III SAB/Gl 225/20
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził częściową bezczynność gminy wyznaniowej w zakresie udostępnienia informacji o wydatkowaniu środków publicznych, zobowiązując ją do udzielenia tych informacji, a pozostałą część skargi oddalił.
Skarga dotyczyła bezczynności gminy wyznaniowej w udzieleniu informacji publicznej dotyczącej cmentarzy i wykorzystania dotacji. Gmina argumentowała, że nie jest podmiotem zobowiązanym i że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej. Sąd częściowo uwzględnił skargę, stwierdzając bezczynność w zakresie informacji o wydatkowaniu środków publicznych i zobowiązując gminę do ich udostępnienia, jednocześnie oddalając skargę w pozostałym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrzył skargę na bezczynność gminy wyznaniowej "A" w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej cmentarzy, miejsc pochówku oraz sposobu wykorzystania dotacji otrzymanych ze środków publicznych. Skarżący, działając jako Przewodniczący Komisji Śledczej, wnioskował o udostępnienie informacji o wysokości środków przeznaczonych na utrzymanie cmentarzy oraz o sposobie ich wykorzystania, wskazując, że gmina dysponuje majątkiem publicznym. Gmina podniosła, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji, a wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej, kwestionując również legitymację skarżącego. Sąd uznał, że skarżący posiada zdolność sądową jako osoba fizyczna. Stwierdził częściową bezczynność gminy w zakresie informacji o wydatkowaniu środków publicznych, zobowiązując ją do ich udostępnienia w terminie 14 dni. W pozostałym zakresie skargę oddalił, podzielając stanowisko gminy, że nie jest zobowiązana do udzielania informacji dotyczących cmentarzy wyznaniowych, które uznał za mające charakter prywatny. Sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa ani nie zasądził grzywny ani sumy pieniężnej.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, gmina wyznaniowa, która dysponuje majątkiem publicznym (np. otrzymuje dotacje ze środków publicznych), jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej w zakresie dotyczącym sposobu wydatkowania tych środków.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej obejmuje podmioty dysponujące majątkiem publicznym, a środki publiczne wydatkowane przez gminę na utrzymanie cmentarzy stanowią informację publiczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (11)
Główne
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmioty wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności w przypadku stwierdzenia bezczynności.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać sumę pieniężną.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5 lit. d
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Przykładowy katalog informacji publicznej, wskazujący na obowiązek udostępniania informacji dotyczących majątku publicznego.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Ustawa o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej art. 25 § ust. 3
Dotyczy wewnętrznego funkcjonowania gmin wyznaniowych.
Ustawa o gwarancjach wolności sumienia i wyznania art. 9 § ust. 1 i ust. 2 pkt 2
Reguluje kwestie wolności sumienia i wyznania.
Ustawa o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej art. 3 § ust. 2
Dotyczy relacji Państwa do gmin wyznaniowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina wyznaniowa dysponująca środkami publicznymi jest zobowiązana do udostępnienia informacji o sposobie ich wydatkowania. Skarżący posiada zdolność sądową jako osoba fizyczna.
Odrzucone argumenty
Gmina wyznaniowa nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej dotyczącej cmentarzy wyznaniowych. Wnioskowane informacje o cmentarzach wyznaniowych nie stanowią informacji publicznej. Bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Należy zasądzić grzywnę i sumę pieniężną od organu.
Godne uwagi sformułowania
Cmentarze takie, zdaniem Sądu, właśnie z uwagi na wyznaniowy charakter nie mają charakteru publicznego, są przeznaczone jedynie dla pewnej grupy osób, która jest określona przez fakt przynależności jej członków do grona wyznawców danej religii. Rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., jest taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty.
Skład orzekający
Krzysztof Wujek
przewodniczący
Magdalena Jankiewicz
sprawozdawca
Małgorzata Herman
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o dostępie do informacji publicznej w odniesieniu do gmin wyznaniowych i wydatkowania środków publicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gminy wyznaniowej i jej statusu jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście specyficznego podmiotu (gminy wyznaniowej) i jego majątku, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i dostępem do informacji.
“Gmina wyznaniowa musi ujawnić, jak wydaje publiczne pieniądze na cmentarze.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III SAB/Gl 225/20 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2021-02-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-11-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Krzysztof Wujek /przewodniczący/ Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/ Małgorzata Herman Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 5304/21 - Wyrok NSA z 2023-10-27 Skarżony organ Inne Treść wyniku Stwierdzono bezczynność organu - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 2176 art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d, art. 4 ust. 1 pkt 5 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 149 § 1, § 1a, § 2, § 16 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2021 r. sprawy ze skargi W.C. na bezczynność A w B. w przedmiocie informacji publicznej 1. stwierdza bezczynność A w B. w zakresie udzielenia informacji o sposobie wykorzystania dotacji otrzymanych ze środków publicznych oraz że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. zobowiązuje A w B. do udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem strony skarżącej z dnia 29 lipca 2020 r. w zakresie informacji o sposobie wykorzystania dotacji otrzymanych ze środków publicznych w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od A w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pismem z [...] r. skarżący W. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność "A" w B. (dalej także jako: "A") w przedmiocie realizacji jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Stan faktyczny wyglądał następująco: Pismem z [...] r, przekazanym w formie e-mailowej, strona – działając jako Przewodniczący [...] Komisji Śledczej - zwróciła się do "A" w B. (oraz jak zaznaczyła do wszystkich gmin wyznaniowych [...] w Polsce) z wnioskiem o udzielenie w trybie dostępu do informacji publicznej informacji dotyczących cmentarzy, miejsc pochówku oraz miejsc martyrologii narodu [...], usytuowanych na obszarze działania Gmin oraz wysokości środków finansowych przeznaczonych przez Gminę w latach 2000-2020 na utrzymanie i opiekę nad takimi miejscami ze szczególnym uwzględnieniem środków publicznych pozyskiwanych przez "A" z różnych źródeł – przekazanych przez samorządy, instytucje państwowe, organizacje pozarządowe, darowizny od osób fizycznych polskich i zagranicznych. W dniu [...] r. "A" zwróciła się do wnioskodawcy o podanie danych umożliwiających identyfikację podmiotu prowadzącego kontrolę i jej podstawy prawnej oraz wykazanie legitymacji do działania w imieniu Komisji; podniosła, że gmina wyznaniowa [...] nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania żądanych informacji, gdyż nie należy do podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Nadto wskazała, że wnioskowana informacja jako przetworzona wymaga wykazania szczególnego interesu publicznego, a tego nie wykazano. Skargą z [...] r. skarżący wniósł o: - stwierdzenie, że "A" w B. dopuściła się bezczynności postępowania i bezczynność ta ma charakter rażący; - zobowiązanie "A" do udzielenia informacji publicznej w zakresie w jakim gospodaruje lub zarządza majątkiem pochodzącym ze źródeł publicznych bądź administruje przedmiotem użyteczności publicznej jakim jest m.in. cmentarz, - zobowiązanie "A" do wykonania wniosku z [...] r.; - zasądzenie zwrotu kosztów postępowania; zasądzenie grzywny oraz sumy pieniężnej. W motywach uzasadnienia skarżący wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm. dalej: u.d.i.p.) osoba prawna realizująca zadanie publiczne lub dysponująca majątkiem publicznym jest obowiązana do udzielania informacji publicznej zgodnie z przepisami przywołanej ustawy. Natomiast "A" w B. posiada osobowość prawną na mocy ustawy z 20 lutego 1997r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. 2014, poz. 1798), jest właścicielem m.in. cmentarza [...], który jest wpisany do rejestru zabytków nieruchomych oraz innych cmentarzy i nieruchomości przejętych na mocy decyzji Komisji Regulacyjnej ds. gmin [...] a więc przekazanych przez organy władzy publicznej i pochodzących z majątku tych podmiotów; uzyskała ze środków Miejskiego Konserwatora Zabytków środki finansowe w kwocie co najmniej [...] zł, ponadto na cele związane z pracami konserwatorskimi na terenie cmentarza [...] przekazywane były dotacje pochodzące z innych źródeł publicznych. Zdaniem strony jest to równoznaczne z tym, że "A" dysponuje majątkiem publicznym, a zatem wypełnia dyspozycję art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d) u.d.i.p. Nadto skarżący powołując się na definicję majątku publicznego podkreślił funkcję cmentarza jako przedmiotu użyteczności publicznej o szczególnym charakterze. Dalej cytując orzecznictwo NSA zakwestionował stwierdzenie "A", że majątek gminy wyznaniowej jest majątkiem jej członków bowiem określenie "cmentarz wyznaniowy" nie determinuje jego prywatnego (niepublicznego) charakteru. Zatem podważył słuszność stwierdzenia, iż "A" nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia żądanych informacji. Uzasadniając wysokość żądanej grzywny wskazał, że grzywna jest środkiem o charakterze dyscyplinująco – represyjnym i winna być stosowana, gdy okoliczności sprawy wskazują na celowe unikanie podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. "A" nie chce udzielić odpowiedzi na pytania wniosku, a cmentarze [...] w Polsce są dziedzictwem narodowym wszystkich [...], a nie jedynie tych będących obecnie członkami gmin wyznaniowych, więc nie bez znaczenia jest wiedza o kondycji tych cmentarzy. Podkreślił, że gminy [...] przejęły na siebie ciężar utrzymania i opieki około 5% z ogólnej liczny cmentarzy [...] w Polsce przejmując jednocześnie blisko 50% nieruchomości innego rodzaju stanowiących przed wojną własność gmin [...], co miało stanowić kapitał i zabezpieczenie środków niezbędnych dla utrzymania cmentarzy. Tymczasem do opinii publicznej przebijają się informacje o kolejnych sprzedanych nieruchomościach i kolejnych niszczejących i znikających cmentarzach [...]. Natomiast zasadniczą rolą instytucji przyznania sumy pieniężnej jest zrekompensowanie stronie uszczerbku wynikającego z nieterminowego działania organu, wobec braku udzielenia wnioskowanych informacji będących w posiadaniu "A" w B. koniecznym było zwrócenie się do blisko 350 podmiotów, w tym 308 urzędów gmin i powiatów, co wymagało wielokrotnie większego nakładu pracy, środków i czasu – to uzasadnione jest, aby "A" pokryła związane z tym koszty. W odpowiedzi na skargę "A" w pierwszej kolejności wskazała, że skarga winna podlegać odrzuceniu, albowiem skoro wniosek został złożony przez skarżącego działającego w charakterze Przewodniczącego [...] Komisji Śledczej, a taki podmiot nie dysponuje zdolnością sądową, ani procesową, zatem skarga została wniesiona przez nieuprawniony podmiot, który nie istnieje w obrocie prawnym. W dalszej kolejności - wniosła o oddalenie skargi, albowiem żądane przez skarżącego informacje obejmujące wykaz cmentarzy, miejsc pochówku, miejsc martyrologii oraz wysokości środków finansowych przeznaczonych przez Gminę na cele związane z cmentarzami [...], miejscami pochówku, nie stanowią informacji publicznej, a skoro "A" nie korzystała ze środków publicznych na cmentarze, to nie ulega żadnej wątpliwości, że nie jest podmiotem zobowiązanym, o którym mowa w przepisach art. 4 u.d.i.p. Powołując się na art. 1 ust. 1 u.d.i.p. "A" wskazała na orzecznictwo sądowoadministracyjne podkreślając, że może być podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, jeżeli wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Skoro jednak nie jest żadnym z wymienionych w tym przepisie podmiotów, to informacje obejmujące wykaz cmentarzy, miejsc pochówku, miejsc martyrologii oraz wysokości środków finansowych przeznaczonych przez Gminę na cele związane z cmentarzami [...], miejscami pochówku, nie mają waloru informacji publicznej w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Dalej "A" podkreśliła cel uzyskania wnioskowanych informacji i sprawozdanie, jakie składa w trybie przepisów Prawa Wewnętrznego Wyznaniowej Wspólnoty [...] tylko i wyłącznie przed właściwym organem, a to zebraniem "A". Zatem sformułowane we wniosku żądanie przedstawienia takiego sprawozdania skarżącemu, który nie jest członkiem strony przeciwnej, stanowi rażące naruszenie przepisów art. 25 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z przepisami art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 2), art. 11 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (t.j.Dz.U.2017, poz.1153 ze zm.) w zw. z art. 3 ust. 2 o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem dbałość o cmentarze, miejsca pochówku i miejsca martyrologii to sfera działalności strony przeciwnej – "A", która samodzielnie decyduje o sposobie wydatkowania środków finansowych na ten cel i nie podlega ingerencji Sądu jako organu władzy państwowej tak długo, jak długo nie narusza powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Następnie w piśmie procesowym z [...] r. "A" skorygowała stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę poprzez wyjaśnienie, że na podstawie dwóch uchwał Rady Miejskiej w B. z 2018 i 2019r. uzyskała dotacje w łącznej kwocie [...] zł na remont obiektów znajdujących się na cmentarzu [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale tylko w zakresie częściowym. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 – tekst jednolity) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – tekst jednolity, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. Na wstępie Sąd ocenił zdolność sądową skarżącego do wystąpienia z przedmiotową skargą. Stosownie do art. 25 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna (...) ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Zgodnie zaś z art 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5. Natomiast wniosek o udzielenie informacji publicznej został podpisany przez skarżącego (osobę fizyczną) i również on wywiódł przedmiotową skargę wskazując na wezwanie Sądu, że czyni to w imieniu własnym (karta 48). Z uwagi na powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że skarżący posiada zdolność sądową jako osoba fizyczna. Tym samym za nieuzasadniony uznał wniosek o odrzucenie skargi. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Należy zauważyć, iż celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W świetle powyższego, dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p). Zauważyć także należy, że załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać: - czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; - pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; - pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy; - pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowanie tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym; - decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku umorzenia postępowania o udostępnienie informacji, względnie odmowy udostępnienia informacji, w tym także w sytuacji, gdy adresat wniosku stwierdzi, że stanowi ona informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. a wnioskodawca nie wykazał przesłanki szczególnej istotności jej udostępnienia dla interesu publicznego. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedzi należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten może być przedłużony, co przewiduje art. 13 ust. 2 ustawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że organ był zobowiązany do podjęcia koniecznych i niezbędnych działań celem załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, złożonego przez skarżącego stosownie do tego, jak ocenił wniosek i żądane w nim informacje, ale w sposób spójny i konsekwentny, co jednak nie nastąpiło. Natomiast organ mimo, że zakwestionował umocowanie skarżącego do działania w imieniu [...] Komisji Śledczej a nawet jej rzeczywiste istnienie, to jednak w następnym akapicie pisma rozpatrzył wniosek merytorycznie – i to dwutorowo. Najpierw wykazując, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, a w następnym akapicie dokonując rozważań o niewykazaniu przez wnioskodawcę szczególnej istotności udzielenia informacji dla interesu publicznego, który warunkuje udostępnienie informacji przetworzonej, jaką jest żądanie informacji dotyczących cmentarzy, miejsc pochówku oraz miejsc martyrologii narodu [...], usytuowanych na obszarze działania Gmin oraz wysokości środków finansowych przeznaczonych przez Gminę w latach 2000-2020 na utrzymanie i opiekę nad takimi miejscami ze szczególnym uwzględnieniem środków publicznych pozyskiwanych z różnych źródeł. W efekcie stanowisko "A" w spornej kwestii jest niekonsekwentne. Analizując natomiast obowiązek organu do przekazania danych wskazanych we wniosku, Sąd doszedł do przekonania, że częściowo obowiązek taki na nim ciąży. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m. in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z powyższego wynika, że zobowiązanie takie obejmuje m.in. podmioty dysponujące majątkiem publicznym. Zatem w sytuacji, gdy "A" dysponuje majątkiem publicznym np. dofinansowaniem z gminy, czy dotacjami otrzymanymi ze środków publicznych np. od Miejskiego Konserwatora Zabytków, to jest podmiotowo zobowiązana do udostępnienia informacji, ale istotnym ograniczeniem jest tu kryterium przedmiotowe – aby żądana informacja odnosiła się do spraw publicznych. W niniejszej sprawie taką sprawą publiczną jest sposób wydatkowania środków publicznych, a więc pochodzących ze źródeł budżetowych - z dotacji z budżetu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego. Dlatego nie budzi wątpliwości, że informacje dotyczące sposobu wydatkowania środków finansowych pochodzących ze źródeł publicznych przez Gminę na cele utrzymania cmentarzy, miejsc pochówku i martyrologii narodu [...] stanowią informację publiczną. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem tut. Sąd uznał zasadność skargi w tej części, w jakiej wniosek obejmował informacje o uzyskanych środkach publicznych i sposobie ich wydatkowania na cele wskazane we wniosku o udzielenie informacji publicznej. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się w przedmiotowej sprawie bezczynności w zakresie częściowym. W konsekwencji, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w tym zakresie w terminie 14 dni o daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem. Odnośnie pozostałej części wniosku, Sąd podzielił pogląd "A" co do tego, że nie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. W zakresie, w jakim nie dysponuje środkami publicznymi nie jest bowiem żadnym z podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. jako podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Zgodnie bowiem z powołanym artykułem: 1. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Nie podzielił Sąd stanowiska skarżącego co do tego, że administrowanie cmentarzami wyznaniowymi przez "A" czyni z niej podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji z uwagi na wykonywanie zadań publicznych. Cmentarze takie, zdaniem Sądu, właśnie z uwagi na wyznaniowy charakter nie mają charakteru publicznego, są przeznaczone jedynie dla pewnej grupy osób, która jest określona przez fakt przynależności jej członków do grona wyznawców danej religii. Choć grupa ta jest bardziej lub mniej liczna, to krąg jej członków jest ograniczony i zamknięty (co nie oznacza, że ściśle zidentyfikowany). Okoliczność ta nadaje tym cmentarzom charakter prywatny i informacje z nimi związane nie mają charakteru informacji publicznej. Natomiast oceniając stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przesłanek z art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., jest taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Rażące naruszenie prawa, to naruszenie normy prawa materialnego, procesowego czy kompetencyjnego, niebudzącego wątpliwości interpretacyjnej. Do zakresu ciężkiego, kwalifikowanego naruszenia prawa - warunkującego uznanie go za rażące - nie należy natomiast naruszenie będące wynikiem wadliwej wykładni przepisu prawa np. u.d.i.p. Natomiast przepisy u.d.i.p. są niejednoznaczne, kontrowersyjny jest status podmiotu jako zobowiązanego albo nie do udzielenia żądanych informacji, ocenny i niejednoznaczny jest także charakter żądanych informacji. Zatem w sytuacji istniejących niejasności i możliwej rozbieżności w ocenach nie można było stwierdzić, że doszło do bezczynności o charakterze rażącym. Nadto nie uznał Sąd zasadności zasądzenia wnioskowanej grzywny, ani sumy pieniężnej. Zgodnie bowiem z art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, uwzględniając skargę na bezczynność może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że decyzja sądu o wymierzeniu grzywny musi uwzględniać wszystkie okoliczności, jakie miały miejsce w sprawie, w szczególności te, które zostały przez organ powołane jako powody niedziałania w sprawie i które podlegają ocenie sądu. Grzywna wskazana w art. 149 § 2 p.p.s.a. jest środkiem dyscyplinująco-represyjnym o charakterze dodatkowym, który powinien być stosowany z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić go należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Natomiast wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania. W skardze strona, poza wskazaniem, że wobec braku udzielenia wnioskowanych informacji będących w posiadaniu "A" w B. koniecznym było zwrócenie się do blisko 350 podmiotów, w tym 308 urzędów gmin i powiatów, co wymagało wielokrotnie większego nakładu pracy, środków i czasu - nie uzasadniła w żaden sposób jaką poniosła stratę skoro [...] r. złożyła wniosek, a [...] otrzymała negatywną odpowiedź. Tym samym skarżący nie wykazał, aby z uwagi na postępowanie organu poniósł jakąkolwiek stratę w tym majątkową, czy też doznał szkody z uwagi na nieudzielenie żądanej informacji. Wystąpienie do poszczególnych urzędów gmin było autonomiczną decyzją strony, w żaden sposób niewymuszoną ani terminem, ani powstaniem ewentualnej, nieodwracalnej szkody wobec braku udzielenia wnioskowanej informacji. Tym bardziej, że organ już [...] r. przesłał skarżącemu odpowiedź. Nie uzasadnia przyznania sumy pieniężnej obszerność korespondencji prowadzonej przez stronę z różnymi podmiotami, co strona eksponowała w skardze, albowiem koszty przez nią poniesione nie mogą być oceniane globalnie, lecz indywidualnie, tj. w odniesieniu do danej sprawy. Z akt nie wynika zaś, aby były one ponadstandardowe, a korespondencja odbywała się elektronicznie i nie była połączona z wysokimi kosztami. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę