III SAB/Gl 101/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-07-03
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia społeczneZUSbezczynność organuwznowienie postępowaniarentasądy administracyjnesądy powszechnewłaściwość sądu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę na bezczynność ZUS w sprawie wznowienia postępowania rentowego, uznając sprawę za należącą do właściwości sądów powszechnych.

Skarżący W. G. złożył skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania rentowego. Sąd administracyjny, powołując się na przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Kodeksu postępowania cywilnego, stwierdził, że sprawy dotyczące bezczynności organów rentowych w przedmiocie świadczeń z ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. W związku z tym, skarga została odrzucona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę W. G. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego przyznania renty. Skarżący zarzucił organowi brak działania w sprawie pisma z 28 października 2020 r., w którym ZUS stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania. Sąd, analizując przepisy prawa, w szczególności art. 83 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, doszedł do wniosku, że właściwość do rozpoznania tego typu spraw, w tym skarg na bezczynność organu rentowego, przysługuje sądom powszechnym, a nie sądom administracyjnym. Sąd podkreślił, że kontrola sądowoadministracyjna obejmuje legalność działalności organów administracji publicznej w formach wskazanych w przepisach, a sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są uregulowane w sposób szczególny. Wobec braku właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi, postanowiono ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w sprawie rentowej nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym skargi na bezczynność organów rentowych, są uregulowane w sposób szczególny i należą do właściwości sądów powszechnych, zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Kodeksu postępowania cywilnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku braku właściwości sądu.

u.s.u.s. art. 83 § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa prawo do odwołania do właściwego sądu od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

u.s.u.s. art. 83 § 3

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa prawo do odwołania do sądu w przypadku niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy od zgłoszenia wniosku.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.u.s. art. 83 § 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Wyjątki od prawa do odwołania, dotyczące decyzji przyznających świadczenie w drodze wyjątku lub odmawiających jego przyznania.

k.p.c. art. 4778 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa właściwość sądów okręgowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

k.p.c. art. 4779 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje możliwość wniesienia odwołania w przypadku braku wydania decyzji przez organ rentowy w terminie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym skargi na bezczynność organów rentowych, należą do właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy. Właściwość sądu administracyjnego w tej sprawie nie wynika także z wyjątku uregulowanego z art. 83 ust. 4 u.s.u.s.

Skład orzekający

Marzanna Sałuda

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących bezczynności organów rentowych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu sprawy (bezczynność ZUS w przedmiocie wznowienia postępowania rentowego) i wymaga analizy przepisów u.s.u.s. i k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej, jaką jest właściwość sądu, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Kiedy skarga na ZUS trafia do złego sądu? Wyjaśniamy właściwość w sprawach rentowych.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Gl 101/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-07-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Marzanna Sałuda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58  par. 1  pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. G. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 grudnia 2022 r. W. G. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z treści skargi wynikało, że odnosi się ona do pisma z 28 października 2020 r., w którym organ stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu renty.
W odpowiedzi na skargę zwrócono się o jej odrzucenie na podstawie art. 58
§ 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.). Powołano się przy tym na regulację art. 83 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1009 , ze zm.- dalej zwanej u.s.u.s.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył:
Przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje: legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 p.p.s.a. Sąd administracyjny jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie kwestionowana jest bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegająca na niezpoznaniu wniosku do wznowienia postępowania w kwestii decyzji przyznającej skarżącemu prawo do renty.
Wobec tak określonego przedmiotu zaskarżenia wskazać zatem należy, że kontrola sądowoadministracyjna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych została uregulowana w sposób szczególny w u.s.u.s..
Stosownie do brzmienia art. 83 ust. 2 u.s.u.s., od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
Z kolei jak stanowi art. 83 ust. 3 u.s.u.s. odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.
Nadto, zgodnie z art. 4778 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.) do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Jednocześnie w myśl art. 4779§ 4 tej ustawy, jeżeli organ rentowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności nie wydał decyzji lub orzeczenia w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu.
W świetle przywołanych regulacji stwierdzić należy, że będąca przedmiotem niniejszej sprawy bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Podkreślić należy, że właściwość sądu administracyjnego w tej sprawie nie wynika także z wyjątku uregulowanego z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Zgodnie z bowiem z jego treścią od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Uwzględniając przytoczoną argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI