III SAB/Gl 234/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę A. P. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca w celu świadczenia pracy. Skarżący złożył wniosek w październiku 2023 r., a sprawa została przekazana do Wojewody Śląskiego w maju 2024 r. Pomimo upływu terminów, organ nie wydał decyzji, co skłoniło skarżącego do wniesienia skargi. Sąd, analizując stan prawny, uznał, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d) zawieszające bieg terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt, powinny być stosowane do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy. Jednakże, sąd podzielił stanowisko NSA, że dalsze przedłużanie obowiązywania tych przepisów po 30 czerwca 2024 r. było niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu. Mimo to, sąd stwierdził bezczynność organu, zobowiązując go do załatwienia wniosku w terminie 60 dni od zwrotu akt. Jednocześnie, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę wyjaśnienia organu dotyczące przyczyn opóźnień oraz specyfikę przepisów zawieszających terminy. W związku z tym, sąd oddalił żądania dotyczące zasądzenia sumy pieniężnej lub grzywny. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów zawieszających terminy w sprawach cudzoziemców w kontekście prawa do sądu i Konstytucji RP. Ocena bezczynności organu administracji publicznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, w tym przepisów przejściowych i ich zgodności z Konstytucją RP. Konieczność analizy aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d) zawieszające bieg terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców, powinny być stosowane do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do obywateli Ukrainy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy te powinny być stosowane do wszystkich cudzoziemców, którzy ubiegają się o zezwolenia na pobyt wymienione w tych przepisach, niezależnie od ich obywatelstwa czy okoliczności przyjazdu do Polski.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na orzecznictwie NSA, uznał, że użycie ogólnego pojęcia 'cudzoziemiec' w ustawie, brak odrębnej definicji legalnej oraz logiczne wnioski wynikające z zakresu stosowania przepisów (np. dotyczących pobytu rezydenta długoterminowego UE) wskazują na powszechne zastosowanie tych regulacji.
Czy dalsze przedłużanie obowiązywania przepisów zawieszających bieg terminów w sprawach cudzoziemców (art. 100d u.p.o.U.) po 30 czerwca 2024 r. jest zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dalsze przedłużanie obowiązywania tych przepisów po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ze względu na naruszenie prawa do sądu i zasady proporcjonalności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ponad dwuletni okres zawieszenia terminów był wystarczający, a dalsze przedłużanie stanowi nieuzasadnione ograniczenie prawa do sądu. Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być proporcjonalne tylko wtedy, gdy te okoliczności trwają. W tym przypadku, zwiększona liczba wniosków stała się normą, a problem powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne organów.
Czy bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, która nastąpiła po 30 czerwca 2024 r., może być oceniana z uwzględnieniem przepisów zawieszających bieg terminów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bezczynność organu, która wystąpiła po 30 czerwca 2024 r., podlega ocenie bez uwzględniania przepisów zawieszających bieg terminów, ponieważ te przepisy straciły moc obowiązującą w zakresie zgodnym z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że niezgodność art. 100d u.p.o.U. z konstytucyjną zasadą prawa do sądu zaktualizowała się po 30 czerwca 2024 r. W związku z tym, do tego dnia bezczynność organu podlegała ocenie z uwzględnieniem tych przepisów, ale po tej dacie ocena ta powinna być dokonywana bez ich stosowania.
Czy bezczynność Wojewody Śląskiego w rozpatrzeniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność Wojewody Śląskiego nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Sąd, oceniając całokształt okoliczności sprawy, wziął pod uwagę wyjaśnienia organu dotyczące przyczyn opóźnień oraz specyfikę przepisów zawieszających terminy. Uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia złej woli organu lub lekceważenia obowiązków procesowych, co wyklucza kwalifikację naruszenia jako rażącego.
Przepisy (25)
Główne
u.o c. art. 112a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Termin wydania decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wynosi 60 dni, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń wymienionych w przepisie.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko ze względu na bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny, zdrowie, moralność lub wolności i prawa innych osób; ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
KPP art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem.
Pomocnicze
u.p.o.U. art. 100c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
W okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu.
u.p.o.U. art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przedłużenie zawieszenia biegu terminów do załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców.
u.o c. art. 3 § pkt 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Definicja 'cudzoziemca' jako osoby nieposiadającej obywatelstwa polskiego.
u.o c. art. 211 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Warunek legalnego i nieprzerwanego pobytu na terytorium RP co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE.
u.o c. art. 108
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Po uzupełnieniu braków wniosku, pobyt cudzoziemca na terytorium RP jest uznawany za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Definicja rażącego naruszenia prawa w kontekście bezczynności organu.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość zasądzenia sumy pieniężnej lub wymierzenia grzywny organowi w przypadku bezczynności lub przewlekłości.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi w pozostałym zakresie.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o zwrocie kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie od organu na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądowa nad bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem postępowania.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności jako niezałatwienia sprawy w terminie.
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, podania przyczyn zwłoki i nowego terminu.
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki odmowy wszczęcia postępowania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez organy władzy publicznej.
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada prawa do poszukiwania ochrony sądowej przed działaniami administracji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. • Niezgodność dalszego przedłużania przepisów zawieszających bieg terminów (art. 100d u.p.o.U.) po 30 czerwca 2024 r. z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o braku rażącego naruszenia prawa, oparta na przyczynach opóźnień i specyfice przepisów zawieszających terminy. • Żądanie zasądzenia sumy pieniężnej lub grzywny.
Godne uwagi sformułowania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda • Sąd popiera argumentację organu, że powołane przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.U. odnoszą się do wszystkich cudzoziemców... • NSA stanął na stanowisku, że taka właśnie sytuacja, a mianowicie oczywistej sprzeczności przepisu ustawy z przepisem rangi konstytucyjnej, miała miejsce w odniesieniu do art. 100d ust. 1 - 4 u.p.o.U. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 2024 r. w zestawieniu z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP... • Sąd doszedł jednakże do przekonania, że mimo przekroczenia terminu załatwienia sprawy bezczynność Wojewody nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Skład orzekający
Beata Machcińska
sprawozdawca
Małgorzata Herman
przewodniczący
Marzanna Sałuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów zawieszających terminy w sprawach cudzoziemców w kontekście prawa do sądu i Konstytucji RP. Ocena bezczynności organu administracji publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, w tym przepisów przejściowych i ich zgodności z Konstytucją RP. Konieczność analizy aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego - prawa do sądu w kontekście przepisów ograniczających terminy załatwiania spraw administracyjnych. Pokazuje konflikt między potrzebą elastyczności administracji w sytuacjach kryzysowych a gwarancjami konstytucyjnymi dla obywateli.
“Prawo do sądu kontra przepisy covidowe: WSA w Gliwicach kwestionuje przedłużanie zawieszenia terminów w sprawach cudzoziemców.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.