III SAB/Gl 578/24

III SAB/Gl 578/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 53 §  2b, art. 149 §  1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi W. B. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w P. w przedmiocie wniosku o wydanie zaświadczenia 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa; 2) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 7 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; 3) zasądza od Komendanta Miejskiego Policji w P. na rzecz strony skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 30 czerwca 2024 r. W. B. (dalej: Skarżący) wniósł skargę na bezczynność Komendanta Miejskiej Policji w P. (dalej: Komendant) w przedmiocie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Z akt administracyjnych wynika, że pismem z 28 kwietnia 2024r. Skarżący złożył wniosek o sporządzenie i przekazanie zaświadczenia z interwencji jaka odbyła się 27 kwietnia 2024 w okolicach godziny 21:25 na zgłoszenie A. W. (dalej: AW) - w P. przy ul. [...]. Domagał się, aby w zaświadczeniu uwzględnić następujące informacje:
1. Wezwanie Policji - treść wezwania jakie otrzymała Policja ok. godz. 20:00 od AW
- Z jakiego powodu Policja została wezwana na interwencję i na jakie okoliczności powoływał się wzywający?
2. Ponaglenie Policji - treść ponaglenia jakie otrzymała Policja ok. godz. 20:50 od AW:
- Czy podczas telefonu z ponagleniem AW twierdził, że incydent związany jest z "dzikimi lokatorami"?
- Czy AW twierdził, że zaraz "dojdzie do rękoczynów"?
- Czy AW twierdził, że ktoś mu groził?
- Czy AW twierdził, że ktoś go obrażał?
3. Ustalenia funkcjonariuszy, którzy przyjechali na miejsce ok. godź 21:25:
- Co ustalili funkcjonariusze?
- Czy w trakcie rozpytania AW:
- przyznał, że blokował swoim ciałem wyjazd samochodu Skarżącego z posesji przez ponad godzinę?
- przyznał, że wytrącił ojcu Skarżącego telefon z ręki?
- Jak zakończyła się interwencja?
Jako interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia Skarżący podał, że zamierza wystąpić z pozwem o odszkodowanie wobec AW. Incydent ten był kolejnym działaniem ze strony AW, które nosi znamiona nękania. Zaświadczenie o interwencji pozwoli Skarżącemu wszcząć odpowiednie postępowania wobec AW w celu obrony.
Pismem z 6 maja 2024 Komendant wydał zaświadczenie o treści cyt. "Zaświadcza się niniejszym, że funkcjonariusze Komendy Miejskiej Policji w P. w dniu 27.04.2024 r. przeprowadzili interwencję pod adresem P., ul. [...] dotyczącą blokowania wjazdu na posesję zgłaszającemu, gdzie wskazanym sprawcą interwencji jest Pan W. B."
Z uwagi na to, że zaświadczenie nie zawierało wszystkich żądanych przez Skarżącego danych złożył on ponaglenie. Rozstrzygając je [...] Komendant Wojewódzki w Policji w K. wziął pod uwagę, że sprawa odnosi się do czynności materialno-technicznej, a nie do postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Dodatkowo wskazał, że sąd prowadzący postępowanie jeśli uzna, że informacje będące w dyspozycji Policji, dotyczące przedmiotowej interwencji mogą stanowić dowód w sprawie może zawsze żądać udzielenia takich informacji od Policji, jeżeli strona nie może ich uzyskać.
Następnie Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Komendanta w przedmiocie nie wydania zaświadczenia o żądanej treści ani braku postanowienia o odmowie wydania takiego zaświadczenia.
W odpowiedzi na skargę Komendant podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że zaświadczenie z 6 maja 2024 r. zostało wydane w oparciu o dostępne ewidencje i rejestry, co pozwoliło na udzielenie wnioskodawcy informacji w zakresie potwierdzenia faktu odnotowania interwencji w danym miejscu i czasie wraz ze wskazaniem charakteru otrzymanego zgłoszenia i potencjalnego sprawcy zdarzenia. Skarżący we wniosku o zaświadczenie z 28 kwietnia 2024 r. skierował żądanie o udostępnienie informacji na temat precyzyjnych czynności podejmowanych przez policjantów, szczegółów dotyczących otrzymanego zgłoszenia oraz postępowania drugiej strony postępowania. Mając na uwadze wykazany przez Skarżącego interes prawny, w dniu 6 maja 2024 r. wydał zaświadczenie potwierdzające fakt odnotowania zdarzenia. Organ udzielając żądanych informacji udostępniłby dane, ale uznał po analizie dostarczonej korespondencji że Skarżący nie powinien ich otrzymać z uwagi na charakter sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) .) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej która, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.
W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie (wyrok WSA w Gliwicach z 21 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 34/21). Zatem z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, ani nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usuniecie przeszkody do wydania decyzji (vide: T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo prawnicze Lexis Nexis, 2005). Celem skargi na bezczynność organu administracji jest więc zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej.
Zaznaczyć trzeba, że dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy.
Oceniając dopuszczalność skargi oprzeć się należy na art. 53 § 2b p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, ponieważ Skarżący przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie skierował w dniu 12 maja 2024r. do organu ponaglenie. Przyjąć zatem należy, że Skarżący wyczerpał tryb poprzedzający wniesienie skargi na bezczynność przewidziany w art. 53 § 2b p.p.s.a. Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd uznał za dopuszczalną.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (por. art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Powołany umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy. Nie będąc związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa procesowego i materialnego, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Z tego względu jest władny uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Jak wynika bowiem z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przechodząc do zbadania sprawy obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność Komendanta rzeczywiście istniała - tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania - a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.
Mające zastosowanie w sprawie przepisy prawne zawarte są w Dziale VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.). W szczególności wskazać należy na art. 217 § 1 pkt 1 k.p.a. według którego organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (art. 217 § 3 k.p.a.). Zaświadczenie wydaje się w sytuacji, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (§ 2 pkt 1), bądź gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2 pkt 2). Z kolei w art. 218 § 1 k.p.a. oznaczono obowiązek wydania zaświadczenia w ten sposób, że cyt. "W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu." Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie – zgodnie z dyspozycją art. 219 k.p.a. - następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Przed przystąpieniem do skontrolowania sprawy podkreślić należy po pierwsze informacyjny charakter zaświadczenia. Jest ono aktem wiedzy a nie woli organu. Nie ma ono charakteru prawotwórczego. Przy jego pomocy organ nie rozstrzyga żadnej sprawy. Zaświadczenie nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Organ potwierdza w nim jedynie, a nie stwierdza istnienie w danym czasie określonego stanu. Potwierdzenia tego, co do zasady dokonuje przy tym na podstawie posiadanych już danych. Główną rolę w tym zakresie pełnią więc dane z ewidencji, rejestru, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalonych innymi technikami. Postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia. Odnosi się ono do zbadania okoliczności wynikających z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów (por. wyrok NSA z 8 września 2009 r., sygn. akt I OSK 104/09). Po drugie. postępowanie w sprawie zaświadczeń, aczkolwiek jest postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym, a przy tym sformułowanym bardzo lakonicznie, to jednak jest postępowaniem administracyjnym, o czym przesądza zamieszczenie przepisów normujących to postępowanie w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ma ono też charakter zbliżony do administracyjnego, gdyż dotyczy spraw indywidualnych, a występująca w nim osoba, żądająca wydania zaświadczenia ma interes prawny w podjęciu czynności przez organ. Wprawdzie w przepisach k.p.a. ustawodawca nie określił stosunku tak wyodrębnionego postępowania w sprawach o wydawanie zaświadczeń do postępowania stricte jurysdykcyjnego, w tym nie zawarł też zapisu przewidującego chociażby odpowiednie stosowanie doń zasad ogólnych postępowania administracyjnego, to jednak w ślad za poglądem doktryny i judykatury, opowiedzieć należy się za koniecznością odpowiedniego stosowania przez organy przepisów k.p.a., regulujących postępowanie administracyjne jurysdykcyjne, zwłaszcza tam, gdzie używa się tych samych terminów, jak postępowanie wyjaśniające, postanowienie, zażalenie, a ponadto zasad ogólnych postępowania administracyjnego: praworządności, pisemności, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8), udzielania informacji prawnej (art. 9 zdanie 2), szybkości i prostoty postępowania (por. Z. Kmiecik "Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania i weryfikacji jego treści", PiP 2004 r. nr 10, s. 62; Z. Janowicz "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. Naukowe PWN, Warszawa-Poznań 1995, s. 551-552; L. Klat-Wertelecka (w:) "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz dla praktyków" pod red. A. Mudreckiego, Wyd. ODDK, Gdańsk 2008, s. 493; postanowienie Sądu Najwyższego z 26 marca 1997 r., sygn. akt III RN 9/97; wyrok WSA w Opolu z 29 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Op 493/09). Po trzecie zaś, postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia może zakończyć się nie tylko wydaniem zaświadczenia, ale także postanowieniem o odmowie wydania zaświadczenia, bądź odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę. Na postanowienia przewidziane w art. 219 k.p.a. służy zażalenie, a na postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia takiego zażalenia - skarga do sądu administracyjnego. Skoro podjęcie takich postanowień jest jednym ze sposobów załatwienia sprawy, to bezczynność organu administracji publicznej polegająca na niepodjęciu w terminie prawem przewidzianych działań zmierzających do zakończenia postępowania w sprawie zaświadczeń może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.
Przenosząc powyższe ustalenia do badanej sprawy Skarżący wnioskiem z 28 kwietnia 2024r. wszczął postępowanie o wydanie zaświadczenia. Jego zakres przedmiotowy oznaczył w ten sposób, że miało ono zawierać nie tylko potwierdzenie faktu interwencji jaka odbyła się 27 kwietnia 2024 w okolicach godziny 21:25 na zgłoszenie A. W. (dalej: AW) - w P. przy ul. [...], ale także miało obejmować informacje dotyczące jej przebiegu. Podał także interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów. Komendant uznając podany przez Skarżącego interes prawny wydał w dniu 6 maja 2024r. zaświadczenie obejmujące tylko potwierdzenie przeprowadzenia interwencji. Wobec uzyskania przez Skarżącego zaświadczenia nie zwierającego potwierdzenia wszystkich żądanych danych wystąpił on w dniu 12 maja 2024r. z ponagleniem. Z uwagi na dalszy brak reakcji Komendanta Skarżący wniósł w dniu 30 czerwca 2024 r. (data wpływu do organu) skargę na bezczynność Komendanta w przedmiocie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Z tych względów, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (pkt I sentencji wyroku).
Bezczynność organu w sprawie dotyczącej wydania zaświadczenia nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). W ocenie Sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności organu nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Zachowanie Komendanta w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnej interpretacji prawa, jednak nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków.
Mając na względzie, że wniosek Skarżącego o wydanie zaświadczenia nie został załatwiony w prawem przewidzianej formie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązał organ do wydania stosownego dla sprawy postanowienia lub czynności materialno-technicznej wydania zaświadczenia w terminie 7 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt. II sentencji)
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. uwzględniając poniesione przez Skarżącego koszty w łącznej kwocie 100 zł, na które składa się wpis od skargi (pkt III sentencji).
-----------------------
1 z2 2024-07-01, 08:01