III SAB/Gd 572/25

III SAB/Gd 572/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2026-03-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art.58 par.1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. O. na bezczynność Rektora Komendanta Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdyni w przedmiocie przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu P. O. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną z tytułu wpisu sądowego.
Uzasadnienie
III SA/Gd 572/25
UZASADNIENIE
P. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Rektora Komendanta Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdyni zarzucając mu zaniechanie przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego (bezczynność), o którym mowa w rozdziale 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2024 r. w sprawie kształcenia kandydatów do zawodowej służby wojskowej w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w uczelniach wojskowych, szkołach podoficerskich, centrach szkolenia lub ośrodkach szkolenia (Dz. U. poz. 584.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie". Skarżący wskazał, że pomimo tego, że został prawidłowo zakwalifikowany jako osoba zainteresowana w rozumieniu § 2 pkt 1 rozporządzenia i złożył wniosek zgodnie z art. 79 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 825) oraz § 4 rozporządzenia, przeszedł badania psychologiczne określone § 8 pkt 3 i pkt 4 rozporządzenia, to jego akta zostały zatrzymane w wyniku pozaprawnych ingerencji.
Skarżący zarzucił także organowi:
- naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez podjęcie działań całkowicie pozbawionych podstawy prawnej oraz sprzecznych z systemem źródeł prawa powszechnie obowiązującego, polegających na odmowie dopuszczenia skarżącego do postępowania rekrutacyjnego w oparciu o niewiążącą i pozaprawną opinię Departamentu Kadr MON, której zastosowanie nie znajduje oparcia ani w ustawie o obronie Ojczyzny, ani w rozporządzeniu ani też w decyzji Nr [...] z dnia 18 sierpnia 2025 r. a tym samym organ zastąpił ustawową procedurę kwalifikacyjną instrumentem nieznanym obowiązującemu prawu, naruszając zasadę działania organów władzy publicznej wyłącznie na podstawie i w granicach prawa oraz zasadę demokratycznego państwa prawnego;
- naruszenie art. 32 i art. 60 Konstytucji RP poprzez odmowę dostępu do służby publicznej z przyczyn nieprzewidzianych ustawą,
- naruszenie art. 79, art. 83 oraz art. 95 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez faktyczne unieruchomienie przewidzianej prawem procedury rekrutacyjnej. Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1. zobowiązanie Rektora – Komendanta Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni (Komisji Rekrutacyjnej) do przeprowadzenia - w terminie 7 dni od doręczenia odpisu prawomocnego orzeczenia - pełnego postępowania rekrutacyjnego przewidzianego w rozporządzeniu z pominięciem wszelkich pozaprawnych poleceń nieprzewidzianych ustawą i rozporządzeniem;
2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności wyżej wskazanych przepisów Konstytucji RP, ustawy o obronie Ojczyzny, rozporządzenia z dnia 5 kwietnia 2024 r. oraz decyzji Nr [...], a także zasad państwa prawa i równego dostępu do służby publicznej;
3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, na podstawie art. 200 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę Rektor – Komandant wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia 20 października 2025 r. wystosowanym do Szefa WCR w G. Naczelnik Wydziału Polityki Kadrowej i Planowania Zasobów Departamentu Kadr MON stwierdził, że w opinii Departamentu niezasadnym jest powołanie P. O. do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w trakcie kształcenia w ramach kursu oficerskiego realizowanego na potrzeby grupy osobowej prokuratorskiej w Akademii Marynarki Wojennej. Stanowisko to zostało podtrzymane pismem z dnia 12 listopada 2025 r. skierowanym do Rektora - Komendanta Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni.
Przepisy ustawy oraz rozporządzenia w sposób wyczerpujący normują tryb powołania do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w ramach kształcenia w uczelni wojskowej, przy czym te akty prawne nie nakładają na rektora-komendanta uczelni wojskowej obowiązku czy uprawnienia, by dopuścić do prowadzonego postępowania rekrutacyjnego kandydata po otrzymaniu negatywnej opinii w przedmiocie powołania go do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej. Rozporządzenie w § 14 nakłada na rektorów-komendantów uczelni wojskowej obowiązek poinformowania o terminie postępowania rekrutacyjnego, w dalszych zapisach zaś wskazując jedynie na elementy procedury rekrutacyjnej. Rektorzy-komendanci nie są jednak organem uprawnionym do podejmowania decyzji w przedmiocie dopuszczenia do postępowania rekrutacyjnego wobec braku takich regulacji w powszechnie obowiązujących przepisach prawa.
W przypadku skargi na bezczynność Sąd kontroluje, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w ten sposób, że w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub pomimo prowadzenia postępowania w sprawie, nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu albo nie podjął stosownej czynności.
Ani przepisy ustawy ani rozporządzenia nie regulują materii dopuszczenia do postępowania rekrutacyjnego. Przepisy nie nakładają na organ obowiązku wydania odpowiedniego aktu lub podjęcia stosownych czynności, nie regulując także terminów w tym zakresie.
Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należałoby stwierdzić, że ciążył na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia. Wobec braku uregulowania procedury dopuszczenia do postępowania rekrutacyjnego, organ nie mógł popaść w bezczynność.
Organ wskazał także, iż wobec skarżącego wydano Rozkaz Personalny Dyrektora Departamentu Kadr w przedmiocie odmowy powołania do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w trakcie kształcenia. Wobec tego, wniosek skarżącego o zobowiązanie Rektora-Komendanta Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni do przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego w stosunku do skarżącego jest bezprzedmiotowy, a wniesiona skarga winna podlegać oddaleniu w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143, powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z uwagi na fakt, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych.
Skarżący (z zawodu prokuratur) jako przedmiot skargi wskazał "zaniechanie przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego", o którym mowa w rozdziale 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2024 r. w sprawie kształcenia kandydatów do zawodowej służby wojskowej w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w uczelniach wojskowych, szkołach podoficerskich, centrach szkolenia lub ośrodkach szkolenia.
Zarówno w przepisach rozporządzenia, jak i w art. 95 ustawy o obronie Ojczyzny brak przepisów szczególnych w rozumieniu art. 3 § 3 p.p.s.a., przewidujących wprost sądową kontrolę bezczynności organów w sprawach dotyczących "przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego".
Rozważyć należało zatem możliwość zakwalifikowania przedmiotu skargi do kategorii określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.
Obydwa te punkty przewidują zaskarżalność bezczynności organów administracji w przedmiocie wydania decyzji administracyjnych, określonych rodzajowo postanowień a także wydania innych aktów lub dokonania czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Postępowanie rekrutacyjne jest ciągiem czynności formalnoprocesowych i faktycznych, których sekwencja i treść jest regulowana przepisami prawa. Jego cele są określone w ustawie i rozporządzeniu i są realizowane poprzez ściśle określone przepisami rozdziału 2 rozporządzenia działania właściwych organów (komisji rekrutacyjnej i rektora – komendanta). Wskazać należy, że w skardze inicjującej postępowanie w niniejszej sprawie nie wskazano żadnej konkretnej czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej wynikających z przepisów prawa uprawnień skarżącego, którą powinien był wykonać Rektor – Komendant Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni, a wykonania której wbrew prawu zaniechałby.
Przeprowadzenie postępowania rekrutacyjnego w trybie przewidzianym przepisami rozporządzenia nie stanowi zatem aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Nie wykluczając dopuszczalności skargi na bezczynność w przedmiocie wydania konkretnego aktu lub dokonania konkretnej czynności objętych ramami postępowania rekrutacyjnego lub postępowanie to poprzedzających, WSA w Gdańsku stoi na stanowisku, że skarga na bezczynność w przedmiocie przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego nie należy do właściwości sądu administracyjnego, gdyż nie mieści się ani wśród przedmiotów zaskarżenia wymienionych enumeratywnie w art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a., ani nie jest objęta regulacjami szczególnymi, o których mowa w art. 3 § 3 p.p.s.a.
Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie przepisów art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 232 § 2 p.p.s.a, które stanowią, że Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy, a postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.