III SAB/Gl 529/24

III SAB/Gl 529/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-12-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Beata Machcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Herman
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 742/25 - Postanowienie NSA z 2026-03-03
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Herman, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Okręgowego Inspektora Pracy w K. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. J. (dalej "Wnioskodawca" lub "Skarżący") jest bezczynność Okręgowego Inspektora Pracy w K. (dalej Inspektor Pracy lub "organ") w zakresie dostępu do informacji publicznej.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Wnioskodawca pismem przesłanym drogą elektroniczną w dniu 15 maja 2024 r. zwrócił się do organu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie protokołu kontroli przeprowadzonej przez Państwową Inspekcję Pracy w podmiocie P. Sp. z o.o. z siedzibą w L., w celu sporządzenia krytyki prasowej.
Z uwagi na braki formalne wniosku (brak pełnych danych kontrolowanego podmiotu) Wnioskodawca w dniu 17 maja 2024 r. został wezwany do ich uzupełnienia. W tym samym dniu Wnioskodawca padał pełne dane kontrolowanego podmiotu.
2. Organ pismem z dnia 28 maja 2024 r., przesłanym elektroniczne, poinformował Wnioskodawcę, że nie jest obecnie w posiadaniu dokumentacji pokontrolnej dotyczącej Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej "P." Sp. z o. o. z siedzibą w L. Wskazał jednocześnie, że przewidywany termin zakończenia postępowania kontrolnego i oddania przez inspektora pracy dokumentacji pokontrolnej nastąpi w dniu 3 czerwca 2024 r. Z uwagi na powyższe organ zwrócił się z prośbą do Wnioskodawcy, o ponowne złożenie wniosku o udostępnienie dokumentacji, po upływie tego terminu.
3. W odpowiedzi, Wnioskodawca podniósł, iż zgodnie z jego wiedzą protokół jest już doręczony spółce P., co oznacza iż organ dysponuje jego odpisem. Wskazał, że oczekuje nadesłania dokumentu w ustawowym terminie określonym w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej.
4. Organ w pismem z dnia 29 maja 2024 r., przesłanym elektronicznie, ponownie poinformował Wnioskodawcę, że przewidywany termin zakończenia kontroli w podmiocie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej "P." Sp. z o. o. z siedzibą w L. i oddania przez inspektora pracy dokumentacji pokontrolnej nastąpi w dniu 3 czerwca 2024 r. Zarazem zwrócił się z prośbą o ponowne złożenie przedmiotowego wniosku po tym terminie.
5. W skardze na bezczynność organu złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie przewlekłości postępowania,
2) wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 6 ustawy o p.p.s.a w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia,
3) zasądzenie odszkodowania w trybie art. 154 § 7 ustawy o p.p.s.a w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia,
4) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów dojazdu na rozprawę w przypadku jej wyznaczenia w kwocie 50 km x 1,15 zł/km x 2 strony, co stanowi 115 zł za każdą rozprawę stacjonarną; Skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy zdalnej.
Zdaniem Skarżącego organ pozostaje w rażącej, nieuzasadnionej zwłoce w zakresie udzielenia odpowiedzi na zapytanie o informację publiczną. Uzasadnia to wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 6 p.p.s.a w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia, tj. równowartości miesięcznego wynagrodzenia netto zarządu podmiotu zobowiązanego.
Uzasadniając żądanie zasądzenia zadośćuczynienia w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia, Skarżący argumentował, że w okolicznościach sprawy jest oczywistym, iż doszło do uniemożliwienia zebrania materiału niezbędnego do sporządzenia krytyki prasowej. Takie właśnie działanie zobowiązanego może wyczerpywać znamiona przestępstwa określone w art. 43 i 44 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo Prasowe.
Na poparcie zasadności skargi Skarżący powołał się na poglądy judykatury.
6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazał, że protokół kontroli został podpisany przez kontrolowany podmiot w dniu 14 maja 2024 r., jednakże postępowanie inspektora pracy nie zostało zakończone z tym dniem. Wyjaśnił, że podpisanie protokołu kontroli nie kończy postępowania prowadzonego przez inspektora pracy, który na podstawie dokonanych ustaleń wydaje następnie stosowne środki prawne przewidziane w art. 33 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. Tym samym udostępnienie żądanego protokołu kontroli było możliwe po dniu 4 czerwca 2024 r., tj. po zakończeniu przez inspektora pracy wszystkich czynności związanych z przeprowadzoną kontrolą i oddaniu pełnej dokumentacji celem jej wprowadzenia do stosownych rejestrów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Skarga dotyczy bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie wniosku Skarżącego z dnia 11 lipca 2024 r.
Zgodnie z art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej "p.p.s.a.") sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Wobec tego, że rozpoznawana sprawa dotyczy udostępnienia informacji publicznej, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przy czym prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Konkretyzacja tak kształtującego się konstytucyjnego prawa do informacji publicznej znajduje wyraz w u.d.i.p., regulującej zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych, wskazując, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
W myśl art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust.1).
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (ust. 2).
Stosownie do art. 3 ust. 1 i 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:
1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;
2) wglądu do dokumentów urzędowych;
3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (ust. 1).
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (ust. 2).
Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zgodnie jednak z przepisem art. 5 ust. 1 u.d.i.p., tak określone powszechne prawo do informacji publicznej, podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.).
Powyższe ograniczenia wynikają wprost z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenie prawa do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Art. 47 Konstytucji RP przewiduje zaś dla każdego prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.
Udostępnianie informacji publicznych, jak stanowi art. 7 u.d.i.p., następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8; 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11; 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia; 4) udostępniania w portalu danych, o którym mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych".
Podkreślić przy tym należy, że przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).
U.d.i.p. wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Natomiast w sytuacji, gdy organ nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej, powinien udzielić pisemnej odpowiedzi wyjaśniającej, że nie jest w posiadaniu informacji.
Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, nie informuje w formie zwykłego pisma, że nie posiada żądanej informacji publicznej bądź, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, ewentualnie, że istnieje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt II SAB/Łd 2/24).
W sprawie nie budzi wątpliwości, że podmiot, do którego zostało skierowane żądanie udostępnienia informacji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a żądana informacja (protokół z kontroli jest informacją publiczną).
Bezsporne jest, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek Skarżącego w ustawowym terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), jednoznacznie informując Skarżącego, iż nie jest w posiadaniu żądanego protokołu z kontroli. Organ przy tym podał, że przewidywany termin zakończenia postępowania kontrolnego i oddania przez inspektora pracy dokumentacji pokontrolnej nastąpi w dniu 3 czerwca 2024 r.
Sąd nie znalazł powodów, dla których mógłby podważyć oświadczenie organu, że nie posiada żądanej informacji publicznej oraz że przewidywany termin zakończenia kontroli został wyznaczony na dzień 3 czerwca 2024 r.
To, że kontrolowany podmiot podpisał protokół w dniu 14 maja 2014 r., (co potwierdził organ w odpowiedzi na skargę) nie oznacza, że organ był w jego posiadaniu.
Zgodnie bowiem z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 97, dalej "ustawa o pip") ustalenia kontroli dokumentowane są, z zastrzeżeniem ust. 10, w formie protokołu.
Protokół podpisuje inspektor pracy prowadzący kontrolę oraz osoba lub organ reprezentujący podmiot kontrolowany (art. 31 ust. 3 ustawy o pip).
Podmiotowi kontrolowanemu przysługuje prawo zgłoszenia, przed podpisaniem protokołu kontroli, umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole (art. 31 ust. 4 ustawy o pip).
Zastrzeżenia należy zgłosić na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu (art. 31 ust. 5 ustawy o pip).
W razie zgłoszenia zastrzeżeń, o których mowa w ust. 4, inspektor pracy przeprowadzający kontrolę zobowiązany jest je zbadać, a w przypadku stwierdzenia zasadności zastrzeżeń - zmienić lub uzupełnić odpowiednią część protokołu (art. 31 ust. 6 ustawy o pip).
Z powyższych przepisów wynika, że podpisanie protokołu przez podmiot kontrolowany, nie oznacza, że jego treść jest ostateczna, a kontrola zakończona.
Z akt sprawy wynika, że zestawienie danych z kontroli zostało sporządzone w dniu 31 maja 2024 r., a wprowadzenie do rejestru nastąpiło w dniu 4 czerwca 2024 r.
Powyższe okoliczności wskazują, że organ nie był bezczynny ani nie prowadził sprawy w sposób przewlekły.
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.