III SAB/Gl 321/23

III SAB/Gl 321/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J.J. na bezczynność Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów w R. dla obszaru właściwości Sądu Okręgowego w R. w przedmiocie: inne – ustalenia konkretnej daty badania oraz przedstawienia dokumentu wpisu na Regionalną Listę Psychologów odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 3 września 2023 r. J.J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów w R. dla obszaru właściwości Sądu Okręgowego w R. (dalej zwany: OZSS) w zakresie ustalenia konkretnej daty badania oraz przedstawienia dokumentu wpisu na Regionalną Listę Psychologów.
W odpowiedzi na skargę organ poinformował, że Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów w R. działa w oparciu o ustawę z 5 sierpnia 2015 r. o opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów (Dz. U. z 2018 r., poz. 708) oraz innych przepisów prawnych, w tym zwłaszcza Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 1 lutego 2016 r. w sprawie ustalenia standardów metodologii opiniowania w opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów (Dz. Urz. Ministra Sprawiedliwości z 2016 r., poz. 76 ze zm.). Dalej zwrócił uwagę, że jest placówką która nie prowadzi postępowań ani akt spraw i działa jedynie na zlecenie sądów rejonowych i prokuratur, a nie na wniosek stron.
Organem prowadzącym sprawę skarżącego jest Sąd Rejonowy w R..
OZSS 27 maja 2022 r. otrzymał zlecenie przeprowadzenia badania diagnostycznego, które oczekuje na wyznaczenie termin o którym organ zlecający zostanie powiadomiony. Obecnie, jak tłumaczy organ, kolejki oczekujących trwają prawie 2 lata i nie jest możliwe wskazanie daty wykonania badania diagnostycznego w omawianej sprawie. Na koniec podkreślił, że wszystkie sprawy zgłoszone do zaopiniowania realizowane są zgodnie ze standardami metodologii opiniowania i procedurami obowiązującymi w OZSS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna.
Zakres właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Z treści art. 3 § 1 i § 2 pkt 1–9 tej ustawy wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615 z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4); pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a); opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii (pkt 4b); akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a ustawy p.p.s.a.).
Z przytoczonych przepisów wynika, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały w nich wymienione. Przewidziana we wskazanych przepisach skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. W konsekwencji, skarga na bezczynność dopuszczalna jest tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania decyzji i postanowień bądź do dokonania określonej czynności z zakresu administracji publicznej nie wywiążą się z ustawowego obowiązku w określonym terminie, a także wówczas, gdy skargę składa uprawniony do tego podmiot. Skarga na bezczynność organu jest zatem dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Warunkiem dopuszczalności skargi jest istnienie sprawy podlegającej załatwieniu przez organ w drodze aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Sąd dokonał zatem oceny czy zarzucana bezczynność mieściła się w kategorii przypadków przewidzianych w punktach 1 - 4 art. 3 § 2 p.p.s.a.
Przede wszystkim rozważania w niniejszej sprawie należy rozpocząć od udzielenia odpowiedzi na pytanie czym są oraz jaką rolę pełnią opiniodawcze zespoły sądowych specjalistów.
Strukturę organizacyjną, zadania i zasady funkcjonowania opiniodawczych zespołów sądowych specjalistów określa ustawa o opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, do zadań opiniodawczych zespołów sądowych specjalistów należy m.in. sporządzanie, na zlecenie sądu lub prokuratora, opinii w sprawach rodzinnych i opiekuńczych oraz w sprawach nieletnich, na podstawie przeprowadzonych badań psychologicznych, pedagogicznych lub lekarskich. W skład zespołu wchodzą specjaliści z zakresu psychologii, pedagogiki, pediatrii, medycyny rodzinnej, chorób wewnętrznych, psychiatrii oraz psychiatrii dzieci i młodzieży. Oprócz tego ustawa wskazuje, że zespoły specjalistów działają w sądach okręgowych.
Z powyższego wynika zatem, że zespoły specjalistów mogą wydać opinię tylko w tych w określonych kategoriach spraw. Opinia ta wydawana jest wyłącznie na żądanie sądu lub prokuratora. Opinia ta może następnie stanowić dowód w sprawie cywilnej i podlega ocenie sądu jak każdy inny dowód w prowadzonym postępowaniu. Tym samym zasady dostępu do takiej opinii regulują przepisy k.p.c.
Podnieść należy, że zespoły specjalistów stanowią organ pomocniczy sądu, a zatem ustanowione zostały dla zapewnienia należytego funkcjonowania szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości i zabezpieczenia warunków prawidłowego wypełniania przez organy wymiaru sprawiedliwości ich ustawowych zadań.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność OZSS w zakresie podania informacji o konkretnej dacie wykonania badania i wpisania na Regionalną Listę Psychologów.
W związku z takim określeniem przez skarżącego przedmiotu skargi należy stwierdzić, że bezczynność organu w załatwieniu złożonego przez skarżącego wniosku nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Bezczynność zachodzi wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności z zakresu administracji publicznej. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej (por. w wyroki NSA z 5 lutego 1999 r., w sprawie o sygn. akt I SAB 90/98 LEX nr 48016, z 13 czerwca 2001 r w sprawie o sygn. akt IV SA 961/99., LEX nr 78938 oraz postanowienie w sprawie o sygn. akt IV SAB 166/97 z dnia 2 czerwca 1998 r., LEX nr 43260).
Wyjaśnić należy, że bezczynność organu w niniejszej sprawie nie mieści się w katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. i nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu tego przepisu. Dlatego też złożoną skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.