III SAB/Gl 141/25

III SAB/Gl 141/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Machcińska
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 6,  art. 13
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi Związku Zawodowego [...] na bezczynność Burmistrza Miasta U. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. stwierdza, że Burmistrz Miasta U. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. zobowiązuje Burmistrza Miasta U. do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, 3. zasądza od Burmistrza Miasta U. na rzecz skarżącej 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 11.03.2025r. Związek Zawodowy [...] – dalej strona, skarżący, wniósł skargę do WSA w Gliwicach na bezczynność Burmistrza Miasta U. w zakresie braku rozpatrzenia wniosku z dnia 01.02.2025 r. złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej tj.: analizy, sprawdzenia, audytu, czynności lub innej formy kontroli przeprowadzonych w dniu 30.01.2025 w Urzędzie Miasta U. przez Pana A. C.. W tym zakresie poproszono o udostępnienie umowy zawartej z Panem A. C., zapytań ofertowych wysłanych w związku z realizacją w/w usługi, otrzymanych ofert - w wyniku wysłanych zapytań ofertowych, wyników z przeprowadzonych czynności, informacji o: miejscu przeor wadzonych czynności, numerze biur w UMU w których czynności zostały przeprowadzone, osobach obecnych podczas przeprowadzonych czynności, umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych, faktury wystawionej przez Zleceniobiorcę za wykonanie usługi
Jako sposób udostępnienia informacji wskazano adres poczty elektronicznej, prosząc jednocześnie o przesłanie skanów w/w dokumentów.
W skardze zarzucono ww. organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust, 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. 2176) dalej u.d.i.p.
Burmistrz Miasta U. – dalej organ- w odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 17.02.2025r. odmówił udzielenia żądanej informacji wyjaśniając, że złożony wniosek stanowi "nadużycie prawa podmiotowego do uzyskania informacji publicznej" i w związku z tym nie może być pozytywnie załatwiony. Organ zauważył, iż sprawą publiczną jest działalność zarówno organów władzy publicznej, organów samorządu gospodarczego i zawodowego oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Sprawami publicznymi nie są jednak konkretne indywidualne sprawy danej osoby, zwłaszcza o charakterze prywatnym. W ocenie organu w sprawie istotny jest fakt, że podpisujący pismo - zwracając się o udostępnienie informacji nie kieruje się troską o sprawy publiczne. Wniosek był złożony w określonym kontekście prywatnej sprawy składającego pismo i toczącej się procedury uzgodnienia wypowiedzenia umowy o pracę składającego pismo - o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, a wiedza pracodawcy była pozyskana właśnie z analizy prawnej o której udostępnienia - rzekomo "w trybie dostępu do informacji publicznej" żąda składający pismo. Pismo zdaniem organu wskazuje, że celem wnioskodawcy było uzyskanie informacji w związku z własną sprawą albowiem wnioskujący składając pismo zażądał udostępnienia dokumentów w sprawie analizy prawnej, która dotyczyła jego pracy. Wykazał zatem własny subiektywny interes w udostępnieniu informacji. Tymczasem u.d.i.p. nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. Sprawami publicznymi nie są konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. Końcowo organ zaznaczył, iż u.d.i.p. nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o;
1) odrzucenie Skargi w całości z uwagi na fakt, że dotyczy ona udostępnienia dokumentów objętych skargą zawierających informacje o podatnościach systemów informacyjnych - tj.:
a) raportu z analizy prawnej due diligence funkcjonowania Urzędu Miasta U.,
b) raportu z analizy bezpieczeństwa stanowisk komputerowych burmistrza, zastępcy burmistrza, skarbnika, sekretarza przeprowadzonej 30 stycznia 2025 r. w Urzędzie Miasta U.,
c) raportu z analizy bezpieczeństwa monitoringu, ponieważ dokumenty te nie stanowią informacji publicznej na podstawie art. 37 ust. 1 z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1077 z późn. zm.) - w związku z tym wnoszenie skargi w tym zakresie nie jest dopuszczalne, ewentualnie
2) oddalenie Skargi w całości mając na uwadze to co wskazano wyżej oraz mając na względzie, że próba pozyskania informacji stanowiła nadużycie prawa podmiotowego do informacji publicznej gdyż celem wniosku było udostępnienie informacji publicznej w celu innym niż chęć zachowania jawności życia publicznego - tj. żądana informacja ma znaczenie wyłącznie indywidualne, będąc istotna tylko z perspektywy wnioskodawcy. Skarżący przez nadużycie prawa zmierza do realizacji własnych interesów, np. przez zamiar wykorzystania udostępnionej informacji na potrzeby procesu cywilnego, którego Skarżący jest stroną,
3) zasądzenie od skarżącego na rzecz Organu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi organ wskazał, iż złożenie wniosku w trybie u.d.i.p. miało charakter czynności pozornej i stanowiło oczywiste nadużycie prawa podmiotowego ponieważ faktycznym powodem wystąpienia do Burmistrza z wnioskiem o udzielenie informacji nie była chęć zachowania jawności życia publicznego, celem złożenia wniosku była wyłącznie ochrona indywidualnego interesu składających wniosek - to jest M. G. i M. L.. Wskazał, iż wnioskujący byli zatrudnieni w Urzędzie Miasta U.. M. L. pozostawał w zatrudnieniu na stanowisku Naczelnika Wydziału Administracji Elektronicznej Urzędu Miasta U. oraz na stanowisku Inspektora Danych Osobowych w tym Urzędzie. M. G. pozostawał w zatrudnieniu na stanowisku Kierownika Referatu Informatyki w Urzędzie Miasta U. i był podwładnym M. L. - ponieważ Referat Informatyki był wówczas komórką organizacyjną w Wydziale Administracji Elektronicznej. Faktycznym powodem złożenia wniosku była ochrona indywidualnego interesu składających wniosek ponieważ w czasie składania wniosku biegł termin w sprawie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z M. L. i M. G. Chcąc uzyskać dostęp do danych źródłowych, którymi posługiwał się Burmistrz sporządzając wniosek do Zarządu Związku Zawodowego Pracowników prowadząc procedurę w indywidualnych sprawach z zakresu prawa pracy M. L. i M. G., skarżący złożyli wniosek o dostęp do danych jakie ułatwiłyby wnioskującym obronę ich indywidualnych interesów. Nadal informacja ma znaczenie dla wnioskujących M. G. i M. L. w związku z toczącym się procesem cywilnym w ich indywidualnych sprawach. Jest zatem oczywistym, że w przede wszystkim indywidualnym interesie skarżących było uzyskanie danych mających na celu próbę zdyskredytowania analizy prawnej due diligence, której wnioski były sprzeczne z indywidualnymi interesami skarżących, a interesów tych bronią w/w aktualnie w sądzie pracy. Świadczy o tym kontekst i zakres wnioskowanych danych. Faktycznym powodem złożenia wniosku zatem była ochrona indywidualnego interesu składających wniosek ponieważ w czasie składania wniosku biegł termin odpowiedzi na wnioski Burmistrza kierowane do Zarządu Związku Zawodowego Pracowników Miasta U., który tworzyli wnioskujący, dotyczące uzgodnienia z Zarządem Związku Zawodowego wypowiedzenia umów o pracę dla wnioskujących M. G. i M. L. - w trybie art. 32 ust .1 pkt 1) ustawy o związkach zawodowych .
Wynika stąd, że cel pozyskania informacji, których dotyczą pisma objęte skargą dotyczy innych niż chęć zachowania jawności życia publicznego, czy uzyskania informacji mającej znaczenie dla większej liczby osób. Żądana informacja miała w tym stanie faktycznym znaczenie wyłącznie indywidualne, będąc istotna tylko z perspektywy wnioskodawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Ponadto sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku Związku Zawodowego [...] z dnia 1.02.2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie analizy, sprawdzenia, audytu, czynności lub innej formy kontroli przeprowadzonych w dniu 30.01.2025 w Urzędzie Miasta U. przez A. C., w wyżej wymienionym zakresie; o udostępnienie umowy zawartej z A. C., zapytań ofertowych wysłanych w związku z realizacją w/w usługi, otrzymanych ofert - w wyniku wysłanych zapytań ofertowych, wyników z przeprowadzonych czynności, informacji o: miejscu przeor wadzonych czynności, numerze biur w UMU w których czynności zostały przeprowadzone, osobach obecnych podczas przeprowadzonych czynności, umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych, faktury wystawionej przez Zleceniobiorcę za wykonanie usługi.
Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosków określa u.d.i.p. Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, czego dotyczy niniejsze postępowanie, istotne znaczenie ma ustalenie, iż dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. oraz, że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji, przy czym, stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p., podmioty określone w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udzielenia informacji, jeśli są w jej posiadaniu. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) we wskazanym ustawą terminie (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
Nie ulega wątpliwości, że Burmistrz Miasta U. jako organ władzy publicznej - był podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. zaś udzielenie przedmiotowej informacji odbywa się na zasadach i w trybie określonym przepisami u.d.i.p. Zgodnie Zaś z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i c) u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Podobnie żądana informacja w zakresie pytania o fakturę za wykonaną usługę sprawdzenia, audytu lub innej formy kontroli na podstawie z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) u.d.i.p. jako dotyczącą pośrednio majątku jednostek samorządu terytorialnego stanowi informacje publiczn . W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust.1 u.d.i.p.); 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.
W kontrolowanej sprawienie nie budzi wątpliwości, iż organ udzielił pisemnej odpowiedzi pocztą elektroniczną w dniu 17.02.2025r. na wniosek skarżącego w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. albowiem wniosek w tej sprawie wpłynął do organy 03.02.2025r. Wątpliwości jednak z uwagi na treść odpowiedzi organ gdzie ten negatywnie załatwił wniosek strony wskazując na nadużycie prawa budzi jej forma. W ocenie Sądu organ nadal na dzień wyrokowania w niniejszej sprawie pozostawał w bezczynności co do załatwienia wniosku strony. W orzecznictwie zgodnie bowiem się przyjmuje, że odmowa udostępnienia informacji publicznej w sytuacji nadużywania przez wnioskodawcę publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej powinna następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (por. wyroki NSA: z 26 marca 2024 r., III OSK 1586/22; z 22 marca 2024 r., III OSK 320/22; z 20 marca 2024 r., III OSK711/23; z 20 lutego 2024 r., III OSK 2916/22; z 17 października 2023 r., III OSK 2285/22; z 29 września 2023r., III OSK 5517/21; z 24 marca 2023 r., III OSK 7440/21; z 20 września 2024 r., III OSK 3315/23). Skoro organ nie wydał w sprawie takiej decyzji, a powołuje się na nadużycie prawa podmiotowego, dopuścił się tym samym bezczynności.
Mając na uwadze powyższe Sąd – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – stwierdził , iż organ dopuścił się bezczynności (pkt I sentencji ), zobowiązując organ - stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 01.02.2025 r. w terminie 14 dni dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku (pk II sentencji). Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I sentencji). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do k.p.a., Warszawa 1998 r., s. 808-812). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zważyć bowiem należy, iż organ wprawdzie błędnie, ale jednak w terminie określonym w art. 13 u.d.ip. organ podjął działania mające na celu rozpoznanie wniosku. Nie było to zatem celowe działanie, nie nosiło cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p.
O należnych skarżącemu kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 206 p.p.s.a.
-----------------------
4