III SAB/Gl 182/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach oddalił skargę miasta na bezczynność wojewody w sprawie przekazania dotacji na usunięcie odpadów, uznając, że odmowa ustalenia dotacji przez wojewodę jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego, a nie bezczynnością.
Miasto G. złożyło skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie nieprzekazania dotacji celowej na sfinansowanie wykonania decyzji o usunięciu odpadów. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, uznając brak właściwości sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że odmowa ustalenia i przekazania dotacji przez wojewodę jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego. WSA w Gliwicach, związany wykładnią NSA, oddalił skargę, uznając, że odmowa ustalenia dotacji nie stanowi bezczynności organu.
Sprawa dotyczyła skargi Miasta G. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie nieprzekazania dotacji celowej na sfinansowanie wykonania decyzji o usunięciu odpadów. Sąd pierwszej instancji (WSA w Gliwicach) odrzucił skargę, uznając, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a spór ma charakter cywilnoprawny. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując, że pismo wojewody odmawiające ustalenia i przekazania dotacji jest aktem z zakresu administracji publicznej, podlegającym kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. WSA w Gliwicach, rozpoznając sprawę ponownie i związany wykładnią NSA, oddalił skargę. Sąd uznał, że odmowa ustalenia i przekazania dotacji przez wojewodę nie stanowi bezczynności organu, a jedynie akt podlegający kontroli sądowo-administracyjnej. W związku z tym, że organ podjął działanie (odmówił ustalenia dotacji), nie można mówić o bezczynności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa ustalenia i przekazania dotacji celowej przez wojewodę jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnienia wynikającego z przepisu prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlegającym kontroli sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że pismo wojewody odmawiające ustalenia i przekazania dotacji jest zewnętrznym działaniem władczym o charakterze publicznoprawnym, skierowanym do indywidualnego adresata, dotyczącym uprawnienia określonego w prawie powszechnie obowiązującym, a zatem podlega kontroli sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.j.s.t. art. 49 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
u.d.j.s.t. art. 49 § ust. 5
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
u.d.j.s.t. art. 49 § ust. 6
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
p.p.s.a. art. 53 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.f.p. art. 126
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 2 § pkt 8
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.o. art. 26a § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 26a § ust. 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 177
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 87 § ust.1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 89 § ust.1 pkt 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo Wojewody Śląskiego odmawiające ustalenia i przekazania dotacji jest aktem z zakresu administracji publicznej, podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Odmowa ustalenia i przekazania dotacji nie stanowi bezczynności organu.
Odrzucone argumenty
Sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a spór ma charakter cywilnoprawny (argumentacja WSA w pierwotnym postanowieniu).
Godne uwagi sformułowania
Pismo dysponenta części budżetowej odmawiające ustalenia (określenia) kwoty i przekazania dotacji celowych na zadania z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone odrębnymi ustawami jednostkom samorządu terytorialnego, jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnienia wynikającego z przepisu prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jest to zewnętrznym działaniem władczym o charakterze publicznoprawnym skierowanym do indywidualnego adresata dotyczącym uprawnienia określonego w prawie powszechnie obowiązującym (otrzymanie z budżetu państwa dotacji celowej w wysokości zapewniającej realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej; zadania zleconego ustawą), podlegającym kontroli sądów administracyjnych.
Skład orzekający
Adam Gołuch
sprawozdawca
Małgorzata Herman
członek
Marzanna Sałuda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego do kontroli odmowy przyznania dotacji celowej przez organ administracji publicznej oraz rozróżnienie między bezczynnością organu a aktem administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieprzekazania dotacji na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii właściwości sądu administracyjnego w kontekście finansowania zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego, co ma znaczenie praktyczne dla samorządów.
“Sąd administracyjny czy cywilny? Kluczowe rozstrzygnięcie w sprawie dotacji dla samorządów.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SAB/Gl 182/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-09-11 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-07-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Adam Gołuch /sprawozdawca/ Małgorzata Herman Marzanna Sałuda /przewodniczący/ Symbol z opisem 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego 658 Hasła tematyczne Finanse publiczne Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1672 art. 49 ust. 1 Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2023 r. sprawy ze skargi Miasta G. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie nieprzekazania dotacji celowej na sfinansowanie wykonania decyzji o usunięciu odpadów oddala skargę. Uzasadnienie Pismem z dnia 16 sierpnia 2022 r. Miasto G. (dalej: Miasto G.), złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego (dalej: organ), polegającą na nieprzekazaniu stronie skarżącej dotacji celowej na sfinansowanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 19 kwietnia 2021 r. Nr [...], której przedmiotem jest niezwłoczne usunięcie odpadów. W skardze zarzucono organowi naruszenie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (obecnie: tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 1672 - dalej zwanej ustawą o dochodach) poprzez nieprzekazanie dotacji w wysokości zapewniającej realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 - dalej zwanej p.p.s.a.), wskazując na brak właściwości w tej sprawie sądu administracyjnego, oraz wskazując, że rozstrzygnięcie spornego w sprawie zagadnienia winno mieć miejsce na drodze postępowania cywilnego z uwagi na regulację art. 49 ust. 6 ustawy o dochodach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Miasta G. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie nieprzekazania dotacji celowej na sfinansowanie wykonania decyzji o usunięcie odpadów postanowieniem 7 listopada 2022 r. sygn. akt. III SAB/GI 413/22 odrzucił skargę na bezczynność na podstawie art. 58 § 1 pkt 1) p.p.s.a. prezentując stanowisko, że przedmiot skargi nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W uzasadnieniu ww. postanowienia Sąd I instancji, mając na uwadze treść art. 177 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 49 ust. 6 ustawy o dochodach, stwierdził, że skoro w tym ostatnim przepisie mowa jest o postępowaniu sądowym bez wyraźnego jednoznacznego odesłania do postępowania przed sądem administracyjnym. Ponadto Sąd I instancji, rozważając sprawę przyjął cywilnoprawny charakter świadczenia należnego jednostce samorządu terytorialnego z tytułu przekazania dotacji celowej w nieprawidłowej wysokości lub z opóźnieniem uznając iż, skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna. Miasto G. wniosło skargę kasacyjną od powyższego postanowienia domagając się jego uchylenia w całości oraz rozpoznanie skargi poprzez zobowiązanie Wojewody Śląskiego do przekazania dotacji celowej w kwocie [...] zł na sfinansowanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta G. z 19 kwietnia 2021 r. Nr [...] w terminie nie dłuższym niż 30 dni, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w powyższym zakresie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Miasto G. wniosło również o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w niniejszej sprawie oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: I. Przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj. 1. art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 - dalej zwanej p.p.s.a.), w związku z pkt 4 p.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie i odrzucenie skargi w sytuacji, gdy dotyczyła ona bezczynności Wojewody Śląskiego w zakresie niewykonania czynności przekazania dotacji, a więc czynności, innej niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby WSA w Gliwicach prawidłowo zakwalifikował czynność, której w terminie nie wykonał Wojewoda, nie odrzuciłby skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego, ale rozpoznałby sprawę merytorycznie 2) naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 49 ust. 6 w związku z ust. 5 ustawy o dochodach poprzez ich błędną wykładnię, zgodnie z którą w przypadku nieprzekazania jednostce samorządu terytorialnego w terminie dotacji na realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej jednostce tej przysługuje wyłącznie droga sądowa przed sądem powszechnym; naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby WSA w Gliwicach prawidłowo zinterpretował te przepisy, doszedłby do wniosku, że w przypadku nieprzekazania dotacji możliwe jest zarówno powództwo do sądu powszechnego, jak i skarga na bezczynność organu, który dotacji miał udzielić; II. Naruszenie prawa materialnego: art. 49 ust. 1-, 5 i 6 ustawy o w związku z art. 126 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, ze stanowią one jedynie podstawę do formułowania roszczenia o charakterze cywilnoprawnym, a nie rodzą administracyjnoprawnego obowiązku terminowego przekazania dotacji, którego niewykonanie może być przedmiotem skargi na bezczynności organu. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów Miasto G. przedstawiło w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Wojewoda Śląski w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt. I GSK 407/23 uchylił ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 7 listopada 2022 r., prezentując stanowisko, że to rozstrzygnięcie jest wynikiem błędnej wykładni przepisów art. 49 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, regulujących wysokość i przekazywanie dotacji na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz art. 129 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zdaniem NSA według tej regulacji prawnej, kwoty dotacji celowych na zadania z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone odrębnymi ustawami jednostkom samorządu terytorialnego określane są przez dysponentów części budżetowych według zasad przyjętych w budżecie państwa do określenia wydatków podobnego rodzaju, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Jednostka samorządu terytorialnego wykonująca zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami otrzymuje z budżetu państwa dotacje celowe w wysokości zapewniającej realizację tych zadań. Kwoty dotacji celowych ustala się zgodnie z zasadami przyjętymi w budżecie państwa do określania wydatków podobnego rodzaju. Dotacje celowe są przekazywane przez wojewodów (...). Dotacje celowe powinny być przekazywane w sposób umożliwiający pełne i terminowe wykonanie zlecanych zadań. Z przepisów tych wynika, że przekazanie dotacji celowej przez wojewodę nie wymaga decyzji lub zawarcia umowy, jest to czynność materialnotechniczna. Inaczej mówiąc, jest to pierwszy etap postępowania przekazania dotacji na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oparty o konstrukcje administracyjnoprawne. Przekazując dotację na realizację określonych zadań wynikających z przepisów odrębnych, organ dotacyjny musi najpierw określić (ustalić) kwotę przekazywanej dotacji stosując określoną metodę jej określenia (ustalenia) według zasad przyjętych w budżecie państwa do określenia wydatków podobnego rodzaju. Skoro finansowane zadania stanowią zadania z zakresu zadań administracji rządowe, to organ dotacyjny (dysponent części budżetowej - art. 2 pkt 8 ufp) ma uprawnienie i obowiązek wyceny konkretnego zadania. Wycena ta musi uwzględniać zasadę, że wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów; optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Dopiero po określeniu (ustaleniu) kwoty dotacji następuje jej przekazanie przez wojewodę jednostce samorządu terytorialnego, jednostka samorządu terytorialnego otrzymuje z budżetu państwa dotację celową w wysokości zapewniającej realizację zadania. W przypadku, kiedy dotacja nie została przekazana w sposób umożliwiający pełne i terminowe wykonanie zlecanych zadań, jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych, w postępowaniu sądowym. NSA wskazał, że artykuł 49 ust. 6 ustawy o dochodach jest przepisem prawa materialnego kształtującym sytuację prawną jednostki samorządu terytorialnego po zakończeniu pierwszego etapu postępowania: przekazania dotacji na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami przysługuje, kiedy do wykonania zleconych jednostce samorządu terytorialnego zadań nie wystarczyły środki jej przekazane z budżetu państwa. Na podstawie tego przepisu jednostka samorządu terytorialnego może żądać różnicy pomiędzy kwotą, jaka rzeczywiście była potrzebna dla pełnego ich wykonania, a wysokością przekazanej dotacji. Przepis ten stanowi samodzielną podstawę roszczenia o zapłatę kwoty rzeczywiście potrzebnej do pełnego wykonania zadań zleconych. Ma on zastosowanie w wypadkach: przekazania przyznanej dotacji w niepełnej wysokości, tj. mniejszej niż prawidłowo obliczona przez organ dotacyjny; przekazania przyznanej dotacji z uchybieniem terminu ustawowego; przekazania dotacji w wysokości niezapewniającej właściwej realizacji zadań. Roszczenie przyznane jednostce samorządu terytorialnego nie ma charakteru odszkodowawczego, nie jest zatem konieczne wykazanie bezprawności działania dysponenta dotacji lub powstania szkody po stronie jednostki samorządu terytorialnego. W tej sprawie, Prezydent Miasta G. w dniu 19 kwietnia 2021 r. wydał decyzję na podstawie art. 26a ust. 3 w związku z art. 26a ust. 2 pkt 3) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Następnie pismem z 11 października 2021 r. organ ten wniósł o przekazanie przez Wojewodę Śląskiego środków na sfinansowanie kosztów wykonania decyzji z 19 kwietnia 2021 r. Pismem z 15 listopada 2021 r. Wojewoda Śląski odmówił ustalenia (określenia) i przekazania dotacji. Pismo dysponenta części budżetowej odmawiające ustalenia (określenia) kwoty i przekazania dotacji celowych na zadania z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone odrębnymi ustawami jednostkom samorządu terytorialnego, jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnienia wynikającego z przepisu prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. Jest zewnętrznym działaniem władczym o charakterze publicznoprawnym skierowanym do indywidualnego adresata dotyczącym uprawnienia określonego w prawie powszechnie obowiązującym (otrzymanie z budżetu państwa dotacji celowej w wysokości zapewniającej realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej; zadania zleconego ustawą), podlegającym kontroli sądów administracyjnych. Sąd administracyjny sprawujący tę kontrolę stosuje środki określone w ustawie: art. 151 p.p.s.a. lub art. 146 § 1 p.p.s.a. (Sąd, uwzględniając skargę na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4) uchyla ten akt. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio). Naczelny Sąd Administracyjny (przykładowo w postanowieniach z 4 marca 2021 r., I GSK 139/21; czy 7 kwietnia 2021 r., I GSK 211/21) wyraził jednoznaczną ocenę prawną dotyczącą kontroli sądowo administracyjnej rozstrzygnięć podejmowanych w procedurze dofinansowania projektu: "Akty tego typu, jak odmowa podpisania umowy w przedmiocie dofinansowania projektu, spełniają bowiem wszystkie przesłanki wynikające z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tzn. nie przynależą do kategorii aktów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., mają charakter indywidualny, dotyczą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a także są dokonywane/wydawane w zakresie administracji publicznej (por. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, (red.) R. Hauser, M. Wierzbowski, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2015, s. 61-72, pkt 29-48 komentarza do art. 3). Akt w postaci "odmowy podpisania umowy" nie jest decyzją administracyjną, nie jest postanowieniem administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, a także postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, nie jest również postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (przesłanka pierwsza). Został podjęty w sprawie indywidualnej skarżącej kasacyjnie (przesłanka druga). Akt ten dotyczy też uprawnienia w postaci dofinansowania wynikającego z przepisów prawa (przesłanka trzecia). Ma charakter publicznoprawny, gdyż dotyczy relacji o takim charakterze (...). (...) nie ma większego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i przesadzenia kognicji sadów administracyjnych to, czy właściwym do ustalenia tej kognicji jest przepis art. 3 § 3 p.p.s.a., czy też art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zarówno bowiem w jednym, jak i drugim przypadku istnieje podstawa prawna do zakwestionowania skargą do WSA - "odmowy podpisania umowy", traktowanej w obu przypadkach jako akt w przedmiocie negatywnej oceny projektu, skutkującej brakiem dofinansowania." "(...) W tym działaniu (rozstrzygnięciu), poprzedzającym zawarcie umowy, należy również dopatrywać się władczości administracyjnoprawnej, a rozstrzyganie o tym, że dany podmiot nie spełnia przesłanek, aby zawrzeć z nim umowę, na podstawie której otrzyma wsparcie, należy uznać za akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W podsumowaniu uzasadnienia ww. postanowienia NSA wskazał iż, pismo Wojewody Śląskiego z 15 listopada 2021 r. odmawiające ustalenia i przekazania dotacji jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnienia wynikającego z przepisu prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.. Jest zewnętrznym działaniem władczym o charakterze publicznoprawnym skierowanym do indywidulanego adresata dotyczącym uprawnienia określonego w prawie powszechnie obowiązującym, podlegającym kontroli sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Z ww. powodów, Naczelny Sąd Administracyjny ww. na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie postanowieniem z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt. I GSK 407/23 uchylił ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 7 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując procedowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Wyjaśnienia wymaga także, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Wniesienie tej skargi jest zatem czasowo ograniczone jedynie trwaniem niepożądanego stanu, a więc np. do czasu wydania decyzji, postanowienia czy załatwienia wniosku strony. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze i w piśmiennictwie – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006 r. o sygn. akt II OSK 52/06, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 100; postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2009 r. o sygn. akt II FSK 2020/08; z dnia 19 lipca 2013 roku o sygn. akt I FSK 1325/13 oraz T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 243; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 143. Rozpoznawana sprawa dotyczy skargi Miasta G. na bezczynność organu w załatwieniu jego wniosku z 11 października 2021 r., o przekazanie przez Wojewodę Śląskiego środków na sfinansowanie kosztów wykonania decyzji Prezydenta Miasta G. z 19 kwietnia 2021 r., ponieważ Wojewoda Śląski pismem z 15 listopada 2021 r. odmówił ustalenia (określenia) i przekazania dotacji wnioskującemu organowi. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (...). Sąd rozpoznając skargę jest związany wyrokiem NSA z dnia 18 maja 2023 r. I GSK 407/23. Zaś zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 190 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym poglądem NSA, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organami administracji publicznej. Przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Tym samym rozpoznając ponownie sprawę obowiązkiem Sądu było wzięcie pod uwagę spostrzeżeń Naczelnego Sądu Administracyjnego co do prawidłowego zastosowania przepisów p.p.s.a w ocenie pisma Wojewody Śląskiego z 15 listopada 2021 r. Rozpatrujący sprawę Sąd podzielił stanowisko wyrażone w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2023 r., syn. akt. I GSK 2149/19, stwierdzającej, że: "Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów czy zasadności ich zastosowania w danym przypadku. Przepisy art. 190 oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają charakter bezwzględnie obowiązujący, stąd sąd administracyjny - ponownie orzekając w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w prawomocnym wyroku, ani też nie może dokonywać ponownej oceny zagadnień, co do których ocena prawna została sformułowana. Jeżeli sąd administracyjny wyraża swoją ocenę prawną, to przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zakres tej oceny nie może być już przedmiotem kolejnego rozpoznania. Związanie sądu pierwszej instancji w rozumieniu wspomnianych przepisów oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie dysponuje całkowitą swobodą przy wydawaniu nowego orzeczenia, lecz obowiązany jest uwzględnić wykładnię dokonaną przez sąd II instancji, która przestaje wiązać tylko w ściśle określonych przypadkach zmiany stanu faktycznego sprawy, zmiany stanu prawnego, podjęcia przez NSA przed ponownym rozpoznaniem sprawy przez WSA uchwały zawierającej odmienną wykładnię w tym samym zakresie, co wykładnia zamieszczona w wyroku uchylającym." Rozstrzygający Sąd przyjął stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 18 maja 2023 r. I GSK 407/23, że skoro w przedmiotowej sprawie strona złożyła 11 października 2021 r. wniosek o przekazanie przez Wojewodę Śląskiego środków na sfinansowanie kosztów wykonania decyzji z 19 kwietnia 2021 r., i Wojewoda Śląski pismem z 15 listopada 2021 r. odmówił ustalenia (określenia) i przekazania dotacji, to tym samym nie zachodzi bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku o otrzymanie z budżetu państwa dotacji celowej w wysokości zapewniającej realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej, zadania zleconego ustawą. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu żadnych uchybień, związanych z bezczynnością. Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI