III SAB/GL 213/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę obywatela Rwandy na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie zezwolenia na pobyt, uznając, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszają bieg terminów rozpatrywania wniosków dla wszystkich cudzoziemców.
Skarżący, obywatel Rwandy, złożył skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie rozpatrzenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, zarzucając naruszenie terminów postępowania administracyjnego. Wojewoda argumentował, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w szczególności art. 100d, zawieszają bieg terminów rozpatrywania wniosków dla wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd uznał skargę za bezzasadną, oddalając ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Skarżący, obywatel Rwandy, wniósł skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów załatwiania spraw. Skarżący domagał się zobowiązania organu do wydania aktu, przyznania sumy pieniężnej, wymierzenia grzywny oraz zwrotu kosztów postępowania. Jako podstawę skargi wskazał, że wniosek złożył 27 grudnia 2024 r., a mimo ponaglenia z 29 stycznia 2025 r., organ nie rozpoznał sprawy, przekraczając termin 60 dni określony w ustawie o cudzoziemcach. Podniósł, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy nie powinna mieć zastosowania do cudzoziemców innych niż obywatele Ukrainy. Organ administracji wniósł o oddalenie skargi, powołując się na art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które zawieszają bieg terminów rozpatrywania wniosków dla wszystkich cudzoziemców do 30 września 2025 r. i wyłączają stosowanie przepisów o bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, powołując się na ugruntowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że przepisy te dotyczą wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich pochodzenia czy powodu przybycia do Polski. Sąd stwierdził, że w okresie zawieszenia biegu terminów organ nie może pozostawać w bezczynności, a skarga na bezczynność podlega oddaleniu. W związku z tym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich pochodzenia czy powodu przybycia do Polski, co wynika z jednolitej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, które konsekwentnie interpretuje art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy jako mające zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, wskazując na szeroki zakres spraw objętych tymi przepisami oraz brak racjonalnego uzasadnienia dla ograniczania ich stosowania tylko do obywateli Ukrainy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.o.U. art. 100d § ust. 1 i 4
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Określa okres zawieszenia biegu terminów rozpatrywania wniosków dotyczących zezwoleń na pobyt dla cudzoziemców oraz wyłącza stosowanie przepisów o bezczynności w tym okresie.
u.p.o.U. art. 100c § ust.1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Wskazuje, że przepisy dotyczące zawieszenia terminów dotyczą 'cudzoziemca', a nie tylko 'obywatela Ukrainy'.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Pomocnicze
K.p.a. art. 35 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa ogólne terminy załatwiania spraw administracyjnych.
K.p.a. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje instytucję ponaglenia na bezczynność organu.
u.o.c. art. 112a § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, jednak jego bieg rozpoczyna się od zaistnienia określonych zdarzeń.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa kontrolę sądów administracyjnych nad bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem postępowania.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa granice rozpoznania sprawy przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszają bieg terminów rozpatrywania wniosków dla wszystkich cudzoziemców. W okresie zawieszenia biegu terminów nie stosuje się przepisów o bezczynności organu. Skarga na bezczynność w okresie zawieszenia biegu terminów podlega oddaleniu.
Odrzucone argumenty
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy ma zastosowanie tylko do obywateli Ukrainy. Organ pozostawał w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Brak podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej lub wymierzenia grzywny.
Godne uwagi sformułowania
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 167 z póżn. zm.) bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: ł) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy [...] nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. przepisów o bezczynności organu [...] nie stosuje się Zaprzestanie czynności przez organ [...] lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. aktualnie ukształtowała się już linia orzecznicza NSA, zgodnie z którą ustawę o pomocy stosuje się nie tylko w stosunku do obywateli Ukrainy, ale do wszystkich cudzoziemców.
Skład orzekający
Krzysztof Wujek
przewodniczący
Magdalena Jankiewicz
członek
Adam Gołuch
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie jednolitej linii orzeczniczej NSA dotyczącej stosowania przepisów o zawieszeniu terminów rozpatrywania wniosków pobytowych do wszystkich cudzoziemców oraz braku możliwości skutecznego wniesienia skargi na bezczynność w takim okresie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu zawieszenia terminów wynikającego z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który może ulec zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem pobytowym i interpretacją przepisów specustawy ukraińskiej, które ma znaczenie praktyczne dla wielu cudzoziemców przebywających w Polsce. Wyjaśnia, dlaczego skargi na bezczynność w pewnych okresach są oddalane.
“Dlaczego Twoja skarga na bezczynność urzędu w sprawie zezwolenia na pobyt może zostać oddalona? Wyjaśniamy przepisy specustawy ukraińskiej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SAB/Gl 213/25 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-10-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-06-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Gołuch /sprawozdawca/ Krzysztof Wujek /przewodniczący/ Magdalena Jankiewicz Symbol z opisem 6337 Zatrudnianie cudzoziemców 658 Hasła tematyczne Cudzoziemcy Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 103 art. 100d ust. 1 i 4, art. 100c ust.1 Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 października 2025 r. sprawy ze skargi M. H. na przewlekłość Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca w celu świadczenia pracy oddala skargę. Uzasadnienie Pismem z 9 maja 2025r. obywatel Republiki Rwandy, M. H. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego (dalej: organ, Wojewoda) w rozpoznaniu jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania tj.: art.8, art. 12, art. 35 §1 i art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. W skardze wniósł o: 1. zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu w terminie 14 dni od otrzymania akt sprawy; 2. przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. ewentualnie wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości określonej w tym przepisie; 3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4. dokonywanie doręczeń elektronicznych; 5. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa;. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że 27 grudnia 2024r. złożyła wniosek o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy. Jednocześnie 29 stycznia 2025r. wniosła ponaglenie, a mimo to organ nie rozpoznał wniosku strony. Zarzuciła, że zgodnie z art. 112a ustawy o cudzoziemcach, decyzję w sprawie zezwolenia na pobyt wydaje się terminie 60 dni, Zarzuciła, że zgodnie z art. 112a ustawy o cudzoziemcach, decyzję w sprawie zezwolenia na pobyt wydaje się terminie 60 dni, który w jej przypadku dawno już upłynął. Zaistniała więc bezczynność organu w załatwieniu jej wniosku. Stwierdziła, że nie ma podstaw do rozciągania ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy na wszystkie postępowania o wydanie zezwoleń pobytowych, również te, które dotyczą obywateli innych państw, którzy przybyli do Polski bez związku z wojną na Ukrainie. Zdaniem strony, bezczynność ma charakter rażący, gdyż termin załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony, a przyczyny niezałatwienia sprawy leżały wyłącznie po stronie organu. Braki kadrowe nie są przyczynami niezależnymi od organu, gdyż są to okoliczności pozostające wewnątrz aparatu administracyjnego. Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej podniosła, że sytuacja, w której strona tak długo czeka na załatwienie jej sprawy nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawnego, a jednocześnie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Skarżąca nie może też zmienić pracy na lepiej płatną ani wyjechać do kraju pochodzenia w celu odwiedzin najbliższych. Organ administracji odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze wniósł o jej oddalenie. Powołał się na art. 112a ustawy o cudzoziemcach, który stanowi lex specialis w stosunku do Kpa i wynika z niego, że decyzję ws. zezwolenia cudzoziemcowi na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni, ale termin ten biegnie nie od daty wpływu wniosku, lecz dopiero od zaistnienia jednego ze zdarzeń wskazanych w art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Wyraził też pogląd, że art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa znajduje zastosowanie do wszystkich cudzoziemców. Przytoczył art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, z którego wynika, że w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę w sprawach m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, bieg terminów na ich załatwienie nie rozpoczyna się a rozpoczęty ulega zawieszeniu do 30 czerwca 2024r. Skoro więc z woli ustawodawcy zawieszony został bieg terminów na załatwienie sprawy i wyłączone zostało stosownie przepisów o bezczynności, to zarzut sformułowany przez skarżącego jest nieuzasadniony. Podniósł ogromną i stale rosnącą liczbę wniosków pobytowych, jakie napływają do Wojewody, co powoduje zwiększone obciążenie pracą zajmujących się tym pracowników. Również stan zagrożenia epidemicznego i epidemii przyczynił się do wydłużenia okresu załatwienia spraw z uwagi na absencję pracowników i pracę zdalną, podobnie jak ich zaangażowanie w obsługę punktów recepcyjnych dla obywateli Ukrainy tuż po wybuchu wojny. Odnosząc się ad meritum zarzutów podniesionych w skardze organ wskazał, iż w ustawie z dnia z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa zwana dalej u.op.o. U. (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 167 z póżn. zm.), ustawodawca w art. 100d ustanowił wyjątki od powyższego, stanowiąc, że: 1. W okresie do dnia 30 września 2025 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: ł) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. 2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. 3. W okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. 4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Zdaniem organu skoro więc z woli ustawodawcy zawieszony został bieg terminów na załatwianie spraw we wnioskowanym zakresie, i wprowadzone zostało wyłączenie stosowania w tym czasie przepisów o bezczynności - to tym samym bezzasadny jest sformułowany przez skarżącego zarzut bezczynności, a w szczególności bezczynności mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Powyższe znajduje także oparcie w wyżej cytowanym ust. 4, zakazującym w tym okresie środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Tym samym całkowicie chybione są zarzuty skargi, a w szczególności żądanie przyznania wnioskowanej sumy pieniężnej jako "odszkodowania". Organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 30 listopada 2023 sygn. akt III SAB/GI231/23 potwierdzi! bezzasadność złożenia skargi na niezałatwienie sprawy w terminie tj. bezczynność organu z uwagi na podany powyżej art. 100d u.o p.o.U. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 Kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 Kpa, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. Pojęcie bezczynności zdefiniowane zostało pośrednio w art. 37 § 1 pkt 1 Kpa, regulującym instytucję ponaglenia. Zgodnie z ww. przepisem stronie służy prawo wniesienia ponaglenia na bezczynność, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 Kpa. Zatem z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia albo nie podjął stosownej czynności materialnej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Terminem załatwienia sprawy przewidzianym w przepisach szczególnych, o którym mowa w art. 35 § 4 Kpa jest termin wynikający z art. 112a ustawy z 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 519) – dalej powoływana jako: uoc, w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku przez cudzoziemca. Stosownie do ust. 1 powołanego przepisu, decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Jednak jego ust. 2 stanowi, że termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Zauważyć także należy, że na mocy art. 1 pkt 32 ustawy z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023r., poz. 185), do ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 103 oraz z 2022 r. poz. 2600) – zwanej dalej ustawą o pomocy, z dniem 1 stycznia 2023r. został dodany art. 100d w brzmieniu: Ust. 1. W okresie do dnia 24 sierpnia 2023 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. 2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. 3. W okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. 4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Następnie kolejnymi nowelizacjami art. 100d ustawy o pomocy okres zawieszenia, o którym mowa w ust. 1 był przedłużany i na dzień wniesienia skargi upływał 30 września 2025r. Odnosząc powyższe przepisy do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 27 grudnia 2024 r., a więc w dacie gdy obowiązywał już art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o pomocy, skutkiem którego bieg terminów załatwienia spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia m.in. na pobyt czasowy i pracę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu w tym przedziale czasowym. Następnie – jak już wskazano - mocą kolejnych zmian ustawy o pomocy okres ten był przedłużany. Co prawda skarżący jest obywatelem Rwandy i w orzecznictwie sądów administracyjnych przez długi czas trwał spór, czy ustawa o pomocy znajduje zastosowanie do cudzoziemców innych niż obywatele Ukrainy w rozumieniu ustawy o pomocy. Jednak aktualnie ukształtowała się już linia orzecznicza NSA, zgodnie z którą ustawę o pomocy stosuje się nie tylko w stosunku do obywateli Ukrainy, ale do wszystkich cudzoziemców. Tytułem przykładu można powołać wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22, z 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2421/22, z 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23 a z nowszych wyroków z 25 lipca 2024r. II OSK 599/24 i powołane tam orzecznictwo. Powyższe stanowisko jest ugruntowane i jednolite w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z przytoczonych orzeczeń wynika, że w regulacjach dotyczących wyłącznie obywateli Ukrainy ustawodawca posługuje się konsekwentnie określeniem "obywatele Ukrainy". Natomiast w art. 100c ustawy mówi się o "cudzoziemcu", a nie "obywatelu Ukrainy". Lege non distinguente, przepis ten dotyczy każdego cudzoziemca, czyli osoby, która nie posiada obywatelstwa polskiego (zob. art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach). Po drugie, NSA wskazał na szeroki zakres spraw, których dotyczy ten przepis (art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy). Znaczna część tych spraw nie może mieć jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną (np. zezwolenia na pobyt stały, nie wspominając już o postępowaniach dotyczących cofnięcia posiadanych już zezwoleń). Po trzecie, art. 100d ustawy wprowadza szereg rozwiązań w sposób istotny ograniczających prawa cudzoziemców, w tym ich prawa do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie. Zdaniem NSA trudno znaleźć racjonalne uzasadnienie dla tezy, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy wprowadza równocześnie rozwiązania pogarszające sytuację prawną wyłącznie tej grupy cudzoziemców. W konsekwencji NSA w powołanych wyrokach konsekwentnie wyraża pogląd, że art. 100c i art. 100d ustawy dotyczy biegu terminów wszystkich wymienionych w nim enumeratywnie spraw prowadzonych przez wojewodę, a nie tylko spraw dotyczących obywateli Ukrainy. Tożsame stanowisko wyrażone zostało w komentarzu do art. 100c: M. Jaźwińska, P. Mickiewicz, K. Słubik [w:] Ustawa o pomocy obywatelem Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, red. Witold Antoni Klaus, Warszawa 2022. W ocenie NSA, omawiana regulacja z art. 100c i 100d ustawy o pomocy nie stanowi ograniczenia prawa do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Pomimo tego, że zasada szybkości postępowania (art. 12 Kpa) jest jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz prawem zawartym w art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, z którego może korzystać każda jednostka znajdująca się na terytorium Unii Europejskiej, to - zdaniem Sądu - nie przysługuje jej przymiot bezwzględnej nadrzędności. Nie można jej stosować w oderwaniu od innych norm oraz okoliczności faktycznych danej sprawy. Ograniczenie prawa do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki wydaje się uzasadnione koniecznością udzielenia pomocy cudzoziemcom napływającym do Polski po 24 lutego 2022 r. (zasada proporcjonalności). A – jak stwierdził NSA - ustawę stosujemy wobec wszystkich osób przybywających na terytorium RP, a nieposiadających obywatelstwa polskiego, bądź też innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, nie tylko obywateli Ukrainy. Zatem biorąc pod uwagę stabilność orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej kwestii, a zarazem potrzebę zachowania pewności co do rozumienia prawa i dokonywania jego analogicznej wykładni w tożsamych stanach faktycznych, Sąd orzekający odstąpił od dotychczasowego stanowiska co do odrębności podmiotowej (inni cudzoziemcy a obywatele Ukrainy) oraz przedmiotowej (przybycie bez związku z wojną oraz na skutek jej wybuchu) regulacji zawartych w uoc oraz w ustawie o pomocy i zastosował wykładnię zbieżną ze stanowiskiem NSA. Oznacza to, że w dniu wywiedzenia skargi termin na załatwienie sprawy jeszcze nie rozpoczął biegu, a w takim razie organ nie może pozostawać w bezczynności. Nawet gdyby hipotetycznie bieg terminu już się rozpoczął, to i tak uległby zawieszeniu na podstawie art. 100d ust. 1 in fine ustawy o pomocy. Nadto, art. 100d ust. 3 ustawy o pomocy stanowi, że w okresie, o którym mowa w ust. 1 przepisów o bezczynności nie stosuje się. Podsumowując: zarówno w dniu złożenia wniosku, jak i wystosowania ponaglenia w trybie art. 37 § 1 pkt 1 i 2 Kpa oraz złożenia do Sądu skargi na bezczynność organu, na podstawie kolejnych nowelizacji art. 100d ustawy o pomocy trwał okres zawieszenia biegu terminów m.in. w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który zresztą obowiązuje również w dacie wydania niniejszego orzeczenia przez Sąd. W okresie tym nie stosuje się także przepisów o bezczynności, jednak wywiedzenie skargi na bezczynność nie jest podstawą do jej odrzucenia, lecz oddalenia, jak wskazał NSA np. w wyrokach o sygn. akt II OSK 599/24 i II OSK 2362/23, w których NSA przyjął, że "Brak podstawy wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości, o jakiej mowa w art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 specustawy ukraińskiej należy wiązać z niemożnością wydania orzeczenia stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku uznania, że w sprawie znajdują zastosowanie art. 100c ust. 1 lub art. 100d ust. 1 ww. ustawy. Taka skarga podlega zatem oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.". Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI