III SAB/Gl 216/22

III SAB/Gl 216/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-08-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Aleksandra Żmudzińska
Barbara Orzepowska-Kyć /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2847/22 - Wyrok NSA z 2024-01-19
Skarżony organ
Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 13 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska- Kyć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
M. B. (strona, skarżący) wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w G. (Dyrektor PUP, organ) w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
Z akt administracyjnych wynika, że skarżący 4 kwietnia 2022 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, tj. przesłanie w formie elektronicznej na jego adres mailowy, skanów wszystkich umów o pracę wraz z aneksami a także wskazaniem przydziałów czynności następujących osób: Dyrektora, Z-cy Dyrektora oraz Głównej Księgowej PUP.
W oparciu o art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, 14 kwietnia 2022 r. organ przesłał na adres mailowy skarżącego informację o wyznaczeniu nowego terminu na załatwienie wniosku, wyznaczając go na 19 maja 2022 r. Organ wyjaśnił, że powodem opóźnienia jest ilość dokumentów do przetworzenia, duże natężenie pracy związane z okresem sprawozdawczo – rozliczeniowym, organizacja działań na rzecz obywateli Ukrainy, urlopy z uwagi na okres świąteczny.
28 kwietnia 2022 r. wpłynęła do tut. Sądu skarga strony na bezczynność organu, w której zarzucono naruszenie art. 13 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198, ze zm., zwanej dalej u.d.i.p.) przez nierozpoznanie wniosku w wymaganym prawem terminie. Skarżący wniósł o: stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie Dyrektora PUP do rozpoznania wniosku w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że nie zostały spełnione przez organ przesłanki z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., albowiem przywołane w piśmie z 14 kwietnia 2022 r.
uzasadnienie jest niewystarczające, a co za tym idzie nieskuteczne. Nie sposób przyjąć, że powodem przedłużenia terminu może być ilość dokumentów do przetworzenia. Skarżący domagał się umów o pracę i aneksów wraz z przydziałem czynności trzech osób. Zatem informacja nie jest obszerna, jest informacją prostą, nie przetworzoną, a ewentualna anonimizacja pewnych fragmentów żądanej informacji nie świadczy o tym, że jest to informacja przetworzona. Informując o przedłużeniu ustawowego terminu organ powinien już posiadać informację, jaki jest konkretnie zakres żądanej dokumentacji, operując przy tym na konkretnych liczbach, czemu organ nie sprostał. Nie wiadomo, jaki wpływ na udzielenie odpowiedzi miałby wywierać okres sprawozdawczo - rozliczeniowy, co mogłoby dotyczyć końcówki roku, a nie początku kwietnia. Również nietrafny jest argument organizacji działań na rzecz obywateli Ukrainy, gdyż tą materią zajmują się właściwe komórki organizacyjne organu, a nie cały urząd. Równie niezasadny jest argument związany z urlopami z uwagi na okres świąteczny, gdyż święta wielkanocne miały miejsce w dniach 17 i 19 kwietnia 2022 r., podczas gdy wniosek skarżącego został złożony w dniu 4 kwietnia 2022 r., a więc nie w okresie poprzedzającym bezpośrednio okres świąt.
Skoro zatem organ nie wskazał wymaganych prawem powodów opóźnienia w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, to oznacza, że Dyrektor PUP w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p, nie zareagował na wniosek skarżącego, a to oznacza, że pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego, z uwagi na jego bezprzedmiotowość, ewentualnie o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że odpowiedź na wniosek została stronie udzielona we wskazanym terminie, tj. 19 maja 2022 r.
Wyjaśniając przesłanki zastosowania art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ wyjaśnił, że:
Sytuacja związana z organizacją i koordynowaniem działań na rzecz Ukrainy stała się w okresie kwiecień-maj 2022 sprawą priorytetową. Ustawą z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 poz. 583), a następnie ustawą zmieniającą z 8 kwietnia 2022 r. nałożyły na Powiatowe Urzędy Pracy szereg dodatkowych obowiązków związanych z pomocą uciekinierom wojennym. Zaangażowanie w pomoc wymagało stworzenie zespołu wielokompetencyjnego. Ogółem od dnia wybuchu wojny na Ukrainie PUP dokonał rejestracji 262 uchodźców wojennych. Organ względem uchodźców wojennych na bieżąco realizuje usługi pośrednictwa pracy, poradnictwa zawodowego oraz instrumenty rynku pracy.
Jeżeli chodzi o dostęp do dokumentacji pracowniczej, to jedynie pracownik kadr posiada pełen dostęp do dokumentacji pracowników wewnętrznych. Dyrektor PUP jak i pozostali wskazani w żądaniu pracownicy są pracownikami wieloletnimi. Umowy oraz pozostałe aneksy potrzebne do skompletowania od momentu zatrudnienia do dnia dzisiejszego stanowią dokumentację wieloletnią i z tego względu czasochłonną w przygotowaniu. Dokumentacja Dyrektora obejmuje okres ponad 30 lat, w tym zatrudnienie u poprzednich pracodawców i poprzedników prawnych. W związku z czym analiza dokumentów znajdujących się w aktach osobowych wymagała współdziałania zatrudnionego w organie prawnika oraz jedynego pracownika kadr, a także analizy prawnej w celu udostępnienia skarżącemu dokumentacji. Organizacyjnie nie było fizycznie możliwe, aby przesłać skarżącemu wnioskowane przez niego dokumenty w terminie 14 dni. Skarżący został poinformowany o tym fakcie ze wskazaniem przyczyn uniemożliwiających udzielenie mu odpowiedzi w terminie 14 dni od złożonego przez niego wniosku. Skarżący nie zwrócił się do organu o doprecyzowanie uzasadnienia wydłużenia terminu, uznał samoczynnie, że odpowiedź nie jest dla niego satysfakcjonująca i złożył skargę na bezczynność mimo, iż brak było ku temu przesłanek.
Zgodnie z wyznaczonym nowym terminem 19 maja 2022 r. organ przesłał skarżącemu skany dokumentów, o które w ramach dostępu do informacji publicznej skarżący wnosił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. (§ 2). Oznacza to, że rola sądu sprowadza się do badania działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania organu w załatwianiu spraw poprzez wydanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie.
Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
W myśl zaś art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z bezczynnością, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie zasługuje na uwzględnienie wniosek organu o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Niewątpliwie przedmiot sporu w rozpoznawanej sprawie istnieje. Jest nim ocena czy organ był w bezczynności udzielając odpowiedzi na wniosek skarżącego po upływie terminu wskazanego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., czy też z uwagi na prawidłowe zastosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie można mu zarzucić bezczynności.
Przechodząc zaś do merytorycznej oceny skargi wskazać należy, że w piśmiennictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub podjęciem stosownej czynności (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2005, uw. 72 do art. 3).
W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Z kolei art. 6 ust. 1 u.d.i.p. określa przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu. Obejmuje on m.in. informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. i zasadach funkcjonowania tych podmiotów.
W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Przy czym, prawo do informacji publicznej jest zasadą, a wyjątki od niej powinny być interpretowane ściśle.
Do takich podmiotów należy bez wątpienia Dyrektor PUP, który jest podmiotem publicznym, zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w sprawach, dotyczących bieżącego funkcjonowania Urzędu.
Złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nakłada na podmiot zobowiązany określone obowiązki. Winien on albo udzielić takiej informacji w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p., albo odmówić jej udostępnienia trybie decyzji administracyjnej (o czym stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. lub też umorzyć postępowanie
(w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 1 u.d.i.p. W sytuacji zaś, gdy żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, brak jest podstaw do wydawania decyzji i należy jedynie wnioskodawcę poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej.
W myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
W przedmiotowej sprawie tak właśnie postąpił Dyrektor PUP, informując wnioskodawcę pismem z 14 kwietnia 2022 r., że żądana informacja zostanie udzielona do 19 maja 2022 r., tj. w ciągu 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
Wyjaśnić przyjdzie, że ustawodawca, co prawda, nie wskazuje, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne w świetle postanowień art. 13 ust. 2 u.d.i.p., ale otwarta formuła przepisu: "jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie", pozwala na zindywidualizowanie zastosowania tej regulacji do okoliczności konkretnej sprawy.
W rozpoznawanej sprawie organ wyjaśnił, że opóźnienie w odpowiedzi na wniosek wynika z ilości dokumentów do przetworzenia, dużego natężenia pracy związanego z okresem sprawozdawczo – rozliczeniowym, organizacją działań na rzecz obywateli Ukrainy, urlopami z uwagi na okres świąteczny.
W tym miejscu wskazać trzeba, że należy odróżnić uchybienie przez organ normom procesowym, od pozostawania przez niego w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Z tą ostatnią sytuacją będziemy mieli bowiem do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmie wobec żądania strony jakiejkolwiek prawem przewidzianej aktywności, bądź podjęte czynności nie będą prawidłowe. Na równi z nimi należy również traktować przypadek, w którym działania organu, wyczerpujące nałożony na niego obowiązek, nastąpią dopiero w wyniku wniesienia skargi na bezczynność do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Żadna zaś z wymienionych sytuacji w niniejszej sprawie nie występuje.
Organ co prawda w piśmie z 14 kwietnia 2022 r. wskazując na przyczyny przedłużenia terminu do udzielenia informacji publicznej, nie uzasadnił ich szczegółowo, tym niemniej jednak nie można tracić z pola widzenia, że wystąpienie choć jednej z podanych przyczyn jest oczywiste. Wiedzą powszechnie znaną jest, że wybuch wojny na Ukrainie spowodował, że na organy samorządowe nałożono dodatkowe obowiązki związane z pomocą uciekinierom wojennym. Kumulacja tych obowiązków nastąpiła w marcu i kwietniu br., co również było wiedzą powszechnie znaną. Na okoliczność tę organ powołał się w odpowiedzi na skargę, wskazując na stawę z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa i ustawę zmieniającą z 8 kwietnia 2022 r., które nałożyły na Powiatowe Urzędy Pracy szereg dodatkowych obowiązków związanych z pomocą uciekinierom wojennym.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że pismo organu z 14 kwietnia 2022 r. spełnia przesłanki z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Nadto we wskazanym w tym piśmie terminie organ udzielił skarżącemu żądanej informacji, co miało miejsce upływem 2-miesięcznego terminu.
Reasumując, w ocenie Sądu, organ wypełnił przesłanki przedłużenia terminu odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej, określone w art. 13 ust. 2 u.d.i.p.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
.