III SAB/Gl 330/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę radnej na bezczynność spółki z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej.
Skarga została wniesiona przez radną na bezczynność spółki R sp. z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Radna domagała się m.in. kopii opinii prawnych, audytów i analiz ekonomicznych. Spółka udzieliła części odpowiedzi, a w pozostałym zakresie odmówiła udostępnienia dokumentów, uznając je za tajemnicę przedsiębiorcy i niebędące informacją publiczną. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko spółki, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
Skarżąca, radna A.S., wniosła skargę na bezczynność spółki R sp. z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wniosek dotyczył m.in. kopii opinii prawnych, audytów i analiz ekonomicznych związanych ze sponsoringiem i współpracą z innymi spółkami. Spółka udzieliła części odpowiedzi, podając kwoty zleceń i nazwy wykonawców, ale odmówiła przekazania kopii dokumentów, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy i fakt, że nie są to informacje publiczne. Spółka argumentowała, że jej działalność ma charakter gospodarczy, a zlecane opracowania służą jej interesom, a nie realizacji zadań publicznych. Radna domagała się wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że spółka nie pozostawała w bezczynności, a żądane dokumenty (treść opinii prawnych, audytów i analiz ekonomicznych innych przedsiębiorstw) nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd podkreślił, że w przypadku, gdy żądane dane nie są informacją publiczną, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji odmownej, a jedynie zawiadomienia o braku podstaw do udostępnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ dotyczą one sfery interesów gospodarczych spółki, a nie realizacji zadań publicznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działalność spółki z o.o. jest działalnością gospodarczą, a zlecane przez nią opracowania służą jej interesom ekonomicznym, a nie wykonywaniu zadań publicznych. W związku z tym, nie podlegają one udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odmowa udostępnienia takich dokumentów nie stanowi bezczynności organu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.d.i.p. art. 2 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
MPPOIP art. 19 § ust. 2
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych
k.s.h.
Kodeks spółek handlowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądane dokumenty (opinie prawne, audyty, analizy ekonomiczne) nie stanowią informacji publicznej, ponieważ dotyczą sfery gospodarczej spółki, a nie realizacji zadań publicznych. Spółka nie pozostawała w bezczynności, ponieważ udzieliła odpowiedzi na część wniosku, a w pozostałym zakresie poinformowała o braku podstaw do udostępnienia danych, które nie są informacją publiczną. Organ nie miał obowiązku wydawania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, gdy żądane dane nie są informacją publiczną.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej, że spółka dopuściła się bezczynności poprzez nieudostępnienie żądanych dokumentów i niewydanie decyzji odmownej. Argumentacja skarżącej, że żądane dokumenty stanowią informację publiczną.
Godne uwagi sformułowania
żądane informacje w znacznej części wykraczały poza zakres kompetencji organu (przekazanie treści opinii prawnej, audytu prawnego oraz analizy ekonomicznej innego przedsiębiorstwa) dane dotyczące przekazanie treści opinii prawnej, audytu prawnego oraz analizy ekonomicznej innego przedsiębiorstwa objęte wnioskiem skarżącej nie stanowią informacji publicznej w takiej sytuacji nie można skutecznie organowi zarzucić bezczynności
Skład orzekający
Krzysztof Wujek
przewodniczący
Barbara Brandys-Kmiecik
członek
Adam Gołuch
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, kiedy dokumenty wytworzone przez spółkę z o.o. (nawet z udziałem gminy) nie stanowią informacji publicznej i kiedy brak wydania decyzji odmownej nie jest bezczynnością."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z o.o. z udziałem gminy, ale zasady interpretacji informacji publicznej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy granicy między informacją publiczną a tajemnicą przedsiębiorcy w kontekście spółek z udziałem samorządu, co jest częstym problemem praktycznym.
“Czy spółka z gminnym udziałem musi ujawnić swoje tajemnice handlowe? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SAB/Gl 330/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-01-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Gołuch /sprawozdawca/ Barbara Brandys-Kmiecik Krzysztof Wujek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198 art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 13 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A.S. na bezczynność R sp. z o.o. w R. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej oddala skargę. Uzasadnienie Pismem z dnia 11 października 2023r., A. S. (dalej: skarżąca, strona), w trybie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność R sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: Spółka, RCR, organ ), w przedmiocie udzielenia jej informacji publicznej, o którą wystąpiła wnioskiem z 12 września 2023 r. W skardze strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOIP") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, 3) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.), w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej udostępniana jest na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji, podczas gdy w sprawie nie została wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji, 4) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 u.d.i.p., w zakresie, w jakim odmowa udostępnienia informacji następuje w drodze decyzji, poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej w przypadku ograniczenia prawa do informacji. W związku z powyższym wniosła o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona m.in. przedstawiła przebieg postępowania. Jej zdaniem organ częściowo odpowiedział na wniosek. Natomiast skarżąca nie zgodziła się z argumentacją organu wskazała, że w przedmiotowej sprawie organ nie udostępnił informacji z powodu uznania, że jej udostępnienie naruszyłoby prywatność osoby fizycznej i tajemnicę przedsiębiorcy. Jednakże pomimo faktycznej odmowy udostępnienia nie została wydana decyzja administracyjna w tym przedmiocie (zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Strona wskazała, że organ może załatwić wniosek o udostępnienie informacji w dwojaki sposób. Po pierwsze, poprzez udostępnienie informacji będącej przedmiotem żądania, po drugie zaś poprzez wydanie decyzji administracyjnej, jeśli zdaniem organu w sprawie zachodzi potrzeba ograniczenia prawa do informacji. Niepodjęcie ani jednego, ani drugiego działania zdaniem strony świadczy o tym, że organ pozostaje w bezczynności. Nie ma przy tym znaczenia odpowiedź mailowa z dnia 27 września 2023 r., którą do niej skierowano, skoro to działanie organu nie przybrało formy wymaganej przez prawo (tj. formy decyzji administracyjnej). W ocenie strony wydanie przez organ decyzji administracyjnej jest niezbędne do umożliwienia jej zakwestionowania prawidłowości ograniczenia prawa do informacji. Stan faktyczny sprawy jest następujący. Skarżąca wnioskiem z 12 września 2023r. na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej złożyła jako Radna RM R. za pośrednictwem adresu mailowego gminnej spółki R R. Sp. z o.o. wniosek o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: 1) czy spółka Z. sp. z o.o. zlecała w 2022r. wykonanie opinii prawnej dot. warunków realizacji sponsoringu przez Z. sp. z o.o.? Jeśli tak to również kopii takiej umowy oraz kopii sporządzonej opinii prawnej, 2) czy spółka Z. sp. z o.o. zlecała w 2022r. wykonanie audytu prawnego spółki U R. sp. z o. o. jeśli tak, to również kopii takiej umowy oraz kopii sporządzonego audytu, 3) czy spółka Z. sp. z o.o. zlecała w 2022r. wykonanie analizy ekonomicznej oraz sposobu dofinansowania kapitałów własnych spółki U R. sp. z o.o. Jeśli tak to również kopii takiej umowy oraz kopii sporządzonej analizy. Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji strona wskazała drogę mailową. Pismem z dnia 20 września 2023 roku, podpisanym przez Prezesa Zarządu (jednoosobowego), RCR odpowiedziała - drogą mailową - na 3 zadane pytania, w następującym zakresie: - w przypadku pytania 1): potwierdziła fakt zlecenia wykonania opinii prawnej oraz danych wykonawcy opinii prawnej poprzez podanie firmy kancelarii prawnej wykonującej zlecenie oraz podała kwotę, jaką RCR uiściła za wykonaną opinię prawną; - w przypadku pytania 2): potwierdziła fakt zlecenia wykonania audytu prawnego oraz podania kwoty, jaką RCR uiściła za wykonanie zlecenia; - w przypadku pytania 3): potwierdziła fakt zlecenia wykonania analizy ekonomicznej oraz sposobu dofinansowania kapitałów własnych spółki U R. sp. z o.o. oraz podania kwoty, jaką RCR uiściła za wykonanie zlecenia. Ponadto w odpowiedzi skarżącej spółka wskazała, że opracowania powyższe zostały przygotowane w związku z planowaną współpracą pomiędzy RCR a U R. sp. z o.o. w zakresie współpracy marketingowej (w tym sponsoringu sportowego), a także poinformowała skarżącą, że zakres ujawnionych informacji odpowiada kryteriom zakresu dostępu do informacji publicznej, wskazanym w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 5) ppkt c) i e) u.d.i.p. Jednocześnie RCR - powołując się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. - odmówiła ujawnienia informacji dotyczącej osoby fizycznej wykonującej zlecenia, o których mowa w pytaniu 2) i 3), ponieważ dotyczyły osoby niebędącej publiczną. Ponadto, RCR odmówiła przekazania kopii opinii prawnej oraz audytu prawnego i analizy ekonomicznej, jako dokumentów stanowiących dorobek przedsiębiorstwa RCR stanowiący jej tajemnicę, uznając, że informacje te nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają ujawnieniu. W dniu 28 września 2023 r. (także drogą mailową), RCR otrzymała drugie pismo skarżącej, w którym żądała wydania decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej. RCR, (pismem datowanym także na 28 września 2023 r.), wyjaśniła skarżącej, iż odpowiedziała na jej zapytania, a ograniczenie zakresu odpowiedzi wynikało z przepisów u.d.i.p. bądź nie mieściło się w definicji "informacji publicznej", zatem nie było podstawy do wydawania decyzji, o której mowa w art. 16, w zw z art. 17 ust. 1) u.d.i.p. W konsekwencji organ stwierdził, że nie jest zobowiązany do wydawania decyzji odmownej w zakresie danych, które nie podlegają udostępnieniu, bowiem nie są informacją publiczną, o której mowa w art. 1 u.d.i.p. W związku z powyższym strona złożyła do WSA skargę na bezczynność RCR, datowaną na 11 października 2023 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w całości, albo oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko a ponadto wniósł o zasądzenie od skarżącej na rzecz RCR kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ nie zgodził się z argumentacją skarżącej. Szeroko omówił definicję informacji publicznej wynikającą z doktryny i orzecznictwa. W ocenie organu żądana informacja nie mieściła się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p., jak również z uwagi na brak bezczynności RCR, skarga złożona w niniejszej sprawie powinna zostać odrzucona jako niedopuszczalna, względnie oddalona jako bezzasadna. Nadto Spółka wskazała, że część informacji, o których mowa we wniosku skarżącej nie odnosi się do RCR jako podmiotu wykonującego funkcję publiczną, to jest: nie dotyczą wykonywanych przez RCR zadań publicznych, ponieważ informacją publiczną jest taka informacja (dokument), która wyczerpuje dyspozycję art. 6 u.d.i.p. i która używana jest do realizowania powierzonych prawem zadań publicznych, zatem zadań dotyczących podmiotu wykonującego funkcje publicznoprawne bezpośrednio. Tymczasem cześć informacji z wniosku skarżącej zwłaszcza dotyczących wytworzonych dla przedsiębiorstwa analiz i opracowań nie jest związana z wykonywanie przez RCR bezpośrednio czy nawet pośrednio, władzy publicznej lub jakichkolwiek funkcji publicznych. Zlecanie wykonania opracowań biznesowych przez RCR należy do sfery interesów gospodarczych RCR, nie dotyczy zatem sprawy publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i w konsekwencji - nie podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach w niej określonych. Niezależnie od powyższego spółka podkreśliła, że okoliczność, iż Gmina R. jest jedynym udziałowcem RCR nie oznacza, że wszystkie sprawy związane z działalności RCR są sprawą publiczną i mogą być uznane za informację publiczną. Gdyby tak było, wówczas pozycja RCR na tle innych przedsiębiorców byłaby nieporównywalnie gorsza i prowadząca do dyskryminacji RCR w życiu gospodarczym. Spółka wskazała, że działa w warunkach wolnorynkowych: prowadzi działalność gospodarczą i jak każda spółka prawa handlowego stara się z tej działalności wypracować środki na pokrycie kosztów i osiągnięcie zysku. Działalność RCR ma także charakter gospodarczy i ukierunkowana jest na zysk, tak jak działalność innych spółek prawa handlowego, w których udziałowcami są osoby i podmioty prywatne. Zlecenie wykonania opracowań prawnych oraz ekonomicznych, dotyczących potencjalnego partnera w przyszłej wspólnej działalności gospodarczej przez RCR jest częścią procesów zarządzania przedsiębiorstwem oraz optymalizacją procesów prowadzenia działalności w ramach konkurencyjnego rynku. Celem wykonania opracowań będących przedmiotem zapytania skarżącej był interes gospodarczy RCR a nie podjęcie zadań publicznych, tym bardziej, że RCR dobrowolnie podał wartości wydatków związanych z wytworzeniem tych wewnętrznych dokumentów stanowiących wyłączną własność RCR, w celu ułatwienia ewentualnego sprawowania przez skarżącą zakresu kontroli - jako radnej Rady Miasta R.. RCR wskazało, że Gmina R. jest jedynie właścicielem wszystkich udziałów RCR. Majątek będący w posiadaniu RCR jest własnością samej RCR, tj. spółki prawa handlowego działającej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (dalej: ksh), nie jest zaś majątkiem Gminy czy Skarbu Państwa. Bieżąca działalność RCR oraz bieżąca kontrola tej działalności nie należy do właściciela (udziałowca), lecz do organów spółki. RCR jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest odrębną od udziałowca - Gminy R. - osobą prawną, posiadającą własny majątek i organy zarządzające jej działalnością. Majątek RCR nie może być zatem utożsamiany z majątkiem jej udziałowca - Gminy R.. Spółka wskazała, że informacje, o których ujawnienie wnosiła skarżąca (przekazanie treści opinii prawnej, audytu prawnego oraz analizy ekonomicznej innego przedsiębiorstwa) są informacjami powszechnie występującymi w obrocie gospodarczym i dotyczącymi wyłącznie interesów pomiędzy zainteresowanymi podmiotami - częstokroć są elementem tzw. analizy due dilligence, czyli wielowymiarowego badania kondycji danej firmy przed podjęciem współpracy. Dane te, jak wskazuje praktyka gospodarcza, zawsze objęte są tajemnicą i nie mogą być ujawniane; co więcej - w przypadku np. spółek notowanych na giełdzie, wykorzystywanie takich informacji stanowi poważne przestępstwo, także w polskiej rzeczywistości prawnej (tzw. inside information). Spółka podkreśliła, że informacje, o które wnosiła skarżąca nie dotyczą w żadnym zakresie zadań publicznych realizowanych przez RCR i nie są powiązane z gospodarowaniem majątkiem komunalnym, a są związane wyłącznie z relacjami gospodarczymi pomiędzy dwoma spółkami prawa handlowego, działającymi na podstawie przepisów ksh. Nadto wskazała, że labilność i brak precyzyjnej definicji "informacji publicznej" oraz "sprawy publicznej" w polskim prawie powoduje, zdaniem RCR, powstawaniem warunków do nadużyć przy posługiwaniu się u.d.i.p. jako podstawą do uzyskania danych, często wrażliwych i dotyczących żywotnych interesów gospodarczych, w żadnym razie niedotyczących spraw publicznych. Co więcej, w konsekwencji takiego ujawnienia dojść może do narażenia ujawniającego takie dane na odpowiedzialność materialną czy nawet karną, w związku z podaniem do powszechnej wiadomości informacji stanowiących tajemnicę handlową czy biznesową nie tylko samego ujawniającego, ale także podmiotów z nim współpracujących. Podsumowując spółka stwierdziła, że prawodawca powinien podjąć działania w kierunku doprecyzowania definicji "informacji publicznej" oraz "sprawy publicznej", chociażby w celu uniknięcia występowania w praktyce wyżej wskazanych zagrożeń i niejasności, które w konsekwencji prowadzą do otwarcia wielu niepotrzebnych postępowań przed sądami. Spółka zaakcentowała, że na gruncie u.d.i.p. organ jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, ale tylko takiej, która znajduje się w jego posiadaniu i stanowi informację publiczną której używa do zrealizowania powierzonych prawem działań. Tym samym, na zasadach określonych w przepisach u.d.i.p. nie można domagać się wytworzenia informacji, której organ nie posiada bądź udostępniania informacji, która nie ma charakteru informacji publicznej lub powinna zostać udostępniona w innym trybie. Jeśli wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, iż żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą. Zdaniem organu poinformowanie skarżącej, że część jej wniosku nie dotyczy sprawy z zakresu podlegającego udostępnieniu w trybie przewidzianym w u.d.i.p. stanowi czynność materialno-techniczną, która nie przybiera formy decyzji administracyjnej i nie mieści się w katalogu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. RCR stoi na stanowisku, że nie była zobowiązana do wydania decyzji o odmowie udzielenia dostępu do informacji publicznej, ponieważ w zakresie danych, które obejmuje u.d.i.p., informacje takie zostały skarżącej przekazane. W ocenie spółki w przedmiotowej sprawie nie można jej postawić zarzutu lekceważenia skarżącej czy braku podejmowania jakichkolwiek czynności przez czas trwania postępowania. Tym bardziej nie można postawić zarzutu niezastosowania przepisu art. 16 u.d.i.p., skoro, wydanie decyzji odmownej było w niniejszej sprawie niemożliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP). Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492, dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem jej art. 57a. Mocą art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Wyjaśnienia wymaga także, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Wniesienie tej skargi jest zatem czasowo ograniczone jedynie trwaniem niepożądanego stanu bezczynności, a więc np. do czasu wydania decyzji, postanowienia czy załatwienia wniosku strony. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze i w piśmiennictwie – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006 r. o sygn. akt II OSK 52/06, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 100; postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2009 r. o sygn. akt II FSK 2020/08; z dnia 19 lipca 2013 roku o sygn. akt I FSK 1325/13 oraz T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 243; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 143. Podkreślenia w tej materii wymaga, że przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia "bezczynności". Pojęcie to zostało jednakże zdefiniowane przez doktrynę i orzecznictwo. Generalnie z bezczynnością mamy do czynienia wówczas (o czym wspomniano wyżej), gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Instytucja skargi na bezczynność ma zatem na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednak oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności, co do sposobu procedowania w załatwieniu wniosku strony skarżącej Sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Tym samym, jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to przestaje on pozostawać w bezczynności. Przechodząc zatem do merytorycznej kwestii zasadności skargi przede wszystkim wskazać należy, iż Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Natomiast u.d.i.p. służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji publicznej, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przepisami u.d.i.p. lub, że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu. Ponadto z art. 13 u.d.i.p. wynika, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1), a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne w których Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego maja pozycję dominującą (...). Natomiast żądane przez skarżącą informacje w zakresie ujawnienia treści opracowań i analiz czy danych osobowych osoby fizycznej niepełniącej funkcji publicznych (wykonawcy opracowań) nie jest informacją publiczną. Z kolei przekazanie zlecenia wykonania opinii prawnej oraz danych wykonawcy opinii prawnej poprzez podanie firmy kancelarii prawnej wykonującej zlecenie oraz podanie kwoty, jaką RCR uiściła za wykonaną opinię prawną stanowiło informację publiczną, którą organ udostępnił zgodnie z u.d.i.p. Ponadto potwierdzenie zlecenia wykonania audytu prawnego oraz podanie kwoty, jaką RCR uiściła za wykonanie zlecenia również stanowiło informację publiczną, którą organ udostępnił zgodnie z u.d.i.p. Także potwierdzenie zlecenia wykonania analizy ekonomicznej oraz sposobu dofinansowania kapitałów własnych spółki U R. sp. z o.o. oraz podania kwoty, jaką RCR uiściła za wykonanie zlecenia stanowiło informację publiczną, którą organ udostępnił zgodnie z u.d.i.p. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy tego, czy stanowią informację publiczną dane dotyczące kopii umowy warunków realizacji sponsoringu przez Z. sp. z o.o. oraz kopii sporządzonej opinii prawnej, jak również kopii umowy zlecenia wykonania audytu prawnego spółki U R. sp. z o. o. oraz kopii sporządzonego audytu prawnego spółki U R. sp. z o. o. Ponadto kopii zlecenia umowy wykonanie analizy ekonomicznej oraz sposobu dofinansowania kapitałów własnych spółki U R. sp. z o.o. oraz kopii sporządzonej analizy. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko organu uznając, że nie mają one charakteru informacji publicznej. Warto podać w tym miejscu wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2009 roku (sygn. akt 11 SAB/Kr 109/08), w którym Sąd stwierdził, że: " (...) gdy dana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy albo, gdy informacja ta jest ujawniania, forma decyzji administracyjnej nie jest przewidziana i nie może być mowy o bezczynności organu. W analizowanej tu sprawie istotnym jest więc tylko to, czy wniosek skarżącej dotyczył, czy nie dotyczył udzielenia informacji publicznej w rozumieniu cyt. Ustawy, jeśli miała to być informacja publiczna, to organ chcący odmówić jej udzielenia powinien był wydać decyzję administracyjną, a nie wydając jej znajdował się w stanie bezczynności, jeżeli wniosek nie dotyczył informacji publicznej bezczynności organu być nie może". Podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2007 roku (sygn. akt 1 OSK 50/06), zgodnie z którym: "Sąd Administracyjny może uznać, iż podmiot obowiązany do udostępnienia informacji pozostaje w bezczynności, jeśli nie udostępnia jej wnioskodawcy w terminie zakreślonym ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (...), a przedmiotem wniosku jest informacja publiczna w rozumieniu tej ustawy. Sąd, aby móc stwierdzić, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności musi rozstrzygnąć, czy żądana informacja mieści się w ustawowym pojęciu informacji publicznej." Skoro sądy administracyjne prowadzące postępowania w sprawie bezczynności w zakresie udostępniania informacji publicznej powinny, zanim wydadzą orzeczenie, zbadać, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p., konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy żądanie objęte przedmiotem niniejszej sprawy mieści się w ustawowym pojęciu informacji publicznej. Ustawa u.d.i.p. definiuje informację publiczną bardzo szeroko i ogólnikowo zarazem, stanowiąc, że informacją publiczną jest "każda informacja o sprawach publicznych", dlatego przy interpretacji tego przepisu należy posiłkować się sformułowaniami zawartymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Zgodnie z art. 61 Konstytucji, informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Przy ustalaniu definicji informacji publicznej należy mieć na uwadze znaczenie pojęcia "sprawy publicznej, które w ogóle nie zostało zdefiniowane w u.d.i.p. Dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej należy również kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji, które informację dotyczącą sprawy publicznej wiąże z działalnością organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Działalność innych osób prawnych lub jednostek organizacyjnych może być przedmiotem informacji publicznej w takim zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Sprawą publiczną jest zatem działalność organów władzy publicznej, jak i wskazanych wyżej podmiotów w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym (komunalnym lub Skarbu Państwa). Bezczynność natomiast na gruncie u.d.i.p. polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, nie podejmuje takiej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi taka sytuacja. Organ pismem z 27 września 2023 r. udzielił odpowiedzi co do żądań zawartych we wniosku w zakresie w jakim dysponował posiadanymi informacjami. Zatem biorąc pod uwagę ilość i zakres pytań – stwierdzić należy, że żądane informacje w znacznej części wykraczały poza zakres kompetencji organu (przekazanie treści opinii prawnej, audytu prawnego oraz analizy ekonomicznej innego przedsiębiorstwa). Natomiast szczegółowe odpowiedzi organ udzielił co do zagadnień objętych zakresem pojęcia informacji publicznej. Zdaniem Sądu w zakwalifikowaniu żądanej części informacji (nieudostępnionej przez organ), nie można dokonać, w oderwaniu od analizy celu i przeznaczenia wnioskowanych kopii dokumentów, co jak wykazano wyżej nie spełnia kategorii informacji publicznej. W konkluzji należy wskazać, że organ przedstawił skarżącemu żądaną informację dotyczącą sprawy publicznej w terminie wynikającym z u.d.i.p. W ocenie Sądu dane dotyczące przekazanie treści opinii prawnej, audytu prawnego oraz analizy ekonomicznej innego przedsiębiorstwa objęte wnioskiem skarżącej nie stanowią informacji publicznej. Z powyższego wynika, że w takiej sytuacji nie można skutecznie organowi zarzucić bezczynności. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI