III SAB/Gl 85/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie zezwolenia na pobyt i pracę, uznając, że organ nie pozostawał w bezczynności, a wniosek skarżącego był bezzasadny z uwagi na wpis do Systemu Informacyjnego Schengen.
Skarga została złożona na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie rozpatrzenia wniosku o zezwolenie na pobyt i pracę cudzoziemca. Sąd uznał, że organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ wniosek skarżącego, obywatela Ugandy, był bezzasadny od samego początku z uwagi na jego wpis do Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) z nakazem powrotu do kraju. Sąd podkreślił, że wpis do SIS stanowi przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia i wymaga wnikliwej analizy sprawy przez organ, co Wojewoda czynił. W związku z tym skarga została oddalona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę S. W., obywatela Ugandy, na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt i pracę. Skarżący zarzucił organowi bezczynność, wskazując na brak wydania decyzji w ustawowym terminie 60 dni oraz brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Wojewoda argumentował, że termin nie rozpoczął biegu z uwagi na specyficzne regulacje dotyczące wniosków cudzoziemców oraz że wniosek skarżącego był bezzasadny, ponieważ widniał on w Systemie Informacyjnym Schengen (SIS) z nakazem powrotu do kraju. Sąd, analizując sprawę, uznał, że wpis do SIS stanowił przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia i wymagał od organu szczególnej wnikliwości oraz współpracy z innymi służbami. Sąd stwierdził, że Wojewoda podejmował czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy i nie można mu przypisać bezczynności, a wniosek skarżącego był złożony w złej wierze i był niezasadny od początku. W związku z tym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli podejmował czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy i oceny indywidualnej sytuacji skarżącego, a wniosek był bezzasadny od początku z uwagi na wpis do SIS.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wpis do SIS z nakazem powrotu stanowi przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia i wymaga od organu wnikliwej analizy oraz współpracy z innymi organami. Organ podejmował czynności wyjaśniające, co wyklucza przypisanie mu bezczynności, a wniosek skarżącego był niezasadny od daty złożenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.c. art. 112a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy biegnie od dnia zaistnienia ostatniego ze zdarzeń wskazanych w ust. 2, jednakże organ jest zobowiązany do kontroli formalnej wniosku w terminie ogólnym wynikającym z k.p.a. od daty złożenia wniosku.
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Pomocnicze
u.c. art. 100 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Widnienie danych cudzoziemca w Systemie Informacyjnym Schengen (SIS) do celów odmowy wjazdu i pobytu stanowi przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
u.c. art. 100 § 1b
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
W przypadku wpisu do SIS, organ administracji przeprowadza konsultacje z właściwym organem państwa, które dokonało wpisu.
k.p.a. art. 35 § 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Do terminów załatwiania spraw nie wlicza się okresów przewidzianych prawem dla dokonania czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz opóźnień z winy strony lub niezależnych od organu.
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i nowy termin.
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku, gdy żądanie wszczęcia postępowania lub wniesienia podania nie spełnia wymagań określonych w przepisach, organ pozostawia je bez rozpoznania.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zobowiązać organ do wydania aktu lub do dokonania czynności, albo do stwierdzenia braku obowiązku wydania aktu lub dokonania czynności. Może również wymierzyć organowi grzywnę.
u.z.u.p.o.u.
Ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw
Regulacja ingerująca w bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców.
Rozporządzenie 2018/1860 art. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1860
Określa podstawy wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) w celu odmowy wjazdu i pobytu.
Rozporządzenie 2018/1861 art. 27
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1861
Dotyczy konsultacji z państwami członkowskimi w przypadku wpisu do SIS.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpis cudzoziemca do Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) z nakazem powrotu stanowi przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt i pracę. Organ administracji nie pozostaje w bezczynności, jeśli podejmował czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy, nawet jeśli decyzja nie została wydana przed wniesieniem skargi. Wniosek o zezwolenie na pobyt i pracę złożony przez osobę widniejącą w SIS z nakazem powrotu jest bezzasadny od samego początku i może być uznany za złożony w złej wierze.
Odrzucone argumenty
Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie wydał decyzji w ustawowym terminie 60 dni i nie wezwał do uzupełnienia braków formalnych. Przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c, 100d) nie mają zastosowania do wniosków składanych przez obywateli innych państw niż Ukraina.
Godne uwagi sformułowania
wniosek skarżącego, już w dacie złożenia był niezasadny organ nie pozostawał w bezczynności rozpatrzenia niezasadnego od samego początku wniosku wpis do SIS stanowi przesłankę odmowy udzielenia cudzoziemcowi pozwolenia na pobyt czasowy nie można przypisać organowi bezczynności w niniejszej sprawie
Skład orzekający
Małgorzata Herman
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Wujek
sędzia
Marzanna Sałuda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawach zezwoleń na pobyt, wpływ wpisu do SIS na rozpatrzenie wniosku, ocena bezczynności organu w kontekście złożonych spraw migracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca wpisanego do SIS z nakazem powrotu. Interpretacja przepisów dotyczących terminów może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legalizacji pobytu cudzoziemców i potencjalnych problemów wynikających z wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem migracyjnym i dla samych cudzoziemców.
“Wpis do SIS zablokował zezwolenie na pobyt i pracę – sąd wyjaśnia, czy organ działał prawidłowo.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SAB/Gl 85/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-09-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Krzysztof Wujek Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/ Marzanna Sałuda Symbol z opisem 6337 Zatrudnianie cudzoziemców 658 Hasła tematyczne Cudzoziemcy Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 519 art. 112a Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2024 r. sprawy ze skargi S. W. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt i pracę cudzoziemca oddala skargę. Uzasadnienie Pismem z 11 stycznia 2024 r. obywatel Ugandy – S. W. (dalej: skarżący), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego (dalej: Wojewoda, organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy domagając się: 1. zobowiązania organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2. przyznania skarżącemu na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako p.p.s.a.), od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 3. wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 4. zasądzenia kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że 16 maja 2023 r. skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Ponieważ organ pozostawał bierny skarżący 30 października 2023 r. wniósł ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, za pośrednictwem Wojewody w związku z bezczynnością organu oraz przewlekłym prowadzeniem postępowania. Następnie powołując się na art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 769) podkreślił, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. W przypadku jego niedotrzymania organ zobowiązany jest zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 poz. 572, dalej: k.p.a.), wskazać nowy termin załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie tego nie uczynił, co oznacza, że pozostaje w bezczynności, która ma charakter rażącego naruszenia prawa, gdyż przyczyny tej bezczynności leżą wyłącznie po stronie organu, a przekroczenie terminu załatwienia sprawy jest znaczne. Pełnomocnik skarżącego uzasadnił przy tym pojęcia bezczynności i rażącego naruszenia prawa skarżącego, podobnie jak żądanie zasądzenia stosownej kwoty pieniężnej powołując się w tym zakresie na orzecznictwo sądów administracyjnych zapadłe w analogicznych sprawach. W dalszej kolejności pełnomocnik podniósł, że norma art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 103 ze zm., dalej: u.p.o.u.), wbrew jej literalnemu brzmieniu, nie powinna znajdować zastosowania do spraw innych cudzoziemców niż obywatele Ukrainy, którzy przybyli na teren Polski w związku z konfliktem zbrojnym. Jej stosowanie stałoby w sprzeczności z wymaganiami wykładni systemowej i funkcjonalnej bowiem osoby te nie zostały zwolnione z obowiązku uzyskania zezwolenia na pobyt stały ani czasowy, tak więc nie sposób stwierdzić jakie ratio legis miałoby w tym wypadku przemawiać za zwolnieniem organów z obowiązku terminowego rozpatrywania ich wniosków. Podobnie ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa jest regulacją szczególną i z tego względu jej zapisy nie powinny być interpretowane rozszerzająco. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Potwierdził, że 16 maja 2023 r. do organu wpłynął wniosek skarżącego o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy, a następnie 30 października 2023 r. ponaglenie adresowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Ponaglenie to nie zostało przekazane do organu wyższego stopnia w związku z regulacją zawartą w art. 37 § 3a k.p.a. w zw. z art. 112a ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 100d ust. 3 i 4 u.p.o.u. Dalej organ podkreślił, że ustawa o cudzoziemcach stanowi lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. I tak zgodnie z art. 112a tej ustawy termin wydania decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wynosi 60 dni, ale termin ten biegnie nie od daty wpływu wniosku, lecz dopiero od zaistnienia ostatniego ze wskazanych w ust. 2 zdarzeń. Ponadto organ zauważył, że art. 100d u.p.o.u. wprowadza zawieszenie terminu załatwienia sprawy do 4 marca 2024 r., co oznacza, że bezzasadny jest zarzut bezczynności. Wskazana wyżej ustawa, wbrew twierdzeniom skarżącego ma bowiem zastosowanie nie tylko do obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP w okresie od 24 lutego 2022 r. ale do wszystkich wymienionych w tym przepisie postępowań dotyczących cudzoziemców. Wyjaśniając powód przedłużonego procedowania nad złożonym przez skarżącego wnioskiem wskazał, że do organu wpływa od kilku lat ogromna, stale powiększająca się liczba wniosków pobytowych, powodująca znaczące zwiększenie obłożenia pracą poszczególnych pracowników zaangażowanych w prowadzenie postępowań administracyjnych. Podobnie pandemia COVID-19 i spowodowany nią wzrost absencji chorobowej pracowników doprowadził do powstania zaległości i wydłużenia czasu procedowania prowadzonych spraw. Organ zwrócił również uwagę, że w związku z sytuacja spowodowaną konfliktem zbrojnym na Ukrainie w 2022 r. na pracowników wykonujących z ramienia Wojewody Śląskiego obowiązki w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców nałożono także dodatkowe zadania m.in. związane z przedłużeniem ważności wiz krajowych (umieszczanie naklejek wizowych w dokumentach podróży) dla wybranych grup obywateli Ukrainy i Białorusi, a także w zakresie rozpatrywania wniosków obywateli Ukrainy, Republiki Białorusi, Federacji Rosyjskiej oraz osób posiadających w tych państwach status bezpaństwowca dotyczących wydawania, przedłużania ważności, wydawania duplikatu lub wymiany Karty Polaka. Wszystkie te, dodatkowe zadania nie przyczyniły się do skrócenia czasu załatwiania spraw dotyczących legalizacji pobytu. Organ zaakcentował jednocześnie, że zaistniała sytuacja, która wpłynęła na obciążanie urzędów obsługujących stała się przyczyną wejścia do porządku prawnego 15 kwietnia 2022 r. regulacji ingerującej w bieg terminów załatwienia spraw administracyjnych dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która zawarta została w ustawie z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830), a jej celem jest umożliwienie dostosowania procedur i funkcjonowania administracji do zaistniałej sytuacji. W tym kontekście działania profesjonalnego pełnomocnika skarżącego, któremu znane są przepisy prawa, nie jest skierowane na szybkie i sprawne wszczęcie i prowadzenie postępowania lecz mają charakter działań obstrukcyjnych, skierowanych na dezorganizację pracy organu. Dodatkowo organ zauważył, że zgodnie z art. 108 ustawy o cudzoziemcach pobyt cudzoziemca na terytorium RP uznawany jest za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna. To oznacza, że w związku z przedłużającym się procedowaniem strona nie odniosła żadnej szkody. Czas procedowania nie wpłynął bowiem na jej sytuację pobytową w Polsce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga okazała się uzasadniona, ale z innych przyczyn niż w niej podniesiono. Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przystępując do oceny niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego jest zasada szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Zasada ta jest równocześnie jedną z gwarancji realizacji zasady zaufania do działań organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Istotne jest również i to, zwłaszcza z perspektywy niniejszej sprawy, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne niż wymienione w k.p.a. terminy rozpoznania spraw przez właściwe organy administracji publicznej (na co zwrócił uwagę ustawodawca w treści art. 35 § 4 k.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Sąd podziela przy tym prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie każde przekroczenie przez organ terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest bowiem poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron (por. wyrok NSA z 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 711/11; wyrok NSA z 24 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 3021/17). Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi Wojewoda powołał się na art. 112a ustawy o cudzoziemcach zgodnie, z którym decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych, lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Przy czym z art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach wynika, że dopiero wystąpienie jednego ze zdarzeń w nim wymienionych powoduje, że rozpoczyna bieg termin dla wojewody na załatwienie sprawy, o którym stanowi art. 112a ust. 1 powołanej ustawy. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że choć zastosowanie określonego w art. 112a ustawy o cudzoziemcach przedłużonego do 60 dni terminu na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy uzależnione jest między innymi od tego, czy cudzoziemiec złożył w urzędzie wojewódzkim wniosek, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, to jednak nawet w świetle tej regulacji organ nie jest zwolniony od obowiązku dokonania kontroli formalnej poprawności wniosku cudzoziemca w terminie ogólnym wynikającym z art. 35 k.p.a. Dopiero bowiem od dnia złożenia wniosku niezawierającego braków formalnych, względnie uzupełnienia tych braków, rozpoczyna bieg szczególny termin wskazany w art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach (zob.m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 grudnia 2022 r. sygn. akt III SAB/Łd 129/22, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2022 r. IV SAB/Po 86/22 i z dnia 12 kwietnia 2022 r. II SAB/Po 248/21). Odmienna interpretacja przywołanych przepisów prawa, dopuszczająca niczym nieskrępowane decydowanie przez organ o faktycznym początku biegu terminu załatwienia sprawy przez brak wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku byłaby nie do pogodzenia z wynikającym ze wstępu do Konstytucji RP nakazem zapewniania działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności oraz pośrednio godziłaby również w konstytucyjne prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP), umożliwiając organowi pierwszej instancji swobodne "odsuwanie" w czasie momentu wydania przez ten organ decyzji załatwiającej sprawę. Trafnie też podkreśla się w judykaturze, że przepis art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi o obowiązku wojewody wydania decyzji w terminie 60 dni, nie określa natomiast momentu wszczęcia postępowania administracyjnego. Powołany przepis wyznacza granice czasowe zakończenia postępowania poprzez wydanie decyzji, nie przesądzając jednocześnie w chwili, w której to postępowanie zostaje zainicjowane. Kompletność wniosku pozwala jedynie na nadanie dalszego biegu sprawie, celem jej skutecznego zakończenia, ale sama nie przesądza o wszczęciu postępowania. Powyższe oznacza, że art. 112a ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach nie wprowadził żadnych zmian w zakresie momentu wszczęcia postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 14 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Po 179/22 dostępny w CBOSA). Jednocześnie Sąd podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowym, że wszczęcie postępowania administracyjnego nie jest uzależnione od woli urzędnika czy uznania organu, gdyż ma miejsce w dniu złożenia żądania, a skutek określony w tym przepisie następuje - co do zasady - także wtedy, gdy żądanie to dotknięte jest wymagającymi usunięcia brakami, o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 234/22 - CBOSA). Sąd zważył również, w kontekście przywołanej przez organ w odpowiedzi na skargę treści art. 100c i art. 100d u.p.o.u., iż art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy ściśle określa zakres przedmiotowy i podmiotowy tego aktu, a jego analiza prowadzi do wniosku, że przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. W konsekwencji nie mogą one mieć zastosowania do oceny bezczynności organu w sprawie toczącej się z wniosku skarżącego, który jest obywatelem Ugandy i nie przybył na terytorium RP w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy (por. m.in.: wyroki WSA w Gdańsku: z dnia 5 stycznia 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 175/22 oraz z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 82/23; wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 27 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 135/22; z dnia 4 czerwca 2024 r., sygn. akt III SAB 151/24; z dnia 14 lipca 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 60/23). Uwzględniając powyższe, podnieść należy, że skarżący, składając wniosek o wydanie zezwolenia, uruchomił stosowne postępowanie administracyjne i od daty złożenia wniosku organ obowiązany był stosować zasady ogólne postępowania administracyjnego w tym szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.). Tym samym organ winien był po wpływie wniosku przystąpić bez zbędnej zwłoki do jego weryfikacji, czy spełnione zostały wymogi formalne wniosku. Z akt administracyjnych wynika, że wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu świadczenia pracy wpłynął do organu 16 maja 2023 r. Uznać zatem należy, że od tego dnia na organie ciążył obowiązek podejmowania przewidzianych prawem czynności w celu załatwienia złożonego wniosku, w tym obowiązek podjęcia czynności służących doprowadzeniu do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku. W dniu 3 sierpnia 2023 r. skarżący stawił się osobiście w siedzibie organu w celu uzupełnienia braków złożonego wniosku. Podczas czynności przyjmowania odcisków palców organ stwierdził, że skarżący znajduje się w Systemie Informacyjnym Schengen (dalej również jako SIS), a w stosunku do niego 20 kwietnia 2023 r. została wydana decyzja nakazująca mu powrót do kraju. W wyniku powziętych informacji Wojewoda niezwłocznie zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach i Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w R. o udzielenie informacji o cudzoziemcu (pismo z 7 sierpnia 2023 r.) oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (pismo z 16 sierpnia 2023 r.). Organy te potwierdziły, że skarżący widnieje w bazie SIS na podstawie art. 3 rozporządzenia (UE) 2018/1860 z datą wygaśnięcia zgłoszenia 20 kwietnia 2028 r. Ponadto poinformowały, że wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Z uwagi na niezałatwienie sprawy w terminie pismem z 11 stycznia 2024 r. skarżący wniósł skargę, którą poprzedził ponagleniem. Natomiast 8 sierpnia 2024 r. Wojewoda wydał decyzję odmawiającą skarżącemu udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Należy zatem stwierdzić, że wniosek skarżącego o zezwolenie na pobyt i pracę, już w dacie złożenia był niezasadny, skoro 20 kwietnia 2023 r. skarżący, jak wynika z akt administracyjnych dostał decyzję nakazującą mu powrót do kraju i odmowę wjazdu na terytorium państw strefy Schengen. W tej sytuacji wniosek skarżącego z 16 maja 2023 r. należy ocenić jako złożony w złej wierze. Sąd przyjął w tym stanie rzeczy, że organ nie pozostawał w bezczynności rozpatrzenia niezasadnego od samego początku wniosku. Sąd miał na uwadze, że ocena bezczynności powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych np. w stopniu skomplikowania sprawy, konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie, zainicjowanej bezpodstawnym wnioskiem skarżącego, Wojewoda powziął informację, że skarżący od 20 kwietnia 2023 r. widnieje w SIS, a w stosunku do niego wydana została nakazująca powrót do kraju. Okoliczność ta jak wynika z art. 100 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach stanowi przesłankę odmowy udzielenia cudzoziemcowi pozwolenia na pobyt czasowy. Wojewoda lub Szef Urzędu w drugiej instancji, za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji przeprowadza z właściwym organem państwa, które dokonało wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen, konsultacje, o których mowa w art. 27 rozporządzenia nr 2018/1861 (art. 100 ust. 1b ustawy o cudzoziemcach). Z powyższych uregulowań jednoznacznie wynika, że w przypadku cudzoziemca, którego dane znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu i pobytu, rozpatrzenie wniosku i wydanie decyzji nakłada na organ administracji obowiązek szczególnie wnikliwego przeanalizowania sprawy oraz oceny indywidualnej sytuacji skarżącego, przy współpracy z innymi organami. Jak wynika z akt sprawy Wojewoda podejmował szereg czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy i jej załatwienia w związku z tym, pomimo nawet tego, że przed wniesieniem skargi nie zapadła stosowna decyzja, to w ocenie Sądu nie można przypisać organowi bezczynności w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI