III SAB/Gl 7/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-07-02
NSAAdministracyjneWysokawsa
przewlekłość postępowaniachoroba zawodowainspektor sanitarnyzadośćuczynieniegrzywnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnegonaruszenie prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektora Sanitarnego, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu, przyznał skarżącemu 2000 zł zadośćuczynienia i nałożył na organ grzywnę 1000 zł.

Skarżący R.R. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach w sprawie choroby zawodowej, wskazując na 13-letnie oczekiwanie na rozstrzygnięcie i wielokrotne uchylanie decyzji organu przez sądy administracyjne. Sąd stwierdził przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu, przyznał skarżącemu 2000 zł zadośćuczynienia i nałożył na organ grzywnę 1000 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę R.R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (ŚPWIS) w sprawie ustalenia choroby zawodowej. Skarżący zarzucił organowi nieefektywne i nieuzasadnione przedłużanie postępowania, wskazując na 13-letni okres oczekiwania na rozstrzygnięcie i wielokrotne uchylanie decyzji organu przez sądy administracyjne, co świadczyło o naruszeniu art. 153 p.p.s.a. Sąd, analizując całokształt działań organu, stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślono, że organ wielokrotnie nie wywiązywał się z wiążących wskazań sądów administracyjnych, a także po wydaniu wyroku NSA z 4 czerwca 2024 r. podejmował czynności z opóźnieniem. W związku z tym, sąd stwierdził przewlekłość postępowania (pkt 1 sentencji), umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, gdyż decyzja została wydana po wniesieniu skargi (pkt 2 sentencji), przyznał skarżącemu 2000 zł zadośćuczynienia za poniesioną krzywdę (pkt 3 sentencji) oraz wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł w celu zdyscyplinowania go do działania zgodnego z prawem (pkt 4 sentencji).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził przewlekłość postępowania, wskazując na wielokrotne nieudane próby zakończenia sprawy przez organ, wielokrotne uchylanie decyzji przez sądy administracyjne oraz opieszałe działania po wydaniu wyroku NSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_przewlekłość

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.

p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do umorzenia postępowania sądowego w przypadku, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek organu do uwzględnienia oceny prawnej i wskazań sądu zawartych we wcześniejszych wyrokach.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Przewlekłość postępowania nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Organ wielokrotnie nie wykonywał wskazań sądów administracyjnych. Organ podejmował czynności po wniesieniu skargi na przewlekłość, co uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia i grzywny.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu o braku przewlekłości i uzasadnionych przedłużeniach terminu. Wniosek organu o stwierdzenie, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek organu o umorzenie postępowania w sprawie przewlekłości z uwagi na wydanie decyzji.

Godne uwagi sformułowania

organ powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nie uwzględnił – chociaż był do tego zobowiązany na podstawie art. 153 p.p.s.a. - oceny prawnej i wskazań, które WSA zawarł we wcześniejszych wyrokach nie wywiązywał się aż czterokrotnie z obowiązku wykonania wytycznych Sądu nie może być ocenione inaczej niż przewlekłe prowadzenie postępowania nie tylko długo, ale także nieefektywnie w celu zdyscyplinowania organu do działania zgodnego z porządkiem prawnym

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Dorota Fleszer

sprawozdawca

Małgorzata Herman

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznania zadośćuczynienia i grzywny w sprawach o przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji, a także interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście przewlekłości."

Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, takie jak długość postępowania, liczba uchylonych decyzji i nieudolność organu, wpływają na ocenę rażącego naruszenia prawa i wysokość przyznanych świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak długotrwałe i nieefektywne działania organów administracji mogą prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych, w tym do przyznania zadośćuczynienia i nałożenia grzywny. Długi okres postępowania i wielokrotne uchylanie decyzji przez sądy czynią tę sprawę pouczającą.

13 lat czekania na decyzję: Sąd ukarał Inspektora Sanitarnego za przewlekłe postępowanie!

Dane finansowe

WPS: 2000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Gl 7/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Małgorzata Herman
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
659
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 par. 1 pkt  1 i 2, art. 169 par. 1 pkt 3, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi R. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach w przedmiocie choroby zawodowej 1. stwierdza, że Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach do wydania aktu w sprawie, 3. przyznaje od Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych, 4. wymierza Śląskiemu Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w Katowicach grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych.
Uzasadnienie
Pismem z 11 grudnia 2024 r. R. R. (dalej: Skarżący) złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach (dalej: ŚPWIS) w sprawie [...].
Zarzucił w niej organowi administracji publicznej prowadzenie postępowania w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem art. 153 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 12 § 1 i 2 k.p.a., 5 k.p.a., 35 k.p.a., 36. k.p.a. poprzez :
- prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny;
- podejmowanie czynności nieprzyczyniających się do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej co do jej istoty; a w konsekwencji naruszenie art. 8 k.p.a. albowiem organ powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, zaś sposób procedowania organu oraz treść rozstrzygnięć w zaskarżonym postępowaniu naruszyły powyższą zasadę.
Wobec powyższego wniósł o:
1. uwzględnienie skargi;
2. stwierdzenie, że przewlekłość postępowania nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa;
3. nałożenie na ŚPWIS grzywny zgodnie z art. 149 § 2 p. p. s. a.;
4. przyznanie na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 §6.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podał, że postępowanie administracyjne będące przedmiotem skargi prowadzone jest przez ŚPWIS w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2024r., sygn. akt II GSK 90/21, który uchylił zarówno zaskarżony wyrok WSA z 24 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 14/20 jak również zaskarżoną decyzję ŚPWIS, która została przez Sąd pierwszej instancji wadliwie zaakceptowana. Decyzja ta dotknięta była bowiem tą samą wadą naruszenia art. 153 p.p.s.a.
Podniósł także, że już 13 lat oczekuje na prawomocne zakończenie sprawy. W tym czasie sądy administracyjne aż czterokrotnie uchylały decyzje organu wskazując na notoryczne niestosowanie się do wyroków poprzez naruszanie art. 153 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę ŚPWIS wniósł o oddalenie skargi. Z ostrożności procesowej w razie ustalenia, że organ dopuścił się przewlekłego postępowania domagał się stwierdzenie, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Wskazał, że przebieg postępowania w sprawie choroby zawodowej wymaga współdziałania z jednostkami orzeczniczymi. Na całym etapie postępowania organ nie był bierny i nie ograniczał się do czynności zawiadamiania stron o przedłużeniu terminu, lecz podejmował działania stanowiące realizację wskazań Sądu oraz wymagań jednostek orzeczniczych na etapie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego. Ponadto z pewnością sprawa ma charakter szczególnie skomplikowanej i wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, o czym świadczą zapadłe w sprawie orzeczenia sądowe i przebieg postępowania przed jednostkami diagnostyczno-orzeczniczymi.
Po otrzymaniu akt sprawy organ poddał analizie wskazanie zawarte w wyroku NSA z dnia 4 czerwca 2024 r. i przed upływem terminu miesięcznego podjął konieczne w sprawie czynności. Pismem z dnia 17 października 2024 r. zwrócił się do [...] Medycyny Pracy w L. za pośrednictwem Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni [...] w S. o weryfikację opinii lekarskiej wydanej w sprawie w dniu 19 sierpnia 2019 r. Stało się konieczne dwukrotne (17 października 2024r. i 20 grudnia 2024r.) przedłużenie terminu rozpatrzenia sprawy, o czym każdorazowo ŚPWIS zawiadamiał Skarżącego.
Niezależnie od tego 29 listopada 2024 r. ŚPWIS zwrócił się do [...] Medycyny Pracy w L. z prośbą o pilną weryfikację opinii. Zwrotnie 16 grudnia 2024 r. wpłynęło pismo, z którego wynika, że weryfikacja opinii Instytutu w przedmiotowej sprawie nie może nastąpić w bieżącym roku kalendarzowym.
W ocenie ŚPWIS analiza czynności przez niego podejmowanych wyklucza jakąkolwiek opieszałość organu bądź też nieskuteczność jego działań. Przedłużenia terminu były uzasadnione i konieczne oraz spowodowane podejmowanymi ściśle określonymi czynnościami zmierzającymi do ustalenia stanu faktycznego w zakresie wymaganym niezbędnym do wydania decyzji i zakończenia postępowania.
Także żądanie Skarżącego uznania przewlekłości za rażącą także nie zasługuje na uwzględnienie.
ŚPWIS wniósł również o oddalenie skargi w zakresie wniosków o wymierzenie grzywny i przyznanie sumy pieniężnej. Działania organu były podejmowane w terminach określonych przepisem art. 35 k.p.a., organ wykonywał czynności wynikające z art. 36 k.p.a., a wyznaczanie nowych terminów załatwienia sprawy było uzasadnione konkretnymi obiektywnymi przeszkodami uniemożliwiającymi zakończenie postępowania. Czas trwania postępowań sądowych, jak również czas trwania postępowania diagnostyczno - medycznego to przyczyny o charakterze proceduralnym, które nie są zawinione przez organ a także są przyczynami od organu niezależnymi, a zatem niewliczanymi do terminów załatwiania sprawy.
W piśmie procesowym z 13 lutego 2025r. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skardze.
Z kolei pismem z 17 kwietnia 2025r. ŚPWIS wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, a mianowicie decyzji z 27 marca 2025r. uchylającej w całości decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia 7 lutego 2017r. oraz stwierdzającej u Skarżącego chorobę zawodową: przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych oraz potwierdzenie doręczenia decyzji Skarżącemu dla potwierdzenia zakończenia postępowania administracyjnego, odpadnięcia celu skargi na przewlekłość postępowania w postaci doprowadzenia do wydania aktu. Wobec zmiany stanu faktycznego ŚPWIS wniósł także o umorzenie postępowania w sprawie przewlekłości.
Pismem procesowym z 27 marca 2025r. Skarżący domagał się oddalenia wniosku ŚPWIS o umorzenie postępowania i rozpatrzenia skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego, która miała miejsce w sposób rażąco naruszający prawo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Należy wskazać, że art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024r. poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.) przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano ponaglenie.
Skarżący pismem z 21 października 2024r. (karta 9 akt administracyjnych) złożył ponaglenie do Głównego Inspektora Sanitarnego. Oznacza to tym samym, że w przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 k.p.a.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania niniejszej skargi, w pierwszej kolejności niezbędne jest wskazanie na jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a mianowicie zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Zasada ta jest równocześnie jedną z gwarancji realizacji zasady zaufania do działań organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP). Prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji, jest również jednym z praw podstawowych w porządku prawnym Unii Europejskiej (zob. art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych). Powołany przepis Karty odnosi się co prawda wprost do organów unijnych, ale w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) jest on również wiążący dla państw członkowskich jako zasada ogólna prawa unijnego (por. wyrok NSA z 10 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 2294/14). Realizacji zasady szybkości postępowania służy m.in. określenie terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej.
Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei w art. 35 § 3 k.p.a. przewidziano, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie natomiast z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Podkreślenia wymaga, że w przypadku zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania, to sąd rozpoznający skargę dokonuje oceny aktywności tudzież bierności organu, która dotyczy całego szeregu elementów składających się na rozpoznanie danej sprawy. Dopiero porównanie wszystkich przejawów działania organu (jego bierności) daje możliwość rzetelnej oceny, czy mamy do czynienia z bezczynnym bądź przewlekłym postępowaniem (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2018 r. sygn. II OSK 908/18, LEX nr 2625724).
Przed przystąpieniem do zbadania sprawy wyjaśnić także należy, że przewlekłość postępowania może zatem polegać zarówno na tym, że organ nie podejmuje w sprawie zainicjowanej wnioskiem żadnych czynności, bądź podejmuje je z niczym nieuzasadnionym opóźnieniem, jak również na tym, że czynności w sprawie są co prawda podejmowane, jednak odstęp czasowy pomiędzy nimi jest na tyle duży, że prowadzi do nadmiernego i nieuzasadnionego wydłużenia czasu trwania postępowania, inaczej mówiąc, gdy w sprawie brak jest należytej koncentracji czynności procesowych.
Podkreślić również należy, że ocena przewlekłości nie jest uzależniona od tego, czy w sprawie została wydana decyzja administracyjna, bądź inne rozstrzygnięcie kończące postępowanie. Osąd w tej kwestii dotyczy bowiem wyłącznie sposobu procedowania organu, w szczególności tego, czy czynności podejmowane były przez organ sprawnie i rzeczywiście zmierzały do wyjaśnienia sprawy i szybkiego zakończenia postępowania. Podobne stanowisko wyraził WSA w Szczecinie z 9.09.2021 r., II SAB/Sz 80/21, które tutejszy Sąd w pełni podziela.
Przystępując do badania przedmiotowej sprawy zaznaczyć trzeba, że znaczenie dla oceny przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego będącego przedmiotem skargi, jest to że sprawa czterokrotnie była przedmiotem rozpoznania przed sądem administracyjnym. Okoliczność ta nie pozwala uznać, że sprawa – wbrew twierdzeniom Skarżącego - trwa 13 lat. Jak bowiem wynika z przytoczonego wcześnie art. 35 § 5 k.p.a. do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się między innymi okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu. Niewątpliwie takimi przyczynami jest procedowanie sprawy przez sądy administracyjne. Warto tutaj zauważyć, że chociażby procedowanie po raz czwarty przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, zainicjowane wniesieniem skargi na decyzję ŚPWIS z 24 października 2019r. zostało zakończone dopiero 4 czerwca 2024r. poprzez wydanie przez NSA wyroku w sprawie o sygn. akt II GSK 90/21.
Wymieniona okoliczność nie wpływa jednak na ocenę sposobu prowadzenia przez ŚPWIS postępowania jako przewlekłego. W pierwszym wyroku tj. wyroku WSA w Gliwicach z 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 848/14 kwestia istnienia narażenia zawodowego do powstania choroby zespołu cieśni nadgarstka została prawomocnie przesądzona. W tym wyroku Sąd nakazał uzupełnienie postępowania w ponownie prowadzonym postępowaniu w kwestii związku przyczynowego pomiędzy tymi warunkami pracy a schorzeniem zespołu cieśni nadgarstka. Jak jednak wynika z kolejnych dwóch wyroków wydanych w sprawie – a mianowicie w wyroku WSA w Gliwicach z 10 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 1080/15 oraz wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 551/17 wskazania te nie zostały przez organ zrealizowane. W prowadzonym ponownie postępowaniu chodziło tylko o ustalenie czy to schorzenie ma zawodową etiologię, czy też spowodowane zostało czynnikami pozazawodowymi. Tylko tej okoliczności dotyczyły wiążące wskazania sądów co do dalszego postępowania i tylko tej kwestii dotyczyć mogło ponownie prowadzone postępowanie. Czwarty wydany w sprawie wyrok WSA z 24 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 14/20 uchylił NSA wyrokiem 4 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 90/21. W wyroku tym NSA wskazał, że organ w prowadzonym postępowaniu nie uwzględnił – chociaż był do tego zobowiązany na podstawie art. 153 p.p.s.a. - oceny prawnej i wskazań, które WSA zawarł we wcześniejszych wyrokach (wyroki WSA w Gliwicach z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 848/14; z 10 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 1080/15; z dnia 19 marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 551/17). Oznacza to zatem, że ŚPWIS nie wywiązywał się aż czterokrotnie z obowiązku wykonania wytycznych Sądu co do ustalenia, że schorzenie powstało z przyczyn innych niż warunki w których praca była wykonywana. Takie działanie ŚPWIS nie może być ocenione inaczej niż przewlekłe prowadzenie postępowania. Ostatecznie ŚPWIS nie tylko nie załatwił sprawy w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a., ani w terminie wielokrotnie przedłużanym, ale także nie wykonywał wytycznych sądu co do prowadzenia postępowania.
Warto przy tym zauważyć, że przewlekle ŚPWIS prowadził postępowanie także po wydaniu w sprawie wyroku NSA z 4 czerwca 2024r. o sygn. akt II GSK 90/21. Z przedłożonych przez organ akt postępowania wynika, że pierwsze czynności w sprawie, po doręczeniu w dniu 17 września 2024r. przez NSA prawomocnego wyroku - ŚPWIS podjął po miesiącu, bo dopiero 17 października 2024r. Czynnością tą było skierowanie do [...] Medycyny Pracy w L. za pośrednictwem Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni [...] w S. wniosku o dodatkową weryfikację opinii lekarskiej wydanej w sprawie w dniu 19 sierpnia 2019 r. Następnie postanowieniem z dnia 17 października 2024 r. na podstawie art. 36 k.p.a. zawiadomił Skarżącego o niemożliwości dochowania terminu wydania decyzji w sprawie choroby zawodowej i wyznaczył nowy termin na dzień 19 grudnia 2024 r. Kolejnym postanowieniem z 20 grudnia 2024 r. ŚPWIS przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia 20 lutego 2025 r. W dniu 27 grudnia 2024 r. ŚPWIS zwrócił się do [...] Medycyny Pracy w L. z prośbą o informację dotyczącą terminu zajęcia stanowiska przez ww. jednostkę orzeczniczą oraz o zajęcie stanowiska w najkrótszym możliwym terminie. ŚPWIS sprawę zakończył, po jej prowadzeniu przez ponad 6 miesięcy, w dniu 27 marca 2025 poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Świadczy to także o przewlekłym jej procedowaniu.
Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd zobligowany jest stwierdzić, czy przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., jest zatem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W badanej sprawie tak sytuacja ma miejsce, ponieważ postępowanie prowadzone było nie tylko długo, ale także nieefektywnie. Wobec tego Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.
Jak wynika z akt sprawy, Skarżący pismem z 11 grudnia 2024r. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez ŚPWIS. Już po wniesieniu skargi do WSA w Gliwicach ŚPWIS w dniu 27 marca 2025r. wydał decyzję w sprawie. Skoro zatem organ przed rozpoznaniem skargi wydał decyzję w sprawie, postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie sprawy podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe, z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Ssąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, postępowanie sądowe w przedmiocie przewlekłości organu należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono, jak w pkt 2 sentencji wyroku.
Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W orzecznictwie wyraża się przy tym słuszny pogląd, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (tak NSA w wyroku z 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/17, publ. CBOSA). Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (tak NSA w wyroku z 23 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1662/16, publ. CBOSA).
Nie ulega wątpliwości, że tak długi okres prowadzenia postępowania miał dla Skarżącego negatywne konsekwencje związane z długim okresem oczekiwania na rozstrzygnięcie. Tym samym za zasadne Sąd uznał żądanie przyznania na jego rzecz sumy pieniężnej i ustalił ją w wysokości 2000 zł (pkt 3 sentencji wyroku). W ocenie Sądu, kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności.
Wobec wyraźnego lekceważenia przez ŚPWIS przepisów prawa wyznaczających terminy załatwienia sprawy administracyjnej i sposób realizacji związania wyrokiem sądu na podstawie art. 153 p.p.s.a. – Sąd uznał za uzasadnione orzeczenie grzywny w kwocie 1 000 zł w celu zdyscyplinowania organu do działania zgodnego z porządkiem prawnym. W ocenie Sądu grzywna w wysokości 1 000 zł jest adekwatna do rozmiaru naruszenia prawa. (pkt 4 sentencji wyroku).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI