III SAB/Gl 173/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę T. T., obywatelki Białorusi, na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów Kpa dotyczących terminów załatwiania spraw. Wojewoda wnosił o oddalenie skargi, powołując się na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które miały zawieszać bieg terminów, oraz na art. 112a ustawy o cudzoziemcach. Sąd uznał skargę za w przeważającej części zasadną. Kluczowym argumentem Sądu było stwierdzenie, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy nie ma zastosowania do skarżącej, ponieważ nie jest ona obywatelką Ukrainy i przybyła do Polski przed wybuchem wojny. Sąd uznał również, że art. 112a ustawy o cudzoziemcach, który odracza bieg terminu załatwienia sprawy do momentu zaistnienia określonych zdarzeń, narusza prawo do dobrej administracji (art. 41 Karty Praw Podstawowych) oraz prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do sądu (art. 47 Karty Praw Podstawowych). Sąd podkreślił, że termin do wydania decyzji powinien rozpocząć bieg z dniem złożenia wniosku, a jego ewentualne przedłużenie powinno być zgodne z dyrektywą UE 2011/98/UE. W związku z tym, że Wojewoda pozostawił wniosek bez rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, a oddalił skargę w pozostałym zakresie. Sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, uznając, że opóźnienie wynikało z trudności kadrowych, a nie celowego działania organu. Zasądzono koszty postępowania na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw cudzoziemców, zastosowanie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zgodność krajowych przepisów z prawem UE w zakresie prawa do dobrej administracji i prawa do sądu.
Dotyczy konkretnej sytuacji skarżącej (obywatelka Białorusi) i specyfiki przepisów o zezwoleniach na pobyt. Interpretacja art. 112a ustawy o cudzoziemcach może mieć szersze zastosowanie do innych przepisów o podobnej konstrukcji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa ma zastosowanie do cudzoziemców, którzy nie są obywatelami Ukrainy i przybyli do Polski przed wybuchem wojny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa ta ma zastosowanie wyłącznie do obywateli Ukrainy oraz określonych kategorii bezpaństwowców i obywateli państw trzecich, którzy przybyli do Polski w związku z konfliktem zbrojnym.
Uzasadnienie
Tytuł i zakres podmiotowy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy jasno wskazują na jej cel i adresatów. Przepisy unijne, na których opiera się ustawa, dotyczą masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym.
Czy przepis art. 112a ustawy o cudzoziemcach, który odracza bieg terminu załatwienia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy do momentu zaistnienia określonych zdarzeń, jest zgodny z prawem UE i polskim prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z prawem UE (Dyrektywa 2011/98/UE) i narusza prawo do dobrej administracji oraz prawo do skutecznego środka prawnego.
Uzasadnienie
Termin do wydania decyzji powinien rozpocząć bieg z dniem złożenia wniosku, a jego ewentualne przedłużenie powinno być zgodne z dyrektywą UE, która przewiduje maksymalny termin 4 miesięcy od złożenia wniosku, z możliwością wstrzymania biegu terminu tylko w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych. Odwrócenie tej zasady w polskiej ustawie narusza prawo do dobrej administracji i prawo do sądu.
Czy bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, spowodowana nieprawidłowym stosowaniem przepisów o terminach załatwiania spraw, ma charakter rażący?
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku bezczynność nie miała charakteru rażącego.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie prawa wymaga znacznego i niezaprzeczalnego przekroczenia terminów, które jest oczywiście pozbawione racjonalnego uzasadnienia. W tej sprawie Sąd uznał, że opóźnienie wynikało z trudności kadrowych, a nie celowego działania organu.
Przepisy (14)
Główne
u.o.c. art. 112a
Ustawa o cudzoziemcach
Przepis ten, odraczający bieg terminu załatwienia sprawy do momentu zaistnienia określonych zdarzeń, został uznany za niezgodny z prawem UE i naruszający prawo do dobrej administracji oraz prawo do skutecznego środka prawnego. Sąd odmówił jego zastosowania.
k.p.a. art. 35 § § 1, § 3, § 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy określające terminy załatwiania spraw i zasady ich wliczania.
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia stron o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy.
p.u.s.a. art. 1 § § 1, § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd.
u.o.c. art. 112a § ust. 2
Ustawa o cudzoziemcach
Określenie zdarzeń rozpoczynających bieg terminu załatwienia sprawy.
Pomocnicze
u.o.o.u. art. 100d
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Organ powołał się na ten przepis jako podstawę zawieszenia biegu terminów, jednak Sąd uznał, że ustawa ta nie ma zastosowania do skarżącej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania wnikliwie, szybko i uwzględniania słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 61 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Data wszczęcia postępowania na żądanie strony.
u.o.o.u. art. 100d § ust. 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zawieszenie biegu terminów na załatwienie spraw.
u.o.o.u. art. 1 § ust. 1, ust. 2
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Definicja zakresu podmiotowego ustawy.
u.o.o.u. art. 100a § ust. 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Definicja pojęcia 'cudzoziemca' w rozumieniu ustawy.
Ustawa o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw art. 1 pkt 13
Nowelizacja wprowadzająca art. 112a do ustawy o cudzoziemcach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy nie ma zastosowania do skarżącej. • Art. 112a ustawy o cudzoziemcach narusza prawo do dobrej administracji i prawo do skutecznego środka prawnego. • Termin do załatwienia wniosku powinien rozpocząć bieg z dniem jego złożenia.
Odrzucone argumenty
Bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. • Organ działał w oparciu o obowiązujące przepisy, w tym ustawę o pomocy obywatelom Ukrainy i art. 112a ustawy o cudzoziemcach. • Skarżąca nie wykazała poniesienia szkody przez fakt oczekiwania na załatwienie wniosku.
Godne uwagi sformułowania
Sąd podziela jednak pogląd skarżącej, że skoro jest ona obywatelką Białorusi, to ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy nie znajduje do niej zastosowania. • Sąd podziela stanowisko wyrażone przez WSA w Łodzi w wyroku z 11 maja 2023r. sygn. akt III SA/Łd 21/23. Z tego też powodu zachodzi podstawa do odmowy jego zastosowania. • Trudno mówić o rzeczywistym, a nie iluzorycznym prawie do sądu, kiedy strona znajduje się w swoistym pacie...
Skład orzekający
Barbara Brandys-Kmiecik
przewodniczący
Magdalena Jankiewicz
sprawozdawca
Adam Pawlyta
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw cudzoziemców, zastosowanie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zgodność krajowych przepisów z prawem UE w zakresie prawa do dobrej administracji i prawa do sądu."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji skarżącej (obywatelka Białorusi) i specyfiki przepisów o zezwoleniach na pobyt. Interpretacja art. 112a ustawy o cudzoziemcach może mieć szersze zastosowanie do innych przepisów o podobnej konstrukcji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie imigracyjnym, w tym potencjalnego naruszenia praw podstawowych przez polskie przepisy i ich zgodności z prawem UE. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące cudzoziemców spoza Ukrainy w kontekście specustawy.
“Polskie przepisy o pobycie dla cudzoziemców niezgodne z prawem UE? WSA kwestionuje terminy załatwiania spraw.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.