Orzeczenie · 2026-03-30

III SAB/Gl 172/26

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-03-30
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia społeczneZUSemeryturapotrąceniabezczynność organusąd administracyjnysąd powszechnyjurysdykcjadopuszczalność skargi

Skarżący Z. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie rozpoznania wniosku o zaprzestanie potrąceń z jego emerytury. Organ skarżony wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawy dotyczące zwrotu nienależnie potrąconych kwot z emerytury nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, lecz właściwe są sądy powszechne na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, stwierdził, że skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Analiza przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wykazała, że sądy administracyjne sprawują kontrolę nad określonym katalogiem działań, zaniechań lub bezczynności organów administracji publicznej. Wskazano, że skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone formy działania organu i jest dopuszczalna tylko w granicach właściwości sądu administracyjnego. Sąd podkreślił, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych co do zasady należą do jurysdykcji sądów powszechnych, zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego i ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, a odwołanie od decyzji ZUS przysługuje do właściwego sądu powszechnego. Wyjątki od tej zasady, wymienione w art. 83 ust. 4 u.s.u.s., nie obejmują spraw dotyczących zwrotu nienależnie potrąconych należności ze świadczenia emerytalnego. W związku z tym, skoro niedopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję ZUS w przedmiocie nienależnych potrąceń, to tym samym niedopuszczalna jest skarga na bezczynność organu w tym zakresie. Sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu jurysdykcji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczeń społecznych i potrąceń z emerytury.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego typu sprawy (potrącenia z emerytury) i może nie mieć zastosowania do innych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, które mogą podlegać jurysdykcji sądów administracyjnych na podstawie szczególnych przepisów.

Zagadnienia prawne (1)

Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie wniosku o zaprzestanie potrąceń z emerytury podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność organu w przedmiocie wniosku o zaprzestanie potrąceń z emerytury nie podlega kognicji sądu administracyjnego, gdyż sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli działań, zaniechań lub bezczynności organów administracji publicznej w ściśle określonym zakresie. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące potrąceń z emerytury, co do zasady podlegają jurysdykcji sądów powszechnych. Wyjątki od tej zasady, określone w ustawie, nie obejmują tego typu spraw, co czyni skargę niedopuszczalną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga odrzucona jako niedopuszczalna z uwagi na brak jurysdykcji sądu administracyjnego.

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.u.s. art. 83 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 83 § ust. 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.c. art. 476 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

o.p.

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy dotyczące zwrotu nienależnie potrąconych kwot z emerytury należą do właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. • Sąd administracyjny rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. • W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych orzekają co do zasady sądy powszechne a nie sądy administracyjne. • Skarga na bezczynność lub przewlekłość organu jest pochodną skargi na określone formy działania organu.

Skład orzekający

Barbara Brandys-Kmiecik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu jurysdykcji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczeń społecznych i potrąceń z emerytury."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego typu sprawy (potrącenia z emerytury) i może nie mieć zastosowania do innych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, które mogą podlegać jurysdykcji sądów administracyjnych na podstawie szczególnych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla prawników zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych i postępowaniem administracyjnym, ponieważ precyzuje granice jurysdykcji sądów.

Kiedy ZUS potrąca Twoją emeryturę – czy sąd administracyjny Ci pomoże?

Dane finansowe

WPS: 9105,65 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst