III SAB/GL 266/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wycinki drzew, uznając, że organ udzielił wyczerpujących odpowiedzi zgodnie z przepisami o informacji o środowisku.
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wycinki trzech lip. Prezydent udzielał odpowiedzi na pytania dotyczące podstawy prawnej wycinki, opinii eksperta oraz polityki miasta w zakresie zieleni. Skarżąca zarzucała organowi brak merytorycznych odpowiedzi i niedostateczne ustalenie stanu faktycznego. Sąd uznał, że Prezydent działał prawidłowo, stosując przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a udzielone odpowiedzi były wyczerpujące, oddalając tym samym skargę.
Sprawa dotyczyła skargi W. T. na bezczynność Prezydenta Miasta J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wycinki trzech lip. Skarżąca zadawała pytania dotyczące podstawy prawnej decyzji o wycince, zasięgnięcia opinii eksperta, polityki miasta w zakresie zieleni miejskiej oraz obecności gatunków chronionych. Prezydent Miasta udzielał odpowiedzi, wskazując, że zezwolenie na usunięcie drzew zostało wydane osobie fizycznej, która była samoistnym posiadaczem części działki, a wycinka była uzasadniona zagrożeniem dla życia ludzkiego i mienia. Prezydent powołał się na przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, uznając, że tryb postępowania jest zgodny z prawem. Skarżąca zarzucała organowi brak należytej staranności, niezweryfikowanie sytuacji in situ, brak odpowiedzi na pytania dotyczące gatunków chronionych i charakterystyki nieruchomości oraz nieustalenie statusu prawnego budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd wyjaśnił, że w przypadku informacji o środowisku pierwszeństwo mają przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie nad ustawą o dostępie do informacji publicznej. Stwierdził, że Prezydent udzielił wyczerpujących odpowiedzi zgodnie z właściwymi przepisami i nie dopuścił się bezczynności, a celem wniosków skarżącej było w istocie kwestionowanie wydanej decyzji, co nie jest przedmiotem wniosku o informację publiczną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Prezydent Miasta nie dopuścił się bezczynności, ponieważ udzielił wyczerpujących odpowiedzi na wnioski skarżącej zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Prezydent prawidłowo zastosował przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a udzielone odpowiedzi były wystarczające. Skarżąca zamiast uzyskać informację, próbowała kwestionować wydaną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.u.i.ś. art. 14 § 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.u.i.ś. art. 9 § 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Informacje o stanie elementów środowiska, krajobrazie, roślinach, zwierzętach, grzybach, a także środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska, plany, programy oraz działania wpływające na środowisko podlegają udostępnieniu.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 1 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
p.p.s.a. art. 119 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 37 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności organu.
u.s.g. art. 26 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Ustawa o ochronie przyrody art. 83 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prezydent Miasta udzielił wyczerpujących odpowiedzi na wnioski skarżącej zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. W przypadku informacji o środowisku, zastosowanie mają przepisy ustawy szczególnej, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżąca zamiast uzyskać informację, próbowała kwestionować wydaną decyzję o wycince drzew, co nie jest celem wniosku o informację.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące braku merytorycznych odpowiedzi i niedostatecznego ustalenia stanu faktycznego przez organ. Zarzuty dotyczące braku weryfikacji sytuacji in situ i nieudzielenia odpowiedzi na pytania o gatunki chronione.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem wniosków było nie tyle uzyskanie obiektywnej informacji o akcie administracyjnym, jakim było zezwolenie na wycinkę trzech lip, ale przeprowadzenie kontroli prawidłowości jej wydania. Skarżąca nie zmierza w rzeczywistości do uzyskania informacji, tylko do kwestionowania wydanej decyzji, a to jest możliwe przez uprawnione do tego osoby w określonym przepisami trybie. Takim trybem nie jest wniosek o udzielenie informacji.
Skład orzekający
Marzanna Sałuda
przewodniczący
Dorota Fleszer
sprawozdawca
Adam Gołuch
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji o środowisku i kolizji między ustawą o dostępie do informacji publicznej a ustawami szczególnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informację dotyczącą wycinki drzew i zastosowania ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu dostępu do informacji publicznej, ale skupia się na kwestiach proceduralnych i interpretacji przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.
“Czy urząd miasta ukrywał informacje o wycince drzew? Sąd wyjaśnia zasady dostępu do danych środowiskowych.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SAB/Gl 266/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-09-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Gołuch Dorota Fleszer /sprawozdawca/ Marzanna Sałuda /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1029 art. 14 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j. Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi W. T. na bezczynność Prezydenta Miasta J. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę. Uzasadnienie Pismem z 19 września 2023 r. W. T. (dalej: Skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta J. (dalej: Prezydent) w przedmiocie udostępnienia informacji. Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 6 lipca 2023 r. Skarżąca zwróciła się do Prezydenta o udzielenie odpowiedzi na pytania: 1) na jakiej podstawie prawnej została podjęta decyzja o wycince 3 lip usytuowanych na działce o numerze [...] obręb [...] (pomiędzy ulicami [...], [...], [...] i [...]), 2) czy została w tej sprawie zasięgnięta opinia eksperta i co z niej wynikało? Jeżeli była taka opinia czy jest możliwość bezpośredniego zapoznania się z nią? 3) Jakie są priorytety polityki środowiskowej władz miasta J. w zakresie gospodarowania zielenią miejską? Czy dla władz miasta J. wycinka cennego drzewostanu w postaci wieloletnich drzew o dużych walorach estetycznych i biologicznych nie ma znaczenia? Odpowiadając Prezydent w piśmie z 11 lipca 2023 r. zaznaczył, że udziela informacji w trybie ustawy z 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2022 poz. 1029 ze zm.; dalej: u.u.i.ś.). Zgodę na usunięcie trzech lip uzyskała osoba fizyczna. Udzielona ona została pod warunkiem rekompensaty przyrodniczej, to jest nasadzenia w zamian nowych drzew. Jednocześnie Prezydent wskazał, że nie ma obowiązku zlecenia opinii czy ekspertyz dendrologicznych. Poinformował także, że kieruje się zasadą, zgodnie z którą usuwanie drzew jest zabiegiem stosowanym w ostateczności, jest odstępstwem od ochrony. Zostało wydane zezwolenie na usunięcie lip, ponieważ stanowiły one zagrożenie dla życia ludzkiego. W następnym piśmie zatytułowanym "Pismo interwencyjne z dnia 14 lipca 2023 r." skierowanym do Naczelnika Wydziału Ochrony Środowiska Skarżąca zwróciła się o informację, czy osoba fizyczna występująca do władz miasta z wnioskiem o wydanie zezwolenie na wycięcie trzech lip jest właścicielem nieruchomości, której wniosek dotyczy. Domagała się też informacji, czy wnioskodawca jest właścicielem działki nr [...] obręb [...], na której znajdują się przedmiotowe lipy. Podjęła jednocześnie Skarżąca polemikę ze sposobem realizacji obranej przez Prezydenta polityki ochrony drzew. W piśmie z 18 lipca 2023 r. Naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska odpowiedziała, że wnioskodawca jest posiadaczem samoistnym części działki nr [...] obręb [...] w J. i był uprawniony do wystąpienia o zezwolenie na usunięcie drzew. W kolejnym piśmie z dnia 24 lipca 2023 r., opatrzonym tytułem "Pismo interwencyjne" Skarżąca zwróciła się do Naczelnika Wydziału Ochrony Środowiska z dalszymi pytaniami, a mianowicie: 1) Czy część działki nr [...] obręb [...] w której samoistnym posiadaniu znajduje się wnioskodawca, to ta część działki na której rosną lipy? 2)Czy właściciel pozostałej części działki wyraził zgodę na wycięcie drzew? 3)Jakiego typu nasadzeń kompensacyjnych domaga się Urząd Miasta J. od wnioskodawcy. Odpowiedź została udzielona Skarżącej w piśmie z 28 lipca 2023 r. Co do pkt. 1 wskazano, że lipy rosną na części działki, które wnioskodawca jest posiadaczem samoistnym. Udzielając informacji na pkt. 2 podano, że na podstawie art. 83 ust. 1 pkt. 3 ustawy o ochronie przyrody posiadacz samoistny był uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na usunięcie drzew bez zgody właściciela nieruchomości. Natomiast odpowiadając na pytanie 3 organ wyjaśnił, że wydając zezwolenie na usunięcie lipy drobnolistnej uzależnił ich usunięcie od dokonania zastępczych nasadzeń w ilości trzech sztuk drzew liściastych ozdobnych obwodzie pnia minimum 10 cm na wysokość 100 cm w terminie do 30 czerwca 2024 r., z uwagi na fakt że lipy stanowiły zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi oraz mienia zgodnie z ustawą o ochronie przyrody. Organ w tym przypadku mógł, ale nie musiał obligatoryjnie uzależnić usunięcia drzew od wykonania nasadzeń. Wskazując ilość drzew oraz gatunki do nasadzeń wziął pod uwagę w szczególności ograniczoną dostępność miejsc do nasadzeń. W świetle obecnie obowiązujących przepisów po 30 czerwca 2024 r. zostanie przeprowadzona kontrola czy zostały prawidłowo dokonane warunki decyzji, natomiast po 30 czerwca 2027 r. zostanie przeprowadzona ponowna kontrola w celu sprawdzenia czy nasadzone drzewa zachowały żywotność. Następnym pismem interwencyjnym z dnia 28 lipca 2023 r. Skarżąca kontynuowała korespondencję w sprawie trzech lip usytuowanych na działce [...] obręb [...] domagając się odpowiedzi na kolejne pytania, a mianowicie dlaczego organ informuje, że "Lipy rosną na części działki, której wnioskodawca jest posiadaczem samoistnym", skoro lipy już nie rosną ani na tej ani na innej części działki, ponieważ zostały w ubiegłym tygodniu wycięte." Skarżąca zainteresowana też była informacją, czy podczas oględzin organ stwierdził obecność żadnych gatunków chronionych w obrębie trzech ogromnych zdrowych drzew oraz na jakiej podstawie merytorycznej organ stwierdził, że zdrowe drzewa stwarzały zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi skoro nie posiadał ekspertyzy dendrologicznej. Naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska w piśmie z 23 sierpnia 2023 r. podała, że zezwolenia na usunięcie trzech drzew z gatunku lipa drobnolistna udzielono zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody. Udzielono ich zgodnie z posiadaną wiedzą pracowników wielokrotnie uczestniczących w szkoleniach oraz z wieloletnią praktyką w zakresie udzielania zezwoleń na usunięcie drzew. Własność garaży czy innych obiektów nie ma wpływu na udzielenie zezwolenia, istotne jest natomiast zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia w istniejących obiektach, a przedmiotowe drzewa stwarzały zagrożenie dla budynku, o czym była Skarżąca informowana. Poza tym Naczelnik podtrzymała informacje zawarte w udzielonych dotychczas odpowiedziach uznając, że Skarżąca posiada już kompletną informację zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie udziale bezpieczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Poinformowała również, że kolejna korespondencja będzie bezprzedmiotowa, gdyż wyczerpująco zostały udzielone informacje. Wnosząc skargę Skarżąca podniosła, że uzyskane odpowiedzi nie przekonały jej co do zasadności podjętej przez Prezydenta decyzji. Ostatnie pismo w tej sprawie z 23 sierpnia 2023 r. nie zawierało - w jej przekonaniu - odpowiedzi na żadne z pytań zawartych w piśmie z 28 lipca 2023 r. Mimo zgłaszanych w kolejnych pismach wątpliwości podczas niemal 7-tygodniowej korespondencji organ: 1) nie dołożył żadnych starań, aby sprawdzić sytuację in situ i - ewentualnie - zweryfikować zasadność wydanej przez siebie decyzji; 2) nie odniósł się w żaden sposób do zapytania w kwestii obecności gatunków chronionych w obrębie trzech ogromnych, zdrowych lip o niewątpliwej wartości przyrodniczej (którą obecnie można ustalić na podstawie analizy porównawczej dwóch bliźniaczych drzew rosnących - jeszcze - nieopodal przedmiotowej lokalizacji); 3) uporczywie unika charakterystyki nieruchomości budynkowej dla której drzewa - według wnioskodawcy i Prezydenta - miały stanowić "zagrożenie". Na pytanie, czy osoby fizyczne posiadające tytuł prawny do budynków garażowych, a zatem bezpośrednio zainteresowane bezpieczeństwem swoim i swojego mienia, zgłaszały - z tytułu pretensji do lip - zażalenia do Urzędu Miejskiego, nie uzyskała odpowiedzi. W ocenie Skarżącej Urząd Miasta nie ustalił statusu prawnego przedmiotowego budynku - stanowiącego faktyczną podstawę podjęcia decyzji o wycince drzew - nie ustalił. Skarżąca nie otrzymała merytorycznej odpowiedzi na postawione w piśmie z dnia 28 lipca 2023 r. pytania, a jedynie takie pozwolą stwierdzić, czy Prezydent dochował należytej staranności podczas podejmowania decyzji o zgodzie na wycinkę trzech ogromnych i zdrowych lip o niewątpliwej wartości przyrodniczej. W odpowiedzi na skargę Prezydent domagał się oddalenia skargi, która w jego ocenie jest bezzasadna. Z załączonej do skargi korespondencji ze Skarżącą wynika jednoznacznie, że udzielił wyczerpującej odpowiedzi na pytania zawarte w pismach z 6 lipca 2023 r., 14 lipca 2023 r., 24 lipca 2023 r. i 28 lipca 2023 r. Zdaniem Prezydenta Skarżąca nie zmierza w rzeczywistości do uzyskania informacji, tylko do kwestionowania wydanej decyzji, a to jest możliwe przez uprawnione do tego osoby w określonym przepisami trybie. Takim trybem nie jest wniosek o udzielenie informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Skarga nie jest zasadna. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, który według art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) jest przewidziany dla rozpoznania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Wyjaśnić przy tym trzeba, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Przepis ten określa, że w tym przypadku sąd: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając w dalszej kolejności dopuszczalność skargi podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie u.u.i.ś. nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej k.p.a.). Przepisy te stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie oraz do terminu załatwienia wniosku o udostępnienie informacji i przekazania wniosku podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja (art. 14 ust. 2 i art. 19 ust. 2 pkt 1 u.u.i.ś.). Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji o środowisku i jego ochronie brak jest podstaw do stosowania art. 37 k.p.a. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie była więc dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu. Przechodząc kolejno do zbadania zasadności wywiedzionej skargi w kontrolowanej sprawie o bezczynność stwierdzić należy, że ocena działań Prezydenta podjętych w celu załatwienia wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie uzasadnia zarzutu jego bezczynności. Postępowanie w badanej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącej z 6 lipca 2023 r. We wniosku wskazała, że swoje żądanie udostępnienia informacji opiera na ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm.; dalej u.d.i.p.) Z akt administracyjnych wynika, że Prezydent przyjął dla realizacji wniosku tryb przewidziany w u.u.i.ś., co wyraźnie określił w piśmie z 11 lipca 2023r. Według art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Natomiast w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. zawarta została norma kolizyjna wyłączająca stosowanie jej przepisów w sytuacji, gdy tryb i zasady dostępu do informacji publicznej zostały w innych aktach prawnych uregulowany odmiennie (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska (w:) I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 1). Z treści wymienionego przepisu wynika bowiem, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Jak wskazuje NSA unormowanie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. należy zatem rozumieć w ten sposób, że wyłącza on stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim inna szczególna ustawa reguluje ten dostęp, a pozwala na jej stosowanie tam, gdzie ustawa szczególna nie reguluje kwestii dostępu do informacji publicznych (wyrok NSA z 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 865/21, Wyrok NSA z 5 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6125/21; Wyrok WSA w Gliwicach z 11 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 315/23). Przed przystąpieniem do rozpatrzenia sprawy należy przywołać uchwałę siedmiu sędziów NSA z 9 grudnia 2013 r., I OPS 8/13 (ONSAiWSA z 2014, Nr 3, poz. 38). Wskazano w niej, że u.d.i.p. według założeń ustawodawcy ma być ustawą ustrojową, gdyż rozwijając i precyzując konstytucyjną zasadę, że informacja publiczna jest jawna (a więc i dostępna poza sytuacjami ograniczenia jawności w drodze ustaw lub w związku z ochroną prywatności), wyznacza zakres jawności informacji publicznej oraz prawo dostępu do tej informacji w porządku prawnym Rzeczpospolitej Polskiej. Z ustawy tej wynika jako norma podstawowa zasada domniemania jawności. Istnienie innych zasad czy trybu udostępniania informacji publicznej wyłącza stosowanie u.d.i.p. tylko w zakresie regulowanym wyraźnie tymi szczególnymi ustawami. Przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. oznacza, że wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji będącej informacją publiczną uregulowane są inaczej w u.d.i.p., a inaczej w ustawie szczególnej dotyczącej udostępniania informacji i stosowania obu tych ustaw nie da się pogodzić, pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej. Tam jednak, gdzie dana sprawa uregulowana jest tylko częściowo lub w ogóle nie jest uregulowana w ustawie szczególnej, zastosowanie mają odpowiednie przepisy u.d.i.p., przy czym w pierwszym przypadku stosowane są uzupełniająco, w drugim zaś stanowią wyłączną regulację prawną w danym zakresie. Wymaga to zatem szczegółowej analizy porównywanych ustaw, przy czym uregulowania wprowadzające odmienne zasady i tryb dostępu winny być, jako wyjątkowe, interpretowane w sposób zwężający. Zatem istota odesłania, o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., dotyczy takiej sytuacji, że to odrębna ustawa precyzuje zarówno zasady, jak i tryb dostępu do informacji publicznej, których zastosowanie wyłączać będzie zasadność ich realizacji na podstawie trybu ogólnego. Do takich ustaw należy ustawa z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Tryb przewidziany tą regulacją jest trybem szczególnym w stosunku do trybu ogólnego (por. wyrok NSA z 20 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2451/11; wyrok WSA w Olsztynie z 14 września 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 94/21; wyrok NSA z 5 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6125/21). W konsekwencji, z uwagi na treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p. konieczne jest skrupulatne badanie przedmiotu wniosku. W przypadku kolizji ustaw pierwszeństwo nad przepisami u.d.i.p. mają przepisy ustaw szczególnych, ale tylko w przypadku odmiennego uregulowania zasad i trybu dostępu do informacji publicznych. Odrębna regulacja dotyczy tylko tego, co wyraźnie wynika z ustawy szczególnej i nie zawsze wyklucza udzielanie takich informacji. (A. Gryszczyńska, w: G. Szpor (red.), Jawność i jej ograniczenia, t. VI, A. Gryszczyńska (red.), Struktura tajemnic, Warszawa 2015, s. 43). Adresat wniosku, jeżeli nie może udostępnić informacji ze względu na konieczność zastosowania przepisów ustawy szczególnej, powinien o tym fakcie powiadomić wnioskodawcę pismem. (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska (w:) I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 1. Przenosząc powyższe ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy na art. 8 ust. 1 u.u.i.ś. według którego władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej. Z kolei art. 9 ust. 1 u.u.i.ś. zawiera otwartą definicję informacji o środowisku oraz katalog informacji o środowisku podlegający udostępnieniu. Mowa w nim m.in. informacje o stanie elementów środowiska, takich jak: powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz i obszary naturalne, w tym bagna, obszary nadmorskie i morskie, a także rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy różnorodności biologicznej, w tym organizmy genetycznie zmodyfikowane, oraz wzajemnych oddziaływań między tymi elementami (por. art. 9 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś.). Nadto stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. udostępnieniu podlegają również środki, takie jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działania wpływające lub mogące wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów. W doktrynie zauważa się, iż prima facie można odnieść wrażenie, że jest to katalog zamknięty. Z art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska wynika, że prawo to ma znacznie szerszy zakres, niż ten określony w art. 9 ust. 1 u.u.i.ś. Przyjmuje się zatem, że prawu do informacji podlega każda informacja o środowisku, niezależnie od tego, czy jest w powyższym przepisie wskazana. Domniemywać bowiem należy, o czym stanowi art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, że każda informacja o środowisku podlega udostępnieniu, chyba, że organ ochrony środowiska, wyłącznie na podstawie przepisów ustawy wykaże, że w konkretnej sprawie nie ma możliwości udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie (por. B. Rakoczy, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, uw. 1 do art. 9, LexisNexis 2010). W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że Skarżąca domagała się udzielenia nie "informacji publicznej" zdefiniowanej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., lecz udzielenia "informacji o środowisku" oznaczonej na gruncie art. 9 ust. 1 pkt 1 i 3 u.u.i.ś. Zatem prawidłowo Prezydent przyjął tryb realizacji wniosków Skarżącej. Był on też podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia, ponieważ – co wynika z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 poz.40) - jest organem wykonawczym gminy. Ponieważ przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności, inaczej niż na gruncie k.p.a., zasadne jest posiłkowanie się wykładnią systemową i odwołanie się do definicji formułowanej w przepisach k.p.a. "Bezczynność" postępowania administracyjnego zdefiniowana została w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Wynika z niego, że "bezczynność" wystąpi wówczas, gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy konieczne jest wskazanie na przepis art. 14 u.u.i.ś. stanowiący, że władze publiczne udostępniają informacje o środowisku i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku (ust. 1). Termin, o którym mowa w ust. 1, może zostać przedłużony do 2 miesięcy ze względu na stopień skomplikowania sprawy. W tym przypadku przepisy art. 35 § 5 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio (ust. 2). W przypadku odmowy udostępnienia informacji, przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio (ust. 5). Na podstawie art. 14 ust. 1 u.u.i.ś. podmiot, do którego skierowane jest żądanie udostępnienia informacji, jeżeli uzna ją za informację o środowisku i jego ochronie, udostępnia tę informację przez zwykłą czynność materialno-techniczną albo na podstawie art. 20 ust. 1 u.u.i.ś. wydaje decyzję o odmowie udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie. Natomiast jeżeli podmiot, do którego skierowane jest żądanie udostępnienia informacji uzna, że informacja ta nie stanowi informacji o środowisku, winien - w drodze pisma - poinformować wnioskodawcę o zajętym stanowisku. Jak wynika z akt sprawy, wnioski Skarżącej dotyczyły udzielonego przez Prezydenta zezwolenia na wycinkę trzech lip. Nie jest okolicznością sporną fakt ich zrealizowania odpowiednio w pismach z 6 lipca 2023 r., 14 lipca 2023 r., 24 lipca 2023 r. i 28 lipca 2023 r. Skarżąca podnosi natomiast zarzut przedstawienia w nich niedostatecznej argumentacji, która uzasadniałaby jego decyzje i przekonała Skarżącą o konieczności wydania zezwolenia o usunięciu trzech lip. Sąd podziela stanowisko Prezydenta co do tego, że przedmiotem wniosków było nie tyle uzyskanie obiektywnej informacji o akcie administracyjnym, jakim było zezwolenie na wycinkę trzech lip, ale przeprowadzenie kontroli prawidłowości jej wydania. Nie temu jednak służą regulacje u.u.i.ś. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI