II SAB/BD 80/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2025-10-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejszczepienianiepożądane odczyny poszczepienneinspekcja sanitarnabezczynność organuustawa o dostępie do informacji publicznejkompetencje organupytania prawnepytania medyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność Inspektora Sanitarnego w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej szczepień, uznając, że organ udzielił odpowiedzi na pytania dotyczące informacji publicznej, a pozostałe pytania wykraczały poza zakres dostępu do informacji publicznej lub kompetencje organu.

Skarżąca P. S. wniosła skargę na bezczynność Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej szczepień. Żądała odpowiedzi na szereg szczegółowych pytań, w tym dotyczących odporności po szczepieniach, listy osób uchylających się od szczepień, statystyk zachorowań, niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz konstytucyjności przepisów. Organ odpowiedział na część pytań, wskazując, że nie posiada danych lub pytania wykraczają poza jego kompetencje. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na pytania dotyczące informacji publicznej, a pozostałe pytania nie stanowiły informacji publicznej lub dotyczyły wykładni prawa, opinii medycznych czy analiz konstytucyjnych.

Skarżąca P. S. zwróciła się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) z obszernym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, zawierającym 22 pytania dotyczące m.in. odporności po szczepieniach, danych o osobach uchylających się od szczepień, statystyk zachorowań na choroby zakaźne, niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP), odszkodowań za NOP, a także pytań o konstytucyjność przepisów dotyczących szczepień i porównania kalendarzy szczepień w Polsce i Niemczech. PPIS odpowiedział na wniosek, udzielając informacji w zakresie posiadanych danych i kompetencji, a w pozostałym zakresie wyjaśnił powody braku odpowiedzi. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając niewystarczające odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd uznał, że PPIS nie pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na pytania dotyczące informacji publicznej, które były w jego posiadaniu (np. dotyczące liczby zachorowań, NOP, grzywien). W odniesieniu do pytań, na które organ nie udzielił odpowiedzi, sąd stwierdził, że albo organ nie posiadał wymaganych danych (np. listy osób uchylających się od szczepień, statystyk szczepień obcokrajowców), albo pytania te nie stanowiły informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Dotyczyło to pytań o opinię, stanowisko co do konstytucyjności przepisów, wykładnię prawa, porady medyczne czy porównania systemów prawnych innych państw. Sąd podkreślił, że dostęp do informacji publicznej nie może być wykorzystywany do kwestionowania działań organów władzy publicznej ani do pozyskiwania argumentów prawnych. Sąd wskazał również, że wniosek skarżącej został złożony w kontekście toczącego się postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku szczepień jej dziecka, co sugeruje, że wniosek miał na celu zakwestionowanie działań organu, a nie obiektywne uzyskanie informacji publicznej. W związku z tym, sąd uznał, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie powinny mieć zastosowania w tej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli udzielił odpowiedzi na pytania dotyczące informacji publicznej, które posiadał, a w pozostałym zakresie zasadnie wskazał na brak posiadanych danych lub na to, że pytania nie stanowią informacji publicznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie jest w bezczynności, jeśli w ustawowym terminie odpowiedział na pytania dotyczące informacji publicznej, które były w jego posiadaniu, a w odniesieniu do pozostałych pytań zasadnie wskazał na brak posiadanych danych lub na to, że pytania te nie stanowią informacji publicznej (np. dotyczą wykładni prawa, opinii medycznych, analiz konstytucyjnych).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (28)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.P.I.S. art. 2

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

u.P.I.S. art. 5

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

u.z.z.ch.z. art. 21 § 3

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 21 § 4

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 21 § 1

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 30 § 1

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 30 § 2

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 27 § 1

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 40a § 1

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 52

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 17

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 17 § 9b

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z. art. 17a § 6

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

r.n.o.p. art. 8

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

Konstytucja RP art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skarżąca powołała się na art. 47 Konstytucji RP w kontekście przymuszania do szczepień, które mogą wywołać NOP.

u.d.i.p. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli udzielił odpowiedzi na pytania dotyczące informacji publicznej, które posiadał, a w pozostałym zakresie zasadnie wskazał na brak posiadanych danych lub na to, że pytania nie stanowią informacji publicznej. Pytania dotyczące wykładni przepisów, opinii medycznych, analiz konstytucyjnych, porównania systemów prawnych innych państw lub stanowiska organizacji międzynarodowych nie stanowią informacji publicznej. Wniosek o informację publiczną złożony w celu zakwestionowania działań organu lub w ramach indywidualnej sprawy strony nie podlega przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek informacyjny nie obejmuje obowiązku tworzenia nowych informacji, ani podejmowania działań analitycznych czy interpretacyjnych informacji publicznej nie stanowią dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej Informacji publicznej nie stanowią także skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, różnic w zakresie szczepień obowiązkowych pomiędzy systemami opieki zdrowotnej różnych państw czy też zwracanie się do organu o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. dostęp do informacji publicznej nie może być utożsamiany ze środkiem kwestionowania działań organów władzy publicznej

Skład orzekający

Joanna Brzezińska

sprawozdawca

Joanna Janiszewska - Ziołek

przewodniczący

Leszek Kleczkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu informacji publicznej w sprawach dotyczących zdrowia i szczepień, a także zasad oceny wniosków o dostęp do informacji publicznej pod kątem ich celu i charakteru."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o dostęp do informacji publicznej w kontekście postępowania administracyjnego dotyczącego szczepień. Interpretacja pojęcia informacji publicznej może być różna w zależności od konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy szerokiego zakresu pytań o szczepienia i zdrowie publiczne, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie. Sąd rozstrzyga o granicach dostępu do informacji publicznej, co jest istotne dla prawników i obywateli.

Czy pytania o szczepienia zawsze są informacją publiczną? Sąd wyjaśnia granice dostępu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Bd 80/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-10-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Brzezińska /sprawozdawca/
Joanna Janiszewska - Ziołek /przewodniczący/
Leszek Kleczkowski
Symbol z opisem
658
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Inspekcja pracy
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1 art. 6 art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 października 2025 r. sprawy ze skargi P. S. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 10 kwietnia 2025 r. skarżąca P. S., powołując się na treść art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."), zwróciła się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPIS") o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemephilis influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?
3. Według informacji od prof. I. P. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
4. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania Państwa urzędu na przestrzeni ostatniego roku?
5. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie całego kraju na przestrzeni ostatnich 5 lat?
6. Czy w statystykach Państwa urzędu jak i całego kraju rozróżnia się przypadki gruźlicy poszczepiennej? Jeśli tak to ile takich było (w zakresie pytań 4 i 6), a jeśli nie to co jest przyczyną braku takiego rozróżnienia?
7. Z jakiego powodu Główny Inspektor Sanitarny w przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego po szczepieniu przeciwko gruźlicy nie zaleca wykonywać posiewu w kierunku prątka szczepionkowego BCG?
8. Czy prawdą jest, że większość przypadków gruźlicy wśród dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna?
9. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
10. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
11. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
12. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
13. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
14. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
15. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
16. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
17. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
18. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?
19. Czy Minister Zdrowia wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych?
20. Jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą?
21. Jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją RP?
22. Z czego wynika różnica w zakresie szczepień obowiązkowych w dwóch sąsiadujących ze sobą państwach z zapewnionym w ramach Unii Europejskiej prawem swobodnego przepływu osób np. w Niemczech jedno szczepienie obowiązkowe od 2017 r., w Polsce dziecko otrzymuje ponad 40 dawek szczepień?
PPIS w piśmie z dnia 23 kwietnia 2025 r. udzielił skarżącej odpowiedzi na pytania, w zakresie których posiadał wnioskowane informacje. W zakresie pytań, na które organ nie udzielił merytorycznej odpowiedzi, wyjaśnił natomiast jakie są tego powody, powołując się w szczególności na nieposiadanie danych informacji oraz konieczność zwrócenia się o daną informację do innego organu.
Skarżąca pismem z dnia 29 kwietnia 2025 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] w zakresie nieudostępnienia jej informacji publicznej, o którą wnosiła. Zarzuciła przy tym, że udzielone jej odpowiedzi jak i odesłania do publikacji są niewystarczające by można było mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącej informacji publicznej oraz że organ winien był albo udostępnić informację publiczną na żądanie strony skarżącej albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia stosownie tę decyzję uzasadniając.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania zawarte we wniosku, na tyle ile to możliwe w zakresie posiadanych i możliwych do udostępnienia informacji, zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Wyjaśnił przy tym, że obowiązek informacyjny nie obejmuje obowiązku tworzenia nowych informacji, ani podejmowania działań analitycznych czy interpretacyjnych. Przy czym, jak wskazał, skarżąca we wniosku kilkukrotnie stawiała pytania z zakresu analiz medycznych oraz konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, jako niezasadna.
Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowią co do zasady informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416) w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z 21 listopada 2018 r., II SAB/Sz 119/18, publ. CBOSA).
Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924 ze zm., dalej: u.z.z.ch.z.) oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (t.j. Dz.U. 2024 poz. 138, dalej: r.n.o.p.). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.). Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.
Brak wywiązania się z obowiązku zgłoszenia przez wskazane podmioty niepożądanego odczynu poszczepiennego, zakażenia, zachorowania na chorobę zakaźną lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej albo ich podejrzenia lub wyniku badania w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych, które wywołują zakażenie lub chorobę zakaźną, stosownie do art. 52 u.z.z.ch.z. podlega karze grzywny. Uprawnienie do orzeczenia grzywny w tym zakresie należy do organów inspekcji sanitarnej, a zatem informacja o ilości takich grzywien ma walor informacji publicznej, jako związana z działalnością wskazanych organów.
W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych wskazać zaś należy, że z art. 17 u.z.z.ch.z. wynika, że organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez osoby przeprowadzające obowiązkowe szczepienia ochronne sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz raportów o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, stosownie do przepisów rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077) oraz w art. 17 ust. 9b u.z.z.ch.z.
Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań i raportów. Nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje także kwestii odszkodowawczych. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.ch.z. właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych – jako dotyczące majątku publicznego – mają walor informacji publicznej, nie sposób przyjąć, by informacje te pozostawały w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej.
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jeżeli adresat wniosku dysponuje żądaną informacją, ma obowiązek udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w sposób i w formie określonej we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, dana informacja nie jest informacją publiczną, albo że organ lub podmiot obowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw.
O bezczynności na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej można zatem mówić wówczas, gdy podmiot obowiązany do udzielenia informacji z mocy art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. w określonym w art. 13 ust. 1 tej ustawy terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku nie udziela jej, nie wskazuje innego terminu jej udostępnienia oraz przyczyn niezachowania terminu czternastodniowego (art. 13 ust. 2), nie powiadamia wnioskodawcy na piśmie o tym, że nie jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, dana informacja nie jest informacją publiczną, albo że informacją taką nie dysponuje, czy też informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, ewentualnie nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej lub umarzającej postępowanie (art. 16 u.d.i.p.).
W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że PPIS odpowiedział skarżącej w wymaganym ustawą terminie, udzielając jej informacji publicznej w takim zakresie, w jakim zgodnie z ww. przepisami, te informacje uzyskuje. W zakresie pozostałych pytań, wskazał natomiast że nie jest ich dysponentem lub że nie stanowią one informacji publicznej. Wyjaśnić należy bowiem w tym miejscu, że informacji publicznej nie stanowią dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres określa art. 17 u.z.z.ch.z. w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Informacji publicznej nie dotyczą także skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, różnic w zakresie szczepień obowiązkowych pomiędzy systemami opieki zdrowotnej różnych państw czy też zwracanie się do organu o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. Informacji publicznej nie dotyczą też pytania z zakresu wiedzy medycznej. Nadto wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych oraz w zakresie regulacji prawa krajowego czy prawa innych państw wykracza poza pojęcie informacji publicznej. Również obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną. Co więcej, w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. organ nie jest obowiązany dokonywać ocen konstytucyjności prawa krajowego, jego wykładni, udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalność bądź celowość regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tego organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego bądź innych organów władzy publicznej (por. wyrok WSA w Lublinie z 28 grudnia 2022 r., II SAB/Lu 139/22, CBOSA).
Mając powyższe na uwadze, Sąd przeanalizował zawarte we wniosku pytania oraz udzielone na nie odpowiedzi i na tej podstawie doszedł do wniosku, że PPIS nie pozostaje w bezczynności w niniejszej sprawie. Organ odpowiedział bowiem w ustawowym terminie na wszystkie pytania, które dotyczyły informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (dot. ilości zachorowań na gruźlicę, na terenie działania organu i całego kraju; ilości przypadków gruźlicy poszczepiennej oraz stosunku ilości zachorowań na gruźlicę i gruźlicę poszczepienną; ilości grzywien nałożonych na lekarzy; ilości osób które zmarły od szczepienia na terenie działania organu; ilości ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania organu – tj. pytania nr 4, 5, 6, 8, 10, 11, 12). Ponadto, mimo braku jednoznacznego ustawowego obowiązku w tym zakresie, PPIS odpowiedział również na pytania dotyczące odszkodowań za niepożądane odczyny poszczepienne (pytanie nr 13 i 15), które to – jak już wskazano powyżej - są wypłacane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej, zatem, nie sposób przyjąć, by informacje te pozostawały w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej. Z kolei, w odniesieniu do informacji, których organ nie posiadał – tj. listy osób powyżej 19 r. życia uchylających się od szczepień; statystyk ilości wykonanych szczepień u obcokrajowców, sposobu wykluczania nadwrażliwości na składniki szczepionki czy też ilości odroczonych szczepień (pytania nr 2, 3, 9, 16) – PPIS zasadnie na to wskazał, wyjaśniając przy tym odpowiednio że z uwagi na brak ustawowego obowiązku nie prowadzi określonych rejestrów oraz statystyk zawierających ww. informacje lub że czynności, których dotyczą pytania nie pozostają w zakresie jego kompetencji, gdyż jest to rolą lekarzy. Natomiast w pozostałym zakresie - a więc dotyczącym pytań nr 1,7,14, 17, 18, 19-22 - stwierdzić należy, że informacje objęte tymi pytaniami nie posiadają waloru informacji publicznej i już tylko z tego względu - niezależnie od treści odpowiedzi udzielonych przez organ na te pytania - w zakresie tych pytań organowi nie można skutecznie zarzucić bezczynności. Stanowiły one bowiem skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa krajowego oraz ocenę prawa innych państw, a także o dokonywanie wykładni przepisów, wskazanie podstawy prawnej działań organu, udzielenie zaleceń z zakresu wiedzy medycznej, wskazanie informacji o stanowiskach i działalności innych organów – co, jak już wyjaśniono powyżej, wykracza poza pojęcie informacji publicznej.
W związku z powyższym Sąd stwierdził, że PPIS nie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej, co uzasadnia oddalenie wniesionej w sprawie skargi.
Niezależnie od powyższego, w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób nie dostrzec jej innych aspektów, które świadczą o tym, że w istocie wniosek skarżącej z 11 kwietnia 2025 r. co najmniej w części nie mieści się w zakresie regulacji ustawy o dostępie do informacji publicznej. Część pytań formułowanych we wniosku nie dotyczy bowiem żądania udostępnienia wytworzonych przez zobowiązany organ konkretnych i istniejących informacji o jego działalności, lecz dotyczy polemicznych lub kwestionujących twierdzeń związanych ogólnie z tematyką szczepień np. pyt. 7, 8, 14, 17-21.
W tym kontekście należy podkreślić, że według stanowiska doktryny, wprawdzie od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej - stosownie do art. 2 ust. 2 u.d.i.p. - nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, jednakże konkretne żądanie udzielenia informacji musi podlegać wstępnej ocenie pod kątem tego, czy mamy do czynienia z informacją o sprawach publicznych ważnych i interesujących dla ogółu. Wymaga to od podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji obiektywizacji treści wniosku, natomiast podmiot wnioskujący o udzielenie informacji powinien wykazać obiektywny, a nie subiektywny interes w jej uzyskaniu (tak: I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wydanie 2, Warszawa 2012, str. 43).
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się ponadto, że dostęp do informacji publicznej nie może być utożsamiany ze środkiem kwestionowania działań organów władzy publicznej (por. wyrok NSA z 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 180/02, publ. CBOSA; wyrok WSA w Warszawie z 0 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1595/06). Informacja publiczna nie jest środkiem do kwestionowania postępowania we własnej indywidualnej sprawie oraz nie jest dopuszczalne w tym trybie pozyskiwanie informacji w zakresie prawnych argumentów podważających działanie organu.
W niniejszej sprawie już choćby z treści wniosku, wynika, że został on złożony celem zakwestionowania działań PPIS w zakresie wyegzekwowania realizacji przez skarżącą obowiązku szczepień ochronnych u jej małoletniego dziecka. Okoliczność tę dodatkowo potwierdzają przekazane Sądowi wraz ze skargą akta prowadzonego przez organ w tym przedmiocie postępowania, z których wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej, złożony został w następstwie skierowania do skarżącej pisma PPIS z dnia 14 lutego 2025 r. z przypomnieniem o konieczności realizacji obowiązku szczepiennego, wezwania z dnia 12 marca 2025 r. do zgłoszenia się z dzieckiem w podmiocie leczniczym POZ w celu realizacji ww. obowiązku oraz informacji z dnia 1 kwietnia 2025 r., w której wskazano, że niewykonanie obowiązku będzie skutkowało dalszym procedowaniem postępowania administracyjno-egzekucyjnego. Skarżąca w przedmiotowym wniosku wprost wyartykułowała, że stanowi on odpowiedź na pismo organu z dnia 1 kwietnia 2025 r. Okoliczność ta sugeruje, że wniosek skarżącej z 11 kwietnia 2025 r. został złożony wyłącznie w oparciu o subiektywny interes skarżącej, oparty na dążeniu do zakwestionowania działań organu inspekcji sanitarnej w sprawie wykonania szczepień ochronnych jej dziecka. Te aspekty sprawy przemawiają za uznaniem, że niezależnie od oceny charakteru informacji objętych poszczególnymi pytaniami sformułowanymi przez skarżących, przepisy u.d.i.p. nie powinny mieć w sprawie jej wniosku zastosowania.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.). orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI