Orzeczenie · 2026-08-06

III SAB/Gl 256/26Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-08-06
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytpobyt czasowybezczynność organuspecustawaprawo do sądukonstytucjaWojewoda Śląskiobywatel Ukrainy

Skarga została wniesiona przez obywatela Ukrainy A. Y. przeciwko Wojewodzie Śląskiemu z powodu bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, złożonego 30 grudnia 2023 r. Skarżący zarzucił organowi brak podjęcia czynności przez 16 miesięcy, a następnie wezwanie do uzupełnienia braków dopiero po 17 miesiącach. Wojewoda Śląski w odpowiedzi na skargę powołał się na przepisy specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które miały zawieszać biegi terminów i wyłączać stosowanie przepisów o bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że przepisy specustawy, w tym art. 100d, które wyłączają możliwość zaskarżenia bezczynności organu, zostały uznane przez Naczelny Sąd Administracyjny za niezgodne z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (prawo do sądu). W związku z tym, sąd zobowiązał Wojewodę Śląskiego do wydania aktu w sprawie w terminie 60 dni od dnia zwrotu akt, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skarga została oddalona w pozostałym zakresie, a Wojewoda został obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych o niezgodności przepisów specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy z Konstytucją RP w zakresie prawa do sądu, co pozwala na skuteczne zaskarżanie bezczynności organów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji bezczynności organu w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, ale jego ratio decidendi ma szersze zastosowanie w kontekście prawa do sądu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające biegi terminów i wyłączające stosowanie przepisów o bezczynności, są zgodne z Konstytucją RP w zakresie prawa do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te, w zakresie w jakim uniemożliwiają jednostce dochodzenie ochrony sądowej w sytuacji opieszałości organu, są niezgodne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wyłączenie możliwości zaskarżenia bezczynności organu na mocy specustawy narusza prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP, co uzasadnia odmowę zastosowania tych przepisów przez sądy administracyjne.

Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie rozpoznał wniosku w terminie określonym w ustawie o cudzoziemcach.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ nie wydał decyzji w terminie 60 dni od złożenia wniosku, a nawet po upływie 17 miesięcy od jego złożenia nie podjął wszystkich niezbędnych czynności, co uzasadnia stwierdzenie bezczynności.

Czy bezczynność organu w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Sąd wziął pod uwagę okoliczności takie jak trudności kadrowe, znaczny wpływ spraw czy dodatkowe zadania nałożone na organ w związku z konfliktem na Ukrainie, które, choć nie usprawiedliwiają nieefektywności, to jednak przemawiały za niekwalifikowaniem wadliwości w kategoriach rażącego naruszenia prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zobowiązano Wojewodę Śląskiego do wydania aktu w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w terminie 60 dni.

Przepisy (8)

Główne

u.o.c. art. 112a § ust. 1

Ustawa o cudzoziemcach

Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń określonych w ust. 2.

p.p.s.a. art. 53 § § 2b2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogiem skutecznego wniesienia skargi na bezczynność jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Pomocnicze

specustawa art. 100d

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepisy specustawy zawieszające biegi terminów i wyłączające stosowanie przepisów o bezczynności zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP w zakresie prawa do sądu.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

k.p.a. art. 35 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy rozpoznania spraw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność przepisów specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy z Konstytucją RP w zakresie prawa do sądu. • Bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Wojewody Śląskiego oparta na przepisach specustawy zawieszających biegi terminów i wyłączających stosowanie przepisów o bezczynności.

Godne uwagi sformułowania

przepisy szczególne mogą przewidywać inne niż wymienione w Kodeksie postępowania administracyjnego terminy rozpoznania spraw • przepisy specustawy [...] zostały uznane przez Naczelnego Sąd Administracyjnego za niezgodne z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP • rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d specustawy [...] jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu • trudności kadrowe organu administracji publicznej ani też znaczny wpływ spraw nie stanowią usprawiedliwienia dla prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny

Skład orzekający

Wojciech Gapiński

przewodniczący

Aneta Majowska

członek

Rafał Wolnik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych o niezgodności przepisów specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy z Konstytucją RP w zakresie prawa do sądu, co pozwala na skuteczne zaskarżanie bezczynności organów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji bezczynności organu w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, ale jego ratio decidendi ma szersze zastosowanie w kontekście prawa do sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego prawa do sądu w kontekście specustawy dotyczącej obywateli Ukrainy, co ma duże znaczenie praktyczne i społeczne.

Prawo do sądu ważniejsze niż specustawa? WSA w Gliwicach przełamuje bariery w sprawach o pobyt dla Ukraińców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst