III SAB/GL 5/04

III SAB/Gl 5/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-05-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/
Małgorzata Jużków
Małgorzata Walentek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6051 Dokumenty stwierdzające tożsamość
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Zobowiązano do podjęcia czynności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia WSA Małgorzata Jużków Asesor WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Ewa Olender po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie wydania dokumentu stwierdzającego tożsamość 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta G. do podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie wniosku J.R. z dnia [...] r. o wydanie dowodu osobistego w terminie miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia, 2. zasądza od Prezydenta Miasta G. na rzecz skarżacego kwotę [...] zł ([...] zł.) tytułem zwrotu kosztów postępowania, w pozostałym zakresie wniosek oddala.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. J. R. wystąpił do Prezydenta Miasta G. z wnioskiem o wydanie dowodu osobistego. Następnie w tym samym dniu wypełnił wniosek w powyższym zakresie na urzędowym formularzu. Upoważniony przez organ inspektor d.s dowodów osobistych w obecności wnioskodawcy wypełnił części A i B właściwego formularza, a wnioskodawca podpisał formularz.
Pismem z dnia [...] r. poinformowano wnioskodawcę, iż nowy dowód osobisty został przygotowany do odbioru. J. R. nie odebrał dokumentu natomiast pismem z dnia [...] r. złożył wniosek o wydanie mu, na koszt Urzędu Miejskiego w G., nowego dowodu osobistego, bowiem przy wydawaniu poprzedniego naruszono prawo. Wskazał, że dokumenty oraz jego kolorowe zdjęcia znajdują się przy uprzednio złożonym wniosku. Dodał przy tym, że nowy dowód osobisty przedstawiony mu do odbioru zawiera mało wyraźną zmniejszoną kopię jego kolorowego zdjęcia, ponadto podpis, na dowodzie jest kilkakrotnie zmniejszony i zniekształcony z winy urzędnika.
Zastępca Prezydenta Miasta G. pismem z dnia [...] r. nr [...] wskazał wnioskodawcy na lakoniczność zarzutów dotyczących wadliwego postępowania urzędników Urzędu Miejskiego oraz poinformował go o treści przepisów regulujących tryb wydawania dowodów osobistych, zasady pobierania opłat za wydanie dowodu oraz określających warunki, jakie winien spełnić wytworzony dokument w postaci dowodu osobistego.
Na skutek "zażalenia na postanowienie odmowne z dnia [...] r. wydane przez Prezydenta Miasta G.", Zastępca Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji [...] Urzędu Wojewódzkiego pismem z dnia [...] r. poinformował J. R., iż przygotowany na jego wniosek dowód osobisty został sporządzony zgodnie z uregulowaniami zawartymi zarówno w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jak i przepisami rozporządzenia w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz (...) i nie naruszono w toku postępowania żadnych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Skarga na powyższe pismo wniesiona przez J. R. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach została odrzucona przez ten Sąd postanowieniem z dnia 7 czerwca 2004 r. sygn. akt III SA/Gl 511/04. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sad stwierdził, ze wniosek o wydanie nowego dowodu osobistego winien być merytorycznie załatwiony przez organ I instancji, a w razie bezczynności organu stronie będą służyły wszystkie środki związane z bezczynnością organu.
Pismem z dnia [...] r. J.R. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Prezydenta Miasta G. zażalenie na bezczynność tego organu polegającą na niezałatwieniu sprawy zainicjowanej jego wnioskiem z dnia [...] r. w przedmiocie wydania mu nowego prawidłowego dowodu osobistego na koszt Urzędu Miejskiego w G. Domagał się wszechstronnego i wnikliwego rozpatrzenia okoliczności sprawy i jej rozstrzygnięcia przez organ zażaleniowy, ewentualnie zobowiązanie organu I instancji do załatwienia sprawy w terminie i w formie przewidzianej prawem. Zarzucił Prezydentowi Miasta G. niedopełnienia obowiązku merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej przedmiotowy wnioskiem, naruszenie art. 35, art. 36 K.p.a. oraz przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez dowolną interpretacje tych przepisów bądź niewłaściwe ich zastosowanie oraz niedopełnienia obowazków powiadomienia go o przyczynie zwłoki w załatwieniu przedmiotowej sprawy.
Pismem z dnia [...] r. Zastępca Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. wyjaśnił, iż zarzuty w sprawie bezczynności Prezydenta Miasta G. są nieuzasadnione, bowiem postępowanie w tej kwestii zostało przeprowadzone prawidłowo. Ponadto wskazał, ze przygotowany na jego wniosek z [...] r. dowód osobisty został sporządzony zgodnie z uregulowaniami zawartymi zarówno w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jak i przepisami rozporządzenia w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz (...). Jednocześnie wyjaśnił iż zgodnie z art. 37 K.p.a. to Wojewoda, nie zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze, był właściwy do załatwienia przedmiotowego zażalenia.
Dnia [...] r. J. R., w związku z bezskutecznym zażaleniem, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na niezałatwienie sprawy w terminie i w formie przewidzianej prawem przez Prezydenta Miasta G. , zainicjowanej jego wnioskiem z dnia [...] r. w przedmiocie wydania mu nowego prawidłowego dowodu osobistego na koszt Urzędu Miejskiego w G.. Przywołując zarzuty zawarte uprzednio w zażaleniu na bezczynność Prezydenta Miasta G. wniósł o zobowiązanie tego organu do załatwienia sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta G. przedstawił dotychczasowy tok postępowania w przedmiotowej sprawie. Wskazał, że J.R. w trybie i sposób wynikający z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2000 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego (...) złożył wniosek w dniu [...] r., na podstawie którego dowód ten został wystawiony. Spełnia on warunki określone w § 4 w/wym. rozporządzenia i może być odebrany w każdej chwili. Natomiast w trybie przewidzianym w § 1 tegoż rozporządzenia J.R. nie złożył innego wniosku o wydanie dowodu osobistego, bowiem za taki nie można uznać jego pisma z dnia [...] r. zatytułowanego "wniosek o wydanie nowego dowodu osobistego", na które udzielono mu odpowiedzi z dnia [...] r. Zatem nie mogły zostać podjęte czynności określone w § 2 tegoż rozporządzenia. Końcowo organ ten stwierdził, iż nie ma przeszkód aby J.R. złożył kolejny wniosek o wydanie dowodu osobistego, co oznacza konieczność spełnienia wymogów przewidzianych w § 1 rozporządzenia z dnia 21 listopada 2000 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego (...).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tj. w sprawach na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Z powyższej regulacji wynika, że skarga na bezczynność dotyczy niepodejmowania przez organy administracji publicznej aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, a więc takich, które odnoszą się do konkretnego podmiotu i regulujących jego sytuację prawną. Zatem z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności (T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62-63).
Przepis art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz.U. z 20001 r. nr 110, poz. 1189) stanowi, że osoba, która ukończyła 18 lat, będąca obywatelem polskim i zamieszkała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ma obowiązek posiadać dowód osobisty. Dowód osobisty jest dokumentem stwierdzającym tożsamość osoby, poświadczającym obywatelstwo polskie oraz uprawniającym obywateli polskich do przekraczania granic między państwami członkowskimi Unii Europejskiej (art. 1 ust 3 tej ustawy). Zgodnie z art. 45 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dowód osobisty wydaje właściwy organ gminy, którym w rozumieniu tej ustawy jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
Przepisy cytowanej ustawy nie wskazują w jakiej formie postępowanie w sprawie o wydanie dowodu osobistego powinno być zakończone. Organ gminy uwzględniając wniosek strony wydaje jej dowód osobisty, co wymaga uprzedniego wystawienia tego dokumentu. Sąd ten podziela pogląd zawarty w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 czerwca 2004 r. sygn. akt III SA/Gl 511/04, że rozstrzygnięcie to ma w istocie charakter czynności materialno – technicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że do zwłoki w wykonaniu tej czynności mają zastosowanie przepisy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczące skargi na bezczynność organu.
Przedmiotem postępowania jest bezczynność Prezydenta Miasta G. polegająca na nie wydaniu dowodu osobistego bądź decyzji administracyjnej o odmowie wydania tego dokumentu. Wnioskodawca wyczerpał środki zaskarżenia bowiem przed wniesieniem skargi na bezczynność w powyższym zakresie złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 K.p.a.
Z akt administracyjnych wynika, że skarżący nie odebrał sporządzonego na jego wniosek z dnia [...] r. dowodu osobistego. Natomiast w dniu [...] r. złożył nowy wniosek o wydanie mu nowego dowodu osobistego na koszt Urzędu Miasta G. . Wnioskiem tym skarżący zainicjował nowe postępowanie w przedmiotowym zakresie. Jednakże Prezydent Miasta G. jako organ właściwy w sprawie nie podjął czynności zmierzających do załatwienia wniosku, a w efekcie do zakończenia postępowania poprzez wydanie dowodu osobistego lub wydanie decyzji o odmowie wydania dowodu osobistego jeśli w ocenie organu zaistniałyby ku temu przesłanki, bądź też załatwienia wniosku skarżącego w inny sposób przewidziany przepisami k.p.a.
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie reguluje trybu wydawania dowodów osobistych, odsyła natomiast w tym zakresie do rozporządzenia wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 44 tej ustawy. Przepis § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2000 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawie wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty (Dz.U. Nr 112, poz. 1182 ze zm.) określa wymogi jakie winien spełniać wniosek o wydanie dowodu osobistego. Wniosek skarżącego nie spełniał wymogów określonych w tym przepisie, jednakże z faktu tego nie wynika, jak twierdzi organ w odpowiedzi na skargę, iż skarżący nie złożył wniosku w przedmiotowym zakresie. Wniosek skarżącego z dnia [...] r. zawierał bowiem wyraźne żądanie, zatem organ mógł określić przedmiot postępowania, a następnie stosownie do regulacji art. 64 § 2 k.p.a. wezwać skarżącego do usunięcia braków wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania oznacza stwierdzenie przez organ administracji publicznej, że wniosek stał się bezskuteczny, co nie pozbawia strony możliwości prawnej obrony swego interesu prawnego.
Skoro organ nie podjął w przedmiotowej sprawie żadnych prawem przewidzianych czynności, bowiem za takie nie można uznać pisma wyjaśniającego z dnia [...] r., to oznacza, że pozostaje on w stanie bezczynności, to zaś czyni skargę uzasadnioną, na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.
Wobec uwzględnienia skargi Sąd działając na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o kosztach postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie do art. 205 § 1 tej ustawy do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdu i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego.
W rozpoznawanej sprawie Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł. tytułem uiszczonej przez skarżącego opłaty sądowej. Sąd natomiast nie uwzględnił pozostałych zgłoszonych przez skarżącego kosztów w wysokości [...] zł z tytułu opracowania pism oraz analizy przepisów, bowiem nie stanowią one niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście w rozumieniu wyżej cytowanego przepisu.
W tym stanie sprawy orzeczono jak w sentencji.