III SAB/Gd 87/26

III SAB/Gd 87/26 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2026-03-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6262 Radni
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 § 1 pkt 1 i art. 232 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Prezydenta Miasta Słupska w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na zapytanie radnego postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu K. M. uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 15 stycznia 2026 r., powołując się na mandat radnego Rady Miejskiej w Słupsku, K. M. (zwany dalej także "skarżącym"), wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargą na bezczynność Prezydenta Miasta Słupska w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na zapytanie radnego.
Skarżący wyjaśnił, że w dniu 17 grudnia 2025 r., jako radny Rady Miejskiej w Słupsku, złożył zapytanie dotyczące wydatkowania środków publicznych na delegacje służbowe w 2024 r. Zapytanie dotyczyło m.in. kosztów wyjazdów pracowników Wydziału Edukacji i dyrektorów szkół. Terminu odpowiedzi, zgodnie z art. 24 ust. 6 ustawy o samorządzie gminnym, upłynął w dniu 31 grudnia 2025 r. Organ pierwotnie przesunął termin udzielenia odpowiedzi do dnia 30 stycznia 2026 r., a następnie – po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa - pismem z dnia 14 stycznia 2026 r. podtrzymał stanowisko o odmowie udzielenia odpowiedzi w terminie.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ z pełną świadomością odmawia realizacji obowiązku ustawowego, powołując się na własną, wygodną interpretację przepisów, dlatego wniosek o wymierzenie grzywny jest w pełni uzasadniony. Ma on na celu przeciwdziałanie praktyce traktowania terminów ustawowych jako niezobowiązujących sugestii.
W związku z powyższym skarżący zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 24 ust. 6 ustawy o samorządzie gminnym poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, polegające na uznaniu terminu ustawowego za niewiążący (instrukcyjny) i nieudzieleniu pisemnej odpowiedzi na zapytanie radnego w terminie 14 dni;
2. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej.
Skarżący wniósł o:
1. zobowiązanie Prezydenta Miasta Słupska do udzielenia odpowiedzi na zapytanie radnego w terminie 3 dni od daty doręczenia odpisu skargi (w trybie autokontroli) lub w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku;
2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3. wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 - zwanej dalej "p.p.s.a.") lub przyznanie od organa na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., celem zdyscyplinowania organu;
4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Słupska wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a ewentualnie o oddalenie skargi w całości jako oczywiście bezzasadnej, w tym wniosków z pkt 2-4 skargi.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, powołując się szeroko na orzecznictwo sądowe, organ wyjaśnił, że tryb i wynik rozpoznania interpelacji lub zapytań składanych w trybie art. 24 ust. 3 lub ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym nie podlegają zaskarżeniu do sądów administracyjnych.
Organ zaznaczył również, że przed wniesieniem skargi na bezczynność skarżący zaniechał wystąpienia z ponagleniem, co również jest warunkiem dopuszczalności tego typu skargi.
Niezależnie od powyższego organ wskazał, że nie odmówił skarżącemu udzielenia odpowiedzi na złożone zapytanie. Zwrócił jedynie uwagę, że instytucja zapytania dotyczy spraw bieżących. Zapytanie dotyczyło spraw archiwalnych, w tym zakresie, że wymagało przeprowadzenia analizy archiwalnej dokumentacji księgowej znajdującej się w jednostkach organizacyjnych Miasta Słupska - w Słupskim Centrum Usług Wspólnych oraz jednostkach oświatowych. Zakres zapytania i konieczność pozyskania informacji z wielu jednostek obiektywnie uzasadniały wydłużenie czasu niezbędnego do przygotowania kompletnej odpowiedzi. Działania organu miały charakter transparentny i były komunikowane skarżącemu, co wyklucza możliwość przypisania organowi rażącego naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Na wstępie wyjaśnić należy, że badanie dopuszczalności rozpoznania wniesionej do sądu administracyjnego skargi jest dokonywane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 935 ze zm. - zwanej w skrócie: "p.p.s.a."). Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych określono w art. 3 powołanej ustawy.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023. Poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615 z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
Z przytoczonych przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle określonych przez ustawę. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod kątem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Odnosząc treść przywołanych przepisów do przedmiotu skargi wniesionej do Sądu należy wskazać, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych.
Podstawą prawną zapytania skarżącego jest przepis art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1153. – dalej: "u.s.g."), który stanowi, że w sprawach dotyczących gminy radni mogą kierować interpelacje i zapytania do wójta. Zgodnie z ust. 4 tego przepisu, interpelacja dotyczy spraw o istotnym znaczeniu dla gminy. Zapytanie powinno zawierać krótkie przedstawienie stanu faktycznego będącego jej przedmiotem oraz wynikające z niej pytania. Z kolei ust. 5 przewiduje, że zapytania składa się w sprawach aktualnych problemów gminy, a także w celu uzyskania informacji o konkretnym stanie faktycznym. Przepis ust. 4 zd. 2 stosuje się odpowiednio. Przepis ust. 6 przepisu stanowi, że interpelacje i zapytania składane są na piśmie do przewodniczącego rady, który przekazuje je niezwłocznie wójtowi. Wójt, lub osoba przez niego wyznaczona, jest zobowiązana udzielić odpowiedzi na piśmie nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania interpelacji lub zapytania. Stosownie do ust. 7, treść interpelacji i zapytań oraz udzielonych odpowiedzi podawana jest do publicznej wiadomości poprzez niezwłoczną publikację w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej gminy oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, zarówno odpowiedzi organu gminy na interpelację, jak i zapytania radnego nie można utożsamiać z jakimikolwiek aktami czy też czynnościami, o których mowa w art. 3 p.p.s.a., a w konsekwencji podlegającymi kontroli sądowoadministracyjnej. W szczególności nie stanowią one aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Dla uznania określonej prawnej formy działania organu administracji za akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa niezbędne jest bowiem, aby charakteryzowała się ona następującymi elementami:
- po pierwsze: nie może być decyzją ani postanowieniem wydanym w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, zaskarżalnymi na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.;
- po drugie: musi mieć charakter zewnętrzny, tj. musi zostać skierowana do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność;
- po trzecie: musi zostać skierowana do konkretnego, zindywidualizowanego adresata;
- po czwarte: musi dotyczyć spraw z zakresu administracji publicznej, a więc obejmować władcze działania organów administracji publicznej, którymi o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie podmiot wykonujący administrację publiczną, a adresat jest tym działaniem związany;
- po piąte: musi obejmować uprawnienia lub obowiązki wynikające z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (zob.: T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wydanie VI, WK 2016; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie V, Lexis Nexis 2011).
Odpowiedź na zapytanie lub interpelację radnego, o której mowa w art. 24 ust. 6 u.s.g., nie spełnia wymienionych kryteriów aktu lub czynności podlegających kontroli sądowoadministracyjnej. Nie stanowi ona bowiem władczego działania organu administracji publicznej skierowanego do niepodporządkowanego mu podmiotu i nie dotyczy praw podmiotowych przysługujących jednostce na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że relacja pomiędzy radnym a organem wykonawczym ma - co do zasady - charakter wewnętrzny, zaś uprawnienia związane z wykonywanym przez niego mandatem wiążą się z funkcją kontrolną organu stanowiącego gminy. Nie wynikają one zatem z praw przysługujących stronie jako zwyczajnemu członkowi wspólnoty samorządowej. W takim też kontekście należy postrzegać żądanie udzielenia informacji, udostępnienia materiałów, zapytanie czy też interpelację (por. postanowienia WSA w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 293/19 i z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 278/19).
Skoro natomiast ocena charakteru prawnego wynikających z art. 24 ust. 6 u.s.g. obowiązków organu wykonawczego gminy w odniesieniu do realizowanych przez radnego uprawnień wykazała, że nie stanowią one innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej podjętych w ramach bądź też poza postępowaniami określonymi w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz dodatkowo nie istniał przepis prawny, który przyznawałby radnemu możliwość zakwestionowania nieprawidłowego działania organu wykonawczego w tym zakresie, to oceniana skarga na bezczynność nie mogła zostać uznana za dopuszczalną. Skarga na bezczynność może bowiem zostać wniesiona tylko w tych sprawach, w których sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej.
W związku z tym należało uznać, że skarga na bezczynność organu w rozpatrzeniu interpelacji radnego nie mieściła się w granicach właściwości sądów administracyjnych.
Mając na uwadze opisane okoliczności faktyczne, jak i wskazane regulacje normatywne należało wniesioną skargę odrzucić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w punkcie 1. sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Wpis sądowy podlegał zwrotowi na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wobec odrzucenia skargi, o czym orzeczono w punkcie 2. sentencji postanowienia.
Powołane w uzasadnieniu postanowienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: "orzeczenia.nsa.gov.pl".