III SAB/Gl 123/25

III SAB/Gl 123/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 6 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Z. J. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Skarżący Z.J. pismem datowanym z 24 marca 2024r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w S. w zakresie rozpatrzenia wniosku z 18 lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Zawnioskował o: stwierdzenie bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie go do załatwienia wniosku w terminie 14 dni; zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 18 lutego 2025 r. wystąpił o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie wyciągów bankowych, nawiązując do uprzednio już złożonych wniosków z dnia 3 i 14 lutego 2025 r., w przedmiocie wykazania jakie kwoty są przelewane na rzecz biegłych opiniujących w sprawach cywilnych, poprzez wyszczególnienie biegłych z imienia i nazwiska. Wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim o sygn. akt II SAB/Go 70/23, że środki finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych stanowią wyłącznie środki publiczne, dlatego wyciągi (wydruki) z tych rachunków bankowych podlegają udostępnieniu. Nadto podkreślił, że przekazanie tych danych w żaden sposób nie narusza niezawisłości sędziowskiej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przedstawił stan faktyczny sprawy wyjaśniając, że wniosek z 18 lutego 2025r. został przesłany przez skarżącego wiadomością mailową i zawierał żądanie: "Ponowienie wnoszę o wydanie wyciągów bankowych, albowiem zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem są one objęte dostępem do informacji publicznej. W odpowiedzi na wniosek z dnia 18 lutego 2025 r. organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia 20 lutego 2025r., oraz pismem z dnia 24 lutego 2025 r.
W ocenie organu złożony wniosek z dnia 18 lutego 2025 r., nie zawierał precyzyjnego określenia zakresu żądanych informacji; z jego treści nie wynika bowiem jakich wyciągów bankowych dotyczy i których rachunków bankowych.
Organ wskazał, że wyciąg bankowy jest dokumentem zawierającym zestawienie wszystkich operacji dokonanych za pośrednictwem danego rachunku bankowego. W sytuacji, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest niejasny, zawiły lub wychodzi poza zakres uprawnień statuowanych przez ustawę o dostępie do informacji publicznej, organ nie musi go rozpoznawać. Zatem w ocenie organu skarga jest bezzasadna. Na marginesie należy zauważył, że to kolejny wniosek pochodzący od tego samego podmiotu. Zaakcentował, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje nurt orzeczniczy, zgodnie z którym wyciągi i historie rachunków bankowych nie stanowią informacji publicznej. Obrazują one operacje, jakie są dokonywane przez podmiot, który zawarł z bankiem umowę bankową. Potwierdzają stan konta - przychody i wydatki. Są to kwestie związane z obsługą finansową danego podmiotu w związku z zawartą umową bankową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem jej art. 57a. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
Wyjaśnienia wymaga także, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Wniesienie tej skargi jest zatem czasowo ograniczone jedynie trwaniem niepożądanego stanu bezczynności, a więc np. do czasu wydania decyzji, postanowienia czy załatwienia wniosku strony. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze i w piśmiennictwie – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006 r. o sygn. akt II OSK 52/06, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 100; postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2009 r. o sygn. akt II FSK 2020/08; z dnia 19 lipca 2013 roku o sygn. akt I FSK 1325/13 oraz T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 243; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 143.
Wskazać należy, że w analizowanej sprawie żądanie wniosku o udzielenie informacji publicznej obejmowało wydanie wyciągów bankowych zawierających kwoty przelewane na rzecz biegłych opiniujących w sprawach cywilnych, poprzez wyszczególnienie biegłych z imienia i nazwiska, bowiem – zdaniem Wnioskodawcy - środki finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych stanowią wyłącznie środki publiczne.
Organ w odpowiedzi wskazał na nieprecyzyjność wniosku bowiem z jego treści nie wynika jakich wyciągów bankowych dotyczy i których rachunków bankowych. Natomiast wyciąg bankowy jest dokumentem zawierającym zestawienie wszystkich operacji dokonanych za pośrednictwem danego rachunku bankowego. Powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym wyciągi i historie rachunków bankowych nie stanowią informacji publicznej.
Zatem istota sporu sprowadza się do oceny statusu w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019, poz.1429 ze zm.; dalej u.d.i.p.) wyciągu bankowego – ma czy nie charakter informacji publicznej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym.
Bez wątpienia więc, organ – Prezes Sądu - jest podmiotem publicznym – organem władzy, wykonuje zadania publiczne w zakresie wymiaru sprawiedliwości, jak również dysponuje majątkiem publicznym, stąd jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Nie budzi również wątpliwości, że informacje dotyczące w ogólności wydatków ponoszonych przez ten podmiot stanowią informację publiczną. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 - prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, wglądu do dokumentów urzędowych oraz dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Również prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (ust. 2). Zakres przedmiotowy informacji publicznej ujęty został w art. 6, zgodnie z jego ust. 1 pkt 5 obejmuje majątek publiczny.
Oceniając powyższe uwarunkowania prawne – zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie - stwierdzić należało, że wyciągi bankowe, o udostępnienie których zwrócił się Skarżący nie spełniają kryterium przedmiotowego stosowania u.d.i.p. - nie dotyczą bowiem stricte danych wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w tym organizacji i funkcjonowania podmiotu obowiązanego do udostępniania informacji publicznej, jego organów, gospodarowania majątkiem tego podmiotu.
Zauważyć należy, że wynagrodzenia przyznawane poszczególnym biegłym, w konkretnym postępowaniu, są przyznawane w ramach dyskrecjonalnej autonomicznej władzy sędziego; w oparciu o pierwotnie pobrane zaliczki od stron sporu i następnie indywidualnie rozliczane, stosownie do nakładu pracy biegłego zgodnie z kartą pracy biegłego – zatem nie są to środki publiczne w ustawowym rozumieniu. Jak również podmiot – skład orzekający danego sądu - je przyznający nie jest organem w rozumieniu u.d.i.p.
W konsekwencji podkreślić należy, że dokument - wyciąg bankowy obejmujący wypłaty należności wskazanym w nim biegły, w oparciu o indywidualne zarządzenie, który trafia do księgowości organu – Prezesa Sądu, nie staje się z tego tytułu dokumentem urzędowym podlegającym w tym zakresie reżimowi u.d.i.p. Organ nie może go więc udostępniać osobom trzecim w ramach wniosku o dostęp do informacji publicznej. Kluczowe bowiem dla oceny, czy dokument ten będzie podlegał udostępnieniu w trybie u.d.i.p. jest, czy dokument ten zawiera dane stanowiące informację publiczną. Zatem, w realiach rozpatrywanej sprawy, taka sytuacja nie miała miejsca. Organ byłby zobowiązany do udzielenia informacji jedynie o wydatkowaniu konkretnych kwot ze środków publicznych na działalność i funkcjonowanie sądu. A taka sytuacja w tej sprawie nie zachodzi.
Ewentualnemu udostępnieniu mogłoby podlegać zestawienie wydatków na wynagrodzenia biegłych, ale nie pełne wyciągi bankowe z danymi osobowymi. Skoro bowiem wyciągi bankowe też zawierają dane osobowe biegłych, takie jak imię, nazwisko, numer rachunku bankowego, adres zamieszkania (w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej) to udostępnianie takich dokumentów osobom trzecim bez podstawy prawnej może naruszać obostrzenia RODO uregulowane w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych (Dz.U.UE.L.2016.119.1), ponieważ są to dane osobowe wymagające szczególnej ochrony. Przetwarzanie tych danych musi być zgodne z zasadami minimalizacji i celowości (art. 5 RODO). Ujawnienie wyciągów bankowych osobom postronnym, zwłaszcza w pełnym zakresie, może więc stanowić naruszenie zarówno tajemnicy bankowej, jak i dóbr osobistych konkretnych biegłych.
Słusznie zatem uznał organ, że w tej części wniosek Skarżącego nie odnosi się do informacji publicznej i został załatwiony odmownie. Załatwienie sprawy w tym zakresie pismem jest zgodne z art. 16 u.d.i.p., który przewiduje wydanie decyzji tylko w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej gdy takowa istnieje i w przypadku umorzenia postępowania.
Skoro więc żądanie wniosku nie ma waloru informacji publicznej to zasadnie organ odmówił jej udostępnienia.
Biorąc zatem powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.