III SAB/GD 78/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził przewlekłość postępowania Wojewody w sprawie świadczenia wychowawczego, przyznając skarżącej 800 zł zadośćuczynienia.
Skarżąca G.P. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie świadczenia wychowawczego. Pomimo złożenia wniosku w sierpniu 2019 r., Wojewoda wydał decyzję dopiero w lipcu 2020 r., po licznych ponagleniach. Sąd uznał, że organ dopuścił się przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, przyznał skarżącej 800 zł zadośćuczynienia oraz zasądził koszty postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę G.P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie świadczenia wychowawczego. Skarżąca złożyła wniosek w sierpniu 2019 r., jednak organ administracji publicznej zwlekał z jego rozpatrzeniem przez ponad 11 miesięcy, mimo licznych ponagleń. Sąd, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Sąd podkreślił, że organ nie dochował ustawowych terminów załatwienia sprawy, a podjęte czynności były opieszałe i nieskuteczne. W związku z tym, sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził przewlekłość postępowania, a na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. uznał, że miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, sąd, działając na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., przyznał skarżącej sumę pieniężną w wysokości 800 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane niedogodności oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.
Uzasadnienie
Organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie, a podjęte czynności były opieszałe i nieskuteczne, co potwierdza długi okres od złożenia wniosku do wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_przewlekłość
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § 2b
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 12 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie dochował ustawowych terminów załatwienia sprawy. Organ prowadził postępowanie opieszale, nie informując strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Przewlekłość postępowania miała charakter ciągły i rażąco naruszała prawo.
Odrzucone argumenty
Organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na niewniesienie przez skarżącą ponaglenia do właściwego organu. Organ argumentował, że skarga jest bezzasadna, ponieważ wniosek został rozpatrzony po wniesieniu skargi.
Godne uwagi sformułowania
organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa przyznaje od Wojewody na rzecz skarżącej sumę pieniężną brak było podstaw do uwzględnienia wniosku organu o odrzucenie skargi organ nie wyprowadził z tejże konstatacji prawidłowego wniosku dla oceny skutków wydania informacji organ prowadził postępowanie w sposób opieszały, niesprawny i nieskuteczny w oczywisty i rażący sposób narusza on standardy sprawnego działania organów administracji publicznej
Skład orzekający
Alina Dominiak
sprawozdawca
Jacek Hyla
przewodniczący
Paweł Mierzejewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznania zadośćuczynienia za przewlekłość postępowania administracyjnego oraz interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania przewlekłości postępowania, nawet po jego zakończeniu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przewlekłości w postępowaniu o świadczenie wychowawcze, ale jego zasady interpretacyjne dotyczące przewlekłości mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długo można czekać na świadczenie socjalne i jakie są konsekwencje dla obywatela. Pokazuje również, że sądy administracyjne mogą przyznać zadośćuczynienie za opieszałość urzędników.
“Czekasz miesiącami na świadczenie? Sąd przyznał 800 zł zadośćuczynienia za przewlekłość postępowania!”
Dane finansowe
WPS: 800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SAB/Gd 78/20 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2020-10-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-07-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alina Dominiak /sprawozdawca/ Jacek Hyla /przewodniczący/ Paweł Mierzejewski Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 659 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Pomoc społeczna Sygn. powiązane I OSK 385/21 - Wyrok NSA z 2023-07-06 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Stwierdzono przewlekłość postępowania Przyznano od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 149 par. 1 par. 1a, par. 2, art. 200, art. 205 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 256 art. 8, art. 9, art. 12, art. 35, art. 36, art. 37 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 października 2020 r. sprawy ze skargi G. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Wojewody na rzecz skarżącej G. P. sumę pieniężną w wysokości 800 ( osiemset) złotych; 4. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej G. P. kwotę 497 ( czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie W dniu 20 sierpnia 2019 r. G. P. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w K. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci O. P. i O. P. na okres świadczeniowy 2019/2021. Wniosek ten Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. przekazał do Wojewody pismem z dnia 23 sierpnia 2019 r., a do Wojewody wpłynął on w dniu 27 sierpnia 2019 r. W dniu 21 października 2019 r. do organu wpłynęło pismo skarżącej z dnia 7 października 2019 r., w którym wskazała, że nie zostały rozpoznane jej wnioski o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okresy świadczeniowe 2017/2018 i 2018/2019 oraz w którym wniosła również o rozpatrzenie jej wniosku na bieżący okres świadczeniowy, tj. 2019/2021. Następnie pismem z dnia 6 maja 2020 r. , które wpłynęło do organu w dniu 8 maja 2020 r. ( data wpływu ujęta w RWP) skarżąca podniosła kwestię nierozpatrzenia jej wniosków , w tym na wskazany okres świadczeniowy. W dniu 13 lipca 2020 r. G. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2019/2021, żądając stwierdzenia, że organ prowadził postępowanie przewlekle, stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 3000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organ nie dochował ustawowych terminów załatwienia sprawy, przez okres 11 miesięcy nie doręczył decyzji, jak również nie ustosunkował się do składanych ponagleń. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej skarżąca uzasadniła okolicznością, że przewlekłość postępowania ma charakter ciągły, organ lekceważy wnioski i ponaglenia skarżącej, prowadzi postępowanie opieszale, nie informując strony o przyczynach niezałatwienia w sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na niewniesienie przez skarżącą ponaglenia do właściwego organu, ewentualnie o oddalenie skargi. Wskazując, że informacją z dnia 17 lipca 2020 r., nr [...], Wojewoda poinformował stronę o przyznaniu świadczenia wychowawczego na O. P. oraz na O. P. na okres od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. organ stwierdził, że wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest czasowo ograniczone trwaniem niepożądanego stanu przewlekłości. Skoro wniosek został rozpatrzony, a sprawa została zakończona, skarga jako bezzasadna powinna zostać oddalona. W ocenie organu w sprawie nie zachodził szczególny przypadek zwłoki uzasadniający przyznanie na rzecz skarżącej określonej sumy pieniężnej. Nadto żądanie strony w tym zakresie nie zostało w żaden sposób uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania m.in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarżąca poprzedziła wniesienie skargi ponagleniem, za jakie należy uznać jej pismo z dnia 7 października 2019 r. (wpływ do organu w dniu 21 października 2019 r.) które w swej treści zawierało wskazanie, że skarżąca nie otrzymała rozstrzygnięcia w sprawie jej wniosków o przyznanie świadczeń wychowawczych na kolejne okresy świadczeniowe z jednoczesnym żądaniem rozpatrzenia jej wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na okres 2019/2021. Potwierdzeniem charakteru ww. pisma było pismo skarżącej z dnia 6 maja 2020 r., w którym skarżąca, odnosząc się swego pisma z dnia 7 października 2019 r. (określając je jako pismo ponaglające) ponownie wniosła o rozparzenie jej wniosków, w tym wniosku z dnia 20 sierpnia 2019 r. Wbrew twierdzeniom organu pisma skarżącej nie były jedynie prośbą o rozpatrzenie jej wniosków. W piśmie z dnia 6 maja 2020 r. skarżąca wyraźnie wskazuje, że podejmie środki prawne w przypadku nie załatwienia jej wniosku. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia wniosku organu o odrzucenie skargi. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca we wniesionej skardze zarzuca organowi przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie świadczenia wychowawczego. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej jako "k.p.a." przewlekłość zachodzi w sytuacji, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na wstępie wyjaśnić zatem należy, że możliwość uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania poprzez stwierdzenie przez sąd – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania dotyczy także sytuacji, kiedy organ administracji publicznej przewlekle prowadził postępowanie w dniu wniesienia skargi - wobec czego skarga ta była uzasadniona - jednak w dacie orzekania przez sąd wydał już stosowny akt lub dokonał czynności, wobec czego nie jest możliwe zobowiązanie go do wydania w określonym terminie aktu czy dokonania czynności. Nowe brzmienie art. 149 § 1 p.p.s.a. nadano ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). W uzasadnieniu do projektu nowelizacji (druk sejmowy nr 1633/VII kadencja) stwierdzono: "W związku z powyższym proponuje się przyznanie sądom kompetencji do stwierdzania, że wystąpiła bezczynność lub przewlekłość, jeżeli z uwagi na zakończenie postępowania nie ma już potrzeby zobowiązywania do wydania aktu lub dokonania czynności. Taka regulacja stworzy realny system ochrony obywateli przed przewlekłym prowadzeniem postępowania w powiązaniu z powołaną ustawą o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych. Sąd będzie mógł oddalić skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania jedynie w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostaje w bezczynności lub przewlekłości". Intencją przeto ustawodawcy odczytaną z uzasadnienia projektu nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w aspekcie nadania nowej treści art. 149 p.p.s.a., było wzięcie pod rozwagę stanu sprawy administracyjnej z daty wnoszenia skargi, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W świetle zatem art. 149 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. sąd oddala skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jedynie w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności lub przewlekłości. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie zarówno w piśmiennictwie (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, wyd. 5, 2017r. kom. do art. 149, uwaga II.1), jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 853/17, z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 3036/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wa 41/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). W świetle powyżej poczynionych uwag należało stwierdzić, że stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, a opierające się na twierdzeniu o braku zasadności skargi wobec rozpatrzenia wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2019/2021 informacją z dnia 17 lipca 2020 r. było błędne. Organ opierając się na prawidłowym założeniu, zbieżnym z przedstawionym wyżej wywodem, że wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania czasowo ograniczone jest jedynie trwaniem niepożądanego stanu przewlekłości, nie wyprowadził z tejże konstatacji prawidłowego wniosku dla oceny skutków wydania informacji w dniu 17 lipca 2020 r. Skoro bowiem informację stanowiącą załatwienie sprawy z wniosku skarżącej z dnia 20 sierpnia 2019 r. o przyznanie świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2019/2021, Wojewoda wydał w dniu 17 lipca 2020 r., a skarga została wniesiona w dniu 13 lipca 2020 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) i wpłynęła do organu w dniu 14 lipca 2020 r., to brak jest podstaw do twierdzenia, że na dzień wniesienia skargi postępowanie zakończyło się. Brak było zatem podstaw do oddalenia skargi jedynie z tego względu, że organ zakończył postępowanie po dniu wniesienia skargi i przed wydaniem orzeczenia w niniejszej sprawie. Dokonując oceny, czy organ prowadził postępowanie przewlekle, czyli dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy należy mieć też na uwadze ogólne zasady prowadzenia postępowania administracyjnego oraz regulacje dotyczące terminów załatwienia sprawy, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Rozwinięcie zasady ogólnej z art. 12 § 1 k.p.a. zawierają przepisy art. 35 i art. 36 k.p.a. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś w myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Każdorazowe przekroczenie ww. terminów przez organ wiąże się z powstaniem tzw. obowiązku sygnalizacyjnego wobec stron postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że przewlekłe prowadzenie postępowania należy traktować jako stan sprawy, w którym organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania zachodzi wtedy, gdy organowi administracji będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Przewlekłość wynika z opieszałych, niesprawnych i nieskutecznych działań organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 34/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zachodzi tak rozumiana przewlekłość postępowania. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej przedmiotowego świadczenia w dniu 20 sierpnia 2019 r. Wniosek przekazany został Wojewodzie, jako instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej, i wpłynął do organu w dniu 27 sierpnia 2019 r. Pierwszą i jedyną czynnością o charakterze merytorycznym, mającą odzwierciedlenie w przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych, było dokonanie przez organ w dniu 23 listopada 2019 r. weryfikacji danych o wnioskodawczyni i członkach jej rodziny w systemie informatycznym ZUS, Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP, Rejestrze PESEL oraz Centralnej Bazie Beneficjentów. Z akt administracyjnych nie wynika, by po dniu 23 listopada 2019 r., czyli przez ponad 5 miesięcy (wyłączając okres zawieszenia biegu terminów procesowych w okresie od 14 marca do 23 maja 2020 r. z uwagi na treść art. 15zzs ust. 1 pkt 6 wprowadzonego do ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - Dz.U. z 2020 r., poz. 568 i uchylonego z dniem 16 maja 2020 r.) organ wykonywał jakiekolwiek czynności w sprawie, tj. gromadził materiał dowodowy. Wojewoda załatwił sprawę poprzez wydanie informacji w dniu 17 lipca 2020 r., czyli po okresie 8 miesięcy. Choć z przywołanego przepisu art. 35 § 3 k.p.a. wynika, że sprawa powinna być załatwiona najpóźniej w ciągu 2 miesięcy, organ nie tylko nie załatwił sprawy w tym terminie, ale pierwszą czynność, tj. czynność weryfikacyjną, wykonał dopiero w dniu 23 listopada 2019 r. Mimo uzyskania niezbędnych danych organ nadal zwlekał z wydaniem aktu kończącego postępowanie. Nadmienić należy, że do ostatecznego załatwienia sprawy nie było niezbędne gromadzenie materiału dowodowego w szerszym zakresie, niż uzyskany w toku dokonanych czynności weryfikacyjnych, skoro informacja o przyznaniu świadczenia wychowawczego skarżącej wydana została w dniu 17 lipca 2020 r., a do tego czasu organ nie przeprowadzał żadnych czynności wyjaśniających w sprawie. W tej sytuacji załatwienia sprawy z opóźnieniem nie można uznać za usprawiedliwione, bowiem organ nie podjął we właściwym czasie działań nakierowanych na uzyskanie materiału dowodowego pozwalającego na załatwienie sprawy, a uzyskawszy niezbędne dane bez uzasadnionej przyczyny zwlekał z wydaniem informacji, którą ostatecznie był w stanie wydać niemal natychmiast po wpłynięciu do organu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Zdaniem Sądu świadczy to o tym, że organ nie przykładał jakiejkolwiek wagi do tego, w jakim terminie załatwi sprawę. Sam organ w odpowiedzi na skargę zauważa, że mimo przeprowadzenia czynności weryfikacyjnych przedmiotowa informacja została z niewiadomych przyczyn wydana dopiero w lipcu 2020 r. Z zestawienia wymienionych wyżej dat wpływu wniosku do organu, podjęcia czynności merytorycznych w sprawie, a także wydania informacji kończącej postępowanie oraz dzielącego te daty dużego odstępu czasowego wynika, że organ prowadził postępowanie w sposób opieszały, niesprawny i nieskuteczny. Taki sposób prowadzenia postępowania nie może być zaakceptowany . W oczywisty i rażący sposób narusza on standardy sprawnego działania organów administracji publicznej, w tym zasady szybkości postępowania i koncentracji działań. Tym samym stwierdzić należy, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), które jednocześnie miało charakter rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), bowiem czynności w sprawie podejmował w dużych odstępach czasowych. Sąd uznał, że organ naruszył w sposób oczywisty i nieusprawiedliwiony zasadę szybkości postępowania, zasadę informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy (art. 9 k.p.a.), a także zasadę zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.). W ocenie Sądu opisane wyżej okoliczności wskazują na kwalifikowaną formę naruszenia prawa, albowiem przekroczenie obowiązków zarówno w zakresie terminów załatwienia sprawy, jak i obowiązków sygnalizacyjnych z art. 36 k.p.a. było znaczne, niezaprzeczalne oraz pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Do przewlekłego prowadzenia postępowania nie przyczyniła się w żaden sposób skarżąca. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., uwzględnił skargę stwierdzając, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania ( pkt 1. sentencji wyroku). Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa ( pkt 2. sentencji wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, na co wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tej sytuacji ocenie podlegają okoliczności danej sprawy. Instytucja sumy pieniężnej ma na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania i pełni funkcję prewencyjną (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 616). Przyjąć zatem należy, że podstawowym jej celem jest zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom przez organ, przy czym zasądzona kwota pełni także funkcję kompensacyjną za czas nieuzasadnionego oczekiwania na działanie organu i poniesione w związku z tym konsekwencje braku należytego (terminowego) działania organu w sprawie. Powinna ona wynagrodzić stronie niedogodności związane z wadliwym, opieszałym działaniem organu. Skarżąca pozostając w stanie niepewności co do zasadności żądania objętego jej wnioskiem pozbawiona była przez wiele miesięcy świadczeń wychowawczych na dwoje dzieci oraz możliwości podejmowania ewentualnych decyzji finansowych związanych z możnością dysponowania kwotą świadczeń. W okolicznościach faktycznych sprawy Sąd uznał za zasadne przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 800 zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., uznając jej żądanie za wygórowane (pkt 3. sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (punkt 4. sentencji wyroku).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI