III SAB/Gl 132/25

III SAB/Gl 132/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta /sprawozdawca/
Beata Machcińska
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 16 u.d.i.p.; art. 1 ust. 2 u.d.i.p.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 1112
art. 4 u.śr.; art. 8 ust. 1 u.śr.; art. 9 ust. 1 u.śr.; art., 14 ust. 1 i 2 u.śr.
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 35 k.p.a.; art. 36 k.p.a.; art. 37 k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Beata Machcińska, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi B. A. na bezczynność Burmistrza Miasta T. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. stwierdza, że Burmistrz Miasta T. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. zobowiązuje Burmistrza Miasta T. do załatwienia wniosku w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, 3. zasądza od Burmistrza Miasta T. na rzecz skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B. A. (dalej: "wnioskodawczyni" lub "skarżąca") jest bezczynność Burmistrza miasta T. (dalej: "Burmistrz lub "organ") w zakresie dostępu do informacji publicznej.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Skarżąca w piśmie z 28 lutego 2025 r. (wpływ do organu 2 marca 2025 r.), na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. z 23 marca 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.), wniosła o udostępnienie informacji w następującym zakresie: I. "Decyzja Burmistrza Miasta T. z dnia 2 sierpnia 2023 roku znak sprawy [...] obligująca do wykonania urządzeń zapobiegających szkodę; czy decyzja została wykonana przez właścicieli nieruchomości, a jeżeli tak to w jaki sposób, czy zostały odebrane urządzenia zapobiegające szkodom w związku ze zmianą stanu wody na gruncie, o których mowa w pkt 1 i 2 decyzji - w przypadku, gdy doszło do odebrania ww. urządzeń, proszę o udzielenie informacji, czy doszło do zgłoszenia wykonania urządzeń (proszę o wskazanie kto i kiedy dokonał zgłoszenia), kiedy i kto dokonał odbioru ww. urządzeń - jeżeli w ramach wnioskowanego zakresu zostały wydane jakiekolwiek dokumenty, proszę o ich udostępnienie; II urządzenie (przewód kanalizacyjny) posadowiony na działce nr [...], działce nr [...] z wylotem na działkę nr [...]; kiedy, przez kogo oraz w wyniku wykonania jakich decyzji/pozwolenia lub zgłoszenia doszło do umiejscowienia urządzenia (przewód kanalizacyjny) posadowionego na działce nr [...], działce nr [...] z wylotem na działkę nr [...]; czy poprzedni właściciel nieruchomości nr [...] został poinformowany o umiejscowieniu urządzenia kod 60 na działce nr [...] i działce nr [...] z wylotem na działkę nr [...] oraz czy wyraził zgodę na umiejscowią urządzenia w tym miejscu, względnie czy wnosił zastrzeżenia; III Rozbudowa sieci wodociągowej oraz kanału sanitarnego wraz z budową przyłączy w T. przy ul. [...], na działkach o numerach [...], [...], [...], [...]; czy został złożony wniosek dotyczący budowy kanalizacji deszczowej na w/w. nieruchomościach -a jeżeli tak to kiedy oraz przez kogo jeżeli w ramach wnioskowanego zakresu zostały wydane jakiekolwiek dokumenty, proszą o ich udostępnienie; jeżeli ww. prace nie były objęte pozwoleniem - kiedy doszło do ich zgłoszenia i przez kogo; czy wraz ze zgłoszeniem prac doszło do zgłoszenia podłączenia się do urządzenia kdl60 umiejscowionego na działce nr [...] oraz działce nr [...] - jeżeli w ramach wnioskowanego zakresu zostały wydane jakiekolwiek dokumenty, proszę o ich udostępnienie; czy ww. prace zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną - jeżeli w ramach wnioskowanego zakresu zostały wydane jakiekolwiek dokumenty, oroszę o ich udostępnienie.
Wnioskodawczyni zwróciła się z prośbą o udostępnienie wnioskowanych informacji w formie elektronicznej na podany adres e -mail.
2. W odpowiedzi na wniosek organ w piśmie z dnia 11 marca 2025 r. (wysłany w tym samym dniu na wskazany przez wnioskodawczynię adres mailowy) wskazał, że żądanie wnioskodawczyni ma na celu uzyskanie informacji służącej jej indywidualnemu interesowi, gdyż dotyczy działki, której jest właścicielką. Stan faktyczny dotyczący wniosku przesądza o jego niepublicznym charakterze, dlatego nie może zostać rozpatrzony na zasadach przewidzianych ustawą z dnia 6 września 2001 r, o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej "u.d.i.p.).
Organ wskazał, że podziela utrwalone, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, iż wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie odnoszące się bowiem do "sprawy publicznej" nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej. W związku z powyższym, skoro zatem żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej, to organ nie miał, zgodnie z art. 16 u.d.i.p., podstaw do wydania decyzji. Odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga wydania decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy chodzi o informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p.
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wniosła o: stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu - Burmistrza Miasta T. do rozpoznania wniosku w możliwe najkrótszym terminie, nie później jednak niż 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
a) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
b) art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez jego błędne niezastosowanie i nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem,
c) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego błędne niezastosowanie i nieudostępnieniu informacji nieudostępnionej w Biuletynie Informacji Publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku,
d) art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i niewydanie przez organ decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Skarżąca argumentowała, iż zamiast wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji, organ skierował do niej pismo, w którym wyjaśnił, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej.
W ocenie Skarżącej takie działanie organu stanowi rażące uchybienie obowiązujących przepisów. Pismo organu z 11 marca 2025 r. nie spełnia wymogów przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W konsekwencji, organ nie tylko nie dotrzymał terminu ustawowego do udzielenia odpowiedzi na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, ale również nie wykonał żadnego działania, które by realnie umożliwiło jej dostęp do informacji.
4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Organ wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów przywołanych w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, na okoliczność, iż dokumenty i dane, których żądała skarżąca, nie stanowią informacji publicznej, gdyż dotyczą sfery jej prywatnych interesów, jako właścicielki działki [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Rozpoznawana sprawa dotyczy skargi na bezczynność organu w załatwieniu wniosku skarżącej z 28 lutego 2025 r. (wpływ do organu 2 marca 2025 r. o: cyt. "udostępnienie mi informacji publicznej, a to wszelkich dokumentów, w tym w szczególności decyzji Burmistrza Miasta T. z 2 sierpnia 2023 roku znak sprawy [...] obligująca do wykonania urządzeń zapobiegających szkodę, bądź urządzenia (przewodu kanalizacyjnego) posadowionego na działce nr [...], działce nr [...] z wylotem na działkę nr [...]".
Zgodnie z art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Odnosząc się do złożonych przez organ w odpowiedzi na skargę wniosków dowodowych, Sąd informuje, że sprawa została rozstrzygnięta w postępowaniu uproszczonym (art. 119 pkt 4 p.p.s.a), w którym Sąd nie może przeprowadzić dowodów uzupełniających z dokumentów.
Wobec tego, że rozpoznawana sprawa dotyczy udostępnienia informacji publicznej, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przy czym prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Wyjaśnić należy, że co do zasady realizacja konstytucyjnie przysługującego obywatelom prawa do uzyskiwania informacji publicznej odbywa się na zasadach i trybie określonych w u.d.i.p.
Jednak zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie tylko nie naruszają, a wręcz powinny uwzględniać zasady i tryb dostępu do informacji wynikające z lex specialis. Istota odesłania, o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. dotyczy bowiem takiej sytuacji, że to odrębna ustawa precyzuje zarówno zasady, jaki i tryb dostępu do informacji publicznej, których zastosowanie wyłączać będzie zasadność ich realizacji na podstawie trybu ogólnego (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2012 r., I OSK 2451/11, CBOSA).
Do takich ustaw należy ustawa z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. 2024, poz. 1112, dalej: "ustawa środowiskowa"). Tryb przewidziany tą regulacją jest trybem szczególnym w stosunku do trybu ogólnego.
W myśl art. 20 ust. 2 ustawy środowiskowej do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie stosuje się przepisy p.p.s.a. Oceniając dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie ustawa środowiskowa, która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.), zwanej dalej: "k.p.a.". Przepisy te stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie oraz do terminu załatwienia wniosku o udostępnienie informacji i przekazania wniosku podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja (art. 14 ust. 2 i art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy środowiskowej). Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji o środowisku i jego ochronie brak jest podstaw do stosowania art. 37 k.p.a. Utrwalone już orzecznictwo sądów administracyjnych także potwierdza, że skarga na bezczynność w postępowaniu toczącym się na podstawie ustawy środowiskowej, analogicznie jak w przypadku informacji publicznej, nie musi być poprzedzona środkiem zaskarżenia, tzn. nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 29 czerwca 2016 r., II OSK 1391/16, wyroki: WSA w Warszawie z 6 maja 2021 r., IV SAB/Wa 1335/20, WSA w Opolu z 23 lipca 2020 r., II SAB/Op 39/20, WSA w Kielcach z 3 października 2018 r., II SAB/Ke 55/18).
Zatem skargę wniesioną w niniejszej sprawie uznać należało bez wątpienia za dopuszczalną i podlegającą rozpoznaniu.
Zgodnie z art. 4 ustawy środowiskowej każdy ma prawo do informacji o środowisku i jego ochronie na warunkach określonych ustawą.
W myśl art. 8 ust. 1 ustawy środowiskowej władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej.
Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy środowiskowej udostępnieniu, o którym mowa w art. 8, podlegają informacje dotyczące:
1) stanu elementów środowiska, takich jak: powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz i obszary naturalne, w tym bagna, obszary nadmorskie i morskie, a także rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy różnorodności biologicznej, w tym organizmy genetycznie zmodyfikowane, oraz wzajemnych oddziaływań między tymi elementami;
2) emisji, w tym odpadów promieniotwórczych, a także zanieczyszczeń, które wpływają lub mogą wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1;
3) środków, takich jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów;
4) raportów na temat realizacji przepisów dotyczących ochrony środowiska;
5) analiz kosztów i korzyści oraz innych analiz gospodarczych i założeń wykorzystanych w ramach środków i działań, o których mowa w pkt 3;
6) stanu zdrowia, bezpieczeństwa i warunków życia ludzi, oraz stanu obiektów kultury i obiektów budowlanych - w zakresie, w jakim oddziałują na nie lub mogą oddziaływać:
a) stany elementów środowiska, o których mowa w pkt 1, lub
b) przez elementy środowiska, o których mowa w pkt 1 - emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, oraz środki, o których mowa w pkt 3.
Informacje, o których mowa w ust. 1, udostępnia się w formie ustnej, pisemnej, wizualnej, dźwiękowej, elektronicznej lub innej formie (art. 9 ust. 2 ustawy środowiskowej).
Władze publiczne udostępniają informację o środowisku i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku. Termin, o którym mowa w ust. 1, może zostać przedłużony do 2 miesięcy ze względu na stopień skomplikowania sprawy. W tym przypadku przepisy art. 35 § 5 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio (art. 14 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej).
Zgodnie z art. 74 ust. 3 Konstytucji każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska. W orzecznictwie przyjęto, że to prawo podmiotowe ma zakres szerszy niż wynika to z literalnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy środowiskowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 3483/18, LEX nr 2785199). Udostępnieniu podlega bowiem każda informacja o środowisku, niezależnie od tego, czy została wymieniona w art. 9 ust. 1 ustawy środowiskowej, chyba że organ ochrony środowiska, na podstawie przepisów ustawy wykaże, że w konkretnej sprawie nie ma możliwości udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie. Przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej stanowi transpozycję do polskiego systemu prawnego dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylającej dyrektywę Rady 90/313/EWG (Dz. Urzęd. WE seria L nr 41 poz. 26, dalej: dyrektywa). W motywie 10 dyrektywy wskazano, że: "definicja informacji o środowisku powinna zostać sprecyzowana tak, by uwzględniać informacje w dowolnej formie dotyczące stanu środowiska, czynników, środków lub działań, które wpływają lub mogą wpłynąć na środowisko lub mają na celu jego ochronę, analizy kosztów i korzyści oraz analizy gospodarcze wykorzystywane w ramach takich środków lub działań, jak również informacje dotyczące stanu ludzkiego zdrowia i bezpieczeństwa, łącznie ze skażeniem łańcucha pokarmowego, warunkami życia człowieka, obiektami kultury i budowlami w stopniu, w jakim ulegają one lub mogą ulec, wpływowi tych elementów". Prawodawca unijny zaznaczył, że przepisy o dostępie do informacji o środowisku mają zastosowanie do zjawisk związanych z funkcjonowaniem elementów o charakterze przyrodniczym.
Ustawa środowiskowa nie zawiera własnej definicji "środowiska". Ustawodawca zdefiniował natomiast to pojęcie w art. 3 pkt 39 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54 - dalej: p.o.ś.). Zgodnie z tym przepisem, przez środowisko rozumie się ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami. Ustawa środowiskowa dotyczy zatem informacji o elementach środowiska o charakterze przyrodniczym i ewentualnych działaniach władz w zakresie utrzymania właściwego stanu środowiska przyrodniczego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 maja 2019 r., I OSK 2158/17 i 22 maja 2024 r., III OSK 639/23 oraz K. Tarnacka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Wyd. Sejmowe Warszawa 2009, s. 211).
Zdaniem Sądu wniosek Skarżącej o udostępnienie informacji/dokumentów dotyczących urządzeń zapobiegającym szkodom w związku ze zmianą stanu wody na gruncie, odprowadzaniu wód opadowych; przebiegu urządzeń kanalizacyjnych, czy rozbudowy sieci wodociągowej oraz kanału sanitarnego" mieści się, z zastrzeżeniem, w zakresie przedmiotowym trybu dostępu do informacji o środowisku i jego ochronie (art. 9 ust. 1 ustawy środowiskowej). Odnosi się bowiem do informacji dotyczących infrastruktury wodno-kanalizacyjnej mających wpływ na utrzymanie i ochronę stanu środowiska przyrodniczego (wodnego) na gruntach. Zastrzeżenie dotyczy żądania przez Skarżącą udostępnienia dokumentacji geodezyjnej związanej z podanymi we wnioski działkami, czyli dokumentów będących w zasobach organów geodezyjno-kartograficznych. Tego rodzaju dokumenty podlegają udostępnieniu na podstawie przepisów ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1151), która jest regulacją szczególną w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p.
Okoliczność, że skarżąca wystąpiła do organu o udostępnienie informacji o środowisku oraz o wydanie dokumentacji geodezyjnej w trybie ustawie z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), niczego nie determinuje, gdyż to na organie ciąży obowiązek prawidłowego zakwalifikowania wniosku i rozpoznania go we właściwym trybie (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2019 r., I OSK 4/18, Legalis nr 2215550; wyrok WSA we Wrocławiu z 25 kwietnia 2024 r., IV SAB/Wr 486/23, Legalis nr 3075157; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 6 września 2017 r., II SAB/Go 46/17, Legalis nr 1668885).
W sprawie nie budzi wątpliwości, że podmiot, do którego zostało skierowane żądanie udostępnienia informacji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji o środowisku (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o środowisku).
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o środowisku każdy ma prawo do uzyskania informacji o środowisko i jego ochronie. To, że Skarżąca wystąpiła o udostępnienie informacji dotyczących rowu melioracyjnego i drenów, które przebiegają m.in. przez jej działkę nie powoduje, że żądane informacje tracą walor informacji o środowisku. Uznanie, że Skarżąca nie możne przy pomocy ustawy środowiskowej starać się o uzyskanie informacji o środowisku i jego ochronie w swojej własnej sprawie prowadziłoby do absurdalnego wniosku, że informacja taka byłaby dostępna dla "każdego" za wyjątkiem Skarżącej, której ta działalność dotyczy (zob. wyrok NSA z 14 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 1210/23, CBOSA).
Informacja, której udostępnienia żądała Skarżąca (prócz żądania wydania dokumentacji geodezyjnej – ściśle określonych działek, ich lokalizacji, ortofotomapy itp.) stanowi informację o środowisku, więc jej udostępnienie powinno nastąpić z zachowaniem terminu określonego w art. 14 ust. 1 ustawy środowiskowej, a odmowa udostępnienia powinna przybrać formę decyzji administracyjnej, o czym przesądza art. 20 ust. 1 ustawy środowiskowej. Ponadto z art. 16 w związku z art. 20 ustawy środowiskowej wynika enumeratywny katalog sytuacji, w których władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji oraz wskazują decyzję administracyjną jako prawną formę odmowy udostępnienia informacji. Jeżeli nie zachodzi żadna przesłanka odmowy, a organ nie odmówił udostępnienia informacji w drodze decyzji, to zastosowanie znajduje art. 14 ust. 1 ustawy środowiskowej. Oznacza to, że organ udostępnia wnioskowane informacje co do zasady bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku, a udostępnienie takie przybiera formę czynności materialno-technicznej.
Z "bezczynnością" organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. wyrok NSA z 11 marca 2015 r., I OSK 934/14 - CBOSA).
Organ nie udostępnił skarżącej żądanych informacji/dokumentów, nie poinformował, że żądanych informacji/dokumentów nie posiada ani nie wydał decyzji odmowej, zatem organ pozostaje bezczynny; podkreślić należy, że organ zobowiązany jest do udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie, jeżeli jest w ich posiadaniu (art. 8 ust. 1 ustawy środowiskowej). W dacie wniesienia skargi sprawa nadal nie została załatwiona w jednej ze wskazanych form.
Skoro organ nie wykonał obowiązków w ustawowym terminie (art. 14 ustawy środowiskowej) dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącej (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku Skarżącej w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA: z 4 czerwca 2019 r., II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., II OSK 1802/19; z 18 stycznia 2019 r., II OSK 1557/18; z 5 września 2018 r., II OSK 272/18 - opubl. w CBOSA).
Organ zareagował na wniosek skarżącej, zatem postawy organu nie sposób ocenić jako celowo lekceważącej i nacechowanej złą wolą.
Sąd rozważył z urzędu zastosowanie środka prawnego w postaci grzywny oraz przyznanie skarżącej sumy pieniężnej. Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych sprawy nie ma żadnych podstaw do zastosowania środka prawnego w postaci grzywny, jak również zasądzenia na rzecz skarżącej od organu sumy pieniężnej i Środki prawne z art. 149 § 2 p.p.s.a. powinny być stosowane w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23 lipca 2021 r., I SAB/Po 29/20; wyrok WSA w Gliwicach z 7 sierpnia 2019 r., SAB/Gl 72/19 - opubl. w CBOSA). Taka sytuacja w sprawie nie wystąpiła.
Rozpatrując sprawę ponownie, organ będzie związany oceną prawną Sądu i rozpatrzy wniosek skarżącej w trybie ustawy środowiskowej.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Podobne stanowisko zaprezentował WSA w Gliwicach również w wyroku z 18 czerwca 2025 r., III SAB/Gl 131/25.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej wpis (100 zł).