III SAB/Gd 94/23

III SAB/Gd 94/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-06-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący/
Bartłomiej Adamczak
Jolanta Sudoł /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2367/23 - Wyrok NSA z 2024-05-09
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 i ust. 2, , art 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a, art. 200 i art. 205 § 1 w związku z art. 209, art. 119 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje E. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. do rozpatrzenia wniosku skarżącej J. B. z dnia 15 grudnia 2022 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na rzecz skarżącej J. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
J. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Wnosząc o zobowiązanie do załatwienia wniosku z dnia 15 grudnia 2022 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych skarżąca zarzuciła Spółce naruszenie następujących przepisów:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
2) art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacją publiczną jest każda informacja
o sprawach publicznych, poprzez niezasadne uznanie, iż przedmiotem wniosku nie jest udostępnienie informacji publicznej, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu 15 grudnia 2022 r.
i w dniu 30 grudnia 2022 r. (wniosek objęty sprawą o sygn. akt III SAB/Gd 95/23
tut. Sądu), za pośrednictwem poczty elektronicznej, złożyła wnioski o udostępnienie informacji publicznej:
- wydane warunki techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej dla budynków przy ul. A. w S. roku 2020, 2021 i 2022;
- wydane warunki techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej dla budynków przy ul. Z. w S. w roku 2020, 2021 i 2022 oraz
na działkach o numerach: [1], [2] i [3] (obręb ewidencyjny S. [...], jednostka ewidencyjna P. [...]) w S. w roku 2020, 2021, 2022 bądź informacje, że nie zostały wydane warunki techniczne.
W dniu 5 stycznia 2023 r. skarżąca otrzymała odpowiedź od Spółki,
która wyraziła stanowisko, że nie uwzględni wniosku, ponieważ dąży on do realizacji celu prywatnego i nie dotyczy informacji publicznej. W ocenie skarżącej, przedmiotem złożonego wniosku jest informacja publiczna, zaś do dnia wniesienia skargi informacja ta nie została udostępniona.
Powołując się na art. 61 ust. 1 Konstytucji RP skarżąca wskazała, że informacje, których udostępnienia dotyczy sprawa stanowią przedmiot konstytucyjnego uprawnienia, bowiem stanowią informacje o działalności organów władzy publicznej/osób pełniących funkcje publiczne/działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego/innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie
do informacji publicznych, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Informacją publiczną są nie tylko dokumenty i informacje wytworzone przez podmiot publiczny (czyli wykonujący zadania publiczne lub wykorzystujący mienie publiczne), ale także dokumenty do takiego podmiotu odnoszone. Z powodu nieudostępnienia tych informacji zgodnie z wnioskiem organ pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. wyjaśniła, że informacje objęte wnioskiem, tj. warunki techniczne, stanowią informację publiczną lecz wniosek o ich udostępnienie został złożony w celu prywatnym, a tym samym żądanie skarżącej nie podlega realizacji w trybie dostępu do informacji publicznej. Spółka trzykrotnie informowała skarżącą o swoim stanowisku wraz z przedstawieniem uzasadnienia.
Jak wyjaśniono, skarżąca jest wspólnikiem H. Sp. z o.o. sp.k. oraz posiada udziały w H. Sp. z o.o., jednocześnie jest prokurentem H. Sp. z o.o. Deweloper ten realizuje inwestycje w Trójmieście i okolicach pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. Przed złożeniem przedmiotowych wniosków o udostępnienie informacji publicznej deweloper ten wniósł o wydanie warunków przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej, który nie został rozpoznany zgodnie z jego żądaniem, co spowodowało powstanie sporu.
W ocenie Spółki, wniosek o dostęp do informacji publicznej został złożony bezpośrednio w związku z tym sporem, w interesie dewelopera. Wolę zaspokojenia interesu prywatnego skarżąca potwierdziła wprost w swoim piśmie z dnia 5 stycznia 2023 r. Skarżąca chciała w ten sposób pozyskać informacje w celu wykorzystania ich
w celach zawodowych/indywidualnych, czyli realizując własny interes. Prywatny interes nie może być natomiast realizowany na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawie
o dostępie do informacji publicznej, gdyż niewątpliwie nie odpowiada to zarówno celowi, jak i funkcji jakie wynikają z tej ustawy.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma bowiem zapewniać transparentność działań władzy publicznej, umożliwiać społeczną jej kontrolę, budować społeczeństwo obywatelskie i rozwijać demokrację uczestniczącą, w której obywatele mają wpływ na podejmowanie dotyczących ich decyzji. Dlatego żądana informacja,
aby uzyskała walor informacji publicznej musi dotyczyć zgodnie z art. 1 ust. 1 ww. ustawy "sprawy publicznej". Przedmiotem takiej informacji jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne
z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa. Celem ustawy
nie jest zatem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych,
lecz przeznaczonych dla indywidualnych potrzeb wnioskodawcy. Ustawa o dostępie
do informacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu
z funkcjonowaniem publicznych instytucji.
Utrwalone jest zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej". Żądanie udostępnienia informacji publicznej nie może zmierzać do pozyskiwania informacji
do celów prywatnych. Działanie takie jest przez orzecznictwo sądowe określane jako nadużycie prawa do informacji publicznej. Gdy natomiast wnioskodawca nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej, to nie ma podstaw do stosowania przepisów ustawy o dostępnie do informacji publicznej, a odmowa udzielenia informacji
nie następuje w formie decyzji, lecz zwykłego pisma, dlatego tak uczyniono w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 25 kwietnia 2023 r. skarżąca wskazała,
że odmowa wydania przedmiotowych informacji stanowi próbę zatajenia swoich działań. Jeżeli spółka E. nie wydała żadnych warunków technicznych przyłączenia
do wody i kanalizacji w pytanym rejonie to wystarczy prosta odpowiedz.
Skarżąca podniosła, że jej wniosek dotyczy wszystkich mieszkańców gminy P., jak i nowych mieszkańców S., gdzie jedni zostają przyłączeni do sieci wodno-kanalizacyjnej przez E. Sp. z o.o., a drugim przyłączenia do sieci się odmawia. Spółka E. ma monopolistyczną pozycję w gminie P. i działa według własnego uważania, przyłączając do sieci jedną część mieszkańców, a drugiej wydając odmowy. Wniosek nie ma więc charakteru interesu prywatnego, a ma na celu umożliwienie społecznej kontroli organu. Decyzja Sądu jest niezmiernej wagi aby spółka E., nie mogła zatajać swoich działań i nie udostępniać informacji na wnioski o dostęp do informacji publicznej żadnemu z wnioskodawców.
W odpowiedzi na ww. pismo procesowe skarżącej, w nadanym 2 czerwca
2023 r. piśmie, spółka E. podniosła, że aktualne negowanie przez skarżącą pozyskiwania informacji w celu prywatnym jest wyłącznie elementem taktyki przyjętej
na potrzeby postępowania. Jak podkreślono, w piśmie z dnia 5 stycznia 2023 r. skarżąca wskazała wprost, w jakim celu wnosi o udzielenie jej informacji. Wniosek
o udostępnienie informacji został więc złożony przez skarżącą wyłącznie z uwagi na to, że wcześniej spółka odmówiła wydania warunków przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej wobec H. Wniosek został złożony w celu podjęcia działań odwetowych wobec spółki z uwagi na wydanie ww. odmowy. Działanie skarżącej ma więc na celu wyłącznie realizację jej interesu prywatnego, a okoliczność, że jedna ze spółek deweloperskich zawiesiła swoją działalność w 2021 r. nie zmienia ww. okoliczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r.,
poz. 259), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a." w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądowa kontrola administracji publicznej dokonywana jest na podstawie kryterium legalności. Obejmuje ona m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarga na bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest zatem działanie (akt lub czynność) organu, lecz jego ewentualny brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie.
Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów
w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ
do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności
lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza,
czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zgodnie zaś
z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec
z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przepisy prawa nie definiują pojęcia bezczynności jednakże w piśmiennictwie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas,
gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub
też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Istotną kwestią z punktu widzenia bezczynności jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania.
W rozpoznawanej sprawie - z uwagi na przedmiot sprawy określony żądaniem skarżącej o udostępnienie informacji publicznej przez E. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. - kwestie te zostały uregulowane przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p.".
Przepisy tej ustawy stanowią, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium,
jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), przy czym udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak
niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).
Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie
z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Ustawodawca wskazał, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Z powołanych przepisów wynika wprost, że organ do którego wpłynął wniosek
o udostępnienie informacji publicznej, co do zasady udostępnia ją wnioskodawcy
w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku albo odmawia jej udostępnienia wydając decyzję administracyjną lub umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie zwykłego pisma może nastąpić jedynie w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji bądź gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną (por. wyrok WSA w Olsztynie z 20 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 10/21).
Przedmiotem wystosowanego w sprawie zapytania zawartego we wniosku
z dnia 15 grudnia 2022 r. (objętego niniejszą sprawą) były wydane warunki techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej dla budynków przy ul. A. w S. w roku 2020, 2021 i 2022 ewentualnie udzielenie informacji, że w latach tych żadne warunki techniczne nie zostały wydane.
Dla Spółki, do której przedmiotowy wniosek został skierowany zasadniczą
z punktu widzenia dopuszczalności udzielenia informacji okoliczność stanowiło to,
że skarżąca jest jednocześnie wspólnikiem i prokurentem zajmujących się budownictwem spółek prawa handlowego, a zatem złożony wniosek dotyczy tejże prywatnej działalności zawodowej. Zaspokajanie interesu prywatnego stanowi natomiast nadużycie prawa do informacji publicznej.
Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań, z uwagi na to, że wniosek
o udostępnienie informacji publicznej nie został skierowany do organu administracji publicznej, lecz spółki prawa handlowego wskazania wymagało w pierwszej kolejności, że w ocenie Sądu, E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. jest podmiotem, który podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej, a to oznacza z kolei, że spółka ta była zobowiązana do rozpoznania wniosku skarżącej.
O ile kwestia ta nie stanowiła zagadnienia między stronami spornego, podkreślenia wymaga, że przedmiotowa spółka należy w pełni do Gminy P., która jest jej jedynym wspólnikiem i realizuje za tę gminę należące do niej zadania publiczne, gospodarując również mieniem gminnym. Z przepisu art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 u.d.i.p. wynika natomiast, że podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również m.in. osoby prawne jednostki samorządu terytorialnego
i ich organy. Oznacza to, że spółkę E., jako podmiot realizujący zadania publiczne w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania i oczyszczania ścieków komunalnych, należy zaliczyć do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu.
W sprawie nie było ponadto sporne, że informacje, o których udostępnienie wnioskiem z dnia 15 grudnia 2022 r. wystąpiła skarżąca stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p. Odnośnie zakresu przedmiotowego złożonego wniosku Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podzielił bowiem stanowisko wyrażone w prawomocnym wyroku z dnia 22 lutego 2018 r.,
sygn. akt II SAB/Sz 173/17 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie,
który trafnie zwrócił uwagę, że zakres zadania publicznego gminy, wykonywany przez przedsiębiorstwo zajmujące się odbiorem ścieków, jest w tym kontekście zbieżny
z prawami i obowiązkami właścicieli nieruchomości przyłączanych do sieci kanalizacyjnej. Zindywidualizowany charakter wydania warunków technicznych
nie powoduje utraty przymiotu publicznej informacji znajdującej się w tym dokumencie. Również spółka E. w odpowiedzi na skargę wskazała, że po przeanalizowaniu wniosku uznała, iż objęte wnioskiem informacje, tj. opisane warunki techniczne, stanowią informację publiczną. Jednocześnie Spółka nie kwestionowała, że odmowa udzielenia informacji publicznej następuje w drodze decyzji (art 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Oś sporu stanowi natomiast kwestia, czy gminna spółka E. dysponowała podstawą prawną do odmowy udzielenia żądanej informacji z uwagi na wspomniany wcześniej (rzekomy) interes prywatny skarżącej. Od momentu złożenia wniosku organ konsekwentnie podnosił w tym zakresie, że żądanie wniosku ma na celu jedynie uzyskanie informacji służącej indywidualnemu (prywatnemu) interesowi skarżącej. W tym aspekcie rozpoznawanej sprawy Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2018 r., I OSK 2160/17, zgodnie z którym z punktu widzenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej motywy jakie towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania nie mają żadnego znaczenia. Ustawa nie wymaga ich podawania, a co więcej zabrania nawet podmiotowi do którego został skierowany wniosek domagania się ich ujawnienia. Artykuł 2 ust. 2 ustawy stanowi bowiem, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
Aprobowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki: WSA w Szczecinie z dnia 14 grudnia 2022 r., II SAB/Sz 258/22 i z dnia 14 września 2022r.,I SAB/Sz 183/22; wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 czerwca 2022 r., II SAB/Kr 93/22; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 maja 2022 r., II SAB/Sz 40/22; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gdańsku w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2021 r., II SAB/Gd 115/21), pogląd prezentowany w piśmiennictwie prawniczym, w myśl którego: "Ocena, czy określona informacja ma walor informacji publicznej, nie może być uzależniona od tego, kto i dla jakich celów ubiega się o jej udostępnienie. Powody,
dla których uprawniony podmiot występuje o jej udostępnienie, nie mogą rzutować
na tę ocenę. Kryteria uznania za informację publiczną muszą być zobiektywizowane
i znajdować podstawę w przepisach komentowanej ustawy" (zob. I. Kamińska
i M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, Warszawa 2016, s. 131).
W tym też kontekście sprawy, podzielając przywołane poglądy judykatury
i doktryny prawa, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Spółki, że występując
z przedmiotowym wnioskiem skarżąca nadużyła prawa do dostępu do informacji publicznej. Także powoływanie się na interes prywatny skarżącej w realiach rozpoznawanej sprawy, nie mogło stanowić podstawy do odmowy udzielenia informacji. Na marginesie można tylko dodać, że skarżąca składając przedmiotowy wniosek,
nie działała na rzecz i w imieniu innego podmiotu.
Mając na uwadze, że warunki techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej
i kanalizacji sanitarnej stanowią niewątpliwie informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy było to,
że Spółka odmówiła skarżącej jej udostępnienia. W konsekwencji poczynionych rozważań E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. niewątpliwie dopuściła się bezczynności odstępując od uwzględnienia wniosku skarżącej poprzez udostępnienie informacji publicznej. Udzielona skarżącej negatywna odpowiedź nie może być uznana za wypełnienie obowiązku ciążącego na podmiocie zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, przez co doszło w ocenie Sądu do istotnego naruszenia art. 2 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 prawo dostępu do informacji publicznej.
Wniesienie skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest z kolei uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie niepodjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym zakresie ustawowego obowiązku, choćby podmiot zobowiązany mylnie sądził,
że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu, czy czynności (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15).
Nie budzi również wątpliwości, że w okolicznościach faktycznych sprawy,
nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających ograniczenie prawa do informacji publicznej określona w ww. przepisie art. 5 u.d.i.p.
Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, w przypadku,
gdy występują ograniczenia w dostępie do informacji publicznej określone w art. 5 u.d.i.p. wydanie decyzji odmownej powinno być ostatecznością, stosowaną jedynie wówczas, gdy niemożliwe jest udostępnienie treści dokumentu odpowiednio zanonimizowanego, po usunięciu elementów podlegających ochronie (zob. wyrok NSA z 19 listopada 2020r., I OSK 1195/20). Anonimizacja danych zawartych w żądanych dokumentach, jako dopuszczalna bezdecyzyjna forma ograniczenia dostępu do części żądanych danych, jest wypełnieniem obowiązków wynikających z ustawy tylko
w sytuacji, gdy czynność ta nie pozbawi dokumentów waloru informacyjnego,
jaki wynika ze złożonego wniosku. Innymi słowy, nie może niweczyć rezultatu,
do którego dążył wnioskodawca, przedkładając swój wniosek (zob. wyrok NSA
z 3 marca 2020 r., I OSK 165/19). Kluczowe dla oceny, czy organ ma obowiązek
- anonimizując częściowo daną informację - wydać w związku z tym na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w tej części, czy też anonimizacja ta nie niesie konieczności wydania takiej decyzji, gdyż nie stanowi odmowy udostępnienia informacji publicznej - jest to,
czy zanonimizowana informacja jest wprost objęta zakresem żądania wniosku,
czy też pojawia się "przy okazji" udostępniania informacji publicznej (zob. wyrok NSA
z 7 czerwca 2019 r., I OSK 3149/18).
Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał E. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. do rozpoznania wniosku J. B. z dnia 15 grudnia 2022 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku.
Orzekając w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił z kolei, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne
i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r.,
sygn. akt II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17 oraz WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17).
Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań,
bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania
pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony.
Kierując się przedstawionymi kryteriami i regulacjami prawnymi Sąd uznał,
że w rozpoznawanej sprawie bezczynność podmiotu wykonującego funkcje publiczne nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy.
Taka szczególna sytuacja w sprawie nie zaistniała. W tym zakresie uwzględniono przede wszystkim, że otrzymując wniosek z dnia 15 grudnia 2022 r. spółka w terminie
z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. powiadomiła skarżącą o powodach opóźnienia oraz
o terminie, w jakim rozpatrzy ten wniosek, zaś w dniu 5 stycznia 2023 r. wyraziła stanowisko w przedmiocie zgłoszonego żądania. W późniejszym okresie spółka również aktywnie brała udział w postępowaniu, informując skarżącą o zajętym stanowisku.
Co istotne, na stan bezczynności w sprawie wpłynęło więc jedynie dokonanie przez organ (spółkę) błędnej oceny, że domniemany cel, jaki przyświecał skarżącej, uniemożliwiła rozpoznanie wniosku. Brak jest tym samym intencjonalnego działania, mającego na celu nierozpoznanie wniosku.
Stwierdzając zatem, że E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. dopuściła się bezczynności Sąd stwierdził jednocześnie, iż bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w punkcie 2. sentencji wyroku.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z rozważań przedstawionych w uzasadnieniu wyroku i sprowadzają się do konieczności rozpoznania wniosku skarżącego na podstawie u.d.i.p.
Podkreślić należy, że w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może określić, w jaki sposób adresat wniosku powinien załatwić sprawę.
Przy rozpoznaniu skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej rola sądu sprowadza się jedynie do oceny, czy wniosek o udzielenie informacji podlegał rozpatrzeniu w trybie przepisów u.d.i.p. oraz czy został w tym trybie załatwiony przez jego adresata. Uwzględnienie skargi polegało zatem na zobowiązaniu organu
do załatwienia wniosku skarżącej w sposób zgodny z przepisami ustawy.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1
w związku z art. 209 p.p.s.a., a rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania obejmuje uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w kwocie 100 zł.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność
lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).