III SAB/Gl 276/25

III SAB/Gl 276/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2025 r. sprawy ze skargi W. S.A. we W. na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, 2) stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa, 3) oddala skargę w pozostałym zakresie, 4) zasądza od Prezydenta Miasta Z. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 9 czerwca 2025r. (data wpływu 16 czerwca 2025r.) W. S.A. z siedzibą we W. (dalej: Spółka) złożyła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Z. (dalej: Prezydent) w przedmiocie braku rozpoznania jej wniosku o udzielenie informacji publicznej.
Z akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z 22 kwietnia 2025 r. Spółka zwróciła się do Prezydenta o udzielenie informacji publicznej dotyczącej tego czy w związku z treścią prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. wydanego w sprawie o sygnaturze akt [...], w treści którego Sąd wskazał, iż wyłoniony w postępowaniu wykonawca złożył ofertę podlegającą odrzuceniu m.in. ze względu na wprowadzenie Zamawiającego w błąd oraz dokonanie czynu nieuczciwej konkurencji, Prezydent lub inne osoby działające w jego imieniu, złożył do właściwej jednostki Prokuratury zawiadomienie w celu wszczęcia na jego podstawie odpowiedniego postępowania, w związku z popełnieniem czynów zabronionych przez przedstawicieli wykonawcy wyłonionego w postępowaniu, w tym w szczególności polegających na oszustwie lub wyłudzeniu zamówienia publicznego lub zakłóceniu przetargu publicznego.
W wymienionym wniosku Spółka wskazała na art. 304 ust. 2 Kodeksu postępowania karnego statuującego obowiązek niezwłocznie zawiadomienia prokuratora lub Policję możliwości popełnienia przestępstwa.
Spółka określiła sposób udostępnienia wnioskowanej informacji poprzez przesłanie jej na adres e-mailowy: [...].
W odpowiedzi Prezydent – po uwzględnieniu faktu istnienia sporu sądowego z konsorcjum firm W. S.A z siedzibą we W. przy ul. [...] i F. Sp. z o, o. z siedzibą w Z. przy ul. [...] sygn. akt. [...] oraz ilości i zakresu dotychczasowych wniosków Spółki poinformował, że przedmiotowy wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej. Swoje stanowisko oparł na tezach orzeczeń sądów administracyjnych.
Pismem z 9 czerwca 2025r. Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezydenta w przedmiocie braku rozpoznania wniosku Spółki z 22 kwietnia 2025 r. o udzielenie informacji publicznej. Podniosła w niej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj:
a)art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej(tekst jedn. dz. U. z 2022r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) poprzez nieudzielenie Spółce informacji publicznej we
wnioskowanym zakresie, w ustawowym terminie;
b)art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez odmowę udzielenia
wnioskowanej informacji publicznej w ramach czynności materialno-technicznej, a tym samym pozbawienia Spółki prawa konstytucyjnie gwarantowanego.
Wobec tego Spółka wniosła o zobowiązanie Prezydenta do rozpoznania jej wniosku w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie; stwierdzenia, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie Prezydentowi grzywny w maksymalnej wysokości; przyznanie od Prezydenta na rzecz Spółki sumy pieniężnej w wysokości 40 000 PLN oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Spółka podkreśliła, że zapadł prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 marca 2025 r., sygn. akt: [...], w którym Sąd potwierdził, że wykonawca P. sp. z o.o. złożył ofertę wprowadzającą Miasto Z. w błąd. W ofercie zawarto nieprawdziwe informacje związane z możliwością zagospodarowania odpadów przez wykonawcę. Natomiast Prezydent w odpowiedzi na wniosek Spółki wskazał, że nie widzi możliwości udzielenia informacji publicznej z uwagi na fakt, że Spółka rzekomo nadużywa prawa do informacji publicznej i wykorzystuje informacje publiczne do zaspokajania indywidualnych potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych, czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych. Do dnia sporządzenia skargi Prezydent nie udzielił żądanej informacji, nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji, ani nie poinformował o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. W ocenie Spółki brak odpowiedzi przekracza ustawowy termin 14 dni określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.. Oznacza to, że organ pozostaje w bezczynności.
Spółka zaznaczyła, że jej wniosek dotyczy jedynie udzielenia informacji czy na gruncie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego zostało złożone zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Spółka nie zwróciła się z prośbą o udostępnienie treści tych dokumentów. Fakt, że wniosek dotyczy informacji publicznej potwierdza wprost sam Prezydent, jednak nielogicznie i niekonsekwentnie odmawia jej udzielenia. Powołuje się także na nadużycie przez Spółkę prawa do informacji publicznej ze względu na rzekomo znaczną liczbę złożonych przez Spółkę wniosków o udostępnienie informacji publicznej oraz częstotliwość ich składania. Tymczasem Spółka złożyła wcześniej wniosek do Prezydenta, jednak dotyczył on innej materii - raportu z realizacji zamówienia przez wykonawcę. Wniosek złożony na gruncie niniejszej sprawy dotyczy innych informacji - reakcji Miasta Z. na nieprawidłowości związane z przebiegiem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Skoro Prezydenta potwierdza, że wniosek dotyczy informacji publicznej, to niezrozumiała i nielogiczna jest bezczynność Prezydenta przybierająca postać "odmowy" udzielenia informacji publicznej. W razie stwierdzenia przez niego przesłanek uzasadniających odmowę udzielenia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie, odmowa ta powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej ze wskazaniem uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Swoje stanowisko Spółka poparła poglądami wyrażonymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od Spółki na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W jego ocenie skarga Spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Pismem z 5 maja 2025r. drogą mailową udzielił odpowiedzi informując, że ze względu na spór sądowy pomiędzy organem a konsorcjum firm W. S.A z siedzibą we W. przy ul. [...] i F. Sp. z o. o. z siedzibą w Z. przy ul. [...] (sygnatura akt. [...]) oraz zważywszy na ilość i zakres dotychczasowych wniosków, próba pozyskania żądanych danych stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej.
Podniósł, że 18 lutego 2025 r. Spółka zwróciła się z prośbą o udzielenie informacji w zakresie dokumentów złożonych przez wykonawcę P. za styczeń 2025 r. w ramach realizacji umowy [...] z dnia 02.01.2025 r. (sygnatura sprawy [...]). Prezydent spełnił prośbę i przekazał Spółce wnioskowane dane. Prośba dotyczyła pełnej dokumentacji powstałej w ramach świadczenia przez Spółkę P. usługi odbioru i zagospodarowania odpadów w styczniu 2025 r., na co składało się 1219 sztuk dokumentów o łącznej liczbie 1277 stron, stanowiącej pliki o łącznej objętości 210,42 MB. Powstał brak możliwości przekazania Spółce tych informacji z uwagi na przyczyny leżące po jej stronie (zbyt mała pojemność skrzynki). W związku z tym Prezydent udzielił odpowiedzi przesyłając łącznie 23 wiadomości email zawierające min. 1199 sztuk kart przekazania odpadów. Zakres informacji, o których udostępnienie zwróciła się Spółka był nie tylko ogromny, obejmował również maksymalną ilość dokumentów powstałych w związku z realizacją umowy na odbiór i zagospodarowanie odpadów w styczniu 2025 r. Przekazane informacje wymagały przekształcenia, które polegało na wyłączeniu jawności w zakresie zawartych w dokumentach danych osobowych z uwagi na obowiązujące regulacje.
Następnie Spółka zwróciła się o udzielenie takich samych informacji, jak dane udostępnione za styczeń 2025r., z tym że obejmujących luty 2025r. Kolejnym wnioskiem zwróciła się o udostępnienie informacji w analogicznym zakresie za marzec 2025r.
Prezydent podkreślił, że Spółka jest przedsiębiorcą wpisanym do rejestru przedsiębiorców KRS. Przedsiębiorcą jest osobą prawną prowadzącą we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły (art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców). Skoro zatem działalność Spółki ma charakter zarobkowy, to Prezydent w sposób uzasadniony ustalił, że jej działanie nie służy celom ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zaspokojeniu indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych. Tylko takie cele Spółka jako przedsiębiorca realizuje. Jednak o nadużyciu prawa dostępu do informacji publicznej przez Spółkę nie świadczy jedynie fakt prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, ale okoliczności, w których doszło do wystosowania prośby, a które należy rozpatrywać łącznie z faktem, że Spółka jest przedsiębiorcą.
Ponadto informacje, o których udzielenie poprosiła Spółka dotyczą podmiotu, z którym konkuruje na [...] rynku odbioru i zagospodarowania odpadami i służą wyłącznie zwiększeniu jej przewagi konkurencyjnej Spółki.
Kolejnym powodem uznania przez Prezydenta, że działanie Spółki nie służy celom u.d.i.p. a zaspokojeniu indywidualnych (prywatnych) potrzeb przedsiębiorcy to podnoszenie w ramach odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej oraz w ramach skargi od jej wyroku dopuszczenia się przez Spółkę P. czynów nieuczciwej konkurencji.
Ponadto, w piśmie z 1 kwietnia 2025 r. Spółka zawarła twierdzenia o bezwzględnej nieważności umowy [...] z dnia 2 stycznia 2025r. na odbiór i zagospodarowanie odpadów od mieszkańców Z. zawartej przez Miasto Z. z P. sp. z o.o. Spółka szeroko rozpowszechnia twierdzenia o nieważności umowy za pośrednictwem Facebookowego fanpage'u (dowód: posty z 26 maja 2025 r. godz. 17.07, z dnia 14 kwietnia, godz. 17.54. z dnia 1 kwietnia, godz. 9.19). Treść pisma potwierdza, że interesy Spółki i P. sp. z o.o. są sporne.
Wreszcie, pismem z 7 maja 2025 r. Spółka wezwała Miasto Z. do zapłaty kwoty 43 989 064,70 PLN brutto tytułem utraconych korzyści konsorcjum oraz kwoty 964 209,81 PLN brutto tytułem kosztów poniesionych przez Spółkę w celu zebrania pojemników, które to koszty nie zostałyby poniesione w przypadku zawarcia umowy o zamówienie publiczne z Konsorcjum, a nie z P. Prezes Spółki podczas wypowiedzi dla portalu [...] zapowiada, że Spółka złoży pozew do sądu w tej sprawie. Takie działanie Spółki potwierdza, że informacje, o które zwróciła się w wiadomości e-mail posłużyć mają na potrzeby sprawy o zapłatę, w związku z utratą na rzecz konkurenta możliwości świadczenia usług w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów od mieszkańców Z.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.
W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie (wyrok WSA w Gliwicach z 21 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 34/21). Nie ma wątpliwości, że kontrola sądowa - w trybie art. 149 p.p.s.a. -prowadzenia postępowania przez organ w następstwie skargi na bezczynność organu, a także - na przewlekłe prowadzenie takiego postępowania przez organ jest dokonywana na dzień wniesienia skargi, co potwierdzają uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 oraz z 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21.
W pierwszej kolejności Sąd przywołując stanowisko NSA uznał, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Konsekwencją powyższego stanowiska jest uznanie, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia prawa (wyrok NSA z 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11; wyrok NSA z 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1048/11).
Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd uznał za dopuszczalną.
Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Ponadto, stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z tego względu Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym - bez wyznaczania rozprawy.
Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Prezydenta w rozpoznaniu wniosku Spółki z 22 kwietnia 2025r.
Dokonując kontroli działania organu w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie nie jest kwestionowane, że Prezydent jako adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z dyspozycją art. 4 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są bowiem organy władzy publicznej. W badanej sprawie nie jest kwestią sporną, że przedmiotem wniosku Spółki jest informacja publiczna.
Spornymi w sprawie są natomiast dwie kwestie, po pierwsze, czy Spółka nadużywa prawa do informacji publicznej, po drugie zaś - czy przedmiotowy wniosek Spółki został przez Prezydenta prawidłowo zrealizowany.
Odnosząc się do pierwszego spornego zagadnienia Sąd zaznacza, że było ono już przedmiotem analizy tutejszego Sądu choćby w wyroku z 23 lipca 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 488/24 oraz w wyroku z 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SAB/Gl 127/25. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko w nich wyrażone podziela i przyjmuje za własne.
Wymaga podkreślenia, że sama konstrukcja prawa dostępu do informacji publicznej jako publicznego prawa podmiotowego w praktyce oznacza, że już samo stwierdzenie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej implikuje obowiązek udzielania informacji każdemu podmiotowi, który się o to zwróci, to jednak takie stosowanie prawa prowadzi również do jego nadużycia. Okoliczności związane z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej powinny być zatem w każdym przypadku oceniane indywidualnie. Ocena taka powinna zatem uwzględniać szerszy kontekst sytuacyjny, a nie tylko samo uprawnienia do uzyskania takiej informacji. W konsekwencji zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie NSA dopuszcza się możliwość stosowania konstrukcji nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej. Nadużywanie publicznego prawa podmiotowego ma miejsce wówczas, gdy podejmuje się próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (vide: J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej (w:) J. Góral, R. Hauser i J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, W-wa, 2005 r., s. 146-147; wyrok NSA z 16 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1992/14; wyrok NSA z 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1601/15; wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2642/16; wyrok NSA z 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1601/15).
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie chodzi nie tyle o uzyskanie informacji mającej znaczenie publiczne, ile mającej znaczenie dla prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej. Świadczy o tym przedmiot i zakres składanych uprzednio oraz obecnie do Prezydenta wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Mając na uwadze powyższe Sąd podziela stanowisko Prezydenta co do tego, że cel uzyskania wnioskowanych informacji przez Spółkę nie jest celem publicznym, ale indywidualnym, konkretnym. W związku z tym przyjęcie przez Prezydenta koncepcji nadużycia prawa przez Spółkę w zakresie dostępu do informacji publicznej było uzasadnione i nie naruszało prawa.
Dokonując analizy drugiego spornego zagadnienia wymaga podkreślenia, ustawodawca ustalił, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, to powinien - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie może być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei według art. 17 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania.
Mając na uwadze powyższe o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15; wyrok WSA w Białymstoku z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 60/22). Warto zauważyć naruszenie tych obowiązków prowadzi do stanu bezczynności (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4455/21). Niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. oznacza, że pozostaje on w bezczynności (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2512/15; wyrok WSA we Wrocławiu z 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 160/22).
Ocena działań Prezydenta podjętych w celu załatwienia wniosku Spółki o udostępnienie informacji publicznej uzasadnia zarzut jego bezczynności. Z akt administracyjnych wynika, że Prezydent nie podjął w reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 22 kwietnia 2025 r. przypisanego regulacjami u.d.i.p. działania. Odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie zwykłym pismem jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Oznacza to więc, że zastosowana przez Prezydenta forma odmowy udostępnienia informacji Spółce nie jest prawidłowa. Na ocenę powstania stanu bezczynności Prezydenta oraz jej charakteru nie ma wpływu przywoływana okoliczność nadużywania przez Spółkę prawa dostępu do informacji publicznej. Z tych względów należy stwierdzić, że pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku Spółki, bowiem do dnia orzekania w niniejszej sprawie nie załatwił go we właściwej prawnej formie przewidzianej w u.d.i.p. W związku z powyższym wobec braku realizacji przez Prezydenta w formie prawem określonej przedmiotowego wniosku Spółki Sąd w punkcie I sentencji wyroku zobowiązał Prezydenta do jego załatwienia w żądanym zakresie, w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu.
Oceniając charakter zaistniałej bezczynności - jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. - Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy uznał w punkcie II sentencji wyroku, że bezczynność nie miała charakteru rażącego. Sąd miał na względzie to, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu Prezydenta, a nierozpoznanie przez niego przedmiotowego wniosku w prawidłowej formie wynikającej z u.d.i.p. nastąpiło z błędnej interpretacji przepisów tej ustawy.
W puncie III sentencji wyroku tutejszy Sąd oddalił wnioski Spółki o przyznanie od Prezydenta sumy pieniężnej oraz nałożenia na niego grzywny uznając, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie tego wniosku. Jak wynika bowiem z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Za ich orzeczeniem przemawia w szczególności sytuacja, gdy stwierdzona bezczynność lub przewlekłość ma kwalifikowany charakter tj. wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa ale można też je orzec w przypadku kiedy bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z analizowanego przepisu nie wynika bowiem, by zastosowanie przewidzianych w nim instytucji ograniczało się jedynie do wyjątkowych sytuacji. Sąd winien wziąć pod uwagę możliwość zastosowania tych środków także wówczas, gdy okoliczności danej sprawy są niemożliwe do zaakceptowania w kontekście ochrony praw strony. Grzywnie przypisuje się funkcję represyjną i prewencyjną - ma ona na celu zdyscyplinowanie organu. Zasądzenie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej od organu - podobnie, jak i nałożenie na organ grzywny - jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (por. wyrok NSA z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1695/16).
O ile jednak grzywna pełni przede wszystkim funkcję represyjną i prewencyjną (dyscyplinującą), o tyle w przypadku sumy pieniężnej na plan pierwszy wysuwa się funkcja kompensacyjna. Chodzi mianowicie o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty, itd.), jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. W realiach rozpoznawanej sprawy Sąd nie dopatrzył się, by bezczynność Prezydenta w udostępnieniu informacji publicznej wywołała dla Spółki jakikolwiek uszczerbek i niezbędne jest jego zdyscyplinowanie dla wykonywania obowiązków prawem określonych.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie IV sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.), zasądzając od Spółki zwrot opłaty w wysokości 597 zł. Składają się na nią wpis w kwocie 100zł, wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.