III SAB/Gl 491/25

III SAB/Gl 491/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-02-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2026 r. sprawy ze skargi U. R. na bezczynność W sp. z o. o. w J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy; 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) zasądza od W sp. z o. o. w J. na rzecz strony skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 31 października 2025r. skarżąca U. R. wniosła skargę na bezczynność W Sp. z o.o. w udostępnieniu informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 18 września 2025r. skarżąca wystąpiła do organu o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
1. Przestawienie procedury/sposobu wyboru oferenta w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego dotyczącego wynajmu "atrakcji dmuchanych" na imprezę firmową 13 września 2025r.,
2. Do których konkretnie potencjalnych oferentów wysłano zaproszenia/ zapytania do złożenia oferty w postępowaniu dotyczącym wynajmu "dmuchańców" na imprezę jak wyżej i jakiej formie ? e-mailowo, telefonicznie, poprzez BIP, platformę zakupową,
3. Jakie kryteria wyboru zastosowano przy wyborze najkorzystniejszej oferty ?
4. Ile ofert wpłynęło i od których firm,
5. Jaka była wartość cenowa wszystkich otrzymanych ofert wraz z podaniem rodzaju oferowanych urządzeń,
6. Jaki rodzaj "atrakcji" wraz wymiarami wybrano na imprezę, jak wyżej,
7.Przedstawienie skanu/ treści podpisanej umowy dotyczącej wynajmu "dmuchańców" na imprezę jak wyżej.
2 października 2025r. organ udzielił skarżącej odpowiedzi na wniosek.
Wyjaśnił, że:
"Ad 1. Przedmiotowe zamówienie nie było zamówieniem publicznym. Z uwagi na jego niską wartość (poniżej 10 tys. zł) spółka nie była zobowiązana do stosowania prawa zamówień publicznych ani też obowiązującego w spółce Regulaminu przeprowadzania przetargów i udzielania zamówień. Wybór wykonawcy nastąpił zgodnie z zasadami celowości i oszczędności.
Ad 2. W sprawie wynajmu dmuchańców spółka kontaktowała się telefonicznie z Państwa firmą oraz firmą co do której informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorcy.
Ad 3. Podczas wyboru wykonawcy kierowano się zasadami celowości i oszczędności wydatkowania posiadanych środków.
Ad 4. Jak w punkcie 2 procedura udzielenia zamówienia nie obejmowała formalnego wpływu ofert.
Ad 5 -7. Tak jak wskazywaliśmy i uzasadniali liśmy we wcześniejszej korespondencji, informacje tym zakresie objęte są ograniczenie prawa do informacji publicznej, o którym mowa w artykule 5 ustęp 2 u dip z uwagi na fakt, iż stanowią tajemnicę przedsiębiorcy."
14 października 2025r. skarżąca wystąpiła z ponagleniem. Stwierdziła, że co do punktów 1, 2, 3 i 4 odpowiedź była niejasna i wymijająca, zaś co do punktów 5-7 odmówiono jej udzielenia.
W odpowiedzi organ wyraził pogląd, że wniosek został rozpoznany terminowo i w pełnym zakresie, zatem uznał zarzut strony za bezpodstawny.
We wskazanej na wstępie skardze strona zarzuciła organowi bezczynność poprzez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądaniem i wniosła o:
1. Zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,
2. Zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego nie załatwienia sprawy w terminie,
3. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym,
4. Zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu tego wniosku wskazał, że 25 listopada 2025r. osoba, której dane podlegały ochronie wyraziła zgodę na udostępnienie treści zawartej umowy, w związku z czym organ przesłał skarżącej żądaną informację w pełnym zakresie, dokładnie odpowiadającym treści wniosku. Uznał zatem, że w związku z udostępnieniem informacji w toku postępowania ustała przyczyna skargi, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie. Podkreślił, że organ nie jest organem administracji, zatem nie wydaje decyzji administracyjnych, ale przesłana odpowiedź zawierała jasne uzasadnienie dlaczego częściowo odmówiono udzielenia informacji powołując się na art. 5 ust. 2 udip. W załączeniu przesłał odpowiedź z 26 listopada 2025r. udzieloną skarżącej na jej wniosek, zawierającą szczegółowe odpowiedzi na postawione pytania oraz skan umowy zawartej z firmą dostarczającą dmuchańców na imprezę firmową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy.
Zasady realizacji wyrażonego w art. 61 Konstytucji prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne zawiera ustawa z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022r., poz. 902, dalej "udip").
Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosownego aktu lub podjęcia określonej czynności.
Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu.
Natomiast o obowiązku udostępnienia informacji publicznej można mówić, gdy spełnione jest kryterium podmiotowe - adresat wniosku należy do grupy podmiotów zobowiązanych do ujawnienia informacji publicznej, oraz przedmiotowe – gdy wniosek rzeczywiście obejmuje dane o charakterze informacji publicznej.
W sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest sporne, że spełnione jest kryterium podmiotowe.
Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 5 udip, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W niniejszej sprawie żądanie udostępnienia informacji zostało skierowane do spółki prawa handlowego, której wszystkie udziały należą do Gminy J., a głównym przedmiotem działalności jest pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków, co wynika z KRS Spółki o nr. [...], zatem w przypadku organu spełniony jest zarówno warunek wykonywania zadań publicznych, jak i dysponowania majątkiem publicznym. Zresztą adresat wniosku swego obowiązku w zakresie udzielenia informacji nie kwestionował.
Analizując zaś spełnienie przesłanki przedmiotowej, to również ona jest spełniona.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f) udip, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują. Zatem pytania zmierzające do ustalenia trybu postępowania i kryteriów zastosowanych przy wyborze wykonawcy umowy finansowanej ze środków publicznych, złożonych ofert, ceny, były pytaniami o informację publiczną.
Stosownie do art. 13 ust. 1 i 2 udip:
1. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Co do odpowiedzi na pytania 1-4 Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że – jakkolwiek były przekazane w terminie - nie były one wyczerpujące. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że udzielenie odpowiedzi, ale niepełnej, wymijającej czy ogólnikowej nie eliminuje zarzutu bezczynności. Jednak co ważniejsze odnosząc się do pytań 5-7 (i częściowo 2) organ wyjaśnił jedynie, że informacje, których dotyczą są objęte ograniczeniem prawa do informacji publicznej, o którym mowa w art. 5 ust. 2 udip, gdyż stanowią tajemnicę przedsiębiorcy.
Stosownie do tego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Z powyższego wynika, że informacja, której udzielenia organ odmawia w oparciu o art. 5 ust. 2 ma charakter informacji publicznej, a jedynie można odmówić jej udostępnienia z uwagi na wskazane w tym przepisie dobra prawnie chronione.
Należy jednak zauważyć, że stosownie do art. 16 ust. 1 udip, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
Zatem mimo, że odpowiedź z 2 października 2025r. była udzielona w terminie, to jednak zarzut bezczynności okazał się uzasadniony, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa. W zakresie punktów 1-4 wynikało to z częściowo niepełnej informacji, a w zakresie pkt 5-7 i częściowo pkt 2 z faktu, że załatwienie sprawy nie nastąpiło w formie wymaganej art. 16 ust. 1 udip czyli w formie decyzji administracyjnej.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę stwierdzenia, że organ nie jest organem administracji publicznej i nie wydaje decyzji administracyjnych wyjaśnić należy, że forma załatwienia wniosku o udzielenie informacji nie jest uzależniona od statusu adresata, lecz od charakteru informacji. Jeśli nie ma ona charakteru informacji publicznej, odpowiedź na zapytanie o nią może przybrać postać nieformalnego pisma, jeśli zaś jest informacją publiczną, a organ zamierza odmówić jej udzielenia, winien wydać decyzję administracyjną i to niezależnie od tego, czy jest organem władzy publicznej czy też ma obowiązek stosowania ustawy na innej podstawie prawnej (art. 4 ust. 1 pkt 2-5 udip.).
Nie eliminuje zarzutu bezczynności fakt udzielenia pełnej informacji pismem z 26 listopada 2025r. Sąd ocenia bowiem zarzut bezczynności na dzień upływu terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek czyli w niniejszej sprawie wg stanu na dzień 2 października 2025r. Udostępnienie informacji w terminie późniejszym ma jedynie ten skutek, że Sąd umarza postępowanie odnośnie zobowiązania organu do załatwienia sprawy. Nakładanie takiego zobowiązania odnośnie czynności, która jakkolwiek z przekroczeniem terminu, to jednak została już dokonana byłoby nieracjonalne i oczywiście zbędne.
Natomiast z art. 149 § 1a ppsa wynika, że stwierdzając bezczynność Sąd z urzędu bada, czy bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, czego Sąd w tej sprawie nie stwierdził. Każda bezczynność jest bowiem naruszeniem prawa, ale nie w każdej dochodzi do naruszenia rażącego czy istotnego. Skoro powołany przepis posługuje się pojęciem naruszenia rażącego to oznacza to, że musi ono mieć inny charakter, niż naruszenie "zwykłe", czyli musi się cechować szczególnym natężeniem owej cechy niezgodności z prawem, w tym np. świadomym lekceważeniem przez organ obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka bezczynność z rażącym naruszeniem prawa nie zaistniała, albowiem organ korespondował ze stroną, a finalnie udostępnił żądane informacje jeszcze przed wydaniem wyroku.
Nie mógł natomiast Sąd rozpoznać wniosku skarżącej z pkt. 2. skargi o zobowiązanie organu do dyscyplinarnego ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy, jako że takie rozstrzygnięcie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a ppsa Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania, na które składa się jedynie 100 zł wpisu od skargi, gdyż skarżąca działała osobiście, Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa.