III SAB/Gl 178/20

III SAB/Gl 178/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2020-11-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/
Barbara Orzepowska-Kyć
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 4422/21 - Wyrok NSA z 2023-06-22
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 15 ust. 1, art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2020 r. sprawy ze skargi D. R. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Zespołu Gospodarki Lokalowej i Administracji w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
D. R. (dalej: skarżący) pismem z [...] r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Zespołu Gospodarki Lokalowej i Administracji w K. (dalej: MZGLiA, organ) w przedmiocie realizacji wniosku z [...]r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1. udostępnienia kopii wszystkich obowiązujących umów wraz z załącznikami i aneksami o zarządzaniu nieruchomością wspólną zawartymi pomiędzy Gminą K. - MZGLiA, które były lub są reprezentowane przez zarządy wspólnot mieszkaniowych;
2. udostępnienie kopii wszystkich umów posiadających numery według schematu wskazanego we wniosku;
3. udostępnienie wszystkich umów wraz z załącznikami, których przedmiotem jest administrowanie nieruchomościami;
4. udostępnienie kopii wszystkich faktur jakie zostały wystawione przez uczestnika postępowania w [...] roku na podstawie umów wymienionych w pkt 1, 2 i 3.
Jednocześnie wnioskodawca zażądał, aby kopie umów wymienione w pkt 1-3 zostały
W odpowiedni sposób zanonimizowane.
Skarżący w skardze zarzucił organowi naruszenie przepisów:
- art. 61 ust. 1 ustawy z 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 78, poz. 483, dalej Konstytucja), art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f oraz pkt 5 lit. c-d w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2019 poz. 1429 ze zm., dalej jako: UDIP) poprzez błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej;
-art. 15 ust. 1-2 UDIP poprzez błędne zastosowanie prowadzące do obciążenia wnioskodawcy kosztami udostępnienia informacji publicznej przy jednoczesnym braku skonkretyzowania kwoty oraz sposobu wyliczenia opłaty, tj. braku doręczenia zaskarżalnego aktu wyznaczającego opłatę za udostępnienie informacji publicznej.
W konsekwencji wniósł o zobowiązanie organu do wykonania wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt podmiotowi zobowiązanemu; zasądzenie kosztów postępowania.
W skardze przedstawiono stan faktyczny i argumentację prawną. Podkreślono, że we wniosku zwrócono się o udostępnienie informacji publicznej w zakresie umów i faktur opisanych w pkt 1-4, prosząc jednocześnie o anonimizację określonych danych zawartych w umowach: podpisy, imiona i nazwiska, adres zamieszkania, numery dowodów osobistych wszystkich osób tworzących zarządy wspólnot mieszkaniowych, numer dowodu osobistego Dyrektora MZGLiA.
Pismem z [...] r. organ poinformował, że dokumenty zostaną przesłane w terminie do [...] r. (art. 13 ust. 2 UDIP). Jednocześnie wskazał, że ze względu na ilość wytworzonych dokumentów i poniesione w związku z tym koszty, skarżący zostanie obciążony kwotą w wysokości [...] zł za każdą stronę; szacunkowa liczba dokumentów wynosi ok. [...] stron. Z kolei pismem z [...] r. poinformował, że bieg terminu w postępowaniu administracyjnych uległ zawieszeniu, zgodnie z art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 poz. 568 ze zm., dalej jako: Specustawa). Odpowiedź zostanie zatem przesłana po ustaniu stanu epidemii. Następnie pismem z [...] r. organ poinformował, że w załączeniu znajduje się wnioskowana informacja publiczna; jednocześnie zwrócił się o podanie danych adresowych niezbędnych do wystawienia noty księgowej za poniesione koszty wykonania kopii i zanonimizowania przesłanych dokumentów.
W dniu [...] r. skarżący wezwał Dyrektora MZGLiA do uzupełnienia udostępnionej dokumentacji w części obejmującej zanonimizowane dane, które znajdują się we wszystkich umowach o zarządzanie nieruchomością wspólną i które dotyczą nazwy ulicy i numeru stanowiącą położenie danej wspólnoty mieszkaniowej, jak również w części obejmującej zanonimizowane dane, które znajdują się we wszystkich wystawionych fakturach w polu "Nabywca" i dotyczące kontrahenta - takie jak nazwa wspólnoty mieszkaniowej, adres wspólnoty mieszkaniowej oraz nadany NIP wspólnoty mieszkaniowej, bądź do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w ww. zakresie, a także do uzupełnienia skonkretyzowanej informacji w przedmiocie opłaty za udostępnienie informacji publicznej, tj. przedstawienia ostatecznej kwoty oraz sposobu wyliczenia kosztów składających się na tę opłatę.
Pismem z [...] r. organ wskazał, że wnioskowana informacja została udostępniona [...] r. Anonimizacja przesłanych dokumentów została wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami i orzecznictwem.
Argumentując zasadność zarzutów skarżący podkreślił, że wniosek o udostępnienie informacji z [...] r. nie został zrealizowany w całości; Dyrektor MZGLiA udostępnił żądane dokumenty, ale dokonał przy tym anonimizacji danych wchodzących w zakres przedmiotowy wniosku, które nie podlegają żadnej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 2 UDIP (ochrona prywatności osoby fizycznej, tajemnica przedsiębiorcy), a udostępnienie informacji niepełnej świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego.
Nadto skarżący podważył słuszność wyznaczenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej akcentując, że jest to wyjątek od jednej z podstawowych zasad dostępu do informacji publicznej, tj. zasady bezpłatności; wyznaczenie takiej opłaty ma zawsze charakter indywidualny, uzależniony od konkretnych okoliczności danej sprawy.
Jeżeli podmiot zobowiązany decyduje się na użycie art. 15 UDIP, to powinien postąpić zgodnie ze ścieżką przewidzianą w ust. 2 powołanego przepisu. Dyrektor MZGLiA nie pouczył skarżącego o możliwości modyfikacji, czy cofnięcia wniosku, co samo w sobie stanowi podstawę do podważenia aktu wyznaczającego opłatę za udostępnienie informacji publicznej, a dopiero udostępnienie informacji zgodnie z procedurą wskazaną w art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej pozwala wyznaczyć koszty i w stosunku do takiego aktu należy wnieść wezwanie do usunięcia naruszenia prawa a następnie skargę do sądu administracyjnego. Podmiot zobowiązany nie chce natomiast skonkretyzować opłaty za udostępnienie informacji publicznej, a dopiero takie pismo można byłoby uznać za zaskarżalny akt w przedmiocie wyznaczenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej; nota księgowa nie jest aktem zaskarżalnym, a samo jej doręczenie (bez uprzedniej konkretyzacji opłaty) pozbawiłoby skarżącego możliwości podważenia stanowiska podmiotu zobowiązanego.
W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że po odwieszeniu biegu terminu w postępowaniu w związku z pandemią COVID-19 w piśmie z [...] r. przesłane zostały wnioskodawcy kopie dokumentów zgodnie z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej. Z uwagi na rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679, każda informacja, która powoduje lub może powodować identyfikację osoby fizycznej jest traktowana jako informacja zawierająca dane osobowe i podlega szczególnej ochronie. Dane adresowe wspólnot mieszkaniowych mogą w sposób prosty prowadzić do ujawnienia danych osobowych członków wspólnot mieszkaniowych - właścicieli lokali mieszkalnych. Z tego powodu dokonał anonimizacji kopii dokumentów, których udostępnienia domagał się wnioskodawca, a dotyczących danych adresowych wspólnot mieszkaniowych.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że z powodu anonimizacji danych wspólnot mieszkaniowych wniosek nie został załatwiony zgodnie z jego treścią, a brak załatwienia wniosku powoduje zarzut bezczynności podmiotu zobowiązanego – organ wskazał na jego bezzasadność. Wyjaśnił, że anonimizacja danych adresowych wynika wprost z obowiązujących przepisów prawa; art. 5 UDIP nie jest przepisem martwym; obowiązuje ograniczenie prawa do informacji publicznej na skutek ochrony innych danych chronionych ustawowo np. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Podkreślił, że wniosek skarżącego nie był na tyle precyzyjny, aby wnioskodawca domagał się w sposób szczególny ujawnienia danych adresowych i ewentualnej nazwy wspólnoty mieszkaniowej. Wniosek ten jedynie ogólnie wskazywał, że chodzi o udostępnienie kopii określonych dokumentów. Jedynie w pkt 2 wniosku skarżący wskazał, że domaga się udostępnienia kopii wszystkich umów zawierających numery określone według wymienionego schematu. Gdyby skarżący sprecyzował swój wniosek w ten sposób, iż domagał się wprost ujawnienia danych adresowych wspólnoty mieszkaniowej, to taki wniosek musiałby spotkać się z decyzją odmowną wydaną na podstawie art. 16 ustawy o udostępnieniu informacji publicznej. Ponieważ wnioskodawca nie domagał się ujawnienia ww. danych, kopie dokumentów, które zostały udostępnione były zanimizowane zgodnie z ograniczeniami, o których mowa w art. 5 ustawy.
Zatem w opinii organu skarga co do bezczynności Dyrektora MZGLiA jak i udostępnienia informacji niezgodnie z wnioskiem jest bezpodstawna; w terminie udzielił informacji publicznej dokładnie w takim zakresie, w jakim domagał się tego skarżący; ograniczył treść udostępnionych kopii dokumentów w zakresie wynikającym z obowiązujących przepisów prawa, a dotyczących ograniczeniu dostępu do informacji publicznej z uwagi na ochronę dóbr prawnie chronionych.
Odnośnie zarzutu dotyczącego naliczenia opłaty w wysokości odpowiadającej dodatkowym kosztom związanym ze wskazanym sposobem udostępnienia informacji, to wyjaśnił, że uprawnienie wynika z art. 15 UDIP.
W piśmie procesowym skarżący podtrzymał skargę na bezczynność. Podkreślił, że nie zachodziła konieczność anonimizacji danych w zakresie, w którym tej anonimizacji dokonano (nazwa wspólnoty, nazwa i numer ulicy w umowach o zarządzanie nieruchomością wspólną oraz nazwa wspólnoty, nazwa i numer ulicy obiektu wspólnoty i NIP, które występują w fakturach po prawej stornie dokumentu identyfikujące kontrahenta czyli daną wspólnotę mieszkaniową). W związku z tym Dyrektor MZGLiA pozostaje w bezczynności, bowiem zanonimizowana informacja nie korzysta z ochrony informacji niejawnych, nie jest tajemnicą chronioną ustawowo, tajemnicą przedsiębiorcy oraz nie korzysta z ochrony prywatności. Powołując się na art. 5 ust. 1 UDIP i art. 86 RODO skarżący wskazał, że formalnie nie zastosowano tego przepisu, a zatem informacja powinna zostać udostępniona. Ujawnienie nazwy wspólnoty czy też adresu obiektu danej wspólnoty mieszkaniowej (nazwa i numer ulicy) w żaden sposób nie narusza prywatności osób fizycznych. Gmina K. poprzez organ stanowiący tj. Radę Miasta K., w przeszłości publikowała w uchwałach listę 112 wspólnot mieszkaniowych gdzie jedna z kolumn stanowiąca składową takiej listy to właśnie adres budynku danej wspólnoty mieszkaniowej w K.. Na przestrzeni ostatnich lat w wielu gminach w Polsce były publikowane tego typu zestawienia zawierające informacje o nazwie i numerze ulicy danej wspólnoty mieszkaniowej. Listy wspólnot mieszkaniowych również w żaden sposób nie naruszają prywatności osób fizycznych tworzących daną wspólnotę mieszkaniową.
Skarżący podniósł, że żądał udostępnienia faktur wystawionych na podstawie umów o zarządzanie nieruchomością wspólną i precyzyjnie określił, iż anonimizacja miała dotyczyć dokumentów zdefiniowanych we wniosku w punktach od 1 do 3 i ograniczona była do danych osób fizycznych tworzących zarządy wspólnot mieszkaniowych. W opinii Skarżącego informacje w fakturach nie zawierają żadnych danych prowadzących do naruszenia prywatności osób fizycznych tworzących daną wspólnotę mieszkaniową, a zawierają informacje na temat tego ile dana Wspólnota Mieszkaniowa jako kontrahent zapłaciła MZGLiA za usługę administrowania i to było przedmiotem zainteresowania skarżącego.
Dalej zaakcentował, że dopiero w odpowiedzi na skargę organ (podmiot zobowiązany) wskazał, że ma wątpliwości co do precyzyjności żądania. W takiej sytuacji powinien on wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania przedmiotu wniosku, czego nie uczyniono. W miejsce tego przyjęto, że zakryte dane nie są "w sposób szczególny" istotne dla wnioskodawcy i dodatkowo organ obciąża skarżącego bliżej niesprecyzowaną opłatą za dokonanie anonimizacji, której skarżący nie ma możliwości zaskarżyć.
Po dopuszczeniu do udziału w postępowaniu "A’ jako uczestnik postępowania w piśmie procesowym z [...]r. poparł żądania i argumentację strony skarżącej, akcentując brak możliwości uzależnienia udzielenia wnioskowanej informacji od uiszczenia opłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust.1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami admini-stracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem jej art. 57a.
Ponadto w świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 ppsa sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
Wyjaśnienia wymaga także, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Wniesienie tej skargi jest zatem czasowo ograniczone jedynie trwaniem niepożądanego stanu bezczynności, a więc np. do czasu wydania decyzji, postanowienia czy załatwienia wniosku strony. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze i w piśmiennictwie – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006 r. o sygn. akt II OSK 52/06, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 100; postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2009 r. o sygn. akt II FSK 2020/08; z dnia 19 lipca 2013 roku o sygn. akt I FSK 1325/13 oraz T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 243; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 143.
Rozpoznawana sprawa dotyczy skargi na bezczynność organu w załatwieniu wniosku strony o udostępnienia informacji publicznej w zakresie udostępnienia kopii wszystkich obowiązujących umów wraz z załącznikami i aneksami o zarządzaniu nieruchomością wspólną zawartymi pomiędzy Gminą K. - MZGLiA, które były lub są reprezentowane przez zarządy wspólnot mieszkaniowych; udostępnienie kopii wszystkich umów posiadających numery według schematu wskazanego we wniosku; udostępnienie wszystkich umów wraz z załącznikami, których przedmiotem jest administrowanie nieruchomościami; udostępnienie kopii wszystkich faktur jakie zostały wystawione przez uczestnika postępowania w [...] roku na podstawie umów wymienionych w pkt 1, 2 i 3.
Należy podkreślić, że przepisy ppsa nie definiują pojęcia "bezczynności". Pojęcie to zostało jednakże zdefiniowane przez doktrynę i orzecznictwo. Generalnie z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Instytucja skargi na bezczynność ma zatem na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednak oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności, co do sposobu procedowania w załatwieniu wniosku strony skarżącej Sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Tym samym, jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to przestaje on pozostawać w bezczynności.
Przechodząc zatem do merytorycznej kwestii zasadności skargi przede wszystkim wskazać należy, iż Konstytucja w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej i reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
W sprawie niniejszej wniosek strony skarżącej został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, a żądana informacja – jak uznał to organ - miała charakter informacji publicznej. Jednakże z uwagi na jej zakres organ udostępnił wnioskowaną informację, ograniczając jej jawność poprzez zaanonimizowanie danych objętych ochroną – tj. nazwa wspólnoty, nazwa i numer ulicy w umowach o zarządzanie nieruchomością wspólną oraz nazwa wspólnoty, nazwa i numer ulicy obiektu wspólnoty i NIP, które występują w fakturach po prawej stornie dokumentu identyfikujące kontrahenta czyli daną wspólnotę mieszkaniową.
Dokonując więc wykładni art. 1 ust.1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP należy zauważyć, że za informację publiczną uznaje się każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej zostało określone w art. 1 ust. 1 i art. 6 powołanej ustawy. W świetle tych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Jednakże jeżeli w treści informacji publicznej zawarte są dane umożliwiające proste ustalenie danych osobowych konkretnych osób fizycznych czy osób prawnych, to prawo do informacji publicznej w takim przypadku podlega ograniczeniu, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy.
Zdaniem Sądu wymienione we wniosku żądanie udostępnienia dokumentacji dot. umów o zarządzaniu nieruchomością wspólną i administrowaniu nieruchomościami, zawartymi pomiędzy Gminą K. - MZGLiA a zarządami wspólnot mieszkaniowych oraz faktury z tego tytułu podlegają UDIP i ten zakres postępowania organu jest bezsporny. Sporem natomiast objęta jest anonimizacja w/w danych osobowych na podstawie art. 5 ust. 2 udip, w celu – jak twierdzi organ - ochrony prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorstwa, co zdaniem Skarżącego jest nieuzasadnione ponieważ przepis ten nie ma zastosowania do nazw wspólnoty, nazw i numeru ulicy w umowach o zarządzanie nieruchomością wspólną oraz nazw wspólnoty, nazw i numer ulicy obiektu wspólnoty i NIP, które występują w fakturach jako identyfikujące kontrahenta czyli daną wspólnotę mieszkaniową.
Rozstrzygając tą kwestię należy zauważyć, że problematyka odmowy udzielenia informacji publicznej tj. nazwy i danych adresowych wspólnoty mieszkaniowej była przedmiotem rozważań orzecznictwa sądowoadministracyjnego m.in. w wyroku z 24 października 2013 r., o sygn. akt II SA/Wa 1373/13 (LEX nr 1644049), w którym WSA w Warszawie stwierdził, że udostępnienie takich danych w istocie spowodowałoby ujawnienie danych osobowych osób fizycznych współtworzących wspólnotę mieszkaniową; wspólnota mieszkaniowa nie posiada osobowości prawnej co w konsekwencji musi prowadzić do wniosku, że podanie nazwy takiej wspólnoty prowadzi do prostego udostępnienia danych osobowych jej członków. Zresztą w oparciu o ten wyrok oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2018 roku sygn. akt II SA/Kr 133/19 organ dokonał kwestionowanej anonimizacji.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela powyższe stanowisko. Jakkolwiek sama konstrukcja prawa dostępu do informacji publicznej jako publicznego prawa podmiotowego, w praktyce oznacza, że już samo stwierdzenie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej implikuje obowiązek udzielania informacji każdemu podmiotowi, który się o to zwróci, to jednak takie stosowanie prawa prowadzi również do jego nadużycia. Okoliczności związane z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej powinny być zatem w każdym przypadku oceniane indywidualnie. Ocena taka powinna uwzględniać szerszy kontekst sytuacyjny, a nie tylko samo uprawnienia do uzyskania takiej informacji. Nadużywanie publicznego prawa podmiotowego ma miejsce wówczas, gdy podejmuje się próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów. Żądanie udostępnienia informacji nie może odbywać się z naruszeniem prawa innych podmiotów i temu celowi służy m.in. anonimizacja danych, które spowodowałoby ujawnienie danych osobowych osób fizycznych współtworzących wspólnotę mieszkaniową.
Poza tym odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że dane adresowe wspólnot jako informacje były podawane w przeszłości zauważyć należy, że pozostaje ono bez wpływu na niniejszą sprawę, skoro aktualnie są objęte ochroną danych osobowych co wynika z treści art. 5 UDIP, jak i cytowanego orzecznictwa; co obszernie także organ uzasadnił w odpowiedzi na skargę.
Na zakończenie zauważyć jeszcze należy, że zgodnie z przepisami UDIP to wnioskodawca inicjujący postępowanie decyduje o tym, od którego podmiotu chce uzyskać żądaną informację. To sprawia, że żądanie wniosku zakreśla granice konkretnej informacji. Zatem skoro Wnioskodawca uzyskał informację, o którą wnioskował, a zastosowana przez organ anonimizacja dotyczyła jedynie danych, których ujawnienie naruszałoby prywatność poszczególnych osób fizycznych, co zresztą organ obszernie uzasadnił – tym samym zarzuty skargi należało uznać za bezzasadne.
Natomiast odnośnie kwestii odpłatności zauważyć należy, że od zasady bezpłatności informacji publicznej ustawodawca przewidział wyjątki. W myśl art. 15 ust. 1 u.d.i.p. jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Wysokość przedmiotowej opłaty odpowiadać ma kosztom związanym ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. Przekształcanie informacji przez przeniesienie na nośnik papierowy lub elektroniczny generuje dodatkowe koszty, dlatego udostępnianie jej w taki sposób powinno łączyć się z ponoszeniem opłat. Często również przekształcenie informacji wiąże się z pozbawieniem jej danych chronionych odrębną ustawą, co z kolei angażuje środki materialne i osobowe podmiotu zobowiązanego do realizowania zadań innych niż te, do których został powołany. Zarówno w orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie podkreśla się, że żaden przepis nie sprzeciwia się uprawnieniu odzyskania kosztu pracy związanej z udostępnieniem informacji, jeżeli wykazane zostanie, że ów koszt przekracza normalne działanie pracownika w ramach wykonywania swoich obowiązków. Kosztem dodatkowym jest zatem wydatek rzeczywiście poniesiony ponad koszt funkcjonowania urzędu związany z realizacją wskazanego we wniosku sposobu udostępnienia informacji publicznej (vide: wyroki NSA z 28 marca 2018 r., I OSK 1302/17; z 7 listopada 2019r., I OSK 547/18; z 5 grudnia 2019r., I OSK 530/18)).
Zatem skoro koszt pracy związanej z udostępnieniem wnioskowanej informacji przekraczał normalny koszt funkcjonowania bazy technicznej i zasobów pracowniczych organu, to uzasadnione było nałożenie na stronę skarżąca kosztów związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia informacji. O powyższym zresztą organ w piśmie z [...] r. poinformował wnioskodawcę – wskazując, że żądane dokumenty zostaną przesłane w terminie do [...] r. (art. 13 ust. 2 UDIP); ze względu na ilość wytworzonych dokumentów i poniesione w związku z tym koszty, skarżący zostanie obciążony kwotą w wysokości [...] zł za każdą stronę; szacunkowa liczba dokumentów wynosi ok. [...] stron.
Wobec powyższego stwierdzić należało, że skoro obsługa wniosku skarżącego wymagała nakładu wykraczającego ponad normalne funkcjonowanie to organ uprawniony był obciążyć skarżącego dodatkowymi kosztami; w tej sprawie zależało to od ilości stron.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę na bezczynność organu, uznając ją za bezzasadną.