III SAB/GL 75/25

III SAB/Gl 75/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Beata Machcińska
Marzanna Sałuda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
659
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13  ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w W. na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Wójta Gminy O. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Wójt Gminy O. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie punktów 2-7 wniosku, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wójta Gminy O. do załatwienia wniosku, 4. wymierza Wójtowi Gminy O. grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych, 5. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 14 września 2023r. Stowarzyszenie [...] – dalej strona, skarżący - działając na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej stowarzyszenie zwrócił się do Urzędu Gminy O. z wnioskiem o udostępnienie następujących informacji:
1. Liczba pisemnych wnioskowo udostępnienie informacji publicznej, które organ otrzymał w 2022 r.
2. Liczba wniosków, które w 2022 r. organ wykonał w całości. Przez wykonanie wniosku w całości należy rozumieć wyłącznie udostępnienie pełnej informacji. Udostępnienie pełnej informacji po przedłużeniu terminu na jej udostępnienie należy potraktować jako wykonanie wniosku w całości.
3. Liczba wniosków, w sprawie których w 2022 r. organ wydał decyzję administracyjną (decyzje administracyjne) o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nawet jeśli organ wydał więcej niż jedną decyzję administracyjną w odniesieniu do danego wniosku, należy to potraktować jako jedną sprawę (wniosek).
4. Jakie były najczęściej występujące przyczyny nieudostępnienia przez organ informacji publicznej w 2022 r.? Prosimy o wymienienie w treści wiadomości maksymalnie trzech z poniższych punktów:
a. wnioskowana informacja nie stanowiła informacji publicznej,
b. wnioskodawca miał zagwarantowany dostęp do informacji w innym trybie,
c. informacja nie istniała albo organ jej nie posiadał,
d. wnioskodawca nie ujawnił swoich podstawowych danych osobowych (imię, nazwisko),
e. wnioskodawca nadużywał dostępu do informacji publicznej,
f. wniosek dotyczył informacji przetworzonej,
g. informacja podlegała ochronie prywatności osoby fizycznej,
h. informacja podlegała ochronie ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy,
i. inne.
5. Liczba wniosków, w sprawie których w 2022 r. wnioskodawca skierował skargę (skargi) na bezczynność do sądu administracyjnego. Chodzi o liczbę spraw, w których organ otrzymał skargę na bezczynność i przekazał ją dc sądu, począwszy od 1 stycznia 2022 r. Należy przyjąć, że nie chodzi o postępowania przed sądem, które rozpoczęły się przed 1 stycznia 2022 r., ale są wciąż w toku.
6. Liczba wniosków, w sprawie których w 2022 r. wnioskodawca skierował skargę na decyzję (decyzje) do sądu administracyjnego. Chodzi o liczbę spraw, w których organ otrzymał skargę na decyzję i przekazał ją do sądu, począwszy od 1 stycznia 2022 r. Należy przyjąć, że nie chodzi o postępowania przed sądem, które rozpoczęły się przed 1 stycznia 2022 r., ale są wciąż w toku.
7. Liczba wniosków, w sprawie których w 2022 r. organ naliczył opłatę za udostępnienie informacji publicznej.
8. Czy organ publikuje rejestr wnioskowo udostępnienie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej? Prosimy o udzielenie odpowiedzi tak/nie.
9. Czy w organie jest zatrudniona osoba odpowiedzialna za przygotowywanie odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji publicznej? Chodzi o wydzielone stanowisko pracownicze, którego zakres obowiązków dotyczy udzielania informacji publicznej.
Wnioskowane informacje należało przesłać poprzez ePUAP na skrytkę: [...].
Pismem z dnia 3 października 2023r. Wójt Gminy O. – dalej organ- poinformował wnioskodawcę, że kwalifikuje całość żądanej informacji jako informację publiczną przetworzoną i następnie wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji przetworzonej.
Decyzją z dnia 16 listopada 2023 r. organ odmówił stronie udzielenia żądanych informacji traktując jej jako mające charakter informacji przetworzonych z uwagi na nie wykazanie interesu publicznego w uzyskaniu informacji.
SKO w K. decyzją z dnia 22 grudnia 2023r. uchyliło decyzje organu w trybie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (DZ. U. z 2024r. Nr 572) – dalej k.p.a.. Podnosząc, że w sytuacji gdy uwzględnienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga uprzedniego zgromadzenia przez przegląd i wyodrębnienie z materiałów źródłowych, a ilość tzw. informacji prostych jest znaczna i jej udostępnienie w żądanej formie prowadziłoby do angażowania po stronie dysponenta informacji publicznej znacznych środków i zasobów, a to mogłoby prowadzić do paraliżowania bieżących działań dysponenta informacji, to wnioskowana informacja może być uznana za informację przetworzoną, która udostępniana jest w sytuacji gdy po stronie wnioskodawcy występuje szczególnie istotny interes publicznych, uzasadniający udostępnienie mu takiej informacji.
Dalej SKO wskazało, iż organ kwalifikując określoną informację publiczną jako przetworzoną powinien wskazać szczegółowo jakie nakłady pracownicze (i ewentualnie finansowe) Urzędu należałoby zaangażować w udostępnienie informacji objętej wnioskiem Stowarzyszenia oraz jakie czynności w rzeczywistości pracownicy Urzędu musieliby wykonać celem udostępnienia informacji publicznej i jak czasowo angażowałoby to ich w ten proces. Z treści decyzji organu pierwszej instancji, czy też przedłożonych Kolegium Odwoławczemu sprawy nawet nie wynika jaki był zakres liczbowy wniosków o udostępnienie informacji publicznej, które wpłynęły do Urzędu Gminy O. w 2022r., nie wspominając już o wskazaniu przez organ jaki byłby rzeczywisty nakład pracy celem pozyskania żądanej informacji publicznej; czy jej zebranie wymagałoby w rzeczywistości żmudnych działań "ręcznych" celem ustalenia: liczby wniosków ogółem; liczby wniosków na które poprzez czynność materialno-techniczną udzielono informacje publiczne; liczby wniosków co do których wydano decyzje o odmowie udostępnienia informacji publicznej; liczby skarg do sądu administracyjnego na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej; liczby spraw, w których pobrano opłatę za udostępnienie informacji publicznej; czy o informacji (tak/nie) o prowadzeniu rejestr wniosków o udostępnienie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej lub informacji (tak/nie) o tym czy w Urzędzie Gminy zatrudniona jest osoba odpowiedzialna za przygotowanie odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji publicznej. Z przedłożonych Kolegium Odwoławczemu akt sprawy także nie można pozyskać wiedzy, czy w Urzędzie Gminy O. funkcjonuje jakikolwiek system informatycznych, w którym byłyby gromadzone (chociażby w część żądane przez stronę informacje) i którym można byłoby posiłkować się w przedmiotowej sprawie.
Zważywszy powyższe uwagi, rozpatrzenie wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej musi obecnie być cofnięte do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, celem szczegółowej (dokumentowanej) analizy czy wnioskowana informacja publiczna w całości lub w części może być traktowana jako przetworzona. Przy czym Kolegium Odwoławcze wskazało, że chociażby wiedza o tym czy rejestr wniosków o dostęp do informacji jest upubliczniany w BIP lub czy w Urzędzie Gminy, czy jest zatrudniona osoba zajmująca się rozpatrywaniem wniosków o dostęp do informacji publicznej raczej nie może być kwalifikowana jako informacja przetworzona (aby udzielić odpowiedzi tak/nie). W sytuacji gdyby szczegółowe analizy organu, nadal wskazywałyby jednak, że informacja objęta wnioskiem Stowarzyszenia ma charakter przetworzony (w części lub całości), to przed wydaniem decyzji koniecznym jest uprzednia analiza, czy w sytuacji strony nie zachodzi szczególnie uzasadniony interes publiczny w udostępnieniu żądanych informacji.
Kolejną decyzją z dnia 20 lutego 2024 r. organ odmówił stronie udzielenia żądanych informacji traktując jej jako mające charakter informacji przetworzonych z uwagi na nie wykazanie interesu publicznego w uzyskaniu informacji.
SKO w K. decyzją z dnia 5 kwietnia 2024r. kolejny raz uchyliło decyzję organu I instancji do ponownego rozpatrzenia .
W uzasadnieniu Kolegium wskazało na powielenie decyzji z 16 listopada 2023r. Zaznaczyło, iż z przedłożonych akt sprawy nadal nie wynika ile w 2022r. było w Gminie O. wniosków o udostępnienie publicznej, a tym samym już wyjściowo nie można ustalić zakresu wnioskowanej informacji publicznej oraz tego jak wiele działań należałoby podjąć celem jej udostępnienie, a tym samym ustalenia czy udostępnienie żądanej informacji mogłoby prowadzić do paraliżowania bieżącej pracy Urzędu. Zdaniem SKO, dalej nie jest możliwe zweryfikowanie przez organ odwoławczy twierdzenia organu pierwszej instancji, że informacja żądana przez Stowarzyszenie ma charakter przetworzony (w całości lub w poszczególnych częściach - określonych punktach wniosku).
Nadto nie odniesienie przez organ pierwszej instancji do wcześniejszych zaleceń SKO, co do konieczności ustalenia jakimi systemami informatycznymi dysponuje Urząd Gminy O. i czy ewentualnie pozwalają one na ułatwienia dostępu przynajmniej do części z wnioskowanej informacji publicznej, powoduje, że trudno jest uznać za wiarygodne twierdzenie organu pierwszej instancji, że pozyskanie całości z wnioskowanej informacji wymagałoby mozolnych prac 10 urzędników, wykonywanych "ręcznie" w odniesieniu do każdego z dokumentów związanych z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej (złożonymi w 2022r.). Kolegium wskazało, że informacje o tym czy rejestr wniosków o dostęp do informacji jest upubliczniany w BIP lub, czy w Urzędzie Gminy jest zatrudniona osoba zajmująca się rozpatrywaniem wniosków o dostęp do informacji publicznej - trudno kwalifikować jako dotyczące informacji przetworzonej gdy wymagane było przez wnioskodawcę udzielenie odpowiedzi "tak" lub "nie".
Kolejną decyzją z dnia 6 czerwca 2024r. organ I instancji odmówił udzielenia żądanych informacji, a SKO decyzją z dnia 29 lipca 2024r. uchyliło te decyzję do ponownego rozpatrzenia. Wskazało przy tym, iż przynajmniej część wnioskowanej informacji nie powinna jednak być uznana za informację publiczną przetworzoną. Skoro w uzasadnieniu decyzji z dnia 6 czerwca 2024r. organ pierwszej instancji wskazał, że w 2022r. do Urzędu Gminy O. wpłynęło 185 wniosków w trybie dostępu do informacji publicznej oraz 56 skarg, 17 wniosków mających związek przyczynowo - skutkowy ze składanymi uprzednio wnioskami, to posiadając takie dane zbędne było wydanie decyzji administracyjnej o odmowie tej informacji (objętej pkt 1, 5, 6 wniosku Stowarzyszenia). Zdaniem Kolegium nawet gdy w systemie informatycznym Urzędu lub ewentualnie w klasycznych rejestrach spraw /odręcznych/) nie odnotowywano "wyniku" rozpatrzenia poszczególnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, to przenalizowanie akt 186 spraw przez ok. 20 pracowników pod kątem chociażby tylko ustalenia ile z nich zakończyło się czynnością materialno-techniczną polegającą na udostępnieniu informacji publicznej, a ile decyzją administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania, nie może być uznane za czynność szczególnie obciążającą organ i ewentualnie prowadzącą do zakłócenia pracy Urzędu Gminy, tak jak takim obciążeniem nie powinno być wskazanie ilu wniosków dotyczyły skargi do sądu administracyjnego w sprawie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej, czy ile decyzji organu pierwszej instancji dotyczyły skargi do sądu (skoro łącznie wszystkich skarg do sądu administracyjnego w 2022r. było 14). Także zdaniem Kolegium Odwoławczego nie można uznać, że udzielenie wnioskodawcy odpowiedzi na pytania, czy organ: - publikuje rejestr wniosków o udostępnienie informacji publicznej w BIP; - zatrudnia osobę odpowiedzialną za przygotowanie odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji publicznej, gdy ta odpowiedź w rzeczywistości może sprowadzać się do stwierdzenia "tak" lub "nie" związane były z informacją przetworzoną.
W opinii Kolegium jedynie (określenie "jakie były najczęściej występujące przyczyny nieudostępnienia przez organ informacji publicznej w 2022r.", w dodatkowym rozbiciu na szczegółowe dane), mogłoby rodzić wątpliwość czy taka informacja nie wymagałaby przetworzenia akt spraw w których wydano decyzje o odmowie udostępnienia informacji, w celu pozyskania wnioskowanej informacji.
Także brak informacji o prowadzeniu przez organ pierwszej instancji rejestrów spraw (księgowych lub innych) w których nałożył on na wnioskodawców obowiązek uiszczenia opłaty nie pozwala na ustalenie czy ww. informacja mogłaby zostać potraktowana za przetworzoną. W opinii Kolegium nawet gdyby było konieczne ustalenie w oparciu o wgląd do akt 186 spraw czy w ich zestawieniu znajdują się powiadomienie o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, to nie powinno być taką pracą która poważnie obciąża Urząd Gminy w O. (ok. 20 pracowników) i prowadził do zakłóceń jego funkcjonowania.
W konsekwencji organ II instancji ponowił zalecenia.
Decyzją z dnia 24 września 2024r organ ponownie odmówił udzielenia żądanej informacji, a SKO w K. decyzją z dnia 28 października 2024r. ponownie kolejny raz uchyliło sporną decyzję argumentując jej uchylenie jak w poprzednio wydanej decyzji. SKO zwróciło uwagę że "zarzucenie" organów Gminy O. licznymi wnioskami o udostępnienie informacji publicznej przez inny podmiot (lub podmioty) i jego trudności "z obsłużeniem" tych wniosków w terminie, nie może mieć wpływu na ocenę prawa Stowarzyszenia dostępu do informacji publicznej. Wniosek lub wnioski każdego wnioskodawcy należy oceniać odrębnie (autonomicznie), nie przenosząc negatywnych ocen dotyczących jednego lub kilku wnioskodawców na ogół podmiotów składających wnioski o udostępnienie informacji publicznej.
Kolejną decyzją z dnia 20 grudnia 2024r Organ odmówił udostępnienia stronie żądanej informacji publicznej a SKO w K. decyzją z dnia 24 stycznia 2025r. uchyliło sporną decyzję. Wskazało, iż Organ I instancji poprzez czynności materialno-techniczne udostępnił informację wskazana w pkt 1, 8 i 9 wniosku. Kolegium kolejny raz wskazało, iż wydana decyzja stanowi tylko całkowite powielenie decyzji z dnia 28 października 2024r.
Kolejny raz podniosło, iż przynajmniej część wnioskowanej informacji nie powinna być uznana za informację publiczną przetworzoną.
Skoro już wcześniej organ wskazywał że w 2022r. do Urzędu wpłynęło 186 wniosków w trybie dostępu do informacji publicznej oraz 56 skarg, 17 wniosków mających związek przyczynowo - skutkowy ze składanymi uprzednio wnioskami, to posiadając takie dane zbędne było wydanie decyzji administracyjnej o odmowie tej informacji (objętej pkt 5, 6 wniosku Stowarzyszenia). Zdaniem Kolegium Odwoławczego, nawet gdy w systemie informatycznym Urzędu lub ewentualnie w klasycznych rejestrach spraw /odręcznych/) nie odnotowywano "wyniku" rozpatrzenia poszczególnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, to przenalizowanie akt 186 spraw przez pracowników Urzędu Gminy pod kątem chociażby tylko ustalenia ile z nich zakończyło się czynnością materialno-techniczną polegającą na udostępnieniu informacji publicznej, a ile decyzją administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej - nie może być uznane za czynność szczególnie obciążającą organ i ewentualnie prowadzącą do zakłócenia pracy Urzędu Gminy, tak jak takim obciążeniem nie powinno być wskazanie ilu wniosków dotyczyły skargi do sądu administracyjnego w sprawie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej, czy ile decyzji organu pierwszej instancji dotyczyły skargi do sądu (skoro łącznie wszystkich skarg do sądu administracyjnego w 2022r. było 14).
Kolegium kolejny raz wskazało, że jedynie (określenie "jakie były najczęściej występujące przyczyny nieudostępnienia przez organ informacji publicznej w 2022r.", w dodatkowym rozbiciu na szczegółowe dane), mogłoby rodzić wątpliwość czy taka informacja nie wymagałaby przetworzenia akt spraw w których wydano decyzje o odmowie udostępnienia informacji, w celu pozyskania wnioskowanej informacji. Rozstrzygnięcie tych wątpliwości nie jest jednak możliwe obecnie, gdy organowi odwoławczemu nie jest znana nawet ogólna informacja ile ze 186 wniosków o udostępnienie informacji publicznej w 2022r. zakończyło się wydaniem decyzji administracyjnych o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Także brak informacji o prowadzenia przez organ pierwszej instancji rejestrów spraw (księgowych lub innych) w których nałożył on na wnioskodawców obowiązek uiszczenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej nie pozwala na jednoznaczne ustalenie czy ww. informacja mogłaby zostać potraktowana za przetworzoną.
W opinii Kolegium Odwoławczego, nawet gdyby było konieczne ustalenie powyższego w oparciu o wgląd do akt aż 186 spraw o udostępnienie informacji publicznej (gdy nie było odrębnego zestawienia pobrania od wnioskodawców opłaty odpowiadającej wysokości kosztów udostępnienia informacji), czy w ich zestawieniu znajdują się powiadomienie o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, to nie powinno być to traktowane za taką pracę która może poważnie obciąża Urząd Gminy w O. (ok. 20 pracowników zajmujących się dostępem do informacji publicznej) i prowadził do zakłóceń jego funkcjonowania.
Końcowo Kolegium wskazało, iż jego zdaniem Stowarzyszenie winno rozważyć czy takie działania organ pierwszej instancji nie służą tylko przewlekaniu sprawy związanej z udostępnieniem informacji objętej wnioskiem z dnia 21 września 2023r., a tym samym czy takiego działania nie można kwalifikować jako przewlekłości organu, mogącej być jedynie skutecznie zwalczaną poprzez (bezpośrednią) skargę do sądu administracyjnego.
Pismem z 17 lutego 2025r. skarżący wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe prowadzenie sprawy przez Wójta Gminy w sprawie z wniosku skarżącego z 14 września 2023 r. o udzielenie informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi postawił organowi zarzut naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a w szczególności art. 13 poprzez uporczywe, niczym nieuzasadnione przedłużanie sprawy z wniosku o dostęp do informacji publicznej z dnia 21 września 2023r. nie uwzględnianie wytycznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które wielokrotnie uchylało decyzję Wójta i wydawało zalecenia w sprawie
Mając na względzie powyższe, wniósł o:
1) stwierdzenie, że Wójt Gminy O. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i jego zobowiązanie do rozpoznania wniosku Skarżącego w terminie 3 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku,
2) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3) wymierzenie Organowi grzywny w maksymalnej wysokości wynikającej z treści art. 154 § 6 p.p.s.a.
W piśmie procesowym z dnia 18 lutego 2025r skarżący ograniczył żądanie do stwierdzenia przewlekłości postępowania z wniosku jego za wyjątkiem pkt 1,8,9 albowiem po roku czasu w dniu 24 września 2024r. organ udzielił odpowiedzi.
Pismem z dnia 3 marca 2025r. organ udzielił wnioskodawcy informacji publicznej w zakresie:
- Liczba wniosków, które organ wykonał w całości - 109,
- Liczba wniosków, w sprawie których w 2022 r. organ wydał decyzję administracyjną (decyzje administracyjne) o odmowie udostępnienia informacji publicznej - 14,
- Przyczyny nieudostępnienia przez organ informacji publicznej w 2022 r.- brak odpowiedzi na wezwania (inne),
- Liczba wniosków, w sprawie których w 2022 r. wnioskodawca skierował skargę (skargi) na bezczynność do sądu administracyjnego - 3,
- Liczba wniosków, w sprawie których w 2022 r. wnioskodawca skierował skargę na decyzję (decyzje) do sądu administracyjnego - O,
- Liczba wniosków, w sprawie których w 2022 r. organ naliczył opłatę za udostępnienie informacji publicznej - nie naliczono opłat za udostępnienie informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania lub o oddalenie skargi. Nie zgodził się również ze stanowiskiem strony, że w sprawie doszło do przewlekłości postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie wskazać trzeba na art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., zgodnie, z którym to przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Na wskazanej podstawie prawnej Sąd rozpoznał niniejszą sprawę.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.
Art. 149 § 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy (...):
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Z kolei z art. 149 § 1a P.p.s.a. wynika, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Na gruncie art. 149 P.p.s.a. z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym ustawowo terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie. Natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. art. 37 § 1 k.p.a.; por. np. wyrok NSA z 24 maja 2018 r., II OSK 349/18 oraz z 1 lutego 2019 r., II OSK 2931/18 – CBOSA).
W analizowanej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( tekst jednolity dz. U. z 2022 r. poz. 902 , dalej określanej skrótem, u.d.i.p.). Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. tylko informacja publiczna w rozumieniu tej ustawy podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., na wniosek. Z treści art. 3. u.d.i.p. wynika iż Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wniosek strony niewątpliwie wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Rolą Sądu w takich sprawach jest ocena, czy adresat wniosku jest zobowiązany w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji publicznych, czy wnioskowana informacja stanowi informację publiczną oraz czy adresat wniosku podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością lub czynności te wykonuje opieszale, przewlekle. Zgodnie z art. 13 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek nastąpi bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1) jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1; podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informacje, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Analiza powyższych regulacji wskazuje, że stanowią one lex specialis w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, kształtujących terminy załatwienia spraw (art. 35 i 36 k.p.a.). Przepis art. 13 u.d.i.p. ustanawia zasadę udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowy termin na udzielenie informacji publicznej ma charakter instrukcyjny, jego upływ nie rodzi za sobą żadnych materialno-prawnych konsekwencji, a jedynie umożliwia wniesienie środków mających na celu zdyscyplinowanie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznych, które pozostają w stanie bezczynności (por. wyrok WSA w Poznaniu, z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt IV SAB/Po 72/14). Jak wynika z przepisu art. 13 ust. 2 u.d.i.p. dopuszczalne jest wydłużenie 14-dniowego terminu - w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej. Podmiot udostępniający jest zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem tych 14 dni o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Ustawa nie wskazuje jakie powody opóźnienia są dopuszczalne w świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w świetle art. 16 ust. 2 u,d,i,p, stosuje się tylko do decyzji. W konsekwencji warunkiem wniesienia skargi na przewlekłe postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej nie jest uprzednie wniesienie ponaglenia.
Przechodząc zatem do meritum sprawy w pierwszej kolejności należy ustalić, czy żądana informacja jest informacją publiczną, a jeżeli tak, to czy podlega udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Następnie należy jednoznacznie przesądzić, czy podmiot, do którego skierowany został wniosek o udostępnienie informacji publicznej taką informacją dysponuje i czy ciąży na nim ustawowy obowiązek jej udostępnienia.
Na wstępie zauważyć należy, iż nie ma sporu pomiędzy stronami, iż żądane informacje w zakresie określonym w pkt 2- 7 wniosku z dnia 14 września 2023r., w tym bowiem zakresie strona wniosła skargę na przewlekłość prowadzonego postępowania przez organ w zakresie udostępnienia informacji publicznej mają taki charakter. Wpisują się bowiem w definicję pojęcie "informacji publicznej" określonej w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. gdzie wskazano, że jest nią każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 3 u.d.i.p. a to zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych.
W rozpatrywanej sprawie Wójt Gminy O. jest niewątpliwie organem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej w zakresie jego funkcjonowania, jako organu oraz w zakresie funkcjonowania gminy. Począwszy od wpływu wniosku co miało miejsce we wrześniu w 2023 r. odmawiał on stronie skarżącej udostępnienia żądanych informacji publicznych traktując je jako mające charakter informacji przetworzonych. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając pięciokrotnie te decyzje konsekwentnie negowało stanowisko Wójta uznające w całości wnioskowane informacje za informacje publiczne przetworzone. Zarzucało kilkakrotnie Organowi, iż ten nie wskazał w sposób szczegółowy jaki nakład pracy i ewentualnie nakład finansowy należałoby zaangażować by udostępnić żądane informacje. Zaznaczyło, co skład orzekający podziela w całości, iż udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy organ: publikuje rejestr wniosków o udostępnienie informacji publicznej w BIP; zatrudnia osobę odpowiedzialną za przygotowanie odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji publicznej żadną miara nie można uznać za informacją przetworzoną. Kolegium także nakazywało kilkakrotnie by organ dokonał oceny czy w sytuacji Strony która domaga się informacji publicznych mających służyć przygotowaniu Ogólnopolskiego raportu "O stanie jawności opracowania dotyczącego dostępu do informacji w Polsce nie zachodzi zaistnienie szczególnego interesu publicznego uzasadniającego ich udostepnienie z mocy prawa. Dalej kolegium kilkakrotnie podnosiło na brak dokumentów źródłowych w aktach administracyjnych przesyłanych przez Wójta do Kolegium wraz z zakwestionowanymi decyzjami które pozwoliłyby temu organowi na ocenę jaki charakter mają żądane informacje. Powyższe w całości prowadzi do wniosku, że wniosek skarżącego nie był prawidłowo procedowany a postępowanie w tym zakresie prowadzone przez Wójta Gminy O. nosi w istocie cechę przewlekłości. Przede wszystkim organ z całą świadomością konsekwentnie nie wykonywał kilkakrotnie zaleceń organu odwoławczego co w konsekwencji prowadzi od oceny zaistnienia przewlekłego prowadzenia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji publicznej przez oragn. Nie było żadnych przeszkód aby już po pierwszym uchyleniu przez SKO decyzji Wójta z dnia 16 listopada 2023r. wykonać przedmiotowe zalecenia Kolegium.
W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona (przewlekłość) zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy uprawnionym będzie przedstawienie organowi zarzutu niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzutu przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi, zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. W judykaturze wskazuje się, że - oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samej strony i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla strony. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego, pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2013 r. (II OSK 34/13), stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do ostatecznego zakończenia sprawy strony. Ponadto wtedy także, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.
Podsumowując w ocenie Sądu, w okolicznościach faktycznych sprawy opisanych przez Sąd w sposób szczegółowy, co czyni zbędnym ponowne przywoływanie argumentacji Kolegium podnoszonej w poszczególnych decyzjach kasacyjnych Wójt Gminy O. nie stosując się do zaleceń wynikających z kilku kasacyjnych decyzji SKO dopuścił do przewlekłości w załatwieniu wniosku skarżącego o jakiej mowa w art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.. W ocenie Sądu ta przewlekłość jest zawiniona i ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a . Na przewlekłość postępowania wskazuje także fakt iż dopiero po wniesieniu skargi w tym względzie dopiero pismem z dnia 3 marca 2025r., a zatem prawie po półtorarocznym procedowaniu w sprawie stronie udzielono żądanych informacji. Powyższe skutkowało umorzeniem postępowania sądowego co do zobowiązania Wójta do załatwienia wniosku o czym orzeczono w pkt 3 wyroku .
W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Zatem nałożenie na organ grzywny - jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (por. wyroki NSA: z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1695/16 i z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1685/17 - CBOSA). Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego wniosku czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. Grzywna jest zatem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki NSA z dnia: 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 2285/19; 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1189/17; 19 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 490/17; 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/165). Jak już wskazano, organ z całą świadomością kilkakrotnie nie stosował się do zaleceń organu odwoławczemu i zdaniem Sadu celowo unikał załatwienia sprawy w trybie u.d.i.p co w ocenie Sądu uzasadnia wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1000 zł.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
-----------------------
15