nazwiska nie jest tożsamy z wnioskiem o udostępnienie informacji o sposobie wykonywania władzy dyscyplinarnej mieszczącym się w granicach pojęcia sprawy publicznej. Wniosek taki w istocie skierowany jest na uzyskanie wiedzy o sposobie i rezultacie kształtowania i ukształtowania w drodze orzeczeń dyscyplinarnych sytuacji prawnych konkretnych osób, a nie o mechanizmach charakteryzujących działalność adresata wniosku w zakresie wykonywania przezeń zadań władzy publicznej, bądź szerzej zadań publicznych, a jako taki dotyka w sposób bezpośredni sfery ad personam (por. wyroki NSA z dnia 14 września 2010 r., I OSK 1035/10; z dnia 6 grudnia 2019 r., I OSK 3429/18; z dnia 27 września 2019 r., I OSK 2710/17; z dnia 18 września 2018 r., I OSK 2434/16; z dnia 11 maja 2018 r., I OSK 1586/16; z dnia 19 grudnia 2017 r., I OSK 1380/17, w których zakwestionowano publiczny charakter informacji ad personam). Pytanie o informację dotyczącą wiedzy o sposobie i rezultacie kształtowania i ukształtowania w drodze orzeczeń dyscyplinarnych sytuacji prawnych konkretnych osób, jest pytaniem ad personam, i nie jest skierowane na uzyskanie wiedzy o mechanizmach charakteryzujących działalność adresata wniosku w zakresie wykonywania przezeń zadań władzy publicznej, bądź szerzej zadań publicznych. Dla uzyskania informacji o tego rodzaju mechanizmach nie jest konieczna wiedza o tym, czy wobec konkretnej osoby toczyło się postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, czy też jaki był przebieg tego postępowania w indywidulanych sprawach poszczególnych osób. Pogląd ten Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela uznając, że prawidłowo organ odmówił udostępnienia danych wskazanych w punktach 1-5 wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Oceny tej nie zmianie również i ta okoliczność, że postępowanie dyscyplinarne dotyczyć miało nauczyciela akademickiego. Przepis art. 5 ust. 2 udip stanowi bowiem, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Skarżąca bowiem w skardze argumentowała, że wskazanie konkretnej osoby, której miało dotyczyć postępowanie dyscyplinarne służy sprecyzowaniu wniosku. Nadto charakter uczelni wyższej wymaga pełnej przejrzystości jej działania. Tymczasem ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera w swej treści definicji osoby pełniącej funkcje publiczne. Pewną pomocą może tu posłużyć art. 115 § 13 Kodeksu karnego i zawarty tam katalog funkcjonariuszy publicznych. Pamiętać jednak należy o tym, że jakkolwiek każdy funkcjonariusz jest osobą pełniącą funkcję publiczną, to nie każda osoba pełniąca funkcję publiczną jest funkcjonariuszem. Zakres pojęcia osoby pełniącej funkcję publiczną jest szerszy niż pojęcia funkcjonariusza publicznego. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 3 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 133/19 Sąd stwierdził, że za osobę pełniącą funkcję publiczną należy zatem uznać każdego, kto wykonując zadania w organach władzy publicznej lub też w strukturach osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, jeżeli tylko jego zadania posiadają związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swoich funkcji przez szeroko rozumiane Państwo. Spośród pracowników publicznej uczelni wyższej zadań publicznych niewątpliwie nie wykonują pracownicy niebędący wykładowcami ani pracownikami naukowymi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się że to wykładowcy i pracownicy naukowi posiadają przymiot osób wykonujących funkcje publiczne. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę pogląd ten jest jednak zbyt daleko idący. Nie umniejszając roli pracowników naukowych i wykładowców publicznej uczelni wyższej należy rozważyć, czy każdy z nich pełni zadania związane z zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem funkcji państwowych. Jeżeli bowiem uzna się wykładowcę za osobę pełniącą funkcję publiczną na gruncie art. 5 ust. 2 udip tylko dlatego że kształci społeczeństwo, to niemożliwym okaże się wyodrębnienie tych osób, które takiej funkcji nie pełnią. Bez pracowników obsługi pracownik naukowo – dydaktyczny nie jest w stanie pełnić swojej roli. W ocenie Sądu osobą pełniącą funkcję publiczną jest taka osoba, która wykonywaniem swoich obowiązków wpływa bezpośrednio na sytuację prawną innych podmiotów lub co najmniej przygotowuje decyzje dotyczące innych podmiotów (tak również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II SAB/Po 26/18). Podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 marca 2006 r., sygn. akt K 17/05 wskazał, że nie jest możliwe precyzyjne i jednoznaczne określenie, czy i w jakich okolicznościach osoba funkcjonująca w ramach instytucji publicznej będzie mogła być uznana za sprawującą funkcję publiczną. Podejmując próbę wskazania ogólnych cech, jakie będą przesądzały o tym, że określony podmiot sprawuje funkcję publiczną, można bez większego ryzyka błędu uznać, iż chodzi o takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób, lub łączy się co najmniej z przygotowaniem decyzji dotyczących innych podmiotów. Takie rozumienie osoby pełniącej funkcję publiczną w uczelni wyższej nakazuje wyłączyć z tego zakresu tych pracowników, których rola polega bądź na czynnościach administracyjnych, bądź też wyłącznie na pracy naukowo-dydaktycznej. Rozważenia wymaga również wniosek skarżącej o wydanie kopii dokumentacji powstałej w sprawie. Dokumentacja powstała w sprawie jest na tyle szeroką nazwą, że ustalenie jej desygnatów wymaga odniesienia do konkretnych pytań zadanych przez skarżącą we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W pytaniu 1. Skarżąca domagała się podania, czy zostały podjęte działania wyjaśniające lub dyscyplinarne wobec J. J.. Pytanie 4 i 5 zaś dotyczy złożenia zawiadomienia do prokuratury oraz liczby wezwanych świadków. W tym zakresie mogły zostać sporządzone notatki urzędowe, protokoły, pisemne wyjaśnienia, czy zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, które stały się częścią postępowania dyscyplinarnego lub karnego. Ich udostępnienie podlega zatem zasadom przewidzianym dla trybu obowiązującego w danym postępowaniu. Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia (Dz. U. z 2018 r., poz. 1843 – dalej jako rozporządzenie) wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 306 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wskazuje, że zasady dostępu do dokumentacji postępowania dyscyplinarnego dotyczą wyłącznie postępowań będących w toku. Zgodnie z § 21 ust. 4 Rozporządzenia od chwili doręczenia obwinionemu zarządzenia o wyznaczeniu terminu rozprawy wyłącznie "obwiniony lub jego obrońca mogą przeglądać, w obecności osoby wyznaczonej przez przewodniczącego składu orzekającego, akta sprawy, oraz sporządzać z nich wypisy, notatki i fotokopie. W sposób zbieżny kwestię przeglądania niezakończonego postępowania regulują przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 30 z późn. zm., dalej jako kpk). Przepisy tej ustawy znajdują zaś, na mocy art. 305 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, odpowiednie zastosowanie do postępowań w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, w zakresie nieuregulowanym w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. I tak art. 156 § 1 Kpa wyraźnie wskazuje, że wyłącznie stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Jeżeli zatem postępowanie dyscyplinarne lub karne zostało wszczęte, to skarżącej nie przysługuje prawo dostępu do akt tego postępowania, co jednoznacznie wynika z powołanych wyżej przepisów. Dalej zważyć należy, że z powołanego wyżej wyroku NSA I OSK 1855/19 wynika, że wniosek o udostępnienie informacji o skonkretyzowanym i zindywidualizowanym rezultacie wykonywania tej władzy, tj. rezultacie dotyczącym konkretnych osób wskazanych z imienia i nazwiska nie jest tożsamy z wnioskiem o udostępnienie informacji o sposobie wykonywania władzy dyscyplinarnej mieszczącym się w granicach pojęcia sprawy publicznej. Nadto informacją publiczną nie jest informacja, czy wobec konkretnej osoby toczyło się (czy też nie toczyło się) postępowanie dyscyplinarne, czy było prowadzone postępowanie dowodowe. A skoro tak to nie ma również podstaw co do tego, by udostępniać skarżącej jakiekolwiek dokumenty, które mogły być wytworzone w związku (niekoniecznie w toku) z postępowaniem dyscyplinarnym lub karnym. Co więcej Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2013 r., P 25/12 (Dz.U. poz. 1435, OTK-A 2013, nr 8, poz. 122) stwierdził, że "z szerokiego zakresu przedmiotowego informacji publicznej wyłączeniu podlegają jednak treści zawarte w dokumentach wewnętrznych, rozumiane jako informacje o charakterze roboczym (zapiski, notatki), które zostały utrwalone w formie tradycyjnej lub elektronicznej i stanowią pewien proces myślowy, proces rozważań, etap wypracowywania finalnej koncepcji. Skoro zatem doszło do sporządzenia jakichkolwiek dokumentów mających charakter roboczy, które później zostały wykorzystane do podejmowania decyzji co do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub karnego, to nie podlegają one udostępnieniu. Co więcej to nie dokument podlega udostępnieniu, lecz informacja, której nośnikiem dokument pozostaje. Na stronie wnioskującej zaś ciąży obowiązek wskazania tych informacji, które posiąść zamierza. Nie każdy bowiem dokument znajdujący się w posiadaniu organu zawiera informację publiczną. Przepisy udip służyć mają realizacji konstytucyjnego prawa obywateli do uzyskania informacji o działaniach władzy i sprawach publicznych, a nie uzyskiwaniu od organów i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, czy też dysponujących majątkiem publicznym, wszelkich wytworzonych przez nie dokumentów. Nie stanowi również informacji publicznej status prowadzonych postępowań, o ile w ogóle doszło do ich wszczęcia. Organ nie pozostawał w bezczynności również w zakresie odpowiedzi na pytanie 6 postawione we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a sprecyzowane z późniejszym piśmie skarżącej. Na to pytanie organ odpowiedział pismem z [...] r. podając, że "w związku z wydarzeniami zgłaszanymi dot. Nadużyć (na "A" poprzez fanpage [...]) nie zwolniono na dzień dzisiejszy żadnego nauczyciela akademickiego dyscyplinarnie". W kolejnym piśmie złożonym również z zachowaniem czternastodniowego terminu organ podał liczbę nauczycieli akademickich, z którymi rozwiązano stosunek pracy z podziałem na przyczyny rozwiązania stosunku pracy. Oceniając skargę na bezczynność Sąd stwierdził, że organ podjął właściwe działania. Nie pozostawał zatem w bezczynności niezwłocznie przystępując do procedowania wniosku. Pozostaje zatem do rozważenia kwestia sposobu odpowiedzi na wniosek Skarżącego. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać: 1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; 4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym; 5) decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 udip - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji. Konsekwencją stwierdzenia, że informacja objęta wnioskiem nie stanowi informacji publicznej, jest fakt, że sprawa nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 udip tylko odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 udip następują w drodze decyzji. Zatem, a contrario, art. 16 ust. 1 udip nie obejmuje sytuacji, w której żądana informacja nie jest informacją publiczną. W takim wypadku odmowa jej udzielenia winna nastąpić zwykłym pismem, co też organ uczynił. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika organu o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wskazać należy, że wniosek ten jest niezasadny. W myśl art. 200 ppsa w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Brak jest zatem podstaw prawnych do zasądzenia zwrotu kosztów od skarżącej na rzecz organu. Taka możliwość zaistnieje dopiero na etapie ewentualnego postępowania kasacyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI