III SAB/Gl 15/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach stwierdził bezczynność Tauron Polska Energia S.A. w zakresie udostępnienia informacji publicznej, uznając ją za rażące naruszenie prawa, umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do załatwienia wniosku i oddalił skargę w pozostałym zakresie.
Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Tauron Polska Energia S.A. w zakresie udostępnienia informacji o sponsoringu wydarzenia i skanu umowy. Spółka argumentowała, że wniosek nie został skierowany na właściwy adres i że umowa nie stanowi informacji publicznej. Sąd uznał Tauron za podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, stwierdził bezczynność jako rażące naruszenie prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku i oddalił skargę w pozostałym zakresie.
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Tauron Polska Energia S.A. w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej sponsoringu wydarzenia oraz skanu umowy partnerskiej. Stowarzyszenie wniosło o zobowiązanie spółki do rozpoznania wniosku, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, wymierzenie grzywny i zasądzenie kosztów. Tauron Polska Energia S.A. wniosła o odrzucenie lub oddalenie skargi, argumentując, że wniosek nie został skierowany na właściwy adres mailowy, a umowa sponsoringowa nie stanowi informacji publicznej i jej udostępnienie naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorstwa. Sąd uznał Tauron za podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazując na dominującą pozycję Skarbu Państwa. Stwierdził, że informacje dotyczące kosztów sponsoringu stanowią informację publiczną. Sąd uznał bezczynność spółki za rażące naruszenie prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku, ponieważ spółka ostatecznie udzieliła informacji, i oddalił skargę w pozostałym zakresie, nie znajdując podstaw do wymierzenia grzywny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorstwa energetyczne, w których Skarb Państwa posiada dominującą pozycję (bezpośrednio lub pośrednio), są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz orzecznictwo NSA, wskazując, że przedsiębiorstwa energetyczne wykonują zadania publiczne, a dominująca pozycja Skarbu Państwa (nawet pośrednia) kwalifikuje je jako podmioty zobowiązane.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (14)
Główne
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.d.i.p. art. 6
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.k.k. art. 4 § pkt 10
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Ustawa Prawo energetyczne art. 3 § pkt 6
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tauron Polska Energia S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Informacje o kosztach sponsoringu stanowią informację publiczną. Dwuletnia bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej stanowi rażące naruszenie prawa. Skierowanie wniosku na adres wskazany na oficjalnej stronie/BIP jest skuteczne.
Odrzucone argumenty
Wniosek nie został skierowany na właściwy adres mailowy. Umowa sponsoringowa nie stanowi informacji publicznej i jej udostępnienie naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorstwa. Brak podstaw do wymierzenia grzywny.
Godne uwagi sformułowania
bezczynność organu, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nieudostępnienie informacji publicznej, ani nie podjęcie innych czynności, w ustawowym terminie w żaden sposób nie może zasługiwać na usprawiedliwienie zwłoka w rozpatrzeniu wniosku trwała 2 lata, nawet przekazanie skargi ponad 8 miesięcy Postępowanie w trybie u.d.i.p. ma charakter odformalizowany
Skład orzekający
Magdalena Jankiewicz
przewodniczący
Barbara Brandys-Kmiecik
sprawozdawca
Barbara Orzepowska-Kyć
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej (w tym spółek z udziałem Skarbu Państwa), kwalifikacja informacji o kosztach sponsoringu jako informacji publicznej, ocena bezczynności jako rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z udziałem Skarbu Państwa i kwestii sponsoringu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i pokazuje, jak sądy interpretują obowiązki spółek z udziałem Skarbu Państwa w tym zakresie, nawet w kontekście sponsoringu.
“Czy Tauron ukrywał koszty sponsoringu? Sąd administracyjny rozstrzyga o dostępie do informacji publicznej.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SAB/Gl 15/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-03-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/ Barbara Orzepowska-Kyć Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 2220/24 - Wyrok NSA z 2025-09-19 Skarżony organ Inne Treść wyniku Stwierdzono bezczynność organu - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 45 ust. 1 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6, art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust.2, art. 16 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 149 § 1, art. 200, art. 205 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2024 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w W. na bezczynność Tauron Polska Energia S.A. w Katowicach w przedmiocie informacji publicznej 1. stwierdza, że Tauron Polska Energia S.A. w Katowicach dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Tauron Polska Energia S.A. w Katowicach do załatwienia wniosku strony skarżącej, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Tauron Polska Energia S.A. w Katowicach na rzecz strony skarżącej 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pismem z 23 maja 2023r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. (dalej: Skarżący, Stowarzyszenie) złożyło skargę na bezczynność Tauron Polska Energia S.A. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Wyjaśniło, że wnioskiem z 12 stycznia 2022r. wystąpiło do TAURON Polska Energia S.A. o udostępnienie informacji, czy Spółka była partnerem/sponsorem organizowanego przez T S.A. [...] w Z., który odbył się 31 grudnia 2021r. oraz skanu umowy dot. partnerstwa/sponsoringu ww. wydarzenia. Jednak do dnia sporządzenia skargi Spółka nie udzieliła Stowarzyszeniu jakiejkolwiek odpowiedzi na powyższy wniosek. W konsekwencji skoro Skarżący nie otrzymał wnioskowanej informacji publicznej, wystąpił ze skargą na bezczynność Spółki i zarzucił naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 Nr 78 poz. 483 ze zm.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.), poprzez ich niezastosowanie i nieudostępnienie Skarżącemu informacji na temat, czy Spółka była partnerem/sponsorem organizowanego przez T. S.A. [...] w Z., który odbył się 31.12.2021 r. oraz skanu umowy dot. partnerstwa/sponsoringu ww. wydarzenia, pomimo podstaw do ich udostępnienia na zasadach wskazanych w u.d.i.p., 2. art. 13 ust. 1 u.d.i.p., poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie Skarżącemu informacji na temat, czy Spółka była partnerem/sponsorem organizowanego przez T. S.A. [...] w Z., który odbył się 31 grudnia 2021r. oraz skanu umowy dot. partnerstwa/sponsoringu ww. wydarzenia w terminie wynikającym z u.d.i.p. Wobec powyższego zawnioskował o: 1. zobowiązanie TAURON Polska Energia S.A. do rozpoznania wniosku; 2. stwierdzenie, że bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierzenie Organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r. poz. 259 ze zm.; dalej p.p.s.a.); 4. zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu przedstawił cel ustawy i tryb postępowania oraz podkreślił status przedsiębiorstwa energetycznego wskazując na brak jakichkolwiek przyczyn usprawiedliwiających bezczynność organu. Spółka pismem z 11 stycznia 2024r. wniosła o odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi w całości jako merytorycznie nie uzasadnionej i nie podlegającej uwzględnieniu; zasądzenie od Skarżącego na rzecz TAURON kosztów postępowania. Wskazała na adresy mailowe nadawcy oraz błędne skierowanie zapytania na niewłaściwy adres Spółki bowiem jeden z nich służy do kontaktu z mediami, drugi jest mailem działu marketingu wykorzystywanym do kontaktu z działem marketingu w związku z organizowanymi przez Spółkę promocjami. Maile te nie są oficjalnymi skrzynkami poczty elektronicznej przeznaczonymi do kontaktu ze Spółką. Wnioski o udostępnienie informacji nie zostały skierowane ani bezpośrednio do Spółki na adres jej siedziby, ani na oficjalnego maila do kontaktu ze Spółką drogą elektroniczną. Zaznaczyła, że 11 stycznia 2024r. pełnomocnik Spółki skierował do Skarżącego i pełnomocnika Skarżącego pisma informacyjne z ustosunkowaniem się do pytań dotyczących [...] w Z., w których wskazane zostało, że: 1. TAURON Polska Energia S.A. nie ma obowiązku udzielania odpowiedzi w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako "Ustawa o dostępie do informacji publicznej" lub "u.d.i.p.") na pytania zawarte w mailu wysłanym ze skrzynki [...].pl na adres: [...].pl oraz [...].pl, ponieważ formalnie Stowarzyszenie nie przesłało nigdy do TAURON Polska Energia S.A. wniosku o udostępnienie informacji publicznej; 2. Spółka TAURON Polska Energia S.A. nie była partnerem/sponsorem organizowanego przez T. S.A. [...] w Z., który odbył się w dniu 31 grudnia 2021r.; j 3. Skan jakiejkolwiek umowy dot. partnerstwa/sponsoringu, zawartej przez spółkę TAURON Polska Energia S.A., nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, którą TAURON Polska Energia S.A. jest zobowiązana przekazać - udostępnienie skanu takiej umowy stanowiłoby naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa Spółki, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Podkreśliła także, że w ocenie Spółki, pismo pełnomocnika Stowarzyszenia jest przedwczesne, a do jego złożenia Stowarzyszenie (pełnomocnik Stowarzyszenia) nie było / nie jest upoważnione, ponieważ nie doszło nigdy do przekazania Spółce wniosku Stowarzyszenia. Brak bezczynności Spółka uzasadniła obowiązującymi adresami mailowymi podkreślając, że jedyny prawidłowy kontakt ze Spółką, na który Spółka byłaby zobowiązana odpowiedzieć, to kontakt za pośrednictwem danych wskazanych w Krajowym Rejestrze Sądowym tj. na adres korespondencyjny: e-mail: [...].PL. Wyłącznie wobec tak skierowanego zapytania o informację publiczną można mówić o wniosku do Spółki o udzielenie dostępu do informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Spółki mail ze skrzynki [...].pl nie może być jednak uznany za wniosek o udostępnienie informacji publicznej, prawidłowo sformułowany i skierowany do Spółki. Do dnia przygotowania niniejszego stanowiska Stowarzyszenie nie przedstawiło Spółce wniosku o udzielenie informacji publicznej, na który Spółka obowiązana jest odpowiedzieć. Polemizując z powyższym stanowiskiem Stowarzyszenie w piśmie z 28 lutego 2024r. wyjaśniło, że prawo do informacji przysługuje każdemu. Wniosek o dostęp do informacji może być więc nawet anonimowy. Wnioskodawca nie musi podawać danych osobowych, nie są one niezbędne w sytuacji, w której żądanie dotyczy informacji publicznej znajdującej się w posiadaniu zobowiązanego. Wysłanie przez Skarżącego maila nastąpiło na adres Spółki wskazany na jej oficjalnej stronie; również w Biuletynie Informacji Publicznej nie uwidoczniono innych danych kontaktowych. Trudno więc uznać, iż Skarżący nie zadbał o to, aby wniosek został wysłany na prawidłowy adres Organu. Stowarzyszenie wskazało, iż wysłało do Organu w dniu 7 sierpnia 2020r. wniosek o utworzenie skrzynki podawczej na platformie ePUAP, co znacznie uprościłoby kontakt z podmiotem realizującym zadania publiczne. Nadto Skarżący podjął próbę kontaktu wysyłając korespondencję w sprawie złożonej skargi na bezczynność na adres wskazany w KRS ([...].pl), ale dostarczenie tej korespondencji nie powiodło się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995r., sygn. akt W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. Natomiast w świetle regulacji art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując procedowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Wyjaśnienia wymaga także, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem więc celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Przenosząc powyższe rozważania na niwę rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że przedmiotowa skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego publicznych. Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p). Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać: 1.czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2.pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3.pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; 4.pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym; 5.decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji; 6.decyzji odmawiając udostępnienia żądanej informacji gdy stwierdzi, że stanowi ona informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. i że nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego. Zatem w przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności wówczas, gdy nie udostępnił zainteresowanemu podmiotowi żądanej przez niego informacji publicznej stosownie do przepisów u.d.i.p., nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p. bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedzi należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten może być przedłużony, co przewiduje art. 13 ust. 2 ustawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że wbrew twierdzeniom Spółki - należy ona do grupy podmiotów zobowiązanych do załatwienia wniosków o udostępnienie informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m. in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zauważyć bowiem należy, że wprawdzie Spółka wykonuje zadania publiczne jednak działalność ta nie ma charakteru zadań o charakterze publicznym w rozumieniu u.d.i.p. Natomiast spełnione zostały dwie pozostałe przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. - Spółka jest przedsiębiorstwem, w których dominującą pozycję posiada Skarb Państwa przez swój udział 30,06 % oraz należące do niego podmioty m.in. takie jak: K S.A. (w której Skarb Państwa jest udziałowcem ok 32%) – 10,39 % akcji. Pozycja dominująca zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2017 r., poz. 229 ze zm., dalej u.o.k.k.) oznacza, że przedsiębiorca posiada na rynku udział, który przekracza 40%. W rozumieniu u.d.i.p. oznacza to udział Skarbu Państwa lub innych podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. w danym podmiocie przekraczający 40% akcji, udziałów itp. niezależnie, czy jest to udział bezpośredni lub za pośrednictwem powołanych przez organy administracji rządowej lub samorządowej podmiotów. W przypadku, gdyby bowiem przyjąć, że do kategorii podmiotów określonych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. należą tylko podmioty, w których Skarb Państwa posiada pozycję dominującą tylko w sposób bezpośredni, wówczas faktycznie ograniczono by możliwość kontroli przez obywateli sposobu gospodarowania majątkiem publicznym, ponieważ wystarczyłoby aby Skarb Państwa ustanowił osobny, całkowicie przez siebie kontrolowany podmiot (np. spółkę) i przez ten podmiot powołał i wyposażył w majątek inny podmiot - wówczas taki nowo powołany podmiot, mimo że jego właścicielem i właścicielem jego majątku jest faktycznie Skarb Państwa, mający również znaczny wpływ na jego funkcjonowanie - byłby poza kontrolą obywatelską ustanowioną przez u.d.i.p. W oczywisty sposób doprowadziłoby to do sytuacji, że znaczna część majątku publicznego nie podlegałaby regułom ujawniania określonym w u.d.i.p. Wskazać także należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych jednolicie uznaje, że przedsiębiorstwa energetyczne niezależnie od sposobu działania (produkcja, przesył, dystrybucja, obrót lub sprzedaż) wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 906/21). Stanowisko takie jest uzasadnione tym, że użyte w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., określenie "zadania publiczne" posiada znaczenie szersze od zwrotu "zadania władzy publicznej" zawartego w art. 61 Konstytucji RP. Wedle poglądów doktryny takimi zadaniami są też zadania służące zaspokajaniu potrzeb zbiorowych i realizujących interes społeczny, które zachowują swój publiczny status także w przypadku, gdy w drodze tzw. prywatyzacji zadań publicznych zostają one przeniesione z podmiotów publicznych, jakie tradycyjnie je wykonywały, na podmioty prawa prywatnego, w coraz większym stopniu współdziałające w wykonywaniu administracji publicznej. (S. Biernat, Prywatyzacja zadań publicznych. Problematyka prawna Warszawa 1994). Nie można zatem z tej kategorii wyłączyć zadań realizowanych przez przedsiębiorców w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, ale zaspakajających jednocześnie powszechne potrzeby obywateli i z tego powodu istotnych z punktu widzenia celów i zadań państwa (por. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 3195/15 oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05). Tak więc jak podniesiono w wyroku NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt 1638/14 "bez względu na fakt czy przedsiębiorstwo energetyczne realizuje zadania w zakresie produkcji energii, czy jej przesyłania, obrotu, czy wreszcie dystrybucji albo sprzedaży, mimo iż zadania te zostały odrębnie ujęte w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059), bo tak wynika z art. 3 pkt 4, 5, 6, 6a (przy czym przesył paliw jest wyraźnie regulowany tymi przepisami - p. art. 1 ust. 1 i art. 3 pkt 4b), winno być traktowane jako wykonujące zadania publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej" (podobnie postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt I OZ 811/13, oraz wyroki NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt I OSK 831/13, z dnia 5 września 2014 r., sygn. akt I OSK 2931/13). Stanowisko to podziela tut. Sąd w rozpoznawanej sprawie. Skoro zatem Spółka wykonuje zadania z zakresu obrotu energią (art. 3 pkt 6 Prawa energetycznego), a działalność ta mieści się w zakresie objętym działalnością publiczną podmiotów z branży energetycznej, to jest ona podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jako podmiot wykonujący zadania publiczne. W tym zakresie działalności mieści się więc także gospodarowanie, wydatkowanie środków pieniężnych będących w jej dyspozycji. Nie budzi zatem wątpliwości, że informacje dotyczące kosztów ewentualnego sponsoringu przez Spółkę różnych wydarzeń – czyli wydatkowania posiadanych przez nią środków finansowych - stanowią informację publiczną. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Powyższe potwierdza, że wniosek skarżącego Stowarzyszenia w zakresie objętym skargą powinien zostać rozpoznany przez Spółkę albo poprzez udzielenie pełnej informacji w formie czynności materialno-technicznej albo przez wydanie stosownej decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. art. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 16 ust. 1 u.d.i.p., bądź decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. - w terminie określonym ustawą, czego nie dopełniono. W tym stanie rzeczy, skoro wniosek dotyczy informacji publicznej, skarżąca Spółka winna była go załatwić według zasad określonych w ustawie o dostępie, czego bezspornie nie uczyniła, dopuszczając się tym samym bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Jednocześnie w ocenie Sądu stwierdzony stan bezczynności w załatwieniu wniosku Skarżącego miał charakter rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; wyrok NSA z 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18). Istota rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Zgodnie z treścią zarzutów skargi bezczynność ta miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nieudostępnienie bowiem informacji publicznej, ani nie podjęcie innych czynności, w ustawowym terminie w żaden sposób nie może zasługiwać na usprawiedliwienie bowiem zwłoka w rozpatrzeniu wniosku trwała 2 lata, nawet przekazanie skargi ponad 8 miesięcy. Fakt skierowania zapytania na inny adres mailowy niż wskazuje Spółka, ale także podany na oficjalnej stronie i w BIP podmiotu zobowiązanego, nie może stanowić skutecznej obrony. Podobnie jak wniosek wysłany z adresu mailowego [...].pl był prawidłowo sformułowany i skierowany do Spółki. Postępowanie w trybie u.d.i.p. ma charakter odformalizowany i tym samym argumenty Spółki należało uznać za chybione. Również niewłaściwym była 8 miesięczna zwłoka Spółki w przekazaniu skargi do tut. Sądu. Zresztą tego samego dnia Spółka udzieliła wnioskowanej informacji zatem Sąd stwierdził, że skoro organ udzielił informacji, zatem należało umorzyć postępowanie w sprawie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Natomiast oddalono skargę w zakresie żądania wymierzenia organowi grzywny gdyż żądanie to w żaden sposób nie zostało przez skarżącego uzasadnione, a wobec załatwienia wniosku Stowarzyszenia Sąd nie znalazł z urzędu podstaw do zastosowania tego środka w celu represyjnym. Mając powyższe względy na uwadze z mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI