II SAB/KE 80/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność Prokuratora w sprawie udostępnienia informacji publicznej, uznając wniosek za nadużycie prawa.
Skarga została wniesiona na bezczynność Prokuratora w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wynagrodzenia prokuratora. Sąd uznał, że żądana informacja jest informacją publiczną, jednakże wniosek skarżącego, będący osiemnastym tego typu wnioskiem od początku 2021 roku, złożony w kontekście toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego, stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej. W związku z tym skarga została oddalona.
Skarżący P. D. złożył skargę na bezczynność Prokuratora w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wynagrodzenia brutto prokuratora za lata 2021-2022. Prokurator odpowiedział na wniosek, uznając go za nadużycie prawa do informacji publicznej, powołując się na liczne wcześniejsze wnioski skarżącego oraz fakt prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, rozpoznając sprawę, stwierdził, że choć wynagrodzenie prokuratora jest informacją publiczną, to jednak skala i kontekst składanych wniosków przez skarżącego wskazują na próbę wykorzystania instytucji dostępu do informacji publicznej w celu innym niż troska o dobro publiczne, a mianowicie dla nękania organu i utrudniania jego funkcjonowania. Sąd podkreślił, że prawo do informacji publicznej nie jest absolutne i nie może służyć zaspokajaniu indywidualnych potrzeb uwarunkowanych postępowaniami sądowymi. W związku z tym, uznając wniosek za nadużycie prawa, sąd oddalił skargę na bezczynność.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Prokurator nie pozostaje w bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, uznając go za nadużycie prawa.
Uzasadnienie
Sąd badał, czy organ podjął czynności zmierzające do rozpoznania wniosku. W tym przypadku organ odpowiedział na wniosek, odmawiając udostępnienia informacji z uwagi na nadużycie prawa, co wyłącza kwalifikację bezczynności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.k. art. 234
Kodeks karny
k.k. art. 233 § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek skarżącego stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej ze względu na jego skalę, kontekst czasowy i powiązanie z postępowaniem karnym. Prawo do informacji publicznej nie jest absolutne i nie może służyć nękaniu organu ani utrudnianiu jego funkcjonowania.
Odrzucone argumenty
Prokurator pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
wniosek ten stanowi nadużycie prawa do udostępniania informacji publicznej celem tym jest przede wszystkim zapewnienie transparentności życia publicznego, jawności i przejrzystości działań podejmowanych przez orany władzy państwowej nie jest zaspokajanie czy też realizacja indywidualnych potrzeb w postaci pozyskiwania informacji, co prawda mających charakter publiczny, wykorzystywanych jednak m.in. w celach zawodowych, komercyjnych lub służących celowej dezorganizacji funkcjonowania państwa nadużywanie publicznego prawa podmiotowego ma miejsce wówczas, gdy podejmuje się próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne celem działania skarżącego nie jest jakakolwiek dbałość o interes publiczny, lecz nękanie adresata i utrudnienie funkcjonowania organu
Skład orzekający
Krzysztof Armański
przewodniczący
Jacek Kuza
sprawozdawca
Dorota Pędziwilk-Moskal
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie nadużycia prawa do informacji publicznej w kontekście licznych wniosków i postępowań."
Ograniczenia: Stosowanie w przypadkach ewidentnego nadużycia prawa do informacji publicznej, gdzie cel wniosku jest sprzeczny z jego istotą i dobrem publicznym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują granice prawa do informacji publicznej, gdy jest ono wykorzystywane w sposób nadużycia, szczególnie w kontekście postępowań karnych.
“Czy można zasypać Prokuraturę wnioskami o informacje, by utrudnić jej pracę? Sąd mówi: to nadużycie prawa!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Ke 80/22 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2022-11-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Dorota Pędziwilk-Moskal Jacek Kuza /sprawozdawca/ Krzysztof Armański /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 749/23 - Wyrok NSA z 2024-11-19 Skarżony organ Prokurator Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 151, art. 3 par. 2 pkt 8 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 14 ust. 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Sygn. [...] II SAB/Ke 80/22 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Prokuratora w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Uzasadnienie P. D. pismem z 26 sierpnia 2022 r. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Prokuratora w zakresie nierozpatrzenia jego wniosku z 27 lipca 2022 r. o udzielenie informacji, w którym zwrócił się o udostępnienie, drogą elektroniczną, danych dotyczących wysokości osiąganego przez Prokuratora Prokuratury – D. D. wynagrodzenia brutto za poszczególne miesiące w roku 2021 i 2022. Skarżący zarzucił Prokuratorowi naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej "u.d.i.p." w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 14 dni, poprzez błędne zastosowanie polegające na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku z 27 lipca 2022 r. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że Prokurator pismem z 8 sierpnia 2022 r. wprawdzie odpowiedział na powyższy wniosek, jednak nie udostępnił żądanej informacji i nie wydał w tym zakresie decyzji. Skarżący podniósł, że dane o które wnioskował, należą do kategorii informacji publicznej i nie dotyczą jego spraw indywidualnych. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że jego wniosek jest nadużyciem prawa i zmierza do osiągnięcia innego celu niż dobro publiczne, gdyż służy nękaniu Prokuratury. Zdaniem skarżącego, organ nie ma prawa badać kim jest wnioskodawca i jaki jest jego interes w uzyskaniu informacji. Ponadto organ nie wykazał, aby żądane informacje miały zostać wykorzystane w celach prywatnych i nie uzasadnił, w jaki sposób złożenie wniosku miałoby stwarzać dolegliwości w pracy prokuratury. Skarżący dodał, że wielokrotnie składał podobne wnioski dotyczące prokuratorów i sędziów prowadzących jego sprawy, także w trakcie wykonywanych czynności i nigdy dotąd nie odmówiono mu udzielenia informacji, o które wnioskował. Autor skargi zaznaczył, że odmowa udzielenia żądanej informacji narusza prawo, gdyż dane, o które wnioskował skarżący bez wątpienia należą do kategorii informacji publicznej, a ich ujawnienie w żaden sposób nie spowoduje zakłóceń w czasie pracy prokuratora. W odpowiedzi na skargę Prokurator wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Nadto organ wniósł o przeprowadzenie dowodu z poniższych dokumentów: 1) wniosku skarżącego z 7 grudnia 2021 r. i odpowiedzi organu z 23 grudnia 2021 r. na ten wniosek (sygn. [...] 6.2021); 2) wniosków skarżącego z 17 grudnia 2021 r. i 17 listopada 2021 r. oraz odpowiedzi organu na wniosek z 26 listopada 2021 r., a także zawiadomienia P. D. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z 16 grudnia 2021 r. i odpowiedzi organu z 30 grudnia 2021 r. (sygn. [...] 9.2021); 3) wniosku skarżącego z 29 grudnia 2021 r. i odpowiedzi z 12 stycznia 2022 r. na ten wniosek, skargi na bezczynność z 18 stycznia 2022 r. i odpowiedzi organu z 7 lutego 2022 r. na skargę oraz wyroku WSA w Kielcach z 22 marca 2022 r. sygn. akt II SAB/Ke 12/22 z uzasadnieniem (sygn. [...] 10.2021); 4) wniosku skarżącego z 29 grudnia 2021 r., odpowiedzi organu z 12 stycznia 2022 r. na ten wniosek (sygn. [...]); 5) wniosku skarżącego z 11 stycznia 2022 r. i odpowiedzi organu z 24 stycznia 2022 r. na ww. wniosek (sygn. [...]); 6) wniosku skarżącego z 11 stycznia 2022 r. i odpowiedzi organu z 21 stycznia 2022 r. (sygn. [...]); 7) wniosku skarżącego z 4 lutego 2022 r., w tym z pismami przesyłającymi ten sam wniosek do Prokuratury z innych jednostek prokuratury (łącznie 8 egz.); rachunków dot. pobytu służbowego i odpowiedzi organu z 15 lutego 2022 r. (sygn. [...]); 8) wniosku skarżącego z 16 lutego 2022 r., w tym z pismami przewodnimi z innych jednostek prokuratury (łącznie 5 egz.) i odpowiedzi organu z 2 marca 2022 r. (sygn. [...]); 9) pisma P. D. z dnia 14 lutego 2022 r. (sygn. [...]); 10) wniosku skarżącego z 16 marca 2022 r., pisma przewodniego Prokuratury Rejonowej Kielce-Zachód w K. z 21 marca 2022 r. przesyłającego ten sam wniosek, odpowiedzi organu z 28 marca 2022 r. na ten wniosek, skargi P. D. na bezczynność z 4 kwietnia 2022 r., odpowiedzi organu na skargę z 14 kwietnia 2022 r. i odpisu wyroku WSA w Kielcach z 7 czerwca 2022 r., sygn. akt II SAB/Ke 37/22 (3016-4.Ip.12.2022); 11) wniosku skarżącego z 23 marca 2022 r., pisma z Prokuratury Rejonowej w K. z 31 marca 2022 r.; postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa z 25 lutego 2022 r.; zażalenia na to postanowienie z 25 marca 2022 r., odpowiedzi organu z 5 kwietnia 2022 r. na ww. wniosek (sygn. [...]); 12) wniosku skarżącego z 28 marca 2022 r. i odpowiedzi organu z 4 kwietnia 2022 r. (sygn. [...]); 13) wniosku skarżącego z 31 marca 2022 r. i odpowiedzi organu z 7 kwietnia 2022 r. (sygn. [...]); 14) wniosku skarżącego z 5 kwietnia 2022 r. oraz odpowiedzi organu z 11 kwietnia 2022 r. (sygn. [...]); 15) wniosku skarżącego z 20 czerwca 2022 r. i odpowiedzi organu z 4 lipca 2022 r. (sygn. [...]); 16) wniosku skarżącego z 6 lipca 2022 r., pisma Prokuratury Rejonowej w S. z 13 lipca 2022 r. z załącznikami i odpowiedzi organu z 20 lipca 2022 r. (sygn. [...]); 17) wniosku skarżącego z 14 lipca 2022 r. i odpowiedzi organu z 27 lipca 2022 r. (sygn. [...]); 18) wniosku skarżącego z 14 lipca 2022 r. i odpowiedzi organu z 27 lipca 2022 r. (sygn. [...]); 19) pism P. D. z 21 czerwca 2022 r. do Prokuratora oraz do Prokuratora Regionalnego w K. wraz z pismem przewodnim Prokuratury Regionalnej w K. z 23 czerwca 2022 r. i odpowiedzi organu z 6 lipca 2022 r. na to pismo (sygn. [...]). W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wyjaśnił, że pismem z 8 sierpnia 2022 r. udzielono skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek z 27 lipca 2022 r. wskazując, że wniosek ten stanowi nadużycie prawa do udostępniania informacji publicznej. W piśmie tym podano również, że istnieje powiązanie pomiędzy skierowanym przez organ przeciwko skarżącemu 31 grudnia 2021 r. aktem oskarżenia, a kierowanymi przez niego wnioskami o udzielenie informacji publicznej. Organ podkreślił, że Prokuratura pod sygn. PO IV Ds. 5.2019 przeprowadziła śledztwo przeciwko P. D. podejrzanemu o szereg przestępstw z art. 234 i 233 § 1 k.k., popełnionych na szkodę prokuratorów i sędziów z obszaru całego kraju. Śledztwo to zostało zakończone skierowaniem 31 grudnia 2021 r. aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w R.. W związku z powyższym śledztwem P. D. złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez prokuratora referenta. Jego zawiadomienie przesłano do rozpoznania do Prokuratury Rejonowej w K.. Po przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego Prokurator Prokuratury Rejonowej w K. D. K. wydał [...] lutego 2022 r. postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa wobec ustalenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Następnie P. D. złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez P. D. K. w toku prowadzenia ww. postępowania, które przekazano do Prokuratury Rejonowej w S.. W tej sprawie 7 czerwca 2022 r. prokurator wydał postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa wobec ustalenia, że czynu nie popełniono. Organ podniósł, że równolegle z ww. postępowaniami P. D. kierował do Prokuratury Okręgowej liczne wnioski (w okresie od początku 2021 r. do dnia 14 lipca 2022 r. - łącznie 18 wniosków) w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, dotyczące prokuratorów referentów. Dalej organ stwierdził, że biorąc pod uwagę, że rozpatrzenie wniosku z 27 lipca 2022 r., nastąpiło w terminie wskazanym w u.i.d.p., nie można uznać, że nie podjęto czynności w terminie określonym w art. 13 ust. 1. Natomiast skarżącemu odmówiono udzielenia żądanej informacji z uwagi na to, że omawiany wniosek został złożony w celu innym niż troska o dobro publiczne i stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej, na co wskazano w udzielonej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1 - 7 i § 3 p.p.s.a, a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a tej ustawy. Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia, jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju. W przypadku skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej Sąd bada zatem, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych oraz, czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Zaistnienie bezczynności związane jest natomiast z brakiem podjęcia przez zobowiązany organ określonych w ustawie, odpowiednich czynności ostatecznie zmierzających do rozpoznania wniosku. W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Z kolei art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. W świetle tych regulacji przyjąć należy, że informacją publiczną są wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. W konsekwencji, informacje dotyczące wysokości osiąganego wynagrodzenia brutto na stanowisku prokuratora stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie omawianej ustawy, jako informacje odnoszące się do organizacji i zasad funkcjonowania organu, co zresztą jest w sprawie bezsporne. Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział wówczas, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), tj., gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W zasadzie więc odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie zwykłym pismem, jak w niniejszej sprawie, chyba że z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej, odmowy jej udzielenia w takiej formie nie można zakwalifikować jako bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Innymi słowy, tryb odmowy udostępnienia informacji w formie decyzji administracyjnej nie ma zastosowania w przypadku uznania – tak jak w kontrolowanej sprawie - że strona nadużyła prawa do informacji publicznej. Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący wnioskiem z 27 lipca 2022 r. zwrócił się do Prokuratora o udzielenie informacji publicznej dotyczącej Prokuratora Prokuratury – D. D., żądając podania wysokości osiąganego przez tego Prokuratora wynagrodzenia brutto za poszczególne miesiące osiąganego w roku 2021 i 2022. Pismem z 8 sierpnia 2022 r. Prokurator udzielił skarżącemu odpowiedzi na powyższy wniosek, stwierdzając, że wniosek ten stanowi nadużycie prawa do udostępniania informacji publicznej. Nie było kwestionowane, że Prokurator jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., a nadto, że udzielił skarżącemu odpowiedzi pismem w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku. Kwestią sporną było natomiast to, czy wniosek skarżącego stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej. Tytułem wstępu wskazać należy, że o nadużyciu prawa do informacji można mówić wówczas, gdy wykorzystuje się je w sposób sprzeczny z celem, który legł u podstaw jego ustanowienia,. Warto zwrócić uwagę na - najogólniej pojęty - cel prawa do informacji publicznej. Celem tym jest przede wszystkim zapewnienie transparentności życia publicznego, jawności i przejrzystości działań podejmowanych przez orany władzy państwowej i inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Z drugiej strony ma ono zapewnić wpływ obywateli na poczynania władzy w takim zakresie, w jakim jest to istotne z punktu widzenia realizacji standardów demokratycznego państwa prawnego. W związku z tym celem prawa do informacji publicznej (zarówno konstytucyjnego, jak i wyrażonego w ustawie) nie jest zaspokajanie czy też realizacja indywidualnych potrzeb w postaci pozyskiwania informacji, co prawda mających charakter publiczny, wykorzystywanych jednak m.in. w celach zawodowych, komercyjnych lub służących celowej dezorganizacji funkcjonowania państwa (zob. J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle, wykładni funkcjonalnej, w: Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005 r., pod red. J. Górala, R. Hau: J. Trzcińskiego, Warszawa 2005, s. 141 i 147). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że nadużywanie publicznego prawa podmiotowego ma miejsce wówczas, gdy podejmuje się próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (por. wyroki NSA z: 20 października 2022 r., III OSK 5882/21, 16 października 2015 r., I OSK 1992/14, 23 listopada 2016 r., I OSK 1601/15, 14 lutego 2017 r., I OSK 2642/16). Zasadniczo w doktrynie prawniczej oraz w orzecznictwie konstrukcja nadużycia prawa do informacji publicznej pojawia się w kontekście: 1. wykorzystania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji (do swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji); 2. wykorzystania dla celów gospodarczych, zawodowych lub na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych; 3. wykorzystania dla szykanowania osób piastujących funkcje publiczne, do pozyskiwania informacji o tych osobach nie w celu społecznej kontroli, lecz dla prowadzenia sporów osobistych, zaspokojenia prywatnych animozji (por. wyrok WSA w Krakowie z 28 stycznia 2020 r., II SAB/Kr 481/19). W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie określono granic korzystania z prawa do informacji, a w konsekwencji brak jest jakichkolwiek ograniczeń zarówno co do liczby, jak i jakości żądanej informacji. Taki stan rzeczy powoduje jednak, że w praktyce bardzo często dochodzi do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają z ustawy, ani tym bardziej z Konstytucji RP oraz celów, które są trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa, składającego się z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych. W każdym indywidualnym przypadku zachowanie skarżącego wnoszącego o udzielenie informacji publicznej winno być zatem oceniane nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, ale również przez pryzmat celów wynikających z ustawy i Konstytucji RP . W rozpoznawanej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej z 27 lipca 2022 r. był osiemnastym wnioskiem (pismem) o udzielenie informacji złożonym przez skarżącego do organu. Analiza akt sprawy potwierdza, że skarżący od początku 2021 r. do 14 lipca 2022 r. (oprócz rozpoznawanej sprawy) złożył siedemnaście wniosków o udzielenie informacji publicznej, w sprawach szczegółowo wymienionych w odpowiedzi organu na skargę, z których poświadczone za zgodność kserokopie dokumentów stanowią załączniki do odpowiedzi na skargę. Wnioski w powyższych sprawach dotyczyły żądania udostępnienia różnego rodzaju informacji, obejmujących m.in.: udział prokuratora w rozpoznawaniu posiedzeń, przesłuchanie świadków, koszty podróży służbowych, w tym ilości przejechanych kilometrów, rozliczenia paliwa, koszty noclegów oraz godziny wyjazdów i powrotów, kopie życiorysu i dyplomu ukończenia studiów, przebieg drogi zawodowej, a także innych aspektów związanych z prowadzonym przeciwko skarżącemu postępowaniem Prokuratury w sprawie o sygn. akt [...], czy też odmów wszczęcia prowadzenia śledztw z zawiadomień skarżącego o podejrzeniu popełnienia przestępstw. Na większość z tych wniosków zobowiązany organ udostępnił skarżącemu informacji w trybie u.d.i.p. W ocenie Sądu, treść i ilość złożonych wniosków, a także koincydencja czasowa pomiędzy śledztwem prowadzonym pod sygn. akt PO IV [...] przeciwko P. D. podejrzanemu o szereg przestępstw z art. 234 i 233 § 1 k.k., popełnionych na szkodę prokuratorów i sędziów z obszaru całego kraju, zakończonym skierowaniem 31 grudnia 2021 r. aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w R., a nadto wydanym przez P. D. K. w sprawie o sygn. [...] postanowieniem z 25 lutego 2022 r. o odmowie wszczęcia śledztwa z zawiadomienia skarżącego oraz postępowaniem z 7 czerwca 2022 r. Prokuratury Rejonowej w S. w sprawie sygn. [...] o odmowie wszczęcia śledztwa z zawiadomienia skarżącego o popełnieniu przestępstwa przez P. D. Kuska - a przystąpieniem do składania wniosków o udzielenie informacji publicznej wskazuje na to, że skarżący próbuje wykorzystać instytucję prawa do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego, niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność organów administracji. Lektura akt sprawy pozwala uznać, że złożony w niniejszej sprawie wniosek ma na celu wywołanie dolegliwości u adresata i utrudnienie funkcjonowania Prokuratury. W przekonaniu Sądu, wniosek skarżącego obiektywnie nie służy jakiemukolwiek dobru powszechnemu, nie tylko nie prowadzi do poprawy funkcjonowania urzędu, a wręcz przeciwnie, ma stanowić dla niego dolegliwość. W istocie więc wniosek nie służy usprawnieniu realizacji przez organ zadań publicznych, a godzi w realizację tych zadań. Postępowanie skarżącego prowadzi do zagrożenia wynikającego z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP prawa do informacji osób, które chcą je realizować zgodnie z jego istotą. Opisane nadużycie absorbuje bowiem organ, jego siły i środki, co może opóźniać realizację wniosków niestanowiących nadużycia prawa. Niewątpliwie tłem dla niniejszej sprawy i zasadniczym powodem nadużycia przez wnioskodawcę prawa do informacji publicznej jest przeprowadzone przez organ śledztwo przeciwko skarżącemu oraz odmowa wszczęcia śledztw z jego zgłoszenia o podejrzeniu popełnienia przestępstw. Realizacja prawa do informacji publicznej nie może jednak służyć zaspokojeniu indywidualnych potrzeb wnioskodawcy, uwarunkowanych dotyczącymi go postępowaniami prowadzonymi przez podmiot zobowiązany. Stosowanie trybu ustawy o dostępie do informacji publicznej dla realizacji takiego celu nie było zamierzeniem ustawodawcy i nie podlega ochronie prawnej, również w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2017 r., I OSK 2777/16). W ocenie Sądu, skala wykorzystywania przez skarżącego instytucji dostępu do informacji publicznej uzasadnia stanowisko Prokuratora, że wniosek skarżącego stanowi przejaw nadużywania prawa do informacji publicznej. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w tym zakresie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12, zgodnie z którym zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Obywatelskie prawo dostępu do informacji publicznej nie ma bowiem charakteru absolutnego (tak WSA w Poznaniu w wyroku z 20 grudnia 2019 r., II SA/Po 732/19). Powyższe rozważania uprawniają do wniosku, że celem działania skarżącego nie jest jakakolwiek dbałość o interes publiczny, lecz nękanie adresata i utrudnienie funkcjonowania organu, co stanowi o nadużyciu prawa do informacji publicznej. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania, że organ pozostaje w bezczynności. Skoro więc podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI