III SAB/Gl 149/25

III SAB/Gl 149/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta
Dorota Fleszer
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i c, art. 6 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. w przedmiocie informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa, 2. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem, 3. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 21 kwietnia 2025 r. skarżący A. M. wniósł skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że 4 kwietnia 2025 r. skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w którym zwrócił się o przekazanie:
1. Kopii dokumentów dotyczących czynności nadzorczych podejmowanych przez Prezesa Sądu Okręgowego w K. w sprawie o sygn. akt [...] prowadzonej w Sądzie Rejonowym w M., w tym:
- zobowiązań Prezesa Sądu Rejonowego do składania sprawozdań,
- sprawozdań składanych przez Prezesa Sądu Rejonowego w M. od 2018 roku,
- analiz skuteczności sprawowanego nadzoru nad tą sprawą,
- wszelkich decyzji, wytycznych i zaleceń wynikających z nadzoru administracyjnego.
2. Informacji o ewentualnych działaniach dyscyplinujących lub organizacyjnych podjętych wobec sędziego prowadzącego sprawę [...] jeśli takie miały miejsce.
3. Informacji o zakresie kompetencji i możliwościach interwencji Prezesa Sądu Okręgowego w ramach nadzoru administracyjnego nad sprawą [...] oraz powodach niepodejmowania bardziej zdecydowanych działań nadzorczych w sytuacji stwierdzonej nieprawidłowości procedowania i przewlekłości postępowania.
15 kwietnia 2025 r. otrzymał odpowiedź, w której Prezes Sądu Okręgowego odmówił udostępnienia informacji, twierdząc, że nie stanowią one informacji publicznej. Uzasadnił to tym, że działania nadzorcze są dokumentami wewnętrznymi, niebędącymi dokumentami urzędowymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Stwierdził, że są to dokumenty wytworzone dla potrzeb prawidłowego sprawowania wewnętrznego nadzoru administracyjnego, jaki sprawuje Prezes Sądu nad jednostką, którą kieruje. Są sporządzone dla celów wewnętrznych, co oznacza, że poza relacją Prezes Sądu - sędzia wizytator czy Prezes Sądu Rejonowego nie są wykorzystywane. Nie są to zatem dokumenty, co do zasady, dotyczące informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 udip. Informację publiczną stanowi jedynie sam fakt przeprowadzenia czynności nadzorczych w postaci wizytacji lub lustracji, tak samo jak informacja np. o sporządzeniu opinii biegłego.
Dalej organ wyjaśnił, że wewnętrzny nadzór administracyjny sprawowany przez Prezesa Sądu Okręgowego podstawie art. 9a ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tj. Dz. U. z 2024 r,, poz. 334) (dalej USP), skonkretyzowany jest w przepisach rozdziału 5 tej ustawy. Stosownie do treści art. 37 § 1 zd. 2 USP osoby sprawujące wewnętrzny nadzór administracyjny mają prawo wglądu w czynności sądów, mogą żądać wyjaśnień oraz usunięcia uchybień oraz być obecne na rozprawie toczącej się z wyłączeniem jawności. Zwrócił uwagę, że wniosek został złożony we własnej sprawie pytającego. Natomiast dostęp do informacji publicznej nie służy pozyskiwaniu informacji we własnej sprawie, jak w tym przypadku. Przypomniał też, że stosowne informacje w dopuszczalnym zakresie skarżący uzyskał już w toku postępowania skargowego.
Odnosząc się do ostatniego z postawionych pytań organ uznał, że również ono nie dotyczy informacji publicznej także z tego powodu, że pojęcie informacji publicznej odnosi się do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. W tym znaczeniu nie stanowią informacji publicznej wszelkiego rodzaju wyjaśnienia, motywacje, objaśnienia czy tłumaczenia organu odnośnie podejmowanych przez organ czynności. Dlatego żądania udzielenia informacji o powodach niepodejmowania bardziej zdecydowanych działań nadzorczych w sytuacji stwierdzonej nieprawidłowości procedowania i przewlekłości postępowania nie może być rozpatrywane w oparciu o przepisy udip.
Wyjaśnianie jakie kompetencje i możliwości interwencji w konkretnej sprawie posiada Prezes Sądu lub wskazanie powodów niepodejmowania bardziej zdecydowanych działań nadzorczych nie jest informacją o sprawach publicznych, nie należy bowiem do sfery faktów, lecz informacji o podstawach prawnych działania oraz oceny prawnej, które nie stanowią informacji publicznej. Natomiast zadane przez skarżącego pytanie nr 3 w żaden sposób nie dotyczy okoliczności dotyczących sfery faktów.
W konsekwencji organ uznał, że wniosek skarżącego złożony w jego własnej sprawie, co do którego uzyskał już informację w zakresie dozwolonym przez przepisy prawa, nie dotyczy informacji objętej pojęciem informacji publicznej. Konsekwencją tego, że informacja objęta wnioskiem nie stanowi informacji publicznej jest fakt, że sprawa nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej.
Z takim stanowiskiem nie zgodził się skarżący wywodząc wskazaną na wstępie skargę. Wniósł w niej o:
1. Zobowiązanie Prezesa Sądu Okręgowego do rozpatrzenia wniosku i udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem,
2. Stwierdzenie, że Prezes Sądu Okręgowego dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.
3. Zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że informacje dotyczące działań nadzorczych Prezesa Sądu Okręgowego wykonywanych w ramach funkcjonowania organu publicznego, mieszczą się w zakresie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 udip. Dotyczą one bowiem organizacji pracy sądu i sposobu realizacji zadań publicznych. Działania Prezesa Sądu, jako organu władzy publicznej, podlegają kontroli społecznej i jawności, a dokumentacja służąca realizacji zadań publicznych - nawet jeśli ma charakter wewnętrzny - to stanowi informację publiczną. Powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z 26 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1736/14; wyrok NSA z 22 sierpnia 2018 r, I OSK 2783/16; a także wyrok z 27 marca 2014 r., I OSK 2536/13), które wskazuje, że także dokumenty wewnętrzne mogą podlegać udostępnieniu, jeżeli dotyczą wykonywania zadań publicznych i mają znaczenie dla przejrzystości działania instytucji publicznych.
W sytuacji, gdy organ nie rozpoznał jego wniosku ani nie wydał decyzji odmownej, należy uznać, że pozostaje w bezczynności, która ma charakter rażący.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w trybie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa względnie ojej oddalenie jako niezasadnej, jednak wniosku o odrzucenie w żaden sposób nie uzasadnił, a co do żądania oddalenia, to podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
W piśmie procesowym z 22 maja 2025r. skarżący wniósł o:
1. Odrzucenie wniosku organu o odrzucenie skargi - jako bezzasadnego,
2. Uwzględnienie skargi i zobowiązanie Prezesa Sądu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem.
W uzasadnieniu stwierdził, że wbrew stanowisku organu posiada legitymację skargową, gdyż - zgodnie z art. 2 ust. 1 udip - każdy ma prawo dostępu do informacji publicznej.
Zarzut działania " we własnej sprawie " ocenił jako nieposiadający znaczenia prawnego. Żądanie udostępnienia informacji publicznej nie wymaga wykazania interesu prawnego ani faktycznego - prawo to przysługuje niezależnie od motywacji wnioskodawcy. Stanowisko organu w tym zakresie uznał za sprzeczne z konstytucyjnym prawem do informacji (art. 61 Konstytucji RP).
Stwierdził, że czynności nadzorcze Sądu Okręgowego nad Sądem Rejonowym są związane z funkcjonowaniem organów władzy publicznej i stanowią informację publiczną. Odmowę udostępnienia dokumentów nadzoru wewnętrznego, rzekomo prowadzonego od 2018 r., uznał za próbę ukrywania braku skutecznych działań nadzorczych oraz ograniczania kontroli obywatelskiej nad funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości. Wnioskowana informacja dotyczy organizacji pracy sądu, a więc sfery działalności publicznej, która podlega jawności zgodnie z zasadą przejrzystości działania instytucji publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 dalej: ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy.
Sprawy dot. informacji publicznej reguluje ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 902 – zwana dalej "udip").
Udip w art. 1 ust. 1 ustawy stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie prawa zgodnie podkreśla się, iż organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. np.: wyroki NSA z 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99; 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 5346/16; W. Chróścielewski, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt I FSK 1881/14, "OSP" 2015, z. 12, poz. 116 oraz przywołana tam literatura).
Zatem dla oceny, czy adresat wniosku pozostaje w bezczynności istotne jest ustalenie, czy jest on zobligowany do żądanego działania. W przypadku informacji publicznej zbadania wymaga, czy należy on do grupy podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, czy żądana informacja stanowi informację publiczną a także czy nie zachodzą przesłanki do odmowy ujawnienia informacji.
Analizując kolejno przesłanki, których spełnienie wskazuje na konieczność rozpoznania wniosku strony w trybie udip wskazać należy, że adresatem wniosku był Prezes Sądu Okręgowego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 udip, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
W ocenie Sądu organ należy do grupy podmiotów zobowiązanych do stosowania udip, bowiem kieruje pracą sądu i reprezentuje go na zewnątrz, czyli spełnione jest kryterium podmiotowe.
Przechodząc do analizy spełnienia kryterium przedmiotowego, tj. ustalenia, czy przedmiotem wniosku była informacja publiczna przypomnieć należy, że wnioskodawca domagał się w istocie czterech grup informacji, gdyż pkt 3 jego pisma obejmował dwa odmienne zagadnienia. Żądał mianowicie:
- 1. Kopii dokumentów dotyczących czynności nadzorczych podejmowanych w jednej ze spraw, w tym korespondencji z Prezesem Sądu Rejonowego oraz decyzji i zaleceń wynikających z nadzoru administracyjnego.
- 2. Informacji o ewentualnych działaniach dyscyplinujących lub organizacyjnych wobec sędziego prowadzącego sprawę.
- 3. Informacji o zakresie kompetencji i możliwościach interwencji Prezesa Sądu Okręgowego w ramach nadzoru administracyjnego nad sprawą.
- 4. Powodach niepodejmowania bardziej zdecydowanych działań nadzorczych w sytuacji stwierdzonej nieprawidłowości procedowania i przewlekłości postępowania.
Odnosząc się osobno do każdej z nich stwierdzić należy, że stanowisko organu co do danych z grupy czwartej jest prawidłowe. Z treści udip wynika bowiem, że ujawnieniu podlegają informacje o faktach, obiektywnie istniejącym stanie rzeczy. Dotyczą konkretnego, najczęściej sformalizowanego zachowania organu podejmowanego w ramach jego właściwości (np. tego, że organ wystąpił z określonym wnioskiem, zwrócił się z określonym zapytaniem, sporządził określoną opinię), a nie tego, co organ sądzi, jak interpretuje przepisy w konkretnych przypadkach, co uznaje albo nie uznaje za określone zdarzenia (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o sygn. akt II SAB/Bk 47/21 z 12 sierpnia 2021 r.). Pojęciem informacji publicznej nie są więc objęte motywacje, intencje czy zamiary organu ani hipotetyczne przyczyny określonego stanu. Zatem organ zasadnie uznał, że nie stanowią informacji publicznej wszelkiego rodzaju wyjaśnienia, motywacje, objaśnienia czy tłumaczenia organu odnośnie podejmowanych przez organ czynności. Nadto Prezes Sądu jako organ sprawujący nadzór nad działaniami sądów niższych instancji może swobodnie decydować czy i kiedy skorzystać ze swych kompetencji w granicach prawem określonych.
Wobec powyższego, w tej części organ ponad wszelką wątpliwość prawidłowo uznał, że treść takiego pytania nie dotyczy informacji publicznej i odmówił udzielenia na nie odpowiedzi.
Inaczej ma się rzecz z odpowiedzią na pytanie oznaczone wyżej jako trzecie. W tej kwestii zauważyć należy, że art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d udip stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach.
Z powyższego wynika, że pytanie o zakres kompetencji nadzorczych Prezesa Sądu w istocie jest pytaniem o informację publiczną.
Co do odpowiedzi na pytanie wyżej oznaczone jako pierwsze zauważyć należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie udip, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających.
Odnośnie powyższego należy rozpocząć od podkreślenia dwóch kwestii.
Pierwsza z nich obejmuje zakres pojęcia kontroli, użytego w udip.
Faktem jest, że art. 37a Prawa o ustroju sądów powszechnych posługuje się pojęciem nadzoru administracyjnego, a nie kontroli. Tym niemniej – w ocenie Sądu orzekającego – udip jest ustawą znajdującą zastosowanie w różnych stanach faktycznych i w odniesieniu do wielu organów o różnym zakresie zadań. Zatem uwzględniając cel ustawy, jakim jest przejrzystość działania władz publicznych, Sąd stanął na stanowisku, że zakresu informacji podlegających ujawnieniu w trybie udip nie można wykładać zawężająco. Istotny jest bowiem rodzaj danych podlegających ujawnieniu, a nie ich nazwa użyta w tekście aktu prawnego, dlatego uznał, że udostępnieniu w trybie udip podlegają nie tylko dokumenty będące wynikiem przeprowadzenia kontroli, ale także nadzoru.
Pogląd ten znajduje potwierdzenie np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 1808/11 z 29 grudnia 2011 r., który także dotyczył nadzoru (w tym przypadku pedagogicznego), a nie kontroli w znaczeniu ścisłym.
W orzeczeniu tym NSA stanął na stanowisku, że "Dokumenty wytworzone w ramach postępowania nadzorczego przez kuratora oświaty, w ramach sprawowanego nadzoru pedagogicznego nad szkołami oraz informacje o działaniu osób reprezentujących organ w tych postępowaniach podlegają udostępnieniu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. c u.d.i.p., gdyż są rezultatem wykonywania przez kuratora oświaty zadań publicznych z zakresu nadzoru pedagogicznego, pod warunkiem, że nie zachodzą w danym przypadku okoliczności ograniczające to prawo."
Pogląd ten Sąd orzekający podziela na gruncie badanej sprawy.
Natomiast w myśl art. 6 ust. 2 udip, dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.
Uwzględniając powyższe uznać należy, że treść pism kierowanych przez organ do organów sądów podległych, wnioski z przeprowadzonego nadzoru, o ile takowe zostały sporządzone, w tym kierowane do jednostek kontrolowanych, stanowią informację publiczną. Przy czym podkreślić należy, że zasada ta nie obejmuje pism kierowanych przez kontrolowanego do organu nadzorczego, co wprost wynika z treści z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie udip odnoszącego się do wniosków, opinii (...) podmiotów przeprowadzających kontrolę, a nie kontrolowanych.
Tu dochodzimy do kwestii drugiej, wymagającej wyjaśnienia w części dotyczącej kontroli.
Jak wyżej powiedziano, z udip wynika, że ujawnieniu w trybie tej ustawy podlegają dokumenty, wnioski, opinie podmiotów przeprowadzających kontrolę, a nie kontrolowanych. Taka redakcja przepisu świadczy, że zamiarem ustawodawcy nie było ujawnienie dokumentów pochodzących od kontrolowanego, które mogą mieć charakter dokumentów wewnętrznych czy nawet prywatnych, w zależności od tego, wobec kogo kontrola jest prowadzona.
W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu, że wyjaśnienia sędziego prowadzącego sprawę czy pisma kierowane przez Prezesa Sądu Rejonowego do organu mają charakter korespondencji wewnętrznej, która nie podlega udip. Dlatego też nie jest ujawniana i nie podlega dołączeniu do akt sprawy. Pojęcie dokumentu wewnętrznego, który sam w sobie nie obejmuje informacji publicznej, odnosi się przede wszystkim do tych dokumentów, które nie stanową o kierunkach działania organu ani nie są skierowane na zewnątrz. Służą one bowiem wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu podglądów i stanowisk oraz mogą określać zasady działania w danych sytuacjach, czy też być fragmentem przygotowań do powstania aktu będącego formą działalności danego podmiotu. Działania wewnętrzne służą wprawdzie realizacji jakiegoś zadania publicznego, ale nie przesądzają o kierunkach działania organu, nie przedstawiają stanowiska organu na zewnątrz. Nie są wiążące co do sposobu załatwienia sprawy, nie są w związku z tym wyrazem stanowiska organu, nie stanowią więc informacji publicznej (zob. wyroki NSA: z 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2130/11; z 20 września 2016 r., sygn. akt I OSK 2649/15, z 4 lipca 2023 r., sygn. akt III OSK 5207/21, CBOSA).
Rozważając zaś zagadnienie, o którym mowa powyżej w pkt. 2 dotyczącym działań dyscyplinujących lub organizacyjnych przypomnieć należy, że w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. b oraz lit. c udip udostępnieniu podlegają także stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organ władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu Kodeksu karnego oraz treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej.
Informacja o ewentualnych działaniach dyscyplinujących lub organizacyjnych podjętych wobec sędziego w związku z wykonywaniem przez niego zadań publicznych w zakresie wymiaru sprawiedliwości mieści się w wyżej przytoczonych przepisach. Stanowi bowiem stanowisko w sprawach publicznych (wymiaru sprawiedliwości) zajęte przez organ władzy publicznej oraz obejmuje treść wystąpienia takiego organu odnoszącą się do sfery organizacji i prawidłowej działalności nadzorowanej jednostki.
Z powyższego wynika, że stanowisko organu co do tego, że dane objęte wnioskiem strony z 4 kwietnia 2025r. nie stanowią informacji publicznej było w pewnej części zasadne, a w innej nie. Jednak biorąc pod uwagę niepodzielny charakter wniosku i udzielonej odpowiedzi, zasadnym było dokonanie oceny odpowiedzi organu jako całości.
Zatem, nie przekazując informacji (w drodze czynności materialno - technicznej) ani nie wydając decyzji administracyjnej o odmowie jej ujawnienia stronie organ popadł w bezczynność, o czym - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - Sąd orzekł w pkt 1. sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd nie stwierdził, aby bezczynność miała charakter rażący. Świadczy o tym fakt, że organ nie zlekceważył złożonego wniosku i swych obowiązków w zakresie udip i niezwłocznie przystąpił do jego załatwienia (wniosek z 4 kwietnia 2025 r., odpowiedź z 14 kwietnia 2025r.). Z tego też powodu Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł na podstawie art. 149 § 1a ppsa.
Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 ppsa Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, o czym Sąd orzekł w pkt 2. sentencji wyroku.
Na zasądzone koszty składa się jedynie wpis od skargi, gdyż skarżący działał osobiście.
Ponownie rozpoznając wniosek strony, organ zastosuje się do wyżej przedstawionej wykładni przepisów udip.
Końcowo należy się odnieść do twierdzenia organu, że informacja nie może być udzielona, gdyż skarżący wystąpił z pytaniami we własnej sprawie.
Odnośnie tej kwestii stwierdzić należy, że poglądy orzecznictwa w tym zakresie ewoluowały w czasie. Początkowo istotnie dominujący był pogląd, że nie jest dopuszczalne uzyskiwanie informacji we własnej sprawie, gdyż takie korzystanie z ustawy stanowi nadużycie prawa, ponieważ nie realizuje celu ustawy, którym jest troska o jawność życia publicznego, sposobu wydatkowania środków publicznych i transparentność działań organów publicznych. Orzecznictwo stało mianowicie na stanowisku, że do nadużycia prawa dochodzi wówczas, gdy wnioskodawca podejmuje próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (vide: J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] J. Góral, R. Hauser i J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, W-wa, 2005 r., s. 146–147; wyrok NSA z 16 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1992/14; wyrok NSA z 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1601/15; wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2642/16 ).
Aktualnie pogląd ten uległ zmianie. W nowszym orzecznictwie sądy administracyjne akcentują, że podmiot zobowiązany nie ma kompetencji do badania celów, dla jakich wnioskodawca składa wniosek o udzielenie mu informacji, gdyż takiej możliwości nie przewidują przepisy udip. (Tak np. WSA w Poznaniu sygn. akt II SAB/Po 42/25).
Dodać można także, że wynika to pośrednio z brzmienia samej ustawy, gdyż stosownie do art. 2 ust. 1 udip, prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje "każdemu".
Szerzej pogląd ten uzasadnił NSA w wyroku o sygn. akt III OSK 1429/24 z 28 maja 2025r., w którym stwierdził:
" (...) nie można podzielić stanowiska skarżącego kasacyjnie, że dla przypisania danej informacji przymiotu informacji publicznej znaczenie ma intencja podmiotu, który domaga się jej udostępnienia. Skarżący kasacyjnie wywodzi, że nie są informacją publiczną dane, które mają służyć celom indywidualnym, prywatnym, innymi słowy: niepublicznym. Naczelny Sąd Administracyjny podziela wielokrotnie wyrażony w orzecznictwie pogląd, iż z treści u.d.i.p. nie wynika, aby cel prywatny stanowił przesłankę ograniczającą dostęp do informacji publicznej. Nie wynika to w szczególności z treści art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Odmowa zastosowania wymienionych przepisów wyłącznie w oparciu o ustalenie, iż zamiarem wnioskodawcy jest ich wykorzystanie w celu prywatnym, byłaby odmową ich stosowania w oparciu o nieznane kryterium ustawowe. Rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej właściwy podmiot nie jest upoważniony do badania interesu prawnego, ani nawet faktycznego wnioskodawcy (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.). Dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę ani cel i motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania jej udostępnienia. Jeżeli zatem konkretna informacja ma charakter informacji publicznej, to nie może być tej cechy pozbawiona wówczas, gdy jej udostępnienie, zdaniem podmiotu zobowiązanego, mogłoby służyć celowi prywatnemu (por. np. wyroki NSA z 16 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2702/23, z 17 września 2024 r., sygn. akt III OSK 2547/22, z 23 października 2024 r., sygn. akt III OSK 319/23). Jedynie udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p."
Również w wyroku o sygn. akt III OSK 1062/24 z 15 maja 2025r. NSA stwierdził, że "kryterium "sprawy własnej" (...) jest nieczytelne i w istocie dyskryminujące wnioskodawcę w stosunku do innych osób. Jego przyjęcie prowadzi bowiem do konkluzji, zgodnie z którą (...) prawo to nie służy "każdemu", a kwalifikacja określonej informacji jako publicznej będącej przedmiotem tego prawa zależy od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację, co z kolei oznacza, że ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot spoza "sprawy własnej"), a innym razem nie (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot w "sprawie własnej").
Jednocześnie aktualna pozostaje możliwość odmowy udostępnienia informacji z uwagi na przesłanki wskazane w art. 5 ust. 1 – 2b udip albo nadużycie prawa do informacji, ale istnienie owego nadużycia winno być uzasadnione innymi okolicznościami, niż tylko fakt złożenia zapytania we własnej sprawie. Nadto, w takim przypadku organ winien wydać decyzję administracyjną.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do ww. wskazań i ocen Sądu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz 149 § 1a ppsa Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Na zasądzone koszty składał się tylko wpis od skargi w kwocie 100 zł, gdyż skarżący działał osobiście.