III SAB/GL 232/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2021-01-11
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejorzeczenia dyscyplinarneadwokaturaochrona danych osobowychRODOsamorząd zawodowybezczynność organusąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na bezczynność Prezesa Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w K. w przedmiocie udostępnienia zanonimizowanych orzeczeń dyscyplinarnych dotyczących konkretnego adwokata, uznając je za informację publiczną jedynie w ograniczonym zakresie.

Skarżąca wniosła o udostępnienie zanonimizowanych orzeczeń Sądu Dyscyplinarnego dotyczących konkretnego adwokata, powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej. Organ odmówił, twierdząc, że orzeczenia te nie stanowią informacji publicznej, zwłaszcza w kontekście ochrony danych osobowych i prawa do sądu. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę na bezczynność organu, uznał, że choć orzeczenia dyscyplinarne generalnie mają charakter informacji publicznej, to indywidualne orzeczenia dotyczące konkretnej osoby nie mogą być udostępniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej ze względu na ochronę danych osobowych i specyfikę postępowania dyscyplinarnego.

Skarżąca B. L. złożyła skargę na bezczynność Prezesa Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego przy Izbie Adwokackiej w K. w przedmiocie udostępnienia zanonimizowanych orzeczeń Sądu Dyscyplinarnego wydanych w latach 2005-2018 w sprawie konkretnego adwokata. Skarżąca argumentowała, że orzeczenia dyscyplinarne organów samorządów zawodowych mają charakter informacji publicznej, powołując się na Konstytucję RP i przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ odmówił udostępnienia informacji, wskazując na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego oraz argumentując, że sąd dyscyplinarny nie wykonuje zadań władzy publicznej, a udostępnianie indywidualnych orzeczeń naruszałoby ochronę danych osobowych i prawo do sądu. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, wyjaśniając najpierw kwestie formalne dotyczące statusu prawnego sądu dyscyplinarnego jako organu administracji publicznej. Następnie, odnosząc się do meritum, sąd podkreślił szerokie rozumienie informacji publicznej, jednakże zaznaczył, że indywidualne orzeczenia dyscyplinarne dotyczące konkretnej, personalnie oznaczonej osoby nie mieszczą się w zakresie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd uznał, że ochrona danych osobowych oraz przepisy Prawa o adwokaturze, w tym możliwość orzeczenia podania treści orzeczenia do publicznej wiadomości jako środka karnego, wykluczają możliwość udostępniania takich informacji osobom trzecim w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd odwołał się również do orzecznictwa, wskazując, że powoływane przez skarżącą sprawy dotyczyły innych stanów faktycznych, np. umów o pracę czy ogólnych zbiorów orzeczeń, a nie indywidualnych spraw dotyczących konkretnych osób. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, indywidualne orzeczenia dyscyplinarne dotyczące konkretnie oznaczonej personalnie osoby nie mieszczą się w zakresie informacji publicznej udostępnianej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, ze względu na ochronę danych osobowych i specyfikę przepisów Prawa o adwokaturze.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć orzeczenia dyscyplinarne generalnie dotyczą spraw publicznych, to indywidualne orzeczenia dotyczące konkretnej osoby nie mogą być udostępniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Konstytucyjnie chronione prawo ochrony danych osobowych oraz przepisy Prawa o adwokaturze, w tym możliwość orzeczenia podania treści orzeczenia do publicznej wiadomości jako środka karnego, wykluczają taką możliwość. Udostępnienie takich informacji osobom trzecim w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowiłoby obejście tych norm.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 i 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

u.p.a. art. 81 § ust. 6

Prawo o adwokaturze

Sąd dyscyplinarny może orzec podanie treści orzeczenia do publicznej wiadomości w określony sposób, jeżeli uzna to za celowe ze względu na okoliczności sprawy, o ile nie narusza to interesu pokrzywdzonego.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.

u.p.a. art. 50

Prawo o adwokaturze

Do zakresu działania sądu dyscyplinarnego należy wydawanie orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych członków izby.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Indywidualne orzeczenia dyscyplinarne dotyczące konkretnej osoby nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej ze względu na ochronę danych osobowych i specyfikę przepisów. Udostępnienie takich orzeczeń w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowiłoby obejście przepisów chroniących dane osobowe i prawo do sądu. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, co wyklucza bezczynność.

Odrzucone argumenty

Orzeczenia dyscyplinarne organów samorządów zawodowych mają charakter informacji publicznej i powinny być udostępniane na wniosek. Czynności polegające na zanonimizowaniu danych nie uprawniają do odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

elementem niezbywalnej godności człowieka jest prawo nieujawniania jego skazania chyba, że możliwość podania wyroku do publicznej wiadomości jest przewidziana w ustawie i taki środek dodatkowy został orzeczony w wyroku. żądanie udostępnienia wydanego w indywidualnej sprawie, wobec konkretnej osoby, orzeczenia dyscyplinarnego (nawet zanonimizowanego) nie mieści się w zakresie u.d.i.p. Konstytucyjnie chronione prawo ochrony danych osobowych w zestawieniu z w/w normami kompetencyjnymi sądów pozwalają na upublicznienie wyroków / orzeczeń dyscyplinarnych wyłacznie uprawnionym do tego sądom.

Skład orzekający

Anna Apollo

sędzia

Barbara Brandys-Kmiecik

sprawozdawca

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ograniczenia dostępu do informacji publicznej w zakresie indywidualnych orzeczeń dyscyplinarnych dotyczących konkretnych osób, ze względu na ochronę danych osobowych i specyfikę przepisów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji orzeczeń dyscyplinarnych adwokatów. Interpretacja może być stosowana analogicznie do innych samorządów zawodowych, ale wymaga analizy konkretnych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście ochrony danych osobowych i specyfiki postępowań dyscyplinarnych w samorządach zawodowych, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych transparentnością.

Czy orzeczenia dyscyplinarne adwokatów to informacja publiczna? Sąd administracyjny wyjaśnia granice dostępu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Gl 232/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo
Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 6318/21 - Wyrok NSA z 2023-02-10
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 1 ust. 1,  art. 4,  art. 6 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi B. L. na bezczynność Prezesa Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w K. w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 10 października 2020 r. B. L. (dalej: Strona, Wnioskodawczyni, Skarżąca) złożyła skargę na "decyzję" Prezesa Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego przy Izbie Adwokackiej w K. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej (orzeczeń Sądu Dyscyplinarnego) - żądając jej uchylenia poprzez zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyjaśniła, że mailem z 30 września 2020 r. wystąpiła do organu, na podstawie art. 1, art. 2, art. 4, art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r, poz. 1429, ze zm.; dalej jako: u.d.i.p.), żądając wydania informacji publicznej w postaci zanonimizowanych orzeczeń Sadu Dyscyplinarnego wydanych w latach 2005-2018 w sprawie adwokata J. Z., ur. [...] r. w C., obecnie prowadzącego Kancelarię Adwokacką w K. przy ul. [...].
Podkreśliła, że orzeczenia dyscyplinarne organów samorządów zawodowych mają charakter informacji publicznej, podejmowane są bowiem przez podmioty wykonujące zadania (uprawnienia) publiczne wobec członków korporacji zawodowej. Sankcje dyscyplinarne należą do grupy środków przymusu państwowego, które mają charakter kary. Jest to więc odpowiedzialność typu karnego, ponieważ jest odpowiedzialnością za popełnienie czynu zabronionego pod groźbą kary. Powołując obszernie orzecznictwo oraz regulacje prawne u.d.i.p. Strona skonkludowała, że prawo do uzyskiwania informacji publicznej zagwarantowane jest w Konstytucji RP, a żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy. Natomiast czynności polegające na skanowaniu i zanonimizowaniu danych wrażliwych oraz poszukiwaniu dokumentów w archiwum nie uprawniają do odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Natomiast w odpowiedzi na powyższy wniosek organ mailem z dnia 3 października 2020 r. odmówił wydania w/w informacji publicznej powołując się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w orzeczeniu z 16 września 2002r., sygnatura K 38/01, zgodnie z którym zakres prawa do informacji publicznej wyznaczają bezpośrednio przepisy art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji. Zatem sąd dyscyplinarny izby adwokackiej nie wykonuje zadań władzy publicznej i nie gospodaruje mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Jednak - zdaniem Skarżącej - z taką decyzją nie sposób się zgodzić, gdyż w sposób rażący narusza prawo, bowiem Strona nie miała obowiązku uzasadniania swojego wniosku, na podstawie którego powinna uzyskać wnioskowaną informację publiczną. Ukaranie nierzetelnego prawnika ma duże znaczenie dla osób pokrzywdzonych jego działaniem. W drodze wykładni sądowej ustalono, że orzeczenia dyscyplinarne samorządu radców prawnych - analogicznie adwokatów i aplikantów adwokackich - stanowią informację publiczną i powinny być udostępniane w trybie wniosku o jej udostępnienie. Sądownictwo dyscyplinarne stanowi realizację zasady samorządności określonej w art. 17 Konstytucji RP, będącej podstawą tworzenia samorządów zawodowych, reprezentujących osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawujących pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Cytując obszernie orzecznictwo Skarżąca podkreśliła, że orzeczenia dyscyplinarne podejmowane przez organy samorządów zawodowych mają charakter informacji publicznej, podejmowane są bowiem przez podmioty wykonujące zadania (uprawnienia) publiczne wobec członków korporacji zawodowej.
W odpowiedzi na skargę Prezes Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego przy Izbie Adwokackiej w K. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że reprezentujący organ adwokat dokonał jedynie czynności materialno-prawnej udzielając odpowiedzi, że informacja nie zostanie udzielona, bowiem nie stanowi informacji publicznej; nie ma takiego organu jak Prezes Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego przy Izbie Adwokackiej w K. - i już z tych powodów skarga winna być oddalona.
Dalej, odnosząc się do zarzutów merytorycznych skargi, wyjaśnił, że żądana informacja w postaci orzeczeń dyscyplinarnych dotyczących jednego adwokata nie stanowi informacji publicznej co najmniej z trzech powodów:
1) nie można udostępniać odpisów wyroków skazujących (w tym dyscyplinarnych) osobom trzecim, bowiem nadal brak przepisów w sposób jednoznaczny chroniących dane osobowe osób skazanych (art. 10 RODO). Każda sprawa musi być rozpoznana przez właściwy, niezależny sąd i tylko sąd władny jest stwierdzić winę i wymierzyć adekwatną karę (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Elementem niezbywalnej godności człowieka jest prawo nieujawniania jego skazania chyba, że możliwość podania wyroku do publicznej wiadomości jest przewidziana w ustawie i taki środek dodatkowy został orzeczony w wyroku. Również art. 81 ust. 6 Prawa o adwokaturze przewiduje taki środek kamy, w postaci podania orzeczenia do publicznej wiadomości w określony sposób. Skoro sąd dyscyplinarny nie orzekł tego środka to sprzeczne z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego byłoby dodatkowe stygmatyzowanie ukaranego adwokata przez udostępnienie wydanego w jego sprawie wyroku osobie, która tego żąda na podstawie przepisów o dostępie do informacji publicznej;
2) Prezes Sądu Dyscyplinarnego nie wykonuje zadań władzy publicznej oraz nie gospodamje mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 Konstytucji);
3) celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych na potrzeby własne, a Skarżąca domaga się informacji dotyczących jednego, konkretnego adwokata, a więc jest to osobiste postępowanie dotyczące tego konkretnego adwokata, dlatego żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej – Dz.U. nr 78, poz. 483). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem jej art. 57a. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca kwestionuje udzieloną jej odmowę udostępnienia wnioskowanej informacji jako publicznej, oznaczając w złożonej skardze jako przedmiot zaskarżenia “decyzję Prezesa OSD lA w K. z dnia [...]r." Natomiast w odpowiedzi na skargę Prezes Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego przy Izbie Adwokackiej w K. podkreślił, że nie jest organem, a reprezentujący go adwokat dokonał jedynie czynności materialno-prawnej udzielając odpowiedzi, że informacja nie zostanie udzielona, bowiem nie stanowi informacji publicznej; zatem skarga winna być oddalona.
Rozstrzygając powyższą kwestię formalną należy zauważyć, że w odpowiedzi na wniosek Strony mailem z 3 października 2020r. Prezes Sądu Dyscyplinarnego – reprezentowany przez swojego pełnomocnika tj. koordynatora do spraw dostępu do informacji publicznej, powołanego uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z 3 stycznia 2017 numer [...] - odmówił udzielenia wnioskowanej informacji. Natomiast zgodnie z art. 32 p.p.s.a. obligatoryjną stroną postępowania sądowo-administracyjnego jest organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skarżony organ administracji publicznej posiada w związku z tym zawsze zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona (tzw. zdolność sądową), co potwierdza expressis verbis art. 25 § 1 p.p.s.a. Status prawny sądu dyscyplinarnego izby adwokackiej jako odrębnego i posiadającego wyznaczony ustawowo zakres kompetencji organu administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym wynika bezpośrednio z określonego zestawu przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j.Dz. U. z 2020r., poz. 1651; dalej jako: u.p.a.). Sąd dyscyplinarny izby adwokackiej jest organem tej izby (art. 39 pkt 3 u.p.a.) jako terenowej jednostki organizacyjnej samorządu zawodowego adwokatury (por. art. 1 ust. 2, art. 2, art. 10, art. 38 u.p.a.). Organ ten ma wyznaczony ustawowo zakres kompetencji do orzekania w sprawach dyscyplinarnych członków izby adwokackiej (art. 50, art. 91 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.p.a.), co oznacza, że jako organ samorządu zawodowego adwokatury wykonuje zadania publiczne w formach przewidzianych prawem. Sąd dyscyplinarny izby adwokackiej jest także podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznych, co wyraźnie wynika z treści art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. Zaprezentowany wyżej pogląd znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2016 r., I OSK 761/16).
Konkludując powyższe stwierdzić więc należy, że Okręgowy Sąd Dyscyplinarny przy Izbie Adwokackiej w K. jest organem w rozpoznawanej sprawie; Prezes – z mocy art. 42 i art. 51 u.p.a. kieruje pracą tego sądu i reprezentuje go na zewnątrz; odmowa udzielenia wnioskowanej przez Stronę informacji – zaskarżonym w tej sprawie działaniem, a raczej bezczynnością w udzieleniu żądanej informacji, bo tak należy zakwalifikować rozpatrywaną skargę.
Wyjaśnienia wymaga zatem, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Wniesienie tej skargi jest zatem czasowo ograniczone jedynie trwaniem niepożądanego stanu bezczynności, a więc np. do czasu wydania decyzji, postanowienia czy załatwienia wniosku strony. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze i w piśmiennictwie (por. postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2009 r. o sygn. akt II FSK 2020/08; z dnia 19 lipca 2013 roku o sygn. akt I FSK 1325/13 oraz T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 243; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 143).
Przechodząc zatem do oceny prawidłowości działania organu, czyli terminowości udzielonej Skarżącej odpowiedzi przez organ, zauważyć należy, że została ona przesłana Stronie bez zbędnej zwłoki, zgodnie z ustawowym 14-dniowym terminem z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Do rozważenia pozostaje więc kwestia merytorycznego zbadania legalności, czyli zgodności z prawem udzielonej Skarżącej odpowiedzi przez organ.
Zauważyć należy, że pojęcie informacji publicznej jest zarówno przez doktrynę, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych, rozumiane bardzo szeroko, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego i podwyższenia świadomości prawnej społeczeństwa. Prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących tego organu. Informację publiczną stanowi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i tych, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także tych, które tylko w części dotyczą działalności organu), nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1542/08, z 5 listopada 2013 r., o sygn. akt II SA/Wa 1455/13, wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2015 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 315/14).
Nie ulega więc wątpliwości, iż treść wydanych orzeczeń sądu dyscyplinarnego stanowi informację publiczną, albowiem jest efektem pracy, działalności organu samorządu zawodowego.
Spornym natomiast pozostaje czy wnioskowana przez Skarżącą informacja w postaci indywidualnych orzeczeń dyscyplinarnych, wydanych wobec konkretnej osoby – personalnie oznaczonej we wniosku – stanowi taką informację i w związku z tym możliwe jest jej uzyskanie przez wnioskodawcę w trybie u.d.i.p, mimo iż sąd je wydający nie podjął nakazu upublicznienia.
W tym zakresie przede wszystkim wskazać należy, iż Konstytucja w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej. Prawo do informacji publicznej to zatem prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP i obejmuje informację o takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych celów i interesów publicznych. Rezultaty wykładni językowej, celowościowej i systemowej art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP prowadzą zatem do wniosku, że prawo do informacji publicznej to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP (podkreślenie Sądu), tj. o takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych celów publicznych (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1514/16).
Ustawodawca zdefiniował pojęcie "informacji publicznej" w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2, przy czym dokumentem urzędowym, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Z kolei sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Wykładnia prokonstytucyjna art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Tak też należy rozumieć informację w zakresie organizacji tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.), czy w zakresie prowadzonych przez nie rejestrów, ewidencji i archiwów (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.) a także w zakresie danych publicznych (art. 6 ust. 4 u.d.i.p.) lub w zakresie polityki wewnętrznej i zagranicznej, w tym o zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.i.p.). Koresponduje z tą wykładnią treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p. eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn akt. I OSK 851/10).
Powyższe rozumienie istoty sprawy publicznej, a w konsekwencji i informacji publicznej – odkodowywane z treści art. 61 Konstytucji RP i unormowań ustawy o dostępie do informacji publicznej – przyjmowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 u.d.i.p., informacją taką jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (podkreślenie Sądu). Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która związana jest z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej (państwa). Wskazuje się zatem, że informacją publiczną są informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych, w tym gospodarowania mieniem publicznym, utrwalone na nośniku w formie pisemnej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej, eksponując powiązania informacji publicznej z dynamiczną działalnością państwa, jako organizatora życia społeczno-gospodarczego z jednoczesnym wskazaniem, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (por. wyroki NSA z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1514/16, z dnia 31 maja 2004 r., sygn. akt OSK 205/04.). Stąd też rozstrzygnięcia sądów dyscyplinarnych samorządów zawodowych odnoszą się do spraw publicznych, bowiem służą realizacji zadań publicznych, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji i ustawie, a w szczególności udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. I wyłącznie w tym zakresie stanowią informację publiczną, która może podlegać ewentualnemu udostępnieniu, po spełnieniu warunków z u.d.i.p.
Przenosząc zatem powyższe rozważania do oceny niniejszej sprawy należy wskazać, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. informując, że wnioskowana przez Skarżącą informacja nie ma charakteru publicznej. W odpowiedzi na skargę dodatkowo wyjaśnił, że niemożliwym jest udostępnienie odpisów wyroków skazujących (w tym dyscyplinarnych) osobom trzecim, z uwagi na ochronę danych osobowych osób skazanych; sprawa musi być rozpoznana przez właściwy, niezależny sąd i tylko sąd władny jest stwierdzić winę i wymierzyć adekwatną karę; elementem niezbywalnej godności człowieka jest prawo nieujawniania jego skazania chyba, że możliwość podania wyroku do publicznej wiadomości jest przewidziana w ustawie i taki środek dodatkowy został orzeczony w wyroku.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższy pogląd. Zgodnie z art. 45 Konstytucji RP regulującym prawo do sądu - każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Prawo to przysługuje każdemu, a więc każdej osobie fizycznej wraz z wszelkimi gwarancjami konstytucyjnymi m.in. wynikającymi z art. 51 prawa ochrony danych osobowych. Natomiast z mocy art. 50 u.p.a. określającego kompetencje sądu dyscyplinarnego - do zakresu działania sądu dyscyplinarnego należy wydawanie orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych członków izby. Przepis art. 81 u.p.a. zawierający katalog kar dyscyplinarnych w ust. 6 stanowi, że sąd dyscyplinarny może orzec podanie treści orzeczenia do publicznej wiadomości w określony sposób, jeżeli uzna to za celowe ze względu na okoliczności sprawy, o ile nie narusza to interesu pokrzywdzonego.
Tym samym należy stwierdzić, że żądanie udostępnienia wydanego w indywidualnej sprawie, wobec konkretnej osoby, orzeczenia dyscyplinarnego (nawet zanonimizowanego) nie mieści się w zakresie u.d.i.p. Konstytucyjnie chronione prawo ochrony danych osobowych w zestawieniu z w/w normami kompetencyjnymi sądów pozwalają na upublicznienie wyroków / orzeczeń dyscyplinarnych wyłacznie uprawnionym do tego sądom. Jest to bowiem forma dodatkowej sankcji dla skazanego lub ukaranego. Tym samym możliwość ubiegania się o udostępnienie takiej informacji przez osoby trzecie w trybie u.d.i.p. stanowiłaby obejście powyżej przedstawionych norm prawnych, skutkując nadużyciem trybu u.d.i.p.
Zatem skoro żądana, indywidualna informacja, dot. konkretnie oznaczonej personalnie osoby nie mieści się w zakresie informacji publicznej – to zasadnie udzielono Stronie odpowiedzi negatywnej w formie pisemnej. W konsekwencji więc nie są zasadne zarzuty skarżącej i jej żądanie udostępnienia spornych orzeczeń dyscyplinarnych wobec wskazywanego adwokata.
Również stwierdzić należy, że powoływane w skardze, na poparcie zgłaszanych zarzutów, orzeczenia sądów administracyjnych dotyczyły udostępniania w trybie u.d.i.p. umów o pracę i zakresu obowiązków osób funkcyjnych; ogólnie wszystkich orzeczeń dyscyplinarnych danego sądu OIRP, Izby Notarialnej lub uczelni wyższej, za konkretne lata w ramach postępowań dyscyplinarnych – a zatem zupełnie innych stanów faktycznych niż objęty niniejszym sporem. Obejmowały bowiem ogólnie wytwór działalności poszczególnych organów, w zakresie wykonywania przez nie zadań, a nie treść dokumentów (nawet zanonimizowanych) dotyczących konkretnie oznaczonej osoby.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.
-----------------------
1

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI