III SAB/Gl 571/25

III SAB/Gl 571/25 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-02-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6 w zw. z par. 3 p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 2 ust. 1 u.d.i.p.; art. 3 ust. 1 u.d.i.p.; art. 6 ust. 1 u.d.i.p.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2025 poz 1153
art. 1 ust. 1 u.s.g.; art. 11a ust. 1 u.s.g.; art. 15 ust. 1 u.s.g.
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
Sentencja
1 P O S T A N O W I E N I E Dnia 12 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Adam Pawlyta po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Radnego Rady Gminy R. M. T. (T.) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. 5
Uzasadnienie
Pismem z 31 grudnia 2025 r. K. S. (dalej: skarżący; wnioskodawca; strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Radnego Rady Gminy R. M. T. (T.; dalej: radny) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W jej uzasadnieniu skarżący domagał się stwierdzenia bezczynności oraz wskazał, że wniosek złożony został w trybie informacji publicznej "związanych z wykonywaniem mandatu radnego od początku bieżącej kadencji i został przesłany drogą elektroniczną". Zdaniem skarżącego termin do udzielenia odpowiedzi upłynął 22 grudnia 2025 r. a tymczasem do tego dnia radna nie udzieliła odpowiedzi ani nie poinformowała o przedłużeni terminu.
Do ww. skargi z 31 grudnia 2025 r. jako jej załącznik dołączono m.in. wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 7 grudnia 2025 r. w której artykułowano, że wniosek znajduje oparcie w treści art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5 oraz art. 6 ustawy o dostępnie do informacji publicznej i dotyczy "wniosku o udostępnienie konkretnych i szczegółowych informacji publicznych dotyczących działalności radnego od początku bieżącej kadencji".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. 21 stycznia 2026 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.3)), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Katalog aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. poddanych kontroli sądów administracyjnych ma charakter zamknięty.
W niniejszej sprawie skarżący w swoim wniosku z 7 grudnia 2025 r. wyraźnie wskazał, że domaga się odpowiedzi na zapytanie, która dotyczy m.in. pełnej listy działań podjętych przez radną na rzecz mieszkańców w okręgu wyborczym.
Wnioskodawca, domagający się udostępnienia informacji publicznej w wypadku milczenia podmiotu zobowiązanego może złożyć do sądu administracyjnego skargę na bezczynność.
W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak – brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działalnie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na tzw. milczenie władzy jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie obowiązku, choćby organ mylni sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. (tekst jednolity w Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: u.d.i.p.), każdemu służy prawo dostępu do informacji publicznej z zastrzeżeniem art. 5. Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Stosownie do art. 3 ust.1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:
1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;
2) wglądu do dokumentów urzędowych;
3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (art. 3 ust. 2 u.d.i.p.).
W przedmiotowej sprawie skarżący skarży bezczynność radnej Rady Gminy R. – M. T., który nie wykazał żadnej reakcji na skierowany do niego wniosek – pismo z 7 grudnia 2025 r. Poza tym strona wskazała w uzasadnieniu skargi, że 23 grudnia 2025 r. skierowała do radnego indywidualne ponaglenie, na które również nie udzielono odpowiedzi.
W tym miejscu należy przeanalizować pojęcie organu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej oraz pojęcie informacji publicznej na tle niniejszej sprawy, a także charakter złożonej skargi.
Podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej zostały wymienione w art. 4 u.d.i.p. i należą do nich, m.in. organy władzy publicznej.
Do organów władzy publicznej zaliczają się organy samorządu terytorialnego.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity z 5 sierpnia 2025 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 1153; dalej: u.s.g.), mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa lokalną wspólnotę samorządową.
Na podstawie art. 11a ust. 1 u.s.g., organami gminy są:
1) rada gminy (jeżeli siedziba rady gminy znajduje się w mieście położonym na terytorium tej gminy, rada nosi nazwę rady miejskiej – art. 15 ust. 2 u.s.g.);
2) wójt (burmistrz, prezydent miasta).
Stosownie do art. 15 ust. 1 u.s.g., rada gminy (rada miejska), jest organem stanowiącym i kontrolnym gminy. Rada gminy (rada miejska) kontroluje działalność wójta (burmistrza, prezydenta miasta), gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy.
Organem wykonawczym gminy jest wójt, burmistrz, prezydent. Burmistrz jest organem wykonawczym w gminie, w której siedziba władz znajduje się w mieście położonym na terytorium tej gminy. W miastach powyżej 100.000 mieszkańców organem wykonawczym jest prezydent miasta (art. 26 u.s.g.). Wójt (burmistrz, prezydent miasta) kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art. 31 u.s.g.).
Pismo skarżącego (wniosek z 7 grudnia 2025 r.), skierowane bezpośrednio, imiennie do radnej Rady Gminy traktować należy jako pismo do osoby fizycznej, nie zaś do organu władzy publicznej w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. Tym samym, skoro wniosek skarżącego został adresowany bezpośrednio do osoby fizycznej, która nie jest organem władzy publicznej, nie ma podstaw prawnych do oczekiwania od takiej osoby zachowania się według przepisów u.d.i.p., gdyż nie mają one do niej zastosowania.
W konsekwencji, skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej byłaby skuteczna w świetle regulacji u.d.i.p., jeśli bezczynność ta dotyczyłaby zaniechania działania organu władzy publicznej, którymi to organami w niniejszej sprawie są jedynie: Rada Gminy R. i Wójt Gminy R. Radny Gminy M. T. nie jest wójtem i samodzielnie nie stanowi rady gminy, nie tworzy więc samodzielnie organu władzy publicznej w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. Radny M. T. nie jest wójtem, nie pełni funkcji przewodniczącej rady gminy, a z informacji posiadanej przez Sąd nie pełni innej funkcji w radzie gminy (np. przewodniczącej komisji rady gminnej) i nie jest pracownikiem urzędu miasta (vide: [...]). M. T. będąc radnym, wchodzi w skład organu kolegialnego jednostki samorządu terytorialnego, jakim jest rada gminy.
Podkreślić należy, że przedmiot informacji publicznej, określony został w art. 6 u.d.i.p. Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej występuje wtedy, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany u.d.i.p., wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. Przy czym nie jest możliwe skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza bowiem dostęp do informacji będącej faktycznie informacją publiczną, a z przypisów ustawy o dostępnie informacji publicznej jednoznacznie wynika, że udostępnieniu w trybie u.d.i.p. podlega tylko informacja publiczna (art. 6 ust. 1 u.d.i.p.). Tak więc tylko w sytuacji ustalenia, że dana informacja stanowi informację publiczną, jak też że wniosek o jej udostępnienie skierowany jest do podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia, można rozpatrywać ewentualną bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
Z tych też powodów, wniosek strony z 7 grudnia 2026 r., mimo, iż w jego treści jako podstawę prawną wskazano instytucję prawną informacji publicznej i oparto na prawie obywatela do uzyskania takiej informacji, nie może być jednak uznany za wniosek złożony zgodnie z przepisami u.d.i.p. i jak wyżej wskazano, wniosek ten został skierowany do osoby, która nie jest organem władzy publicznej.
Dla porządku należy stwierdzić, że stosownie do art. 23 ust. 1 u.s.g. radny obowiązany jest kierować się dobrem wspólnoty samorządowej gminy. Radny utrzymuje stałą więź z mieszkańcami oraz ich organizacjami, a w szczególności przyjmuje zgłaszane przez mieszkańców gminy postulaty i przedstawia je organom gminy do rozpatrzenia, nie jest jednak związany instrukcjami wyborców. Natomiast art. 24 ust. 3 u.s.g. stanowi, że w sprawach dotyczących gminy radni mogą kierować interpelacje i zapytania do wójta (burmistrza, prezydenta).
Regulacje powyższe określają jednak możliwości prawne radnego, będącego członkiem kolegialnego organu gminy, także w aspekcie pozyskiwania przez radnego informacji oraz jego działania w ramach organu gminy w celu wypełnienia normy zawartej w art. 23 ust. 1 u.s.g. (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 26 lipca 2024 r., III SAB/Gl 523/24, Legalis nr 3108615).
Kwestia ta pozostaje jednak poza zakresem rozpoznania w tej sprawie, ponieważ wniosek skarżącego został skierowany bezpośrednio do radnego M. T., będącego osobą fizyczną, wchodzącą w skład organu gminy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił jako niedopuszczalną.
-----------------------
6