III SAB/Gl 300/24

III SAB/Gl 300/24 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Machcińska
Dorota Fleszer
Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6337 Zatrudnianie cudzoziemców
659
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 161 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 37 § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi M. B. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w przedmiocie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca związany ze świadczeniem pracy postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.
Uzasadnienie
1 czerwca 2023 r. do Wojewody Śląskiego wpłynął wniosek o udzielenie M. B. B. (dalej jako Skarżąca lub cudzoziemiec) obywatelce Filipin zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
Ponieważ organ działał opieszale Skarżąca złożyła ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Natomiast 7 marca 2024 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie złożonego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
W jej uzasadnieniu zarzuciła organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej k.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Następnie powołując się na art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. w Dz. U. z 2021 r., poz. 2354) podkreśliła, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. W przypadku jego niedotrzymania organ zobowiązany jest zgodnie z art. 36 k.p.a. wskazać nowy termin załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie tego nie uczynił. Do dnia złożenia skargi organ nie wydał decyzji, czyli działa opieszale. Pojęcia przewlekłości i rażącego naruszenia prawa Skarżąca szeroko uzasadniła, podobnie jak żądanie zasądzenia stosownej kwoty pieniężnej powołując się w tym zakresie na orzecznictwo sądów administracyjnych zapadłe w analogicznych sprawach. Wskazała, że norma art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, wbrew jej literalnemu brzmieniu, nie powinna znajdować zastosowania do spraw innych cudzoziemców niż obywatele Ukrainy, którzy przybyli na teren Polski w związku z konfliktem zbrojnym.
W oparciu o powyższe wniosła o:
1. zobowiązanie Wojewody Śląskiego do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;
2. przyznanie Skarżącej na podstawie art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy p.p.s.a., ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy p.p.s.a.;
3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy p.p.s.a.;
4. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącej według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej Podkreślił, że 1 czerwca 2023 r. wpłynął wniosek o udzielenie Skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy. Natomiast 15 listopada 2023 r. do Organu wpłynęło ponaglenie adresowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Ponaglenie to nie zostało przekazane do organu wyższego stopnia w związku z regulacją zawartą w art. 37 § 3a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej jako k.p.a.), art. 112a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2023 r., poz. 519 ze zm.) oraz art. 100d ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2023 r., poz. 103 ze zm.). Dalej organ podkreślił, że ustawa o cudzoziemcach stanowi lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. I tak zgodnie z art. 112a tej ustawy termin wydania decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wynosi 60 dni, ale termin ten biegnie nie od daty wpływu wniosku, lecz dopiero od zaistnienia ostatniego ze wskazanych w ust. 2 zdarzeń.
Ponadto organ zauważył, że art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (...) wprowadza zawieszenie terminu załatwienia sprawy do 30 czerwca 2024 r., co oznacza, że bezzasadny jest zarzut przewlekłości, która w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Wskazana wyżej ustawa, wbrew twierdzeniom Skarżącej, ma bowiem zastosowanie nie tylko do obywateli Ukrainy, ale do wszystkich wymienionych w tym przepisie postępowań dotyczących cudzoziemców. To oznacza, że bezzasadny jest zarzut przewlekłości, a w szczególności przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa.
Gdyby jednak Sąd przyjął, że w niniejszej sprawie organ działał opieszale to na swoje usprawiedliwienie podał następujące okoliczności, które powinny być brane pod uwagę:
- znaczna liczba wpływających wniosków pobytowych;
- zagrożenie wynikające z rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2 i wzrost absencji chorobowych;
- działania zbrojne na terenie Ukrainy i pomoc napływającym uchodźcom;
- nowe obowiązki związane z przedłużaniem ważności wiz krajowych i rozpatrywaniem wniosków o wydanie, przedłużenie lub wymianę Karty Polaka.
Dodatkowo organ zauważył, że zgodnie z art. 108 ustawy o cudzoziemcach pobyt cudzoziemca na terytorium RP uznawany jest za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna. To oznacza, że w związku z przedłużającym się procedowaniem strona nie odniosła żadnej szkody. Czas procedowania nie wpłynął bowiem na jej sytuację pobytową w Polsce.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i dlatego podlega umorzeniu na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. To samo postępowanie, wszczęte wnioskiem Skarżącej z 1 czerwca 2023 r., było już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 8 maja 2024 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III SAB/Gl 45/24, stwierdził, że organ dopuścił się w tym postepowaniu bezczynności bez rażącego naruszenia prawa i umorzył postepowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, ponieważ 17 kwietnia 2024 r. organ zakończył postępowanie w sprawie przez wydanie decyzji.
Co prawda przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest przewlekłość postępowania, a nie bezczynność, jak w sprawie III SAB/Gl 45/24, to jednak zdaniem Sądu bezczynność "pochłania" przewlekłość postępowania. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Z kolei przewlekłość to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Jako utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych należy uznać pogląd, zgodnie z którym bezczynność organu administracji występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności (porównaj dla przykładu wyroki: NSA z 27 września 2023 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 541/22, WSA we Wrocławiu z 2 sierpnia 2024 r., sygn.. akt IV SAB/Wr 116/24, WSA w Gliwicach z 17 kwietnia 2024 r., sygn.. akt III SAB/Gl 65/24).
Taki stan został stwierdzony wyrokiem Sądu z 8 maja 2024 r., a to oznacza, że upłynął już termin do załatwienia sprawy, co ma zasadnicze znaczenie dla kwestii przewlekłości, ponieważ o przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Po ich upływie ocenie może podlegać jedynie stan bezczynności organu (tak NSA w wyroku z 27 września 2023 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 541/22 oraz WSA w Kielcach w sprawie o sygn. akt II SAB/Ke 6/24).
Ponieważ Sąd nie może już oceniać przewlekłości tego postępowania, to należało uznać, że w ten sposób postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.