III SAB/Gl 61/23

III SAB/Gl 61/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Marzanna Sałuda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit b, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M.T. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; 3) zasądza od Wójta Gminy N. na rzecz strony skarżącej 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 3 listopada 2022r. skarżący M.T. wniósł do wójta gminy N. wniosek o udzielenie informacji publicznej. Żądał przesłania mu w formie elektronicznej nieprzetworzonych skanów analiz zmian w zagospodarowaniu przestrzennym (w tym ocen postępów w opracowywaniu planów miejscowych i wieloletnich programów opracowania planów miejscowych sporządzanych co najmniej raz na okres kadencji). Stwierdził, że analizy te były przedmiotem uchwał zarządu gminy i rady gminy i stanowią informację jawną.
16 grudnia 2022r. skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu. Stwierdził, że termin na udzielenie odpowiedzi minął 18 listopada 2022r., a on do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał żadnej odpowiedzi.
13 stycznia 2023r. organ udzielił odpowiedzi na wniosek, w której poinformował, że gmina w 2015r. przeprowadziła analizę stanu istniejącego i uchwałą nr [...] z 14 maja 2020r. przystąpiła do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Prace nad nowym planem są w końcowej fazie opracowania i zostaną przesłane do konsultacji. Jednocześnie organ podał adres elektroniczny, gdzie jest dostępna ww. uchwała.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że czynności w sprawie nie zostały zrealizowane w terminie bez winy organu. Wskazał na chorobę pracownika, który jako jedyny był właściwy do załatwienia wniosku. Podkreślił, że organ udzielił żądanej informacji.
W piśmie procesowym z 10 marca 2023r. skarżący wniósł o orzeczenie, że wójt dopuścił się bezczynności oraz że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa, a także o zasądzenie kosztów.
Podniósł, że gmina podjęła uchwałę w przedmiocie przystąpienia do opracowania MPZP oraz że projekt planu miejscowego miał być sporządzony do 11 marca 2022r., a mimo to wciąż go nie ma. Sprawa MPZP ciągnie się od 22 lat. Ustawa przewiduje możliwość przedłużenia okresu oczekiwania na udzielenie informacji, z czego organ nie skorzystał, a jego nikt nie powiadomił o przyczynach opóźnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – dalej ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy.
Na wstępie przypomnieć należy, że prawo do uzyskania informacji publicznej wynika z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego w ust. 1 zd. 1, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.
Zasady realizacji tego prawa zawiera ustawa z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022r., poz. 902), dalej powoływana jako "udip", która w art. 1 ust. 1 stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Art. 2 ust. 1 udip określa kategorię podmiotów uprawnionych do uzyskania informacji jako "każdego". Stosownie do powołanego przepisu, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej.
Ustawa ta nie definiuje jednak pojęcia bezczynności. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie prawa zgodnie podkreśla się, iż organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. np.: wyroki NSA z 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99; 8 lutego 2017 r., sygn., akt II GSK 5346/16; W. Chróścielewski, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt I FSK 1881/14, "OSP" 2015, z. 12, poz. 116 oraz przywołana tam literatura).
Zatem dla oceny, czy adresat wniosku pozostaje w bezczynności istotne jest ustalenie, czy jest on zobligowany do żądanego działania. W przypadku informacji publicznej zbadania wymaga, czy należy on do grupy podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a także czy żądana informacja stanowi informację publiczną.
W przypadku negatywnej odpowiedzi na którekolwiek z powyższych pytań, adresat nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, a zatem jeśli tego nie czyni, nie można mu skutecznie postawić zarzutu bezczynności.
Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 udip, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b udip, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o projektowaniu aktów normatywnych.
Przenosząc powyższe regulacje na stan faktyczny przedmiotowej sprawy Sąd stwierdza, że wniosek strony skierowany był do wójta gminy, który jest organem wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego, a więc organem władzy publicznej. Biorąc pod uwagę, że wniosek dotyczył udostępnienia skanów analiz zmian w zagospodarowaniu przestrzennym i postępów w opracowywaniu planów miejscowych stwierdzić należy, że obejmował informacje dotyczące aktu normatywnego, gdyż plan zagospodarowania przestrzennego posiada walor aktu prawa miejscowego. Zgodnie zaś z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Mają zatem charakter normatywny.
Oznacza to, że zostały spełnione obie przesłanki, wskazujące na konieczność załatwienia wniosku skarżącego w trybie udip.
Stosownie do art. 13 ust. 1 udip, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Wniosek strony wpłynął do organu 4 listopada 2022r., co oznacza, że termin do jego załatwienia upłynął 18 listopada 2022r. Natomiast organ udzielił odpowiedzi dopiero 13 stycznia 2023r., co oznacza, że od 19 listopada 2022r. pozostawał w bezczynności. Zatem na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności.
Sąd nie uznał jednak, aby bezczynność miała charakter rażący, o czym orzekł na podstawie art. 149 § 1a ppsa; twierdzeń takich nie zgłaszał zresztą nawet skarżący. Bezczynność może mieć taki charakter, gdy z okoliczności sprawy wynika, że niezałatwienie sprawy w terminie jest wynikiem lekceważenia obowiązków przez organ lub celowego unikania załatwienia sprawy. Takich okoliczności Sąd nie stwierdził uwzględniając wyjaśnienie organu, że zwłoka była związana z chorobą urzędnika odpowiedzialnego za załatwienie spraw związanych z zagospodarowaniem przestrzennym, a z uwagi na małą liczebność pracowników Urzędu Gminy nie było możliwości zastąpienia go przez inną osobę.
Jednocześnie jednak – w ocenie Sądu – pismo organu nie zawiera treści, o które występował wnioskodawca. W odpowiedzi z 13 stycznia 2023r. organ poinformował skarżącego, że gmina przystąpiła do opracowania MPZP i prace nad nim są w końcowej fazie opracowania, wskazała też adres elektroniczny, pod którym można się zapoznać z treścią uchwały.
Natomiast przedmiotem zapytania skarżącego nie była uchwała, lecz skany analiz zmian w zagospodarowaniu przestrzennym, a więc informacje – jak Sąd odczytuje treść wniosku - nie o fakcie przystąpienia do opracowania planu, lecz dane merytoryczne, obejmujące treść planowanych zmian.
Zatem mimo udzielenia odpowiedzi, sprawa wniosku nadal nie została załatwiona, dlatego Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ppsa zobowiązał organ do jej załatwienia. W tym miejscu należy jeszcze wyjaśnić, że w aktach znajduje się co prawda "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy N.. Analiza stanu istniejącego", jednak w treści pisma stanowiącego odpowiedź na wniosek nie ma wzmianki, aby zostało ono skarżącemu przekazane, podobnie nie zostały wymienione żadne załączniki, które by na to wskazywały. Także w odpowiedzi na skargę organ nie oświadczył, że dokument ten został skarżącemu udostępniony.
Na koszty postępowania zasądzone na podstawie art. 200 w zw. z 205 § 1 ppsa składa się jedynie 100 zł uiszczone tytułem wpisu od skargi, gdyż skarżący działał osobiście.