III SAB/Gd 63/22

III SAB/Gd 63/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący/
Jolanta Sudoł /sprawozdawca/
Paweł Mierzejewski
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 149 par. 1 pkt 1, par. 1 a, pAR. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi V. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Pomorskiego postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. stwierdza, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej V. S. sumę pieniężną w kwocie 1.000 (tysiąc) złotych; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej V. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
V. S. (dalej również jako "strona" lub "skarżąca"), działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Pomorskiego postępowania administracyjnego w sprawie udzielania cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W skardze podniesiono zarzuty obejmujące:
1. naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako "k.p.a.") poprzez zaniechanie podjęcia w odpowiednim termie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy a także poprzez nienależyte informowanie skarżącej o stanie jej sprawy, przez co nie zapewniono jej czynnego udziału w postępowaniu;
2. naruszenie art. 12 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. poprzez wyznaczenie terminu załatwienia sprawy na 15 maja 2022 r. (ponad 4 lata i 6 miesięcy od daty złożenia wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez jakiegokolwiek innego uzasadnienia niż konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego;
3. naruszenie art. 11 i art. 12 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącej o niezałatwieniu sprawy w wyznaczonym terminie i przyczynach zwłoki, co uniemożliwia skarżącej również wzięcie aktywnego udziału w postępowaniu i przyczynienie się do szybszego załatwienia sprawy, a także poprzez taką organizację pracy urzędu, która faktycznie uniemożliwia ustalenie w rozsądnym terminie stanu sprawy i przyczyn zwłoki w jej rozpoznaniu.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 10 listopada 2017 r. skarżąca złożyła do Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku ze zmianą swojego miejsca pobytu, skarżąca w dniu 21 września 2021 r. złożyła wniosek o przekazanie sprawy do Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku i uzupełniła materiał dowodowy o aktualne dokumenty.
Z uwagi na brak jakichkolwiek działań ze strony urzędu, skarżąca w dniu 29 listopada 2021 r. wniosła za pośrednictwem organu ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W dniu 7 grudnia 2021 r. Wojewoda Pomorski poinformował skarżącą, że wobec konieczności zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie termin rozpatrzenia wniosku został przedłużony do dnia 15 maja 2022 r. Z kolei w dniu 17 stycznia 2022 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał postanowienie w którym uznał, że złożone przez skarżącą ponaglenie jest uzasadnione i wyznaczył termin rozpatrzenia wniosku do dnia 29 kwietnia 2022 r.
Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wystąpiła o zobowiązanie Wojewody Pomorskiego przez Sąd do wydania decyzji zezwalającej skarżącej na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wydanie jej karty pobytu; stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej sumy pieniężnej kwocie 10.000 zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") oraz o orzeczenie o wymierzeniu Wojewodzie Pomorskiemu grzywny w wysokości 500 zł.
Podkreślono, że bezczynność i przewlekle prowadzenie sprawy przez organ powoduje znaczne trudności w codziennym życiu skarżącej. Brak ważnej karty pobytu powoduje szereg utrudnień przede wszystkim przy załatwianiu spraw związanych z życiem codziennym, brakiem możliwości legalnego podjęcia pracy, niemożność podróżowania i odwiedzenia rodziny żyjącej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, co wprost prowadzi do naruszenia dóbr osobistych skarżącej.
Skarga wpłynęła do Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku w dniu 3 marca 2022 r. i została przekazana do tut. Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w dniu 5 kwietnia 2022 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie.
Opisując przebieg postępowania w sprawie wskazano, że w dniu 10 listopada 2017 r. obywatelka Ukrainy, V. S. wystąpiła do Wojewody Dolnośląskiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podając jako cel pobytu studia zaoczne na [...]. W dniu 10 grudnia 2018 r. strona poinformowała organ o zmianie głównego celu pobytu na wykonywanie pracy. Następnie w dniu 1 października 2021r. strona zmieniła główny cel pobytu, podając jako okoliczność nieformalny związek partnerski z obywatelem RP.
W dniu 4 października 2021 r. Wojewoda Dolnośląski przekazał wskazany wniosek zgodnie z właściwością miejscową Wojewodzie Pomorskiemu. Akta sprawy wpłynęły do Kancelarii Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w dniu 11 października 2021 r.
W dniu 1 grudnia 2021 r. wpłynęło do Wojewody Pomorskiego ponaglenie na niezałatwienie w terminie sprawy o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Pismem z dnia 7 grudnia 2021 r. przekazano ponaglenie wraz z kserokopią akt do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W dniu 28 stycznia 2022 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał ponaglenie za uzasadnione i wyznaczył termin rozpatrzenia wniosku do dnia 29 kwietnia 2022 r.
Następnie stosownie do treści art. 109 ustawy o cudzoziemcach, pismem z dnia 7 grudnia 2021 r. Wojewoda Pomorski zwrócił się do Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku, Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej oraz Naczelnika Wydziału IX Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Gdańsku o udzielenie informacji czy wjazd i pobyt cudzoziemki na terytorium RP stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Pismem z dnia 7 grudnia 2021 r. Wojewoda Pomorski na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. zawiadomił stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, w związku z koniecznością zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w tym ustalenia czy wjazd i pobyt cudzoziemki na terytorium RP stanowią zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy na dzień 15 maja 2022 r. Wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy w myśl do art. 36 § 1 k.p.a., w ocenie organu I instancji nie zobowiązuje organu do wydania decyzji w ostatnim dniu tego terminu, a jedynie pełni rolę informacyjną, w jakim okresie strona powinna oczekiwać zakończenia postępowania.
W dniu 17 marca 2022 r. Wojewoda Pomorski wezwał stronę do przedłożenia dokumentów potwierdzających posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium RP oraz dokumentów potwierdzających posiadanie źródła stabilnego i regularnego dochodu, wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na utrzymaniu.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, Wojewoda Pomorski przyznał, że wniosek o udzielenie zezwolenia został złożony w dniu 10 listopada 2017 r., przy czym wpłynął on do organu dopiero w dniu 11 października 2021 r., a czynności wyjaśniające w sprawie były przez Wojewodę Pomorskiego podejmowane niezwłocznie, przy zachowaniu kolejności wpływających wniosków.
Ponadto wskazano, że zgodnie art. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie w dniu 29 stycznia 2022 r., jeżeli terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a ustawy o cudzoziemcach rozpoczęły swój bieg przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach, biegną one od nowa od dnia wejście w życie w/w ustawy. W związku z powyższym termin we wszystkich trwających postępowaniach, tj. dotyczących wniosków złożonych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, rozpoczyna bieg na nowo. Zgodnie z art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Rozpoczęcie biegu terminu na załatwienie sprawy zależne jest od wystąpienia ostatniego ze zdarzeń wymienionych w ust. 2 tj. osobistego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy lub następczego osobistego stawiennictwa; złożenia wniosku, który nie jest obarczony brakami formalnymi lub następcze uzupełnienie braków formalnych; przedłożenia przez stronę dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie przedmiotowego zezwolenia lub bezskuteczny upływ terminu wyznaczonego przez wojewodę na ich uzupełnienie.
Mając na uwadze powyższe organ stanął na stanowisku, że nie przekroczył ustawowego terminu na rozpatrzenie wniosku. Tym samym uwzględniając w szczególności termin dla załatwienia spraw administracyjnych dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, szczególny względem terminów określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, jeżeli chodzi o długość oraz sposób ich liczenia, w ocenie organu skarga powinna zostać oddalona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.
Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej powoływanej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W niniejszej sprawie skarżąca zarzuca bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Pomorskiego postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Poza sporem było, że skarżąca spełniła powyższy wymóg, gdyż poprzedziła skargę ponagleniem złożonym do właściwego organu (ponaglenie z dnia 29 listopada 2021 r.). Tym samym przesłanka do wniesienia skargi w niniejszej sprawie została spełniona.
Zasada szybkości postępowania wynikająca z art. 12 § 1 k.p.a. wymaga, by organ administracji publicznej prowadził postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. Przepis art. 12 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1); sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Realizacji tej zasady służy między innymi przepis art. 35 § 1 k.p.a., dotyczący terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Zgodnie z powyższym przepisem załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).
Jednocześnie przepis art. 35 § 4 k.p.a. stanowi, że przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i § 3a (tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie).
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Pojęcie bezczynności zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Bezczynność stanowi niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy. Organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a.
Przedmiotem skargi na bezczynność jest zatem brak wydania określonego aktu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga ta ma na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie tego organu. W judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej, nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawa samej skarżącej i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącej.
Natomiast przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia.
Ocena, czy postępowanie jest prowadzone dłużej niż to niezbędne do załatwienia sprawy, dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W judykaturze wskazuje się, że - oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego (podobnie jak w przypadku bezczynności).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 34/13, stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.
Przedmiotem skargi na przewlekłość jest prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Skarga ta stanowi zatem środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego również jak w przypadku bezczynności) likwidację stanu opieszałości występującą po stronie organu.
Ustawa o cudzoziemcach w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia skargi zawierała przepisy określające czas, w jakim postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy powinno się zakończyć. Przepisem art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91, zwanej dalej "ustawą nowelizującą"), która weszła w życie w dniu 29 stycznia 2022 r., do ustawy o cudzoziemcach dodany został art. 112a, dotyczący terminu wydania decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy.
Przepis ten stanowi:
1. Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.
2. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:
1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub
2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub
3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.
3. W przypadku postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:
1) jednostka przyjmująca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub
2) jednostka przyjmująca przedłożyła dokumenty, o których mowa w art. 106a ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106a ust. 3, upłynął bezskutecznie.
4. Postępowanie odwoławcze w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy kończy się w terminie 90 dni.
5. Jeżeli odwołanie nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami prawa, termin, o którym mowa w ust. 4, biegnie od dnia uzupełnienia braków.
Tym samym od dnia 29 stycznia 2022 r. termin wydania decyzji zezwalającej cudzoziemcowi na pobyt czasowy reguluje powyższy przepis szczególny (art. 35 § 4 k.p.a.).
Jednocześnie ustawa nowelizująca wprowadziła również przepisy intertemporalne. Zgodnie z art. 13 tej ustawy:
1. W postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy mają zastosowanie przepisy art. 7 ust. 3, art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4, art. 112a, art. 203 ust. 2a i 2b oraz art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
2. Jeżeli w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 wojewoda wezwał cudzoziemca lub jednostkę przyjmującą, o której mowa w art. 3 pkt 5b ustawy zmienianej w art. 1, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do przedłożenia dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, nie stosuje się przepisów art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4 i art. 203 ust. 2a i 2b ustawy zmienianej w art. 1. W tym przypadku terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a ust. 1 lub art. 210 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, biegną od dnia upływu terminu wyznaczonego przez wojewodę, a jeżeli termin ten upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy - od dnia jej wejścia w życie.
3. Jeżeli terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a lub w art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, rozpoczęły swój bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, biegną one od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że w ocenie Sądu, uchylenie zaistniałego skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego w drodze późniejszego aktu prawnego (ustawy nowelizującej) uznać należy za pozbawione uzasadnienia naruszenie zakazu niedziałania prawa wstecz, wynikającego z konstytucyjnej zasady państwa prawnego zawartej w art. 2 Konstytucji RP.
Okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie pozostawały poza sporem i zostały przywołane na początku niniejszego uzasadnienia.
Postępowanie w sprawie udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zostało zainicjowane wnioskiem z dnia 10 listopada 2017 r., który wpłynął do Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu, Delegatury w Jeleniej Górze, Oddziału Zamiejscowego Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców. Treść wniosku skarżącej wyznaczyła przedmiot postępowania w niniejszej sprawie, którym organy administracyjne zostały związane. Skarżąca, co należy podkreślić, w złożonym wniosku domagała się udzielenia jej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Następnie wniosek skarżącej został przekazany do Wojewody Pomorskiego w dniu 11 października 2021 r. Jest oczywiste, że w realiach niniejszej sprawy analiza zachowania się Wojewody Pomorskiego obejmuje okres od daty wpływu wniosku do tego organu do momentu orzekania przez Sąd. Wbrew oczekiwaniom pełnomocnika skarżącej, tutejszy Sąd nie jest uprawniony do oceny czynności innego organu, który poprzednio rozpoznawał wniosek.
W dniu 1 grudnia 2021 r. skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła ponaglenie (datowane na dzień 29 listopada 2021 r.). Przedmiotowe ponaglenie zostało przesłane przez organ pismem z dnia 7 grudnia 2021 r. do Departamentu Legalizacji Pobytu Urzędu Do Spraw Cudzoziemców.
W dniu 7 grudnia 2021 r. organ zlecił przeprowadzenie Komendantowi Placówki Straży Granicznej w Gdańsku wywiadu środowiskowego oraz zwrócił się do właściwych organów o informacje w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, to jest do: Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku, Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej oraz Naczelnika Wydziału IX Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Gdańsku.
Także w dniu 7 grudnia 2021 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 15 maja 2022 r., zawiadamiając o nim skarżącą.
Komendant Wojewódzkiej Policji w Gdańsku powiadomił w dniu 17 stycznia 2022 r., że nie jest obecnie możliwe udzielenie informacji w trybie art. 109 ust. 1 tej ustawy oraz o odstąpieniu o jej udzieleniu po upływie okresu przewidzianego w przedmiotowym przepisie.
W dniu 18 stycznia 2022 r. wpłynął do organu wywiad środowiskowy przeprowadzony przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w Gdańsku.
Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2022 r. Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców uznał wniesione przez skarżącą ponaglenie za uzasadnione i wyznaczył termin rozpatrzenia wniosku do dnia 29 kwietnia 2022 r., jednocześnie stwierdzając, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych nie załatwienia sprawy w terminie.
W dniu 17 marca 2022 r. organ zwrócił się do skarżącej w trybie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy, o przedłożenie w terminie 14 dni od doręczenia pisma, dokumentów potwierdzających posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium RP oraz dokumentów potwierdzających posiadanie źródła stabilnego i regularnego dochodu, wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na utrzymaniu.
Decyzją dnia 11 sierpnia 2022 r., nr SO-XII.6151.18290.2021.AGa Wojewoda Pomorski udzielił skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ważnego do dnia 1 maja 2023 r.
Sąd oparł ustalenia, a następnie rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie na stanie faktycznym, wynikającym z akt przedstawionych przez organ. Stosownie do przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Wojewoda Pomorski przed wydaniem wyroku, poinformował Sąd pismem z dnia 22 sierpnia 2022 r. o załatwieniu sprawy, to jest o wydaniu ww. decyzji, udzielającej skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skoro decyzja zgodna z wnioskiem skarżącej została wydana, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie był uprawniony do zobowiązania organu do wydania aktu w określonym czasie. Przy czym, jak już powyżej zaznaczono, organ był związany treścią żądania skarżącej. Ponadto, przepis art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. jednoznacznie określa obligatoryjne elementy orzeczenia sądowego w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zdaniem Sądu, przywołane okoliczności wskazują jednoznacznie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością organu i przewlekłym prowadzeniem sprawy. Nie może mieć istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy dodanie do ustawy o cudzoziemcach przywołanego powyżej art.112a, wprowadzającego ustawowe terminy załatwiania spraw. Należy zwrócić uwagę, że przewidziane ustawą o cudzoziemcach terminy załatwiania spraw wyznaczają maksymalne limity czasowe, nie uchylając zasady szybkości postępowania określonej art. 12 § 1 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że organ co prawda wydał decyzję, ale po upływie 60-dniowego terminu załatwienia sprawy, liczonego od wejścia w życie znowelizowanych przepisów ustawy o cudzoziemcach. Zatem Wojewoda Pomorski nie zachował zarówno ustawowych terminów załatwienia sprawy, wynikających z k.p.a., mających zastosowanie w przedmiotowym postępowaniu od dnia przekazania wniosku organowi, ani terminu określonego w art. 112a ustawy nowelizującej.
Podkreślić należy, że w sprawach o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy przed wydaniem decyzji organ ma obowiązek, na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zwrócenia się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Osoby wymienione w ust. 1 przekazują właściwą informację w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku (ust. 2); w szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30-dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę (ust. 3); wymiana informacji między wojewodą a organami, o których mowa w ust. 1, może odbywać się za pomocą środków komunikacji elektronicznej (ust. 3a); jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w terminach, o których mowa w ust. 2 lub 3, uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony (ust. 4).
Jest oczywiste, że procedura uzyskania informacji, o której mowa w art. 109 ust. 1 tej ustawy, powoduje wydłużenie postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Jednak okoliczność ta nie zwalnia organu z obowiązku niezwłocznego podejmowania czynności w tym zakresie. Wprost przeciwnie, mając na uwadze czas oczekiwania na wskazane informacje (od 30 do 60 dni) organ, który zwraca się o ich udzielnie (w tym przypadku Wojewoda Pomorski), powinien podejmować czynności bez zbędnej zwłoki. Takie zaś zachowanie się organu nie miało jednak miejsca w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem z akt sprawy, w dniu 11 października 2021 r. wpłynął przekazany wniosek skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Po tej dacie organ był więc zobligowany do niezwłocznego podjęcia dalszych czynności w sprawie, w tym do zwrócenia się o powyższe informacje, czego jednak nie uczynił. Organ pozostał w bezczynności przez prawie dwa miesiące, to jest aż do momentu złożenia przez skarżącą ponaglenia, które wpłynęło do organu w dniu 1 grudnia 2021 r. O wymaganą informację Wojewoda Pomorski zwrócił się już po wpłynięciu ponaglenia, a mianowicie w dniu 7 grudnia 2021 r. Podobnie, jak w przypadku innych czynności podjętych przez organ w dniu 7 grudnia 2021 r. Uwzględniając nawet czas oczekiwania na udzielenie informacji w oparciu o art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, to w realiach niniejszej sprawy uprawniony jest pogląd, że załatwienie wniosku skarżącej mogło nastąpić wcześniej. Można tu dodać, że treść tego przepisu jest jasna i nie nastręcza żadnych trudności interpretacyjnych. Organ powinien być świadomy, że uzyskanie informacji o skarżącej w trybie tego przepisu przedłuża czas załatwienia sprawy, wobec czego powinien o te informacje wystąpić niezwłocznie.
Natomiast po upływie kolejnych trzech miesięcy, w dniu 17 marca 2022 r., organ podjął dalsze czynności zwracając się do skarżącej o przedłożenie dokumentów potwierdzających posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego, a także stabilnego i regularnego dochodu, pozwalającego na utrzymanie siebie i członków rodziny pozostających na utrzymaniu.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że powyżej opisane czynności powinny być podjęte niezwłocznie przez organ. Czynności te zostały jednak podjęte w dużym i nieuzasadnionym odstępie czasowym, zaś zwłoka w terminowym ich dokonywaniu nie znajdowała uzasadnienia ani w charakterze, ani w stanie faktycznym sprawy. Nie może też ujść uwadze, że pomiędzy poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Trudności organizacyjne czy brak pracowników nie stanowią okoliczności usprawiedliwiających postępowania organu. Nie mogą także stanowić uzasadnienia dla zwłoki w rozpoznaniu sprawy zainicjonowanej wnioskiem skarżącej. Podobnie, jak w przypadku powoływania się przez organ na rozpoznawanie spraw zgodnie z kolejnością wpływu. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie (zob. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1233/19). To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania.
Powyższe pozwala na postawienie organowi zasadnego zarzutu zarówno bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania, które muszą być oceniane jako rażące.
Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę i stwierdził, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia sprawy (punkt pierwszy sentencji wyroku). Natomiast mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy ocenił jednocześnie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art.149 § 1a p.p.s.a. Orzekając w zakresie uregulowanym tym przepisem Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2015 r.; sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania strony. Za przyjętą oceną przemawia opisane powyżej zachowanie się organu, a w szczególności okres prowadzenia postępowania. W realiach niniejszej sprawy niewątpliwie nastąpiło znaczne przekroczenie terminów określonych w art. 35 § 3 k.p.a., jak i ustawy zmieniającej. Skarżąca na rozpoznanie wniosku czekała 10 miesięcy (licząc od daty przekazania do Wojewody Pomorskiego wniosku w dniu 11 października 2021 r. do momentu wydania decyzji w dniu 11 sierpnia 2022 r.).Przy czym, nie może ujść uwadze w realiach rozpoznawanej sprawy, że skarżąca złożyła wniosek w dniu 10 listopada 2017 r.
Odnosząc się natomiast w następnej kolejności do żądań skargi, dotyczących wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania skarżącej sumy pieniężnej wskazać należy, że grzywna jest formą ukarania organu za niezałatwienie sprawy w terminie, a także środkiem o charakterze prewencyjnym. Natomiast suma pieniężna przyznawana stronie skarżącej to forma rekompensaty za doznaną szkodę w związku z bezczynnością organu i przewlekłym prowadzeniem postępowania przez organ.
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przepis ten stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Niewątpliwie przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco - represyjnym. Nadto, suma pieniężna stanowi formę rekompensaty dla strony skarżącej za zwłokę w załatwieniu sprawy. Suma pieniężna, chociaż ma charakter kompensacyjny, nie ma na celu naprawienia szkody. Odpowiedzialność za szkodę przewidziana w art. 417(1) § 3 ustawy z dnia 23 kwietnia z 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.) wyklucza traktowanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jako odszkodowania. Otrzymana kwota ma zrekompensować m.in. niedogodności, jakich strona doznała na skutek bezczynności organu administracji. Jest to także swoista sankcja dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania.
Zarówno wymierzenie organowi grzywny, jak i przyznanie stronie sumy pieniężnej mają charakter fakultatywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Mając na uwadze żądanie zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej oraz żądanie nałożenia na organ grzywny, należy zauważyć, że w ocenie Sądu znacząca liczba wpływających wniosków czy niedostateczna obsada kadrowa nie stanowią okoliczności usprawiedliwiającej zaistniałej w rozpoznawanej sprawie bezczynności i przewlekłości prowadzonego postępowania, niemniej są one obiektywną trudnością, która powinna wpływać między innymi na ocenę zasadności nałożenia na organ grzywny. Stanowią one przeszkodę w takiej organizacji pracy, aby rozpoznawanie spraw należących do kompetencji organu odbywało się z zachowaniem ustawowych terminów. Dlatego mając na uwadze stan sprawy oraz mając na względzie, jaką funkcję mają spełnić instytucje przewidziane w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że stopień zawinienia organu w nieterminowym załatwieniu sprawy nie dawał podstaw do wymierzenia Wojewodzie Pomorskiemu grzywny.
W tym stanie rzeczy Sąd, w oparciu o art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę w pozostałej części, to jest wymierzenia organowi grzywny, nie znajdując podstaw do zastosowania art. 149 § 2 p.p.s.a. (o czym orzeczono w punkcie czwartym sentencji wyroku).
Natomiast skarżąca występując z żądaniem zasądzenia sumy pieniężnej w kwocie 10.000 zł nie uzasadniła de facto żądania wysokości dochodzonej kwoty, powołując się na wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych zapadłych w innych sprawach, długotrwałe prowadzenie postępowania i brak reakcji organu na wezwania czy monity. Należy podkreślić, że skarżąca nie przedstawiła okoliczności faktycznych uzasadniających przyznanie żądanej sumy pieniężnej z uwzględnieniem jej funkcji kompensacyjnej. Nie podała konkretnych okoliczności wymagających zrekompensowania, nie wykazała konkretnych i wymiernych strat, które są wynikiem zachowania się organu. Trzeba bowiem pamiętać, że przyznanie sumy pieniężnej pełni wobec strony postępowania funkcję kompensacyjną, ma na celu wyrównanie uszczerbku (krzywdy, straty) jakich doznał skarżący na skutek bezczynności organu administracji, które to okoliczności powinny zostać wyraźnie wskazane i uzasadnione przez skarżącego w treści wnoszonej skargi (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1685/17 oraz z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2954/17). Sąd wziął jednak pod uwagę, że w niniejszej sprawie skarżąca na skutek bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia postępowania przez długi czas pozostawała w sytuacji wątpliwości co do legalności swojego pobytu. Zasadne jest zatem zrekompensowanie skarżącej negatywnych przeżyć psychicznych związanych z tą sytuacją oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. W świetle powyższego, nałożenie na organ sankcji w postaci przyznania skarżącej od organu sumy pieniężnej, aczkolwiek w znacznie niższej od oczekiwanej wysokości, było uzasadnione. Za adekwatny w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Sąd uznał wymiar sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł (punkt trzeci sentencji wyroku). Przyznana skarżącej kwota, w ocenie Sądu, będzie w wystarczający sposób spełniała zarówno swą rolę prewencyjną, jak i kompensacyjną. Jej wysokość spełnia niewątpliwie kryterium przewidziane w art. 154 § 6 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie piątym sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata, w wysokości 480 zł ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).