III SAB/Gd 55/23

III SAB/Gd 55/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-05-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Janina Guść
Paweł Mierzejewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
659
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
aret. 3 par. 2 pkt 8, art. 149, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2023 r. sprawy ze skargi A. L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miastka w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Uzasadnienie
A. L., reprezentowana przez adwokata, wniosła w dniu 13 stycznia 2023 r. ( data stempla pocztowego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miastka w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego, żądając stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Z akt administracyjnych ww. postępowania wynika, że zostało ono zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia 21 kwietnia 2022 r. W dniu 26 kwietnia 2022 r. organ zwrócił się do Sądu Okręgowego o nadesłanie odpisu prawomocnego postanowienia w przedmiocie ubezwłasnowolnienia skarżącej oraz do Sądu Rejonowego o wskazanie, kto jest kuratorem skarżącej.
Po uzyskaniu z Sądu Rejonowego informacji o osobie wyznaczonego kuratora dla częściowo ubezwłasnowolnionej A. L. Burmistrz Miastka, decyzją z dnia 9 maja 2022 r. nr [...], przyznał skarżącej dodatek mieszkaniowy oraz ryczałt na zakup gazu.
Od powyższej decyzji Burmistrza Miastka A. L. wniosła odwołanie, po rozpoznaniu którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z dnia 22 czerwca 2022 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując, aby organ pierwszej instancji, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dokonał szczegółowych ustaleń w zakresie wszystkich przesłanek warunkujących przyznanie i wysokość dodatku mieszkaniowego.
Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku postanowieniem z dnia 8 września 2022 r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność kolejnego odwołania od decyzji Burmistrza Miastka z dnia 9 maja 2022 r. nr [...], które w dniu 28 lipca 2022 r. złożyła skarżąca.
Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 20 września 2022 r. nr [...] przyznał skarżącej dodatek mieszkaniowy oraz ryczałt na zakup gazu.
W skardze na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miastka w przedmiocie dodatku mieszkaniowego skarżąca wskazała, że w dniu 11 lipca 2022 r. ponagliła organ pierwszej instancji, zaś decyzja z dnia 20 września 2022 r. została wydana po pięciu miesiącach od złożenia wniosku. Następnie skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Burmistrza Miastka z dnia 20 września 2022 r., jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, pomimo wniesienia przez skarżącą kolejnych ponagleń w dniach 29 listopada 2022 r. oraz 6 grudnia 2022 r. nie wydało decyzji. Pomimo upływu ośmiu miesięcy od dnia wniesienia wniosku przez skarżącą organy administracji publicznej nie wydały decyzji administracyjnej w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miastka wniósł o oddalenie skargi wskazując, że nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, wszystkie czynności dokonywane przez organ były prawnie uzasadnione i podejmowane bez zbędnej zwłoki i bez nadmiernego przedłużania postępowania. Czynności wydłużające postępowanie związane były z koniecznością poczynienia ustaleń związanych z ubezwłasnowolnieniem częściowym skarżącej, jednakże były to okoliczności od organu niezależne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania m.in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Skarżąca poprzedziła wniesienie skargi ponagleniem, zawartym w piśmie z dnia 11 lipca 2022 r. , wobec czego wymóg z art. 53 § 2b p.p.s.a. został spełniony.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżąca we wniesionej skardze zarzuca organowi przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej jako "k.p.a." , przewlekłość zachodzi w sytuacji, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Obecne brzmienie art. 149 § 1 p.p.s.a. nadano ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). W uzasadnieniu do projektu nowelizacji (druk sejmowy nr 1633/VII kadencja) stwierdzono: "W związku z powyższym proponuje się przyznanie sądom kompetencji do stwierdzania, że wystąpiła bezczynność lub przewlekłość, jeżeli z uwagi na zakończenie postępowania nie ma już potrzeby zobowiązywania do wydania aktu lub dokonania czynności. Taka regulacja stworzy realny system ochrony obywateli przed przewlekłym prowadzeniem postępowania w powiązaniu z powołaną ustawą o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych. Sąd będzie mógł oddalić skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania jedynie w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostaje w bezczynności lub przewlekłości".
Intencją przeto ustawodawcy odczytaną z uzasadnienia projektu nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w aspekcie nadania nowej treści art. 149 p.p.s.a., było wzięcie pod rozwagę stanu sprawy administracyjnej z daty wnoszenia skargi, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. sąd oddala skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności lub przewlekłości.
Konieczne jest również wskazanie, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 7 marca 2022 r. uchwałę I OPS 1/21 o następującej treści: "Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" ( dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W uzasadnieniu tej uchwały NSA stwierdził m.in.: "Na uwagę zasługuje również okoliczność, że obie skargi, tj. na bezczynność organu oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, nie zostały - co do zasady - zróżnicowane w zakresie warunków ich wniesienia, jak i rozpatrzenia przez sąd. Umieszczenie przez ustawodawcę obu tych skarg w tych samych jednostkach redakcyjnych i ich łączne unormowanie pozwala na uznanie tożsamego ich charakteru prawnego. Z tego powodu, przy rozpatrywaniu zagadnienia prawnego w niniejszej sprawie, nie można pominąć, że również w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, wskazano, że: Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przyjęty w powołanej uchwale pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia bowiem do uznania powołanej wyżej uchwały, jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ".
Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie Burmistrz Miastka wydał najpierw wobec skarżącej decyzję w dniu 9 maja 2022 r. , która została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 22 czerwca 2022 r., a następnie , po ponownym rozpatrzeniu sprawy i wniesieniu w dniu 11 lipca 2022 r ponaglenia przez skarżącą, wydał decyzję w dniu 20 września 2022 r.
Odwołania skarżącej od tej ostatniej decyzji kurator skarżącej nie poparła, wobec czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku w dniu 30 listopada 2022 r. pozostawiło wniesione odwołanie bez rozpoznania.
Jednak wcześniej, w dniu 26 października 2022 r. , skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy m.in. przez ustanowienie adwokata w celu wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego.
Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2022 r. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata zostało jej przyznane i wyznaczony w dniu 15 grudnia 2022 r. adwokat wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w dniu 13 stycznia 2023 r.
Zauważyć wobec powyższego trzeba, że choć skarżąca wniosła ponaglenie w toku postępowania, to jednak nie tylko na dzień wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, ale i na dzień złożenia wniosku o przyznanie jej adwokata w celu sporządzenia tej skargi nie można zarzucić organowi pierwszej instancji przewlekłego prowadzenia postępowania, bowiem organ ten w dniu 20 września 2022 r. decyzję w przedmiocie dodatku mieszkaniowego wydał.
W przywołanych uchwałach NSA wskazywał na niemożliwość merytorycznego rozpoznania skargi w przypadku zakończenia przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej czy też skargi wniesionej po ostatecznym zakończeniu prowadzenia postępowania administracyjnego.
Zauważyć należy, że skarżąca poddała kontroli Sądu nie tylko sposób prowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji ( niniejsza sprawa) , ale także przez organ odwoławczy ( sygn. akt III SAB /Gd 42/23).
Jak już wyżej wskazano , skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Burmistrza Miastka z dnia 20 września 2022 r. , jednak na skutek niepoparcia wniesionego odwołania przez jej kuratora SKO pozostawiło odwołanie bez rozpoznania.
W takim przypadku kontroli sądu podlega brak działania organu odwoławczego, która dokonana zostanie przez Sąd w postępowaniu o sygn. akt III SAB /Gd 42/23.
Z uwagi na to, że w niniejszym postępowaniu nie można przesądzić, że wydana przez Burmistrza Miastka decyzja stała się ostateczna , ani też tego, że doszło do ostatecznego zakończenia prowadzenia postępowania administracyjnego, Sąd uznając, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał w przewlekłości, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.