III SAB/GL 777/24

III SAB/Gl 777/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch /sprawozdawca/
Adam Pawlyta
Dorota Fleszer /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1, art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi T. C. na bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 16 października 2024 r. T. C. (dalej: skarżący, wnioskodawca, strona), wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Prezydenta Miasta P. (dalej: organ, Prezydent), w sprawie rozpatrzenia jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, którego realizacja miałaby nastąpić poprzez odblokowanie na stronie profilowej Miasta P. jego konta.
Z akt sprawy wynika, że organ w serwisie społecznościowym Facebook prowadzi oficjalny profil Miasta P., który dostępny jest pod adresem [...]. W kwietniu 2024 r. zablokowano stronie dostęp do tego profilu. W związku z czym skarżący pismem z dnia 3 września 2024 r. wniesionym drogą elektroniczną wystąpił do Prezydenta Miasta P. z wnioskiem o dostęp do informacji publicznej na podstawie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 t.j., dalej jako: "u.d.i.p."). Skarżący wniósł o udostępnienie treści dostępnych na profilu Miasta P. w serwisie społecznościowym Facebook. Na zasadzie art. 14 ust. 1 u.d.i.p. wniósł o udostępnienie mu żądanej informacji w sposób polegający na odblokowaniu jego konta "T. C." w serwisie Facebook poprzez dostęp do wzmiankowanego profilu.
Skarżący wskazał, że treści dostępne na profilu Miasta w serwisie Facebook stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu, a organ posiada możliwości techniczne do blokowania i odblokowywania użytkowników oraz nie zachodzi przesłanka pozwalająca organowi uwolnić się od narzuconego przez niego sposobu udostępnienia informacji objętej żądaniem. Zdaniem strony udostępnienie tej informacji w sposób polegający na odblokowaniu jego kontu w serwisie Facebook dostępu do wzmiankowanego profilu jest usprawiedliwione i znajduje oparcie w prawie.
Organ w odpowiedzi na ww. wniosek skarżącego z dnia 3 września 2024 r. pismem z 17 września 2024 r., odmówił stronie udostępnienia informacji we wskazany przez stronę sposób tj. poprzez odblokowanie konta profilowego w serwisie facebook.
Zdaniem organu treści zamieszczane na oficjalnych (lecz innych niż BIP) stronach internetowych podmiotów publicznych poczytywane są w doktrynie jako informacja publiczna. Organ wyjaśnił, że ustawodawca dopuszcza możliwość udostępniania informacji publicznej bez wniosku w sposób określony w art. 11 ustawy z dnia 6 września 2021 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.), w tym w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych. Zgodnie z orzecznictwem miejscem umieszczenia informacji o charakterze ogólnodostępnym może być również Internet. Spełnia on kryterium ogólnej dostępności bez fizycznego atrybutu miejsca, który nie ma znaczenia decydującego. Liczy się skuteczność udostępnienia i faktyczna dostępność dla nieograniczonej liczby osób. Ta w ostatnim czasie się bardzo zmieniła wraz z szerokim dostępem oraz niwelowaniem barier dla użytkowników - osób niepełnosprawnych czy starszych. Za udostępnienie informacji w sposób przewidziany w art. 11 u.d.i.p. sądy uznają udostępnienie informacji na stronie internetowej podmiotu zobowiązanego innej niż BIP, co argumentują rozwojem techniki. Nadto zwrócił uwagę, że te same cechy wykazywała strona profilowa (fanpage) w serwisie społecznościowym Facebook.
W ocenie organu każda osoba zainteresowana w tym również strona ma nieustanny dostęp do tych treści, a w celu ich przeglądania wystarczy wejść na stronę [...], przy czym logowanie użytkownika nie determinuje możliwość zapoznania się z jej zawartością, podobnie jak i w przypadku stron [...] oraz [...].
Wobec powyższego według organu, jak każdy użytkownik sieci internet, strona ma stały i nieograniczony dostęp do treści zawartych w profilu facebook Miasto P., co w istocie czyni wniosek strony bezprzedmiotowym w kwestii udostępnienia informacji publicznej w postaci treści dostępnych na ww. profilu.
Jednocześnie organ zaakcentował, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem żądanie realizacji określonych wniosków w sprawach indywidualnych nie może zostać uznane za żądanie udostępnienia informacji publicznej na podstawie u.d.i.p.
Ponadto organ wskazał, że pisma składane w sprawach przez podmioty których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia która ma znaczenie dla większe] ilości osób czy grup obywateli lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takiego pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa. Według organu wskazany przez stronę sposób udostępnienia informacji publicznej poprzez odblokowanie konta profilowego w serwisie facebook jest działaniem na rzecz realizacji indywidualnego interesu skarżącego, który zgodnie z przytoczoną powyżej argumentacją nie podlega realizacji w trybie ww. ustawy.
W związku z powyższym wskazanym na wstępie pismem z 16 października 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność organu, w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 3 kwietnia 2024 r.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie:
1) art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej jako: "Konstytucja RP") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
2) art. 54 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (dalej jako; "EKPCZ") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika wolności wyrażania opinii oraz zakaz stosowania cenzury prewencyjnej, poprzez nieodblokowanie jego konta w serwisie społecznościowym Facebook,
3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji,
4) art 14 ust 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisu tego wynika obowiązek udostępnienia informacji w sposób i formie zgodnych z wnioskiem, poprzez nieudostępnienie żądanej informacji w nakreślonej przeze mnie formie i sposobie,
5) art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisu tego wynika obowiązek udostępnienia informacji o sprawach publicznych, poprzez błędne przyjęcie, że żądana informacja nie jest informacją o sprawach publicznych.
Wobec powyższego wniósł o:
1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
2) wymierzenie organowi grzywny,
3) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku, w sposób i formie w nim wskazanych, niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku,
4) rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym,
5) zasądzenie od organu na moją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła okoliczności dotyczące rozpatrywania wniosku z dnia z 3 września 2024 r.
Skarżący wskazał, że organ w serwisie społecznościowym Facebook prowadzi oficjalny profil Miasta P., który dostępny jest pod adresem [...], a w kwietniu 2024 r. został mu zablokowany dostęp do tego profilu.
Zdaniem strony żądana przez niego informacja w sposób bezsporny mieści się w zakresie przedmiotowym prawa do informacji, zaś Prezydent jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia na gruncie u.d.i.p.
Według skarżącego w realiach przedmiotowej sprawy treści dostępne na profilu miasta w serwisie Facebook stanowią informację publiczną, czego organ nie kwestionuje i podlegają one udostępnieniu, a Prezydent posiada możliwości techniczne do blokowania i odblokowywania użytkowników. Nie zachodzi więc przesłanka pozwalająca organowi uwolnić się od narzuconego przeze niego sposobu udostępnienia informacji objętej żądaniem.
Ponadto zdaniem strony stosowanie wobec obywateli blokowania kont dodatkowo stanowi naruszenie przepisów Konstytucji RP i EKPCz w zakresie prawa do wyrażania opinii oraz zakazu cenzury prewencyjnej. Strona zauważa, iż w orzecznictwie, wyrażanie opinii, w tym krytycznych wobec władzy, stanowi zagwarantowane w art. 54 Konstytucji RP prawo, którego naruszeniem jest ograniczanie dostępu do profili organów administracji w mediach społecznościowych, może to bowiem stanowić przejaw niedopuszczalnej cenzury prewencyjnej, a organy władzy muszą liczyć się z krytyką ze strony społeczeństwa (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 19.01.2023 r., II SAB/Go 113/22, LEX nr 3480232 i przywołane tam orzeczenia). Ponadto jak ocenił SO w R., prawo do informacji oparte jest na idei jak najdalej idącej jawności życia publicznego i w oparciu o EKPCz każdy ma prawo do wyrażania swojej opinii (zob. wyrok SO w R. z 02.07.2010 r., sygn. [...]). W ślad za NSA strona wskazała, że prawo do informacji wynika z prawa do wyrażania opinii (tak wyrok NSA w Łodzi z 6.02.1996 r., SA/Ł 2722/95, LEX nr 2224981), a zatem konieczne staje się w niniejszej sprawie uwzględnienie jej kontekstu, jakim jest zablokowanie stronie możliwości czynnego uczestniczenia w aktywności na profilu miasta. Działania organu polegające najpierw na zablokowaniu stronie dostępu do profilu, a następnie odmowie wykonania wniosku o udostępnienie informacji w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, stanowią naruszenie tak art. 54 ust. 1 i 2 ustawy zasadniczej, jak i art. 10 ust. 1 EKPCz.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ m.in. wskazał, że na dzień sporządzania pisemnej odpowiedzi, skierowanej następnie do skarżącego, logowanie użytkownika do serwisu nie determinowało możliwości zapoznania się z zawartością strony profilowej Miasta P., podobnie jak w przypadku innych stron internetowych administrowanych w imieniu organu, np.: [...] czy [...].
W świetle powyższego wniosek skarżącego uznano za bezprzedmiotowy, wyjaśniając jednocześnie, że kwestia braku możliwości komentowania wpisów przez skarżącego ma charakter indywidualny i nie jest sprawą z zakresu dostępu do informacji publicznej.
Nadto organ wskazał że, konto pn. "[...]" nigdy nie zostało zablokowane przez administratora strony profilowej Miasta P., przez co skarżący de facto nigdy nie utracił dostępu do treści zamieszczanych na ww. stronie, a jego twierdzenia o braku możliwości komentowania wpisów na stronie profilowej Miasta P. w serwisie Facebook czy uczestniczenia w dyskusji okazują się nieprawdziwe.
Ponadto organ wskazał, że administrator strony profilowej korzysta z tych samych uprawnień i funkcji, które są dostępne dla wszystkich użytkowników serwisu Facebook, a wśród nich można wymienić możliwość blokowania innych użytkowników.
Zdaniem organu żadne przepisy prawa nie regulują kwestii administrowania przez organy publiczne profilami w mediach społecznościowych, a dotychczasowa funkcjonalność serwisu Facebook dawała pełny dostęp do treści w nim publikowanych nieograniczonemu kręgowi użytkowników sieci internet, przez co w dacie udzielania odpowiedzi na wniosek skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności, bowiem jego żądanie w istocie pozostawało bezprzedmiotowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skargę uznać należy za niezasadną.
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz.1267, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji pu-blicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz U. z 2024, poz. 935) – dalej powoływana jako: p.p.s.a., kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a. Natomiast stosownie do art. 21 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634).
W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W art. 61 Konstytucji RP zagwarantowano osobom fizycznym prawo dostępu do informacji publicznej. Natomiast przepisy u.d.i.p. służą realizacji tego konstytucyjnego prawa. Przy czym ustawodawca to prawo w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. zagwarantował każdemu.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 ppkt 1-5 u.d.i.p. Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (zakres przedmiotowy stosowania ustawy).
Zdaniem Sądu informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Podstawowe bowiem znaczenie ma fakt, że dokumenty te służą realizacji zadań publicznych przez określone organy i dotyczą go bezpośrednio. Stanowisko takie jest już ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych od szeregu lat (m.in. wyroki NSA z: 9 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 517/06; 7 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1774/10; 18 września 2008 r. sygn. akt I OSK 315/08).
Natomiast krąg podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 powołanej ustawy. Zatem w świetle ust. 1 tegoż artykułu, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (zakres podmiotowy stosowania ustawy).
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy istnieją przesłanki ku temu, aby nakazać organowi administracji dopełnienia stosownych czynności. Ustalenia wymagała więc okoliczność, czy organ prowadząc przedmiotowe postępowanie pozostawał w bezczynności w zakresie jego wniosku z 3 września 2024r., dotyczącego udostępnienie mu żądanej informacji w sposób polegający na odblokowaniu jego konta w serwisie Facebook.
Analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy prowadzi do konkluzji, iż organ nie dopuścił się bezczynności, i udzielił informacji z zachowaniem ustawowego terminu przewidzianego w u.d.i.p.
W ocenie Sądu Prezydent Miasta P. jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Odnosząc te rozważania do badanej sprawy, Sąd podzielił stanowisko organu, że wniosek strony nie dotyczył informacji publicznej. W takim zaś razie organ nie dopuścił się bezczynności odpowiadając w zwykłej formie pisemnej na zapytanie skarżącego i uczynił to w ustawowym terminie.
Zdaniem Sądu żądanie odblokowania na stronie profilowej Miasta P. konta skarżącego (T. C.) nie może być przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Dalej należy wyjaśnić, że bezczynność organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej zgodnie z przepisami o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 grudnia 2016 r. II SAB/Łd 259/16).
Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 września 2012 r. (I OSK 1177/12): "Z bezczynnością organu na gruncie powołanej ustawy mamy do czynienia tylko wtedy, gdy organ posiadając określoną informację nie udostępnienia jej, nie wydaje też decyzji o odmowie udostępnienia’’. Ponadto okoliczności zwalniające organ z zarzutu bezczynności zawsze muszą mieć charakter prawny, proceduralny, a nie faktyczny.
Natomiast w przypadku, gdy żądana informacja nie nosi cech informacji publicznej, albo podlega ona udostępnieniu w oparciu o inne podstawy prawne (art. 1 ust. 2 powołanej ustawy) lub w sytuacji nieposiadania przez organ żądanej informacji, wystarczające jest przekazanie wnioskodawcy wyjaśnienia o przyczynie nieudzielania informacji. W takich sytuacjach działanie organu powinno przybrać formę pisma (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2571/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 73/13, CBOSA).
Brak któregokolwiek ze wskazanych działań musi prowadzić do przyjęcia, że organ dopuszcza się bezczynności w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie, wniosek o udzielenie informacji publicznej, został skierowany do organu za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 3 września 2024 r. i w dniu 17 września 2024 r. udzielono stronie odpowiedzi.
Spornym w sprawie jest to czy przedmiotowy wniosek dotyczył informacji publicznej.
Sąd przyjął, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie u.d.i.p.
Sąd podziela pogląd organu wyrażony w odpowiedzi na skargę, że żądanie strony odblokowania konta poprzez możliwość zamieszczania komentarzy nie ma charakteru informacji publicznej.
W kontrolowanej sprawie w reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakreślonym żądaniem zakresie organ wystosował do strony pismo informujące o tym, że żądana informacja nie zostanie mu udostępniona z uwagi na to, że jego wniosek nie dotyczy informacji publicznej lecz czynności faktycznej polegającej na odblokowaniu w serwisie facebook jego konta, a zatem zdaniem organu skarżący nie domaga się w istocie informacji publicznej
Skoro zatem organ udzielił stronie odpowiedzi zwykłym pismem uznać należało, iż postąpił prawidłowo i w tym zakresie zarzut bezczynności organu nie jest słuszny.
Zdaniem Sądu organ nie dopuścił się bezczynności co do załatwienia wniosku ponieważ udzielił odpowiedzi pismem z dnia 17 września 2024 r. w omówionym wyżej zakresie i w tym względzie organ nie naruszył art. 1 u.d.i.p. i art. 61 konstytucji RP.
W konsekwencji przedstawionych rozważań Sąd stwierdził, że informacja dotycząca odblokowanie na stronie profilowej Miasta P. konta skarżącego poprzez odblokowanie jego konta nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.