III SAB/GL 211/25

III SAB/Gl 211/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-11-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta /sprawozdawca/
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 6 ust. 1 u.d.i.p.; art. 10 ust. 1 u.d.i.p.; art. 13 u.d.i.p.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 22 maja 2025 r. A. G. (dalej też jako: skarżący, strona, wnioskodawca) wniósł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego K. w K. (dalej również: organ; Prezes Sądu) w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że pismem z 8 maja 2025 r. wnioskodawca powołując się między innymi na ustawę z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. z dnia 23 marca 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) wystąpił do organu o udzielenie informacji w następującym zakresie, a mianowicie: "doręczenia wszystkich dokumentów, związanych z:
1 - delegowaniem do Sądu Okręgowego w K. SSR A. L. oraz SSR M. F.
2 - powołania SSR L. R. na stanowisko Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III Karnego".
W dniu 20 maja 2025 r. organ skierował via ePUAP do wnioskodawcy pismo z 20 maja 2025 r. , w którym wskazał, że po analizie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 8 maja 2025 r. jego treść - określenie "wszystkich dokumentów" jest nieprecyzyjne i nie pozwala na obiektywne ustalenia treści żądania wnioskodawcy.
Wobec czego organ zwrócił się z prośbą do wnioskodawcy o konkretne wskazanie, o jakie dokumenty wnioskuje. Organ zaznaczył, że określenie wnioskowanych informacji musi być bowiem na tyle precyzyjne i jasne, by przedmiot i zakres wniosku nie budził wątpliwości organu zobowiązanego.
Jednocześnie organ wskazał, że w razie nieprzesłania wyjaśnień w terminie do 27 maja 2025 r., wniosek zostanie pozostawiony bez rozpoznania, o czym organ zawiadomił wnioskodawcę.
Odpowiedź organu z 20 maja 2025 r. została przesłana skarżącemu na skrzynkę ePUAP 22 maja 2025 r.
W dniu 22 maja 2025 roku do Prezesa Sądu Rejonowego K. w K. wpłynęło pismo zatytułowane: "wniosek o przekazanie sprawy do WSA w Gliwicach". W treści pisma skarżący wnosił o ponowne doręczenie w terminie ustawowym kopii dokumentów, które są związane z wnioskowanymi informacjami i są w posiadaniu Prezesa Sądu lub niezwłoczne przekazanie sprawy do WSA w Gliwicach, dodając, że "notabene to Prezesowi Sądu powinno zależeć na przejrzystości Jego działalności wobec porażających faktów, noszących znamiona nie tylko deliktów dyscyplinarnych, ale niestety również przestępstw...".
Następnie pismem z 30 czerwca 2025 r. do Sądu wpłynęło pismo zatytułowane jako: "Informacja – III SAB/Gl 211/25", w którym skarżący domagał się wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach) wyroku surowego, który w dobitny sposób spełni funkcję prewencyjną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej nieuwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury.
Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 dalej: "p.u.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Mocą art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie.
W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując procedowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
Wyjaśnienia wymaga także, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Wniesienie tej skargi jest zatem czasowo ograniczone jedynie trwaniem niepożądanego stanu, a więc np. do czasu wydania decyzji, postanowienia czy załatwienia wniosku strony. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze i w piśmiennictwie – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2006 r., II OSK 52/06, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 100; postanowienia NSA: z 13 marca 2009 r. o sygn. akt II FSK 2020/08; z 19 lipca 2013 r. o sygn. akt I FSK 1325/13 oraz T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 243; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 143.
Przechodząc zatem do merytorycznej oceny udzielonej wnioskodawcy odpowiedzi należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych, zwłaszcza jeśli została wytworzona przez podmioty publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego publicznych.
Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p).
Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać:
1. czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej;
2. pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać;
3. pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;
4. pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym;
5. decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji;
6. decyzji odmawiając udostępnienia żądanej informacji gdy stwierdzi, że stanowi ona informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. i że nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności, m.in.: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Bez wątpienia więc organ – Prezes Sądu Rejonowego – jest podmiotem publicznym, zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Zauważenia także wymaga, iż informacje w zakresie trybu i przedmiotu działalności, kompetencji, sposobu załatwiania spraw – z mocy art. 6 ust. 1 u.d.i.p. – stanowią informację publiczną. Dalej wymaga podniesienia, iż organ w terminie wymaganym art. 13 u.d.i.p. czyli w terminie 14 dni od dnia złożenia przez stronę wniosku z 10 marca 2025 r. wystosował via ePUAP odpowiedź do strony – tj. pismo z 24 marca 2025 r. w którym ustosunkował się do żądania strony, a swoje stanowisko uzasadnił.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Zatem w rozpoznawanej sprawie organ z uwzględnieniem ww. ustawowego terminu rozpoznał wniosek strony z 8 maja 2025 r. złożony w trybie u.d.i.p. oraz pismem z 20 maja 2025 r. via ePUAP przekazał odpowiedź/informację wnioskodawcy. Wskazał, że żądanie dotyczące "wszystkich dokumentów" jest nieprecyzyjne i wymaga konkretyzacji. Ww. pismo Prezesa Sądu zostało skutecznie doręczone stronie via ePUAP 22 maja 2025 r. W tym samym dniu skarżący za pośrednictwem organu złożył skargę – wniosek o przekazanie sprawy do WSA w Gliwicach.
W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, nie może być mowy o bezczynności czy przewlekłości w działaniu kontrolowanego organu. Skoro wniosek w trybie u.d.i.p. został złożony za pośrednictwem ePUAP 8 maja 2025 r. to organ rozpoznając go 20 maja 2025 r. nie popadł w stan bezczynności. Prawidłowe było również postępowanie organu ukierunkowane na doprecyzowanie wniosku z 8 maja 2025 r. ze względu na użyte sformułowanie "wszystkich dokumentów". Treść wezwania z 20 maja 2025 r. zawiera przy tym pouczenie o konieczności zindywidualizowania wniosku i obejmuje również pouczenie o konsekwencjach ewentualnego nieuzupełnienia wniosku przez skarżącego.
Wskazanie wnioskowanych informacji, zdaniem Sądu, musi być na tyle precyzyjne i jasne, by przedmiot i zakres wniosku składanego w trybie u.d.i.p. nie budził wątpliwości. Jeżeli wniosek nie spełnia tego standardu to prawidłowe było postępowanie organu, który dążył do jego wyjaśnienia przez stronę (ustalenia zakresu żądanych informacji).
Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że organ pozostawał bezczynnym. Wobec powyższych okoliczności faktycznych i prawnych, w szczególności wobec udzielenia skarżącemu odpowiedzi pismem z 20 maja 2025 r., Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna i należało ją oddalić zgodnie z art. 151 p.p.s.a
-----------------------
1