III SAB/Gl 226/20
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził bezczynność gminy wyznaniowej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej cmentarzy i środków publicznych, zobowiązując ją do załatwienia wniosku w terminie 14 dni.
Skarżący złożył skargę na bezczynność gminy wyznaniowej w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej cmentarzy i środków publicznych przeznaczonych na ich utrzymanie. Gmina odmówiła udzielenia informacji, twierdząc, że nie jest podmiotem zobowiązanym i że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej. Sąd uznał jednak, że gmina, jako osoba prawna dysponująca majątkiem publicznym, jest zobowiązana do udostępnienia informacji. Stwierdzono bezczynność organu, zobowiązano go do załatwienia wniosku w terminie 14 dni, ale odmówiono zasądzenia grzywny i sumy pieniężnej z uwagi na brak rażącego naruszenia prawa i nieudowodnienie szkody przez skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę W. C. na bezczynność gminy wyznaniowej "A" w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się informacji dotyczących cmentarzy, miejsc pochówku i martyrologii narodu żydowskiego oraz wysokości środków finansowych przeznaczonych na ich utrzymanie, pochodzących ze środków publicznych. Gmina odmówiła udzielenia informacji, podnosząc, że nie jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia, a wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej. Sąd, analizując przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, stwierdził, że gmina wyznaniowa, jako osoba prawna dysponująca majątkiem publicznym (np. cmentarzem wpisanym do rejestru zabytków, środkami z dotacji), jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej. Sąd uznał, że gmina dopuściła się bezczynności, ponieważ nie udostępniła informacji ani nie wydała decyzji odmownej w ustawowym terminie, a jej odpowiedź była niejednolita i nieprawidłowo procedowała kwestię legitymacji skarżącego oraz charakteru żądanej informacji. Sąd zobowiązał gminę do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od zwrotu akt. Jednocześnie, oceniając stan faktyczny, sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, co wykluczyło możliwość wymierzenia grzywny. Sąd nie zasądził również od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, uznając, że skarżący nie wykazał poniesienia szkody ani straty wynikającej z bezczynności organu, a wystąpienie do innych podmiotów było jego autonomiczną decyzją. O kosztach postępowania orzeczono na zasadach ogólnych.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, gmina wyznaniowa, jako osoba prawna wykonująca zadania publiczne lub dysponująca majątkiem publicznym, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że gmina wyznaniowa, posiadając cmentarz wpisany do rejestru zabytków i otrzymując środki publiczne, wypełnia przesłanki podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_bezczynność
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 3 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
k.p.a. art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 20 lutego 1997r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej art. 3 § 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania art. 9 § 1 i 2 pkt 2
Konstytucja RP art. 25 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina wyznaniowa, dysponując majątkiem publicznym (cmentarz, środki z dotacji), jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej. Brak odpowiedzi organu na wniosek lub nieprawidłowe procedowanie w sprawie dostępu do informacji publicznej stanowi bezczynność organu. Niewłaściwe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych i niejednoznaczne stanowisko organu w sprawie charakteru informacji.
Odrzucone argumenty
Gmina wyznaniowa nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej. Brak wykazania szczególnego interesu publicznego dla informacji przetworzonej. Skarga wniesiona przez nieuprawniony podmiot (B).
Godne uwagi sformułowania
o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Informacja publiczna jest każdą informacją o sprawach publicznych. Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., jest taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty.
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący
Barbara Brandys-Kmiecik
sprawozdawca
Marzanna Sałuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że gminy wyznaniowe mogą być podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, jeśli dysponują majątkiem publicznym lub wykonują zadania publiczne. Potwierdzenie definicji bezczynności organu i kryteriów rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego podmiotu (gmina wyznaniowa) i konkretnego rodzaju informacji (dotyczącej cmentarzy i środków publicznych), co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych sytuacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście dziedzictwa narodowego i finansów gmin wyznaniowych, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców zainteresowanych ochroną dziedzictwa i transparentnością.
“Czy gmina wyznaniowa musi ujawnić, jak wydaje publiczne pieniądze na cmentarze?”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III SAB/Gl 226/20 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2021-02-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-11-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Anna Apollo /przewodniczący/ Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/ Marzanna Sałuda Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 5185/21 - Wyrok NSA z 2023-11-24 Skarżony organ Inne Treść wyniku Stwierdzono bezczynność organu - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 3 par. 2 pkt 8 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2015 poz 2058 art. 1; art. 3 ust. 1 pkt 1; art. 6; art. 16 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2021 r. sprawy ze skargi W. C. na bezczynność "A" w K. w przedmiocie informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; 4. zasądza od "A" w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie W.C. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) pismem z dnia 2 października 2020 roku wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność A w K. (dalej także jako: A) w przedmiocie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Stan faktyczny wyglądał następująco: Pismem z dnia 29 lipca 2020r, przekazanym w formie mailowej, Strona – działając jako Przewodniczący B - zwróciła się do A w K. (oraz jak zaznaczyła do wszystkich gmin wyznaniowych żydowskich w Polsce) z wnioskiem o udzielenie w trybie dostępu do informacji publicznej informacji dotyczących cmentarzy, miejsc pochówku oraz miejsc martyrologii narodu żydowskiego, usytuowanych na obszarze działania Gmin oraz wysokości środków finansowych przeznaczonych przez Gminę na utrzymanie i opiekę nad takimi miejscami ze szczególnym uwzględnieniem środków publicznych pozyskiwanych przez z różnych źródeł. W dniu 7 sierpnia 2020r A w K. zwróciła się do wnioskodawcy o wykazanie legitymacji do działania w imieniu B; odmówiła udzielenia odpowiedzi stwierdzając, że A nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania żądanych informacji. Nadto wskazała, że wnioskowana informacja jako przetworzona wymaga wykazania szczególnego interesu publicznego, a tego nie wykazano. Skargą z dnia 2 października 2020 roku skarżący wniósł o stwierdzenie, że A w K. dopuściła się bezczynności postępowania i bezczynność ta ma charakter rażący; zobowiązanie A do udzielenia informacji publicznej w zakresie w jakim gospodaruje lub zarządza majątkiem pochodzącym ze źródeł publicznych bądź administruje przedmiotem użyteczności publicznej jakim jest m.in. cmentarz oraz do wykonania wniosku z dnia 29 lipca 2020r.; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania; zasądzenie grzywny oraz sumy pieniężnej. W motywach uzasadnienia wskazał, że zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm. dalej: u.d.i.p.) osoba prawna realizująca zadanie publiczne lub dysponująca majątkiem publicznym jest obowiązana do udzielania informacji publicznej zgodnie z przepisami przywołanej ustawy. Natomiast A w K. jest osobą prawną posiadającą osobowość prawną, na mocy ustawy z dnia 20 lutego 1997r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. 2014, poz. 1798); jest właścicielem m.in. cmentarza żydowskiego w K. przy ul. [...], który jest wpisany do rejestru zabytków nieruchomych oraz innych cmentarz i nieruchomości przejętych na mocy decyzji C a więc przekazanych przez organy władzy publicznej i pochodzących z majątku tych podmiotów; uzyskała od Prezydenta Miasta K. z budżetu Miasta K. środki finansowe w kwocie [...] na prace remontowo-konserwatorskie na terenie cmentarza żydowskiego; na cele związane z pracami konserwatorskimi przekazywane były dotacje pochodzące z innych źródeł publicznych. Zatem skarżący podsumował, że dysponowanie majątkiem publicznym wypełnia dyspozycję art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d) u.d.i.p. Powołując się na definicję majątku publicznego podkreślił funkcję cmentarza jako przedmiotu użyteczności publicznej o szczególnym charakterze. Dalej cytując orzecznictwo NSA zakwestionował stwierdzenie A, że majątek A jest majątkiem jej członków bowiem określenie "cmentarz wyznaniowy" nie determinuje jego prywatnego (niepublicznego) charakteru. Zatem podważył słuszność stwierdzenia, iż A nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia żądanych informacji. Uzasadniając wysokość żądanej grzywny lub sumy pieniężnej wskazał, że bez względu na unormowania prawne A nie chce udzielić odpowiedzi na pytania wniosku, a cmentarze żydowskie w Polsce są dziedzictwem narodowym wszystkich Żydów, a nie jedynie tych będących obecnie członkami gmin wyznaniowych więc nie bez znaczenia jest wiedza o kondycji tych cmentarzy. Podkreślił, że gminy żydowskie przejęły na siebie ciężar utrzymania i opieki około 5% z ogólnej liczby cmentarzy żydowskich w Polsce przejmując jednocześnie blisko 50% nieruchomości innego rodzaju stanowiących przed wojną własność gmin żydowskich, co miało stanowić kapitał i zabezpieczenie środków niezbędnych dla utrzymania cmentarzy. Tymczasem do opinii publicznej przebijają się informacje o kolejnych sprzedanych nieruchomościach i kolejnych niszczejących i znikających cmentarzach żydowskich. Zatem skoro zasadniczą rolą instytucji przyznania sumy pieniężnej jest zrekompensowanie stronie uszczerbku wynikającego z nieterminowego działania organu, wobec braku udzielenia wnioskowanych informacji będących w posiadaniu A w K. koniecznym było zwrócenie się do blisko 350 podmiotów, w tym 308 urzędów gmin i powiatów, co wymagało wielokrotnie większego nakładu pracy, środków i czasu – to uzasadnione jest aby A w K. pokryła związane z tym koszty. W odpowiedzi na skargę A, w pierwszej kolejności wskazała, że winna podlegać ona odrzuceniu, albowiem skoro wniosek został złożony przez skarżącego działającego w charakterze Przewodniczącego B, a taki podmiot nie dysponuje zdolnością sądową, ani procesową, to skarga została wniesiona przez nieuprawniony podmiot, który nie istnieje w obrocie prawnym. W dalszej kolejności - wniosła o oddalenie skargi, albowiem żądane przez skarżącego informacje obejmujące wykaz cmentarzy, miejsc pochówku, miejsc martyrologii oraz wysokości środków finansowych przeznaczonych przez A na cele związane z cmentarzami żydowskimi, miejscami pochówku, nie stanowią informacji publicznej; a skoro A nie korzystała ze środków publicznych na remonty cmentarzy, to nie ulega żadnej wątpliwości, że nie jest podmiotem zobowiązanym, o którym mowa w przepisach art. 4 u.d.i.p. Powołując się na art. 1 ust. 1 u.d.i.p. a wskazała na orzecznictwo sądowoadministracyjne podkreślając, że może być podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, jeżeli wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Skoro jednak nie jest żadnym z wymienionych w tym przepisie podmiotów to informacje obejmujące wykaz cmentarzy, miejsc pochówku, miejsc martyrologii oraz wysokości środków finansowych przeznaczonych przez a na cele związane z cmentarzami żydowskimi, miejscami pochówku, nie mają waloru informacji publicznej w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Dalej A podkreśliła cel uzyskania wnioskowanych informacji i sprawozdanie jakie składa w trybie przepisów Prawa Wewnętrznego D tylko i wyłącznie przed właściwym organem, a to zebraniem a. Zatem sformułowane we wniosku żądanie przedstawienia takiego sprawozdania skarżącemu, który nie jest członkiem strony przeciwnej, stanowi rażące naruszenie przepisów art. 25 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z przepisami art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 2), art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (t.j.Dz.U.2017, poz.1153 ze zm.) w zw. z art. 3 ust. 2 o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej bowiem dbałość o cmentarze, miejsca pochówku i miejsca martyrologii to sfera działalności strony przeciwnej A, która samodzielnie decyduje o sposobie wydatkowania środków finansowych na ten cel i nie podlega ingerencji Sądu jako organu władzy państwowej tak długo, jak długa nie narusza powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 – tekst jednolity) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – tekst jednolity, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Należy zauważyć, iż celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Poza tym należy wskazać, że Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest również uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W świetle powyższego, dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p). Zauważyć także należy, że załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać: 1. czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2. pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3. pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; 4. pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym; 5. decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji; 6. decyzji odmawiając udostępnienia żądanej informacji gdy stwierdzi, że stanowi ona informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. i że nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego. W przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności wówczas, gdy nie udostępnił zainteresowanemu podmiotowi żądanej przez niego informacji publicznej stosownie do przepisów u.d.i.p.; nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.; nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p.; bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedzi należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten może być przedłużony, co przewiduje art. 13 ust. 2 ustawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że organ był zobowiązany do podjęcia koniecznych i niezbędnych działań celem załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, złożonego przez skarżącego – konkretnie, w jednej z powyższych form, a nie jak ujęto to w zakwestionowanej skargą odpowiedzi na wniosek – w 3 jednocześnie, ale bez stosownego do wymogów u.d.i.p. załatwienia sprawy. Skoro bowiem A uznała, że nie jest jednoznaczna legitymacja wnioskodawcy do reprezentowania podmiotu, w imieniu którego składał wniosek, to stosownie do art. 64 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwanej dalej kpa) należało wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Natomiast organ zwrócił się do skarżącego o wykazanie umocowania, bez koniecznego pouczenia o skutkach niedochowania wymogu, a w następnym akapicie pisma rozpatrzył wniosek merytorycznie – i to też dwutorowo. Najpierw wykazując, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. W następnym akapicie dokonując rozważań braku przedstawienia przez wnioskodawcę szczególnego interesu publicznego, który warunkuje udostępnienie informacji przetworzonej, jaką jest żądanie informacji dotyczących cmentarzy, miejsc pochówku oraz miejsc martyrologii narodu żydowskiego, usytuowanych na obszarze działania Gmin oraz wysokości środków finansowych przeznaczonych przez Gminę na utrzymanie i opiekę nad takimi miejscami ze szczególnym uwzględnieniem środków publicznych pozyskiwanych przez z różnych źródeł. W efekcie zupełnie niezrozumiałe i niejednolite jest stanowisko A w spornej kwestii. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m. in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Bez wątpienia gmina wyznaniowa jest takim podmiotem publicznym, jeśli wykonuje swe zadania dysponując majątkiem publicznym np. dofinansowaniem z gminy, czy otrzymanymi dotacjami. Nie budzi również wątpliwości, że informacje dotyczące cmentarzy, miejsc pochówku oraz miejsc martyrologii narodu żydowskiego, usytuowanych na obszarze działania danej gminy, w zakresie wysokości środków finansowych, przeznaczonych na utrzymanie i opiekę nad takimi miejscami, pozyskiwanych wyłącznie ze środków publicznych, otrzymywanych z różnych źródeł - stanowią informację publiczną. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Zatem za informację publiczną uznaje się więc każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Powyższe potwierdza, że wniosek skarżącego w zakresie objętym skargą powinien zostać rozpoznany przez organ albo poprzez udzielenie pełnej informacji w formie czynności materialno-technicznej albo przez wydanie stosownej decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. art. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 16 ust. 1 u.d.i.p., bądź decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. - po uprzednim ustaleniu kwestii umocowania skarżącego do reprezentowania wnioskodawcy tj. B; chyba, że będzie występował we własnym imieniu, jako osoba fizyczna, jak sprecyzowano to w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zatem tut. Sąd uznał częściową zasadność skargi i stwierdził bezczynność A, mając na uwadze powyższe okoliczności. Brak bowiem przedstawienia żądanych przez skarżącego informacji, jak również brak wydania w terminie decyzji o odmowie jej udostępnienia, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie. Również brak było jednoznacznej oceny żądań wniosku co do statusu żądanych informacji, stosownego pouczenia skarżącego o ich zakwalifikowaniu i konsekwencji w działaniu organu. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że informacja publiczna przetworzona jest informacją jakościowo nową, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Wytworzenie takiej informacji wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadania skutkom tego działania cech informacji publicznej. Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych. (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 202/12; wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r. sygn.. akt I OSK 924/14). O informacji przetworzonej można mówić również wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zbioru posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca (v. wyroki NSA: z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 977/11, publ.: LEX nr 1068557 z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1199/11, publ.: LEX nr 1149133). Zatem jeśli taka sytuacja zachodziła w tej sprawie należało wezwać skarżącego do jednoznacznego wykazania interesu publicznego i dalszego właściwego procedowania w tym zakresie. Natomiast jeśli sytuacja taka nie zachodzi to należało dokonać właściwej czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się w przedmiotowej sprawie bezczynności. Oceniając stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przesłanek z art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., jest taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała. Tryb u.d.i.p. jest trybem szczególnym; kontrowersyjny jest status podmiotu jako zobowiązanego albo nie do udzielenia żądanych informacji; ocenny i niejednoznaczny jest charakter żądanych informacji. Do zakresu ciężkiego, kwalifikowanego naruszenia prawa - warunkującego uznanie go za rażące - nie należy naruszenie będące wynikiem wadliwej wykładni przepisu prawa np. u.d.i.p. Rażące naruszenie prawa, to naruszenie normy prawa materialnego, procesowego czy kompetencyjnego, niebudzącego wątpliwości interpretacyjnej. A taka sytuacja w tej sprawie nie wystąpiła. W konsekwencji zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni o daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem. Nadto nie uznał Sąd zasadności zasądzenia wnioskowanej grzywny, ani sumy pieniężnej. Zgodnie bowiem z art. 149 § 2 ppsa - sąd, uwzględniając skargę na bezczynność może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednoznaczny jest pogląd, że decyzja sądu o wymierzeniu grzywny musi uwzględniać wszystkie okoliczności, jakie w sprawie miały miejsce, w szczególności te, które zostały przez organ powołane jako powody niedziałania w sprawie i które podlegają ocenie sądu. Środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Natomiast wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania. W skardze strona, poza wskazaniem, że wobec braku udzielenia wnioskowanych informacji będących w posiadaniu A w K. koniecznym było zwrócenie się do blisko 350 podmiotów, w tym 308 urzędów gmin i powiatów, co wymagało wielokrotnie większego nakładu pracy, środków i czasu - nie uzasadniła w żaden sposób jaką poniosła stratę skoro 29 lipca 2020r. złożyła wniosek, a 7 sierpnia otrzymała negatywną odpowiedź. Tym samym skarżąca nie wykazała aby z uwagi na postępowanie organu poniosła jakąkolwiek stratę w tym majątkową, czy też doznała szkody z uwagi na nieudzielenie żądanej informacji. Wystąpienie do poszczególnych urzędów gmin było autonomiczną decyzją Strony, w żaden sposób niewymuszoną ani terminem, ani powstaniem ewentualnej, nieodwracalnej szkody wobec braku udzielenia wnioskowanej informacji. Tym bardziej, że organ już 9-tego dnia przesłał skarżącemu swoją odpowiedź; a w dniu 2 października 2020 roku skarżący wniósł o stwierdzenie, że A w K. dopuściła się bezczynności postępowania O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę