III SAB/Gl 505/24

III SAB/Gl 505/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Machcińska
Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6337 Zatrudnianie cudzoziemców
658
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 36 par. 1 i par. 2, art. 37 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2025 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. w P. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pracę cudzoziemca 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa, 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 22 maja 2024 r. L. Sp. z o.o. w W. (dalej: strona skarżąca), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego (dalej: organ administracji, Wojewoda) w rozpoznaniu jej wniosku o udzielenie cudzoziemcowi G. B. A. (dalej: cudzoziemiec, strona), obywatelowi Filipin, zezwolenia na pracę na stanowisku młodszego mechanika lotniczego. Organowi administracji zarzuciła:
- art. 12 § 1 i § 2 w zw. z art. 36 § 1 i § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), poprzez ich niezastosowanie i prowadzenie postępowania administracyjnego
z naruszeniem terminów określonych do załatwienia sprawy administracyjnej, co doprowadziło do bezzasadnego przedłużenia postępowania,
- art. 7 k.p.a. poprzez działanie przeciwko interesowi skarżącego,
- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do uczestników władzy publicznej.
W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie bezczynności "Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego" oraz zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu w terminie 7 dni od otrzymania akt sprawy.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że 10 kwietnia 2024 r. złożył za pośrednictwem portalu praca.gov.pl wniosek o udzielenie wskazanemu cudzoziemcowi zezwolenia na pracę. W dniach 7 maja 2024 r. oraz 9 maja 2024 r. zostały wysłane prośby o przyśpieszenie rozpoznania sprawy. Następnie 13 maja 2024 r. pełnomocnik strony złożył wezwanie do zaprzestania naruszenia prawa. Jednak organ nie podjął żadnych czynności w celu załatwienia sprawy, nie poinformował także o przyczynach zwłoki, co uzasadnia stwierdzenie jego bezczynności. Pełnomocnik strony skarżącej podkreślił jednocześnie, że sprawa nie kwalifikuje się do kategorii spraw szczególnie skomplikowanych, a wszelkie niezbędne dokumenty zostały dołączone do akt postępowania. Wskazał ponadto, że wyłącznym właścicielem skarżącej Spółki jest P. S.A., w której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa i choć skarżąca funkcjonuje na zasadach komercyjnych, to działa przede wszystkim w interesie Skarbu Państwa.
Organ administracji odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że wobec stałego wzrostu liczby składanych wniosków, realne terminy rozpatrywania spraw ulegają znacznemu wydłużeniu. Dodał, że w 2023 r. wpłynęło do urzędu 26 282 wniosków o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemców na terytorium RP, a prowadzeniem postępowań zajmuje się aktualnie zaledwie 9 osób. Każda z tych osób otrzymuje miesięcznie ok. 300 wniosków o wydanie zezwoleń na pracę cudzoziemców i ok. 200-300 uchyleń zezwoleń na pracę. Ze względu na gwałtowny wzrost wniosków przypadających na jednego pracownika, jak również na reorganizację pracy oddziału, zwiększył się zakres obowiązków, jakie pracownicy tego oddziału muszą wykonać. Zatem nie są oni w stanie podjąć wszystkich czynności zgodnie z terminami przewidzianymi w kodeksie postępowania administracyjnego, o czym strony są informowane w momencie składania wniosków o wydanie zezwoleń na pracę.
Pracownicy Urzędu, rozpatrując wnioski o wydanie zezwoleń na pracę cudzoziemców na terytorium RP, sumiennie wywiązują się ze swoich obowiązków i nie ulegają presji ze strony podmiotów, które wnioskują
o przyspieszenie prowadzenia postępowania i szybsze wydanie decyzji w sprawie, tj. poza kolejnością. Każdy z pracowników kieruje się wysoką postawą moralną, dzięki czemu wnioski rozpatrywane są zgodnie z datą jego wpływu, a nie zewnętrznym naciskiem ze strony wnioskującego podmiotu.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego organ administracji poinformował, że 5 lipca 2024 r. wydał zezwolenie na pracę dla cudzoziemca (pismo z 8 lipca 2024 r. karta nr 40 akt sądowych).
Pismem z 2 grudnia 2024 r. pełnomocnik strony skarżącej uzupełnił skargę wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania oraz przyznanie od Wojewody sumy pieniężnej w wysokości 10 000 zł tytułem rekompensaty wynikającej z bezczynności. Wskazał, że brak terminowego rozstrzygnięcia uniemożliwia zatrudnienie pracownika o wymaganych kwalifikacjach w wyniku, czego poniesiona została szkoda spowodowana opóźnieniami w realizacji istotnych działań gospodarczych, które miały być realizowane przy udziale cudzoziemca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Na wstępie stwierdzić należy, że skarga w tej sprawie nie wymagała uprzedniego wniesienia ponaglenia, co wynika z art. 10a pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. 2023 r., poz. 735). Zgodnie z jego treścią, przepisów art. 37 k.p.a. nie stosuje się w sprawach wydania zezwolenia na pracę, o którym mowa w art. 88a-88m, tj. zezwolenia na pracę cudzoziemca.
Podstawę procesową działania organu administracji w tej sprawie stanowią przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Przy czym, stosownie do § 2 ww. przepisu obowiązek ten ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Zatem z powołanych zapisów jednoznacznie wynika, że sprawa winna być rozpoznana w terminie miesiąca, zaś skomplikowana - do dwóch miesięcy.
Stosownie do art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność ma miejsce w sytuacji, kiedy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność)". Bezczynność organu administracji występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy na wstępie wskazać należy, że organ nie podnosił ani nie wykazał, że sprawa strony należy do skomplikowanych, zatem znajduje tu zastosowanie termin podstawowy na jej rozpoznanie, określony w k.p.a. na czas nie dłuższy niż miesiąc. W niniejszej sprawie czas ten został przekroczony, gdyż jak wynika z opisu stanu faktycznego wniosek został złożony 10 kwietnia 2024 r., a skarga wpłynęła 22 maja 2024 r. Zezwolenie na pracę dla cudzoziemca Wojewoda wydał dopiero 5 lipca 2024 r., a zatem już po wpływie skargi i po upływie niemalże 3 miesięcy od złożenia wniosku. Tym samym organ naruszył termin wyznaczony na rozpoznanie sprawy, przez co doszło do bezczynności.
Ową bezczynność mogłyby wykluczać jedynie okoliczności niezależne od organu administracji, powołane w art. 35 § 5 k.p.a.
Jak wynika z odpowiedzi na skargę, organ administracji powołuje się w tej mierze na ogromny wpływ wniosków i ich dalszy wzrost w 2024 r. Wskazuje także na problemy kadrowe.
Odnosząc te przyczyny do treści art. 35 § 5 k.p.a. - zdaniem Sądu - nie sposób uznać, aby mieściły się one w zakresie okoliczności niezależnych od organu. Problemy kadrowe zależne są wyłącznie od sposobu działania instytucji publicznej, jej organizacji i obsady kadrowej adekwatnej do zakresu obowiązków, co nie odnosi się absolutnie do jej pracowników wykonujących powierzone im obowiązki w miarę sił i środków. To instytucja publiczna winna podejmować kroki zmierzające do usunięcia zatorów i zwiększenia obsady stanowisk urzędniczych, jak i podjęcia środków zaradczych wobec wzrastającego wpływu spraw. Zwłaszcza, że fakty te są niezmienne od kilku lat. Niewątpliwie konsekwencje tych okoliczności (zaniechań organu administracji) nie mogą obarczać wnioskodawców. Z tych względów Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku strony i na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o tym w pkt 1 sentencji wyroku.
Jednocześnie mając na uwadze zapisy art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd jest obowiązany do oceny, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wykładnia językowa tego przepisu wskazuje, że chodzi tu nie o zwyczajne naruszenie norm prawnych, ale takie, które w sposób oczywisty wykracza poza granice prawa i nie ma uzasadnionej przyczyny (por. wyrok i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14, wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).
W opinii Sądu działanie organu administracji co prawda naruszało terminy zastrzeżone dla rozpoznania sprawy, jednak nie miało charakteru rażącego, jeśli zważyć, że na dzień wniesienia skargi opóźnienie w załatwieniu sprawy było stosunkowo niewielkie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd ocenił, że bezczynność organu administracji nie miała charakteru rażącego, o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku. Okoliczności te przemawiały także za zaniechaniem przyznania sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tym zakresie skarga została oddalona (pkt 3 sentencji wyroku). Zauważyć w tym miejscu należy, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów uzasadniających przyznanie żądanej sumy pieniężnej w ujęciu jej funkcji kompensacyjnej, tj. nie wykazała poniesionej szkody.
Ponieważ w toku postępowania organ poinformował o wydaniu decyzji zezwalającej cudzoziemcowi na pracę, zbędne stało się orzekanie w przedmiocie zobowiązania go do załatwienia sprawy skoro została ona już załatwiona. Wobec powyższego należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzec o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku strony skarżącej (pkt 2 sentencji wyroku).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na kwotę kosztów składa się kwota wpisu sądowego w wysokości 100 zł, kwota wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 480 zł według norm przepisanych oraz opłata skarbowa w kwocie 17 zł (pkt 4 sentencji wyroku).